￭ Phan Tấn Hải - Nhớ tới quê nhà một thời nước mắt Đọc thơ: Vẫn sống cùng ngụ ngôn, (VV, 27/4/2026). "Vẫn sống cũng ngụ ngôn" của Trần Kiêm Trinh Tiên và Trần Đình Sơn Cước
￭ Thơ Nguyễn Thị Tịnh Thy - Bài Thơ Viết Cho Những Ngày 30 Tháng 4 Trên Đất Nước Tôi (a↓), (FB Tran NamAnh, 26/4/2026)
￭ Khắc ghi ký ức da cam giữa lòng Paris : Biểu tượng mới cho hành trình tìm công lý, (RFI, 26/4/2026)
￭ Lê Huyền Ái Mỹ - Một cú đánh đẹp!, (VV, 26/4/2026). Ba cơ thủ pool của Việt Nam là Dương Quốc Hoàng, Nguyễn Anh Tuấn và Lê Quang Trung đã quyết định rút khỏi giải đấu Peri Laili Cup 2026 (được tổ chức ở đảo Hải Nam, Trung Quốc từ ngày 26 đến 30-4) vì giải đã sử dụng logo đường lưỡi bò
￭ Lần đầu thám hiểm hang Sơn Đoòng bằng công nghệ thực tế ảo, (VnExpress, 26/4/2026). Công nghệ VR 5D với chất lượng hình ảnh 8K.
￭ Cơ sở cuối Nhà sách Cá Chép đóng cửa sau 13 năm, (Z News, 26/4/2026). Nhà sách có tiếng nhưng ế vì độc giả không mua sách mà đọc trực tuyến;+Nhiều hình ảnh bên trong 'Nhà sách Cá Chép' ở 211-213 Võ Văn Tần (phường Bàn Cờ). Chỉ còn là kỉ niệm: Cơ sở cuối cùng của 'Nhà sách Cá Chép' tại TPHCM sắp đóng cửa sau 13 năm hoạt động, (FB Tôi là người Sài Gòn, 26/4/2026)
￭ Cơ Chế Kiểm Soát Chạy Sau Quyền Lực, (Việt Tân, 26/4/2026). "Không tam quyền phân lập, không bầu cử tự do, không báo chí độc lập. Đó là thực tế của “kỷ nguyên mới vươn mình”. Đặc trưng của gia đoạn “Tô trị” là quyền lực ngút trời của “công an trị” và “đảng trị”. Thực tế, chế độ độc tài CSVN không hề tồn tại bất cứ cơ chế giám sát nào cả."
￭ Trao quyền tước giấy phép cho chủ tịch xã: áp lực dồn lên giới luật sư, (BBC, 26/4/2026)
￭ Hết siêu bộ rồi đến BYT. Phương cách giáo dục, khuyến khích trước khi lột tiền đâu rồi nhỉ? Đề xuất phạt đến 4 triệu đồng nếu để móng tay dài khi bán đồ ăn, (TN, 25/4/2026). Các phụ nữ ở các nước khác nếu để móng tay dài qua VN sinh sống buôn bán là lỗ to!
￭ Không còn ngoại giao cây tre? Sự thoải mái ngày càng tăng của Việt Nam với Trung Quốc, (Nghiên cứu quốc tế, 27/4/2026). Nguồn: Alexander L. Vuving, “Bamboo diplomacy no more? Vietnam’s growing comfort with China,” Think China, 23/04/2026 Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng. "Cách tiếp cận “cây tre không hàng rào” này sẽ gây tác động tiêu cực đến an ninh và sự tự chủ của Việt Nam trong thời gian tới."
