Friday, May 8, 2026

Thứ 6 Toronto, 6/5/2026

•  Đọc "Khi Chiều Giăng Lưới" của Mai Thảo. Mai Thảo và hành trình đi tìm thời gian đã mất, (DM, 7/6/2026)

•  Nhà thơ Phạm Thiên Thư qua đời tại Sài Gòn, thọ 86 tuổi, (NV, 7/6/2026). "Nhiều bài thơ của ông được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc và biết đến rộng rãi trong công chúng nhiều thế hệ: “Ngày Xưa Hoàng Thị,” “Đưa Em Tìm Động Hoa Vàng,” “Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu,” “Em Lễ Chùa Này”…";+Bái Biệt Thi Sĩ Phạm Thiên Thư(a↓), (FB Ly Doi, 7/5/2026). Tác giả của “Hậu Truyện Kiều – Đoạn Trường Vô Thanh.” viết năm 1969, gồm 3.290 câu lục bát, được xem là một hậu “Truyện Kiều”, vốn gồm 3.254 câu lục bát. Truyện thơ này đã mang về cho Phạm Thiên Thư giải thưởng văn học toàn quốc VNCH 1973;+Phạm Thiên Thư, Người Mang Bụi Đỏ Đi Rồi(b↓), (VB, 7/6/2026);+ Bài viết nhanh nhưng sâu của Tino cao - Mười bài Đạo Ca của Phạm Thiên Thư, (FB Tino Cao, 7/5/2026);+Anh một mình gọi nhỏ / Chim ơi biết đâu tìm, (FB Nguyễn Tuấn, 7/5/2026)

•  Phạm Thị Hoài - Biết Đâu, Kafka(c↓), (FB Phạm Thị Hoài, 7/5/2026)"Tất cả chúng ta đều bị theo dõi /Tất cả chúng ta sắp bị bắt rồi"(Hoàng Nhuận Cầm)

•  Phạm Quý Thọ - Nghịch lý hội nhập và cải cách phản ánh sự thích nghi thực dụng chính trị ở Việt Nam, (Nghiên cứu quốc tế, 7/5/2026). 

•  Một tháng của chính phủ Lê Minh Hưng: khởi động nhanh, liệu có duy trì được sức bền? (BBC, 7/5/2026);+Dương Quốc Chính muốn TT LMH huỷ bỏ quy chuẩn PCCC (6) hà khắc. Tinh gọn thủ tục phòng cháy, chữa cháy, (TD, 7/5/2026)

•  Trước nguy cơ Mỹ áp thuế, Việt Nam trấn áp mạnh nạn vi phạm bản quyền trực tuyến, (RFI, 7/6/2026)

•  Lực lượng an ninh mạng: Những điều bạn nên biết về họ, (LKTC, 7/5/2026)

•  Diện mạo khác lạ tại khu bến du thuyền trăm tỉ bên sông Hàn ở Đà Nẵng, (TT, 7/5/2026)

•  Poilievre nói với các thành viên đảng Bảo thủ rằng ông sẽ tiếp tục tại vị và 'tiếp tục chiến đấu' sau khi Carney giành được đa số. Poilievre tells Conservatives he will stay on and 'keep fighting' after Carney secures majority, (CBC, 7/5/2026). Tin vui cho TT Carney và đảng Liberal. 

•  Những thách thức cản trở Canada gia nhập EU, (Báo Tin Tức, 7/5/2026)

•  Các nước Bắc Âu (Nordics: Na Uy, Thụy Điển, Đan Mạch, Phần Lan, Iceland) và Canada đang tìm thấy điểm chung để xây dựng sự hợp tác chặt chẽ hơn như một khối "middle powers" (các cường quốc tầm trung). The Nordics and Canada are finding common cause, (FT, 7/6/2026)

•  Cựu thủ môn NHL Carey Price nằm trong số những người kêu gọi thay đổi Đạo luật về người bản địa. Former NHL goalie Carey Price among those calling for changes to Indian Act, (CBC, 7/5/2026)

•  Tòa án thương mại Hoa Kỳ ra phán quyết chống lại mức thuế toàn cầu 10% của Trump. U.S. trade court rules against Trump’s 10% global tariffs, (CTV, 7/6/2026). TACO lại thua nữa. Từ thua tới thua nhưng ngoan cố áp thuế!

•  Tác giả Vancouver đoạt được Giải thưởng Truyện ngắn CBC năm 2026. This Vancouver writer has been awarded the 2026 CBC Short Story Prize, (Province, 7/6/2026) →A Season of Crows by Larah Luna

•  Biểu đồ↓thể hiện tình trạng tự do dân sự ở các nước ASEAN dựa trên dữ liệu từ CIVICUS Monitor, theo dõi cách chính phủ tương tác với xã hội dân sự, các nhà phản biện và ký giả. Không gian khép kín (Màu đỏ): Myanmar, Lào và Việt Nam được đánh giá là không gian dân sự "khép kín", cho thấy những hạn chế nghiêm trọng, nơi bạo lực và đe dọa của nhà nước thường xuyên xảy ra. Không gian bị đàn áp (Màu cam): Thái Lan, Campuchia, Malaysia, Brunei và Philippines được liệt kê là "bị đàn áp", có nghĩa là các quyền như tự do hội họp, lập hội và ngôn luận bị cản trở nghiêm trọng. Không gian bị cản trở (Màu vàng): Indonesia được đánh giá là "bị cản trở", nơi chính phủ tích cực cản trở khả năng hoạt động của các tổ chức xã hội dân sự. Không gian mở: Hiện tại không có nước nào ở ASEAN được đánh giá là có không gian dân sự "mở" (CIVICUS Monitor, 7/6/2026)

•  Căn nhà uốn cong 'ôm' vườn rau của cặp vợ chồng nghỉ hưu, (VnExpress, 7/6/2026)

•  Tôi có thể là một kẻ ngốc nhưng những kẻ ngốc thực sự lại tin tất cả những gì tôi nói.

