Thứ 2, 18.5.2026

•  Uống trà với Matisse | Shims Seng

•  Đinh Quang Anh Thái | Phạm Thiên Thư, cánh vạc đã về trời, (Tự Lực Bookstore, 15/5/2026)

•  Trần Doãn Nho: Văn chương hải ngoại: nỗi chữ – nỗi quê (Kỳ 5, TCTKM, 17/5/2026))

•  Hình Ảnh Nghệ Thuật Tuần Lễ 18-23/5/2026: Nghệ Sĩ Tuấn Andrew Nguyễn, (DM, 17/6/2026). The Light That Shines Through the Universe/ Ánh sáng Xuyên Vũ Trụ- nghệ sĩ Tuấn Andrew Nguyễn-  tác phẩm thứ năm ở The Plinth, thành phố New York, triển lãm từ mùa xuân 2026 đến mùa thu 2027.

•  Sống Chung Với Chất Độc Da Cam: Đối Thoại Tại Việt Nam Thời Hậu Chiến, (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 17/5/2026). Điểm cuốn "Living with Agent Orange: Conversations in Postwar Viet Nam” của Diane Niblack Fox.

•  "Rừng rỗng" vì thú hoang bị bắt làm mồi nhậu rồi! Nghiêm cấm phạt mạnh thôi! Xây dựng kế hoạch tái hoang dã nhằm khôi phục thiên nhiên Việt Nam, (VNEconomy, 15/5/2026). "Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao trên thế giới, với 167 khu rừng đặc dụng và độ che phủ rừng đạt trên 42%. Tuy nhiên, nhiều khu rừng đang đối mặt với tình trạng “hội chứng rừng rỗng” khi diện tích rừng vẫn còn nhưng nhiều loài động vật hoang dã đã suy giảm nghiêm trọng hoặc biến mất khỏi tự nhiên." + “Động vật hoang dã giữ vai trò then chốt trong việc phát tán hạt giống, duy trì cấu trúc và sự đa dạng của rừng nhiệt đới. Các hệ sinh thái khỏe mạnh không chỉ giúp bảo vệ nguồn nước, giảm xói mòn, lũ quét, hấp thụ carbon mà còn tạo nền tảng cho phát triển du lịch sinh thái và giảm nguy cơ lây truyền dịch bệnh từ động vật sang người. Vì vậy, tái hoang dã được kỳ vọng sẽ giúp chuyển đổi những khu rừng “xanh” thành những khu rừng thực sự “sống”, mang lại lợi ích lâu dài cho thiên nhiên và con người”;+ Laodong.vn: Việt Nam đối mặt "hội chứng rừng rỗng", hầu như không còn thú hoang dã lớn;+ Báo Pháp Luật Việt Nam: Kế hoạch tái hoang dã các hệ sinh thái tự nhiên và động vật hoang dã;+ VnEconomy: Xây dựng kế hoạch tái hoang dã nhằm khôi phục thiên nhiên Việt Nam;+Báo Sức khỏe & Đời sống: Tái hoang dã không chỉ là mở cửa lồng, thả động vật về rừng

•  Kỷ nguyên vươn mình của TL: An Giang: Nhận viết giùm đơn tố cáo, cô giáo bị bắt, (NV, 17/5/2026)

•  Khởi tố loạt vụ xâm phạm bản quyền: Cú đánh mạnh vào vấn nạn 'xài chùa', (TN, 17/5/2026)

•  Chợ tự phát hoạt động náo nhiệt giữa khuya ở Hà Nội,(TT, 17/5/2026). Du kích nửa đêm về sáng trong kỷ nguyên vươn mình. 

•  Một tàu chở 2 triệu thùng dầu thô của Iraq đang trên đường đến Việt Nam, sau khi bị lực lượng Mỹ chặn lại và phải neo đậu nhiều ngày ở Vịnh Oman, đã được phép tiếp tục hành trình. Vietnam-Bound Supertanker Halted by US Navy Resumes Journey, (Bloomberg, 16/5/2026)

•  Tại sao TT Mark Carney và châu Âu lại cam kết mạnh mẽ hơn với nhau? Why Mark Carney and Europe are doubling down on each other, (Star, 17/5/2026). “It is my strong personal view that as the international order (is) rebuilt … it will be rebuilt out of Europe.” (Theo quan điểm cá nhân của tôi, khi trật tự quốc tế được xây dựng lại, nó sẽ được xây dựng từ châu Âu).