￭ VN và Hàn nhất trí tăng cường hợp tác về chuỗi cung ứng, năng lượng hạt nhân. Vietnam and South Korea Agree to Boost Cooperation on Supply Chains, Nuclear Energy, (Diplomat, 23/4/2026);+"Mãnh hổ thâm trầm" trong dàn thế lực Hàn Quốc đến Việt Nam: Không phô trương ồn ã, vẫn là biểu tượng bất bại, (Cafef, 26/4/2026)
￭ Dân số người nước ngoài sinh sống ở VN thấp nhất châu Á: Singapore: ~38%; Malaysia: ~10%; Thái Lan: ~5-7%; Philipin: ~1-2%; Campuchia: ~1%; Indonesia: <1% và Việt Nam: 0,1-0,2%. Vietnam has the lowest foreign population in Asia, (Leon Waidmann, 22/4/2026)
￭ Hồi ức cá nhân của Kirsten W. Endres, một nhà nhân học trẻ 30 tuổi, về những ấn tượng “sốc” đầu tiên ở nông thôn Việt Nam những năm 90, nhưng chính những khó khăn ấy lại trở thành niềm đam mê kéo dài suốt sự nghiệp của bà, cho đến lúc quay lại năm 2013. Ấn tượng đầu tiên, đam mê lâu dài: Nghiên cứu thực địa nhân học ở nông thôn Việt Nam những năm 1990. First Impressions, Lasting Passions: Anthropological Fieldwork in 1990s Rural Vietnam" by Kirsten W. Endres (Cargo Journal, 2025)
￭ TT Carney được dân chúng mến mộ khá lâu nhưng họ mong đợi kết quả. Canada's Carney has enjoyed a long political honeymoon. Now comes the test, (BBC, 26/4/2026)
￭ Tác Giả Haruki Murakami Trở Lại Với Tiểu Thuyết Mới Sau 3 Năm, (FB Trạm Đọc - Read Station, 26/4/2026). “The Tale of KAHO” (Chuyện của KAHO)
￭ Phan Tấn Hải - Noor Hindi: Thơ cho một đất nước đã mất, (VV, 26/4/2026). Bài thơ "Fuck Your Lecture on Craft, My People Are Dying" dài 14 dòng của Noor Hindi (b↓)
￭ Trên tàu Orient Express Corinthian - tàu buồm lớn nhất thế giới, siêu sang trọng. Aboard the Orient Express Corinthian — the world’s biggest sailing ship, (FT, 26/4/2026)
￭ TG đang nhìn chính quyền trump 2.0 như một nhóm xiếc tệ hại!, (Weber Francois, 25/4/2026)
￭ Don't wait for someone to bring you flowers. Plant your own garden and decorate your own soul __ Luther Burbank
~~~
(a)Thơ Nguyễn Thị Tịnh Thy - Bài Thơ Viết Cho Những Ngày 30 Tháng 4 Trên Đất Nước Tôi… viết cho người nằm xuống, người đứng lên, người ra đi, người ở lại; cho những nỗi và niềm đầy ngang trái cứ ngoáy vào vết thương lịch sử…..
THƯA MẸ VIỆT NAM
Mẹ ơi!
Khi Cha nói với Mẹ rằng
Ta là giòng giống của Rồng
Nàng là giòng giống của Tiên
sống với nhau hoài không đặng
Sao Mẹ không nhắc Cha câu gừng cay muối mặn
Sao Mẹ không trả lời Cha
Đi mô đem thiếp đi cùng
đói no thiếp chịu lạnh lùng thiếp theo
Khi Cha bảo Mẹ đem năm mươi con lên núi
Sao Mẹ không trả lời Cha
Lấy chồng thì phải theo chồng
chồng đi đường rắn đường rồng cũng theo
Khi Cha hứa với Mẹ nếu gặp khó khăn
Nàng hãy cùng các con gọi to về biển
Sao Mẹ không trả lời Cha
Chúng ta thà no đói có nhau
râu tôm nấu với ruột bầu
thuận vợ thuận chồng tát biển Đông cũng cạn
Sao Mẹ chấp nhận để một trăm đứa con phải chia ly đôi ngả
Để cuống rốn chúng con bị cắt đứt làm hai
Sao Mẹ chịu khổ đau một mình mà không nói với ai
dắt díu năm mươi con đi lên miền núi thẳm
để năm mươi thiếu vắng hơi mình
Ước chi ngày xưa Mẹ cứ bên Cha cho trọn nghĩa tình
dù vất vả đắng cay
dù chịu nhiều cơ cực
nuôi chúng con bằng nước sông Hồng
với cơm tấm, ổ rơm
bên ướt Mẹ nằm...
