Thứ 6 Kamakura, 9.10.2026

        •  Vòng tay ấm áp | Angela DiGiovanni

•  Thơ Tô Thuỳ Yên - Bụi Đời, (FB Lê Hoàng Tuấn Kiệt, 6/10/2026)
•  Giấc mộng Diễn Đàn, (VV, 5/10/2026). Bài của Lê Học Lãnh Vân.
•  Học Sinh Việt Nam Bớt Mặn Mà Du Học Hoa Kỳ Vì Chi Phí, Visa, (SBTN, 7/10/2026)
•  Việt Nam có thể tự chủ đến mức nào?, (NV, 7/10/2026)←Máy Bay Quân Sự Xuất Hiện Tại Căn Cứ Trung Cộng-Lào Mới, (SBTN, 7/10/2026)
•  Tự quyết giá xăng: Trao quyền định giá cho ai khi thị trường vẫn tập trung?, (RFA, 8/10/2026)
•  Cần hiểu thế nào về cơ sở hàng không mới của Trung Quốc tại Lào? What to make of China’s new air facility in Laos, (Lowy Institute , 8/10/2026). Việt Nam lo ngại đang bị bao vây khi Trung Quốc củng cố các đảo nhân tạo và căn cứ ở Biển Đông. Với một cơ sở quân sự mới ở Lào, cùng với căn cứ hải quân Ream ở Campuchia, Bắc Kinh đã thực hiện một cuộc tấn công vòng ngoài hiệu quả nhằm vào miền trung VN. Không quốc gia nào trong khu vực lại dễ bị tổn thương trực tiếp như Việt Nam;+ Trung Quốc có thể làm gì với sân bay quân sự ở Lào, Việt Nam chịu ảnh hưởng ra sao?, (BBC, 8/10/2026)
•  Lá thư chung của 29 tổ chức phi chính phủ kêu gọi Hà Nội ngay lập tức thả ba nhà bảo vệ nhân quyền bị chính quyền Việt Nam bắt cóc từ Campuchia. A joint letter of 29 NGOs calls on Hanoi to immediately release three human rights defenders the Vietnamese authorities abducted from Cambodia: Nguyen Duc Thuan, Tran Hiep (Ho Pham Hiep Huy) and Thai Cong Truong Son, (VT, 7/10/2026).

•  Phở gà tây, bánh quế nhân nhồi: Dưới đây là 6 công thức nấu ăn của đầu bếp Vancouver bạn nên thử trong Lễ Tạ ơn này. Turkey Pho, stuffing waffles: Here are 6 Vancouver chef recipes to try this Thanksgiving, (Province, Oct. 7, 2026)
•  Nhật có thể trở thành "đối tác thứ ba" của ASEAN để giúp khối này duy trì quyền tự chủ chiến lược và vai trò trung tâm trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ-Trung. Tiềm năng của Nhật Bản với tư cách là "lựa chọn thứ ba" cho ASEAN. Japan’s Potential as a ‘Third Option’ for ASEAN by Oba Mie, (Diplomat, 5/10/2026)
•  Nhà thơ và nhà tiểu luận người Canada Anne Carson đã được trao giải Nobel Văn học. Anne Carson Is Awarded Nobel Prize in Literature, (NYT, 8/10/2026). Chưng hửng vì mình không hề biết bà là ai và việc này cũng dập tắt mọi tiên đoán TT Carney có thể đoạt giải Nobel như đồn đãi trên MXH. 
•  Thuế quan của Trump cho phép Mark Carney đẩy nhanh