•  Thủ hiến Alberta Smith sẵn sàng cứu xét tuyến đường phía nam cho đường ống dẫn dầu tiềm năng đến Bờ Tây. Alberta Premier Smith open to southern route for potential pipeline to West Coast, (CTV, 17/5/2026)

•  Phải chăng kỷ nguyên bá quyền Trung Quốc đã bắt đầu? (NCQT, 18/5/2026). Nguồn: Stephen M. Walt, “Chinese Hegemony Might Be Happening,” Foreign Policy, 12/05/2026. Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

•  Bài viết về nỗ lực kiểm soát trí tuệ nhân tạo của Toà Thánh Vatican trước khi thông điệp của Giáo hoàng được công bố. The Vatican has said a lot about artificial intelligence. A primer ahead of the pope's encyclical, (CP24, 16/5/2026)

•  Lịch sử của hiện tại: Từ đơn giản đến phức tạp—và trở lại. History of the Present: From Simplicity to Complexity—and Back Again, (The Intellectual's Substack, 8/1/2026). Làm thế nào mà chính những lực cho phép sự phức tạp, trí thông minh và sự phong phú xuất hiện cũng có thể khiến các nền văn minh tiên tiến trở nên mong manh.

•  Bác sĩ tim mạch chỉ cách giảm cholesterol tự nhiên trong 3 - 12 tuần, (TN, 17/5/2026)

•  Vẻ đẹp thanh lịch thầm lặng

•  Nhà cửa, điện thoại, thực phẩm và sự suy giảm nhân khẩu học. Bài “Homes, phones, food and demographic decline” của John Burn-Murdoch trên Financial Times phân tích nguyên nhân suy giảm tỷ lệ sinh đẻ toàn cầu. Bằng chứng nổi bật cho thấy điện thoại thông minh và mạng xã hội – chứ không phải yếu tố kinh tế – là thủ phạm chính khiến tỷ lệ sinh giảm đồng loạt ở hầu hết các quốc gia.Hiện nay, ở hơn 2/3 trong số 195 quốc gia trên thế giới, số con trung bình mà mỗi phụ nữ sinh ra đã giảm xuống dưới mức thay thế 2,1 – ngưỡng cần thiết để duy trì dân số ổn định mà không phụ thuộc vào nhập cư. Ở 66 quốc gia, con số này chỉ còn khoảng 1 con thay vì 2 con như trước. Hàn Quốc hiện chỉ còn khoảng 0,7 con/phụ nữ. Xu hướng giảm mạnh này đã lan sang Trung Quốc, châu Âu, Mỹ Latinh và thậm chí một số khu vực châu Phi. Nguyên nhân không chỉ nằm ở chi phí (nhà cửa đắt đỏ, chi phí chăm sóc con cái, bất ổn kinh tế) mà còn xuất phát từ sự sụt giảm tỷ lệ kết hôn, tình trạng cô đơn ngày càng tăng, cảm giác bất an về nhà ở và sự thay đổi kỳ vọng về lối sống. Tại Mỹ và Anh, tỷ lệ sinh giảm nhanh nhất ở những khu vực được phủ sóng 4G sớm nhất. Dữ liệu cũng cho thấy người trẻ hiện nay sinh con muộn hơn so với các thế hệ trước. Một trong những lý do quan trọng là giảm tương tác trực tiếp (in-person socializing). Thanh thiếu niên dành ít thời gian gặp gỡ trực tiếp, thay vào đó là chat và lướt mạng xã hội. Do đó, cơ hội hẹn hò và tiếp xúc thân mật giảm mạnh. Bên cạnh đó, các hình thức giải trí siêu hấp dẫn như TikTok, Netflix, game và nội dung khiêu dâm khiến nhiều người trẻ (đặc biệt từ 18–34 tuổi) chọn ở nhà một mình vì cảm thấy dễ chịu và thú vị hơn là xây dựng mối quan hệ thực tế. Kết quả là số người cô đơn tăng cao và ít người duy trì được mối quan hệ lâu dài. Ngoài ra, các ứng dụng hẹn hò (dating apps) đã tạo ra một “thị trường hẹn hò” cạnh tranh khốc liệt, khiến một bộ phận (đặc biệt là nam giới) khó tìm được đối tác, dẫn đến ít cặp đôi hình thành mối quan hệ ổn định. Mạng xã hội còn thay đổi hình mẫu cuộc sống theo hướng cá nhân chủ nghĩa, coi trọng sự nghiệp và tự do cá nhân hơn là việc lập gia đình và sinh con.

•  Hình cuối ngày