Để đêm đêm dưới ánh trăng rằm
Chúng con được nghe lời Mẹ dạy
Rằng anh em như thể tay chân
Chị ngã em nâng
Gà cùng một mẹ...
Chúng con lớn lên
Cách núi ngăn sông
Xa mặt cách lòng
Năm mươi đứa xa cha như nhà không nóc
Năm mươi đứa thiếu mẹ quên chín chữ cù lao
không biết quý câu một giọt máu đào
bao bận nồi da xáo thịt
Chúng con chia nhà Mẹ thành hai ngõ
ngõ Đàng Ngoài và ngõ Đàng Trong
ngõ bên này và ngõ bên kia sông
Vì danh lợi
vì tiền tài
vì nhiều điều khác nữa
mà có ngày xem nhau là nước lửa
Rồi bất hiếu bàn nhau
rạch ngang mình Mẹ
cầu Hiền Lương đè nặng buồng tim
Mẹ ở đâu giữa hai miền Bắc Nam
Khi bao con gái của Mẹ hóa thành hòn vọng phu
bao con trai thành chiến sĩ trận vong hoặc thành liệt sĩ
Dẫu ở bên nào
cũng đều là con Mẹ
tàn hại lẫn nhau
Đứa nào cũng nói trước nói sau
là vì muốn chấm dứt nỗi đau
vì muốn giúp Mẹ được nối liền thân ngọc
nên đứa nào cũng súng gươm hằn học
trút xuống đầu nhau vô số nỗi tai ương
Làm sao có thể nối liền vết thương
bằng phát súng nhát gươm
chứ không phải bằng sợi chỉ
sợi chỉ dài se từ những tình thương
Nhân danh gì mà chúng con ngợi ca
hoặc chì chiết sự sống lẫn cái chết của nhau
Nhân danh gì mà gọi nhau là địch
đếm xác anh em xây thắng lợi cho mình
Ai cũng nói là yêu Mẹ với tất cả tâm tình
Ai cũng bảo là hoàn toàn vì Mẹ
Càng yêu Mẹ nhiều càng phải giết anh em?
Mẹ có ngờ đâu
các con lớn khôn
không muốn hát câu nhiễu điều phủ lấy giá gương
không muốn hát câu bầu ơi thương lấy bí
mà thích hát trên những xác người
Chúng con hát trên những xác người bài hát hân hoan
Chúng con say sưa ngợi ca lý tưởng của mình
không nghĩ đến Mẹ thế nào khi nhìn anh em con chém giết
Chẳng có ai cần biết
Mẹ ở đâu trong những trận tương tàn
trong tiếng súng đêm ngày dội về đinh tai nhức óc
Mẹ đứng ở trời Nam để ngóng về đất Bắc
hay đứng giữa dòng Bến Hải
lấy nước sông làm dịu nỗi xót lòng...
Mẹ sinh ra chúng con trong cùng một bọc
Những tưởng để thương nhau
Đâu nghĩ đến ngày sau
trăm đứa con trai xé nát bọc đồng bào
xẻ chia thân mẹ
Mấy trăm năm vết cắt cũ vẫn còn
Mấy mươi năm vết xẻ mới vẫn chưa liền sẹo
Trăm đứa con vẫn còn đi muôn nẻo
trăm tấm lòng vẫn chưa hết hờn căm
Ai cũng nói cuộc đời có bao lăm
mà chẳng ai chịu nhường ai một bước
Cũng là một từ đất nước
mà trong một ngày
có người gọi là giải phóng quê hương
có người kêu là ngày quốc hận
Rồi kẻ cười người khóc
người đoàn tụ kẻ biệt ly
người hồ hởi đeo huy chương đứng trước máy truyền hình
kẻ uất hận nuốt tủi hờn trong bóng tối
Hơn bốn mươi năm rồi
chưa một ai nói với Mẹ là chính mình có lỗi
mà chỉ chực chờ đổ lỗi cho nhau
Mẹ ơi!
Ngang trái trái ngang
hận thù thù hận
khổ đau đau khổ
vòng luẩn quẩn không cởi ra mà càng thít chặt
Đường đời lắm thương đau
nhiều gập ghềnh lắt lẻo
chẳng có đứa con nào chịu nắm tay Mẹ dắt
nên đã lạc lối lầm đường
chẳng đứa nào chín bỏ làm mười
nên chúng xát muối vào lòng nhau mỗi khi có thể
Khép lại lịch sử… vẫn biết là như thế
Sao chỉ khép với người ngoài
còn với anh em thì cày đi xới lại
mát dạ người này thì rát dạ người kia
Vì sao?
Vì sao?
Có phải vì xa cách nhau
từ cái thuở Mẹ Cha mỗi người mỗi ngả
nên bây giờ đứa con nào cũng thế
thích bán anh em xa mua láng giềng gần
dù không khác máu nhưng vẫn tanh lòng...
Mẹ đau!
Mẹ đau!
Hãy nhắc cho kỹ, nhớ cho sâu
Khi con hát bài ca chiến thắng
là khi mẹ dâng trào cay đắng
Sung sướng chi mà nối liền khúc ruột mình bằng xác những đứa con
Mẹ có ngờ đâu
sau khúc khải hoàn
Con của mẹ thay chiến hào bằng nhà tù khắp chốn
để giam giữ anh em
Chiến tranh không còn
nhưng máu vẫn đổ
bao nhiêu đứa con Mẹ bị chôn sấp dập ngửa trên rừng vàng
bao nhiêu đứa chìm sâu dưới biển bạc
bao nhiêu đứa cập bến rồi vẫn lênh đênh phiêu dạt
Con rồng cháu tiên, lá ngọc cành vàng
phải có ngày nâng niu bàn chân thiên hạ
kiếm đồng tiền nương náu phận lưu vong
Nuốt oán nuôi thù phục hận long đong đất khách
như dã tràng xe cát
Giàu sang thành đạt hiển hách nơi xứ người
khác nào mặc áo gấm đi đêm
Xưa Mẹ vọng phu
bây giờ vọng tử
héo hon, mòn mỏi
vọng các con về dưới mái yêu thương
nơi có những hàng tre xanh mát con đường
quên hết muộn phiền không còn thù hận...
Làm sao?
Làm sao?
Chúng con có thể cùng nhau
cúi đầu trước Mẹ
hóa giải thù xưa nói lời tạ tội
Để nước mắt thôi rơi
để tóc Mẹ xanh
để lòng Mẹ mát
để vết thương bao nhiêu năm chà xát
không còn hành hạ Mẹ ngày đêm
...
Dẫu biết rằng không thể đợi chờ thêm
Không thể đợi chờ thêm...
Nhưng...
Làm sao?
Phải làm sao?
Thưa Mẹ Việt Nam?
Nguyễn Thị Tịnh Thy
(Huế, tháng 4 năm 2018)
- (b)Bài thơ "Fuck Your Lecture on Craft, My People Are Dying" dài 14 dòng của Noor Hindi:
Mẹ kiếp bài giảng về kỹ thuật thơ của quý vị, dân tộc tôi đang hấp hối ---- Thơ Noor Hindi
Bọn thực dân viết về hoa.
Còn tôi kể cho quý vị nghe về các trẻ em ném đá vào xe tăng Israel
chỉ vài giây trước khi hóa thành những đóa hoa cúc.
Tôi muốn được như các nhà thơ kia – những người say đắm với mặt trăng.
Dân Palestine không thể nhìn thấy trăng từ sau song sắt nhà tù.
Trăng đẹp biết bao.
Và hoa cũng đẹp biết bao.
Tôi hái hoa dâng lên người cha đã chết mỗi khi tôi buồn
Cha tôi cả ngày chỉ ngồi xem đài Al Jazeera.
Tôi ước rằng Jessica đừng nhắn tin chúc tôi "Lễ Ramadan vui vẻ" nữa.
Tôi biết mình là người Mỹ, vì mỗi khi tôi bước vào một căn phòng, thì lại có điều gì nơi đó chết đi.
Các ẩn dụ về cái chết chỉ dành cho các nhà thơ nghĩ rằng những hồn ma cũng bận tâm đến âm thanh.
Khi tôi chết, tôi hứa rằng tôi sẽ về ám ảnh quý vị mãi mãi.
Rồi một hôm, tôi sẽ viết về những đóa hoa – như thể chúng thực sự thuộc về chúng ta vậy.
.
Fuck Your Lecture on Craft, My People Are Dying
Colonizers write about flowers.
I tell you about children throwing rocks at Israeli tanks
seconds before becoming daisies.
I want to be like those poets who care about the moon.
Palestinians don’t see the moon from jail cells and prisons.
It’s so beautiful, the moon.
They’re so beautiful, the flowers.
I pick flowers for my dead father when I’m sad.
He watches Al Jazeera all day.
I wish Jessica would stop texting me Happy Ramadan.
I know I’m American because when I walk into a room something dies.
Metaphors about death are for poets who think ghosts care about sound.
When I die, I promise to haunt you forever.
One day, I’ll write about the flowers like we own them.
-(c) Luật sư Đoàn Thanh Liêm: cả đời cho xã hội, cho nhân quyền, (BBC, 22/6/2018). ĐTL kiến nghị "Năm điểm thỏa thuận căn bản" kêu gọi tự do tín ngưỡng; xây dựng xã hội trên nền tảng đa chủng, đa văn hóa; với hệ thống chính trị và pháp luật được xây dựng theo những nguyên tắc của Bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền. Điều 4 của bản thỏa thuận ghi: "Vai trò chính yếu của Nhà nước là làm trọng tài nhằm bảo vệ công bằng xã hội và trật tự công cộng. Do đó Nhà nước không thể vừa làm trọng tài vừa làm một bên đương sự (vừa cầm còi vừa đá bóng). Riêng trong lãnh vực kinh tế, hệ thống quốc doanh phải được giảm đến mức tối thiểu." Vào thời điểm đó, đầu thập niên 1990, ngoài luật sư Đoàn Thanh Liêm bị bắt còn có ông Trần Xuân Bách bị loại khỏi Bộ Chính trị, bác sĩ Nguyễn Đan Quế, giáo sư Đoàn Viết Hoạt, linh mục Chân Tín, Nguyễn Ngọc Lan; các thành viên Câu lạc bộ Truyền thống Kháng chiến với Nguyễn Hộ, Tạ Bá Tòng, Hồ Trung Hiếu là những người bất đồng chính kiến đã bị bắt giam hay quản chế.
Luật sư Liêm bị bắt ở Đà Nẵng khi đang đi cùng với Mike Morrow, một doanh gia người Mỹ đến Việt Nam để tìm hiểu cơ hội đầu tư xây dựng một khách sạn. Trong giao thương này, luật sư Liêm làm tham vấn cho phía Việt Nam vì ông là cố vấn cho công ty du lịch Quảng Nam Đà Nẵng. Cùng bị bắt còn có chuyên gia kinh tế Đỗ Ngọc Long là một người bạn, trước năm 1975 hai người đã cùng với Dick Hughes khởi xướng và điều hành những chương trình giúp đỡ trẻ em mồ côi đi đánh giầy kiếm sống, lo cho các em có nơi ăn chốn ở.