•  Từ latin: fata viam invenient (n.) the belief that no matter how uncertain or obstructed the path may seem, fate will always find a way /fah-tah wee-ahm in-weh-nee-ent/ • niềm tin cho rằng dù con đường có vẻ bất trắc hay gặp trở ngại đến đâu, thì số phận vẫn luôn tìm cách đến với bạn, 

~~~

(a) 

“… Ta bay cùng tiếng trúc tơ

Chàng lên đỉnh ngọn ai ngờ - xuống sâu

Trăm năm là mấy nhịp cầu

Bước chân kiếm hỏi bể dâu ngậm lời

Tử sinh một cõi con người

Thấp, Cao, Thành, Bại - khóc cười dở dang

Buồn vui trong giấc mơ màng

Mấy ai thoát khỏi con đàng khói mây

Kiều thưa: Bèo dạt sóng vầy

Khuôn thiêng như mảnh trăng dầy lung linh

Ý người dấy cuộc phù sinh

Cát, Hung cũng tự lòng mình thế thôi” - 

trích trong “Đoạn trường vô thanh” của Phạm Thiên Thư.

(b)

Đợi nhau tàn cuộc hoa này

Đành như cánh bướm đồi tây hững hờ

Tìm trang lệ ố hàng thơ

Chữ xưa quyên giục bây giờ chim đi…

(c)

Franz Kafka

Trước luật pháp

Trước luật pháp có một chân gác cửa. Một người đàn ông từ thôn quê lên, xin gác cửa cho bước vào luật pháp. Nhưng gác cửa bảo, bây giờ chưa được. Người kia nghĩ ngợi rồi hỏi, vậy lúc khác có được không. "Có thể", gác cửa đáp, "nhưng lúc này thì không". Cửa vào luật pháp vẫn mở như thường lệ và gác cửa bước sang một bên, nên người kia khom lưng để nhòm qua cửa vào bên trong. Gác cửa thấy vậy, cười bảo: "Tôi cấm đấy, thích thì cứ thử mà vào. Nhưng phải nhớ: quyền hành là ở tôi. Mà tôi chỉ là chân gác cửa quèn nhất. Từ gian này đến gian khác, càng vào sâu gác cửa càng uy quyền. Mới đến gác cửa ở vòng ba là cả tôi đây cũng hết hồn." Người kia không ngờ lại khó như vậy; luật pháp phải rộng mở cho mọi người và mọi lúc chứ, ông nghĩ, nhưng bây giờ nhìn kĩ gác cửa, áo choàng lông, mũi to nhọn, bộ râu kiểu Tatar đen, thưa, dài, ông quyết định chờ đến lúc được phép vào thì tốt hơn. Gác cửa đưa cho ông một chiếc ghế đẩu và để ông ngồi ở mé cửa. Ông ngồi đó, ngày qua ngày, năm qua năm. Nhiều lần ông tìm cách xin vào và năn nỉ khiến gác cửa phát mệt. Lắm lúc gác cửa bày trò lục vấn, hỏi ông đôi chút về quê quán và nhiều thứ khác, nhưng hờ hững như kiểu bề trên thường hỏi, và rốt cuộc vẫn bảo chưa cho ông vào được. Khá nhiều đồ dùng đem theo cho chuyến đi, cả những vật quý giá, ông dốc sạch để mua chuộc gác cửa. Gác cửa nhận hết, nhưng lần nào cũng bảo: "Tôi chỉ nhận để ông khỏi băn khoăn là đã bỏ sót một cơ hội." Suốt bao nhiêu năm, ông gần như không rời mắt khỏi gác cửa. Các gác cửa khác, ông quên hết, như thể trở ngại duy nhất, cản đường vào luật pháp, là gác cửa đầu tiên này. Ông nguyền rủa sự ngẫu nhiên bất hạnh ấy, những năm đầu còn ồn ào và lấn tới, sau già dần, chỉ còn lầm bầm trong miệng. Ông thành ra trẻ mỏ, và vì quen mặt cả những con bọ chét trong cổ áo lông của gác cửa suốt bao nhiêu năm quan sát, ông cũng nhờ chúng giúp ông làm gác cửa xiêu lòng. Rồi mắt ông kém dần, và ông không biết trời quả thực đã tối hay chỉ là mắt ông đánh lừa. Song bây giờ, trong bóng tối, ông nhận ra một hào quang không thể xóa nhòa tỏa ra từ cửa luật pháp. Nhưng ông không sống được bao lâu nữa. Lúc hấp hối, mọi kinh nghiệm của toàn bộ những tháng năm ròng rã đọng trong đầu ông thành một câu hỏi mà ông chưa từng nêu ra với gác cửa. Ông ngoắc gã lại gần, vì không còn đủ sức nhấc tấm thân đã đơ lạnh. Gác cửa phải cúi thấp xuống, bởi chênh lệch chiều cao giữa hai bên đã thay đổi, rất bất lợi cho người phía kia. "Bây giờ ông còn muốn biết gì nữa nào?", gã hỏi, "ông thật là vô độ." "Mọi người đều khao khát luật pháp", ông nói, "nhưng sao ngoài tôi ra, bao nhiêu năm chẳng thấy ai khác đến đây xin vào?" Gác cửa thấy ông sắp chết đến nơi, và, gã quát lớn, vì tai ông đã ù đặc: "Người khác không được vào đây, vì cửa này chỉ dành cho ông. Bây giờ thì tôi ra đóng lại." (Dịch từ nguyên bản tiếng Đức Vor dem Gesetz)


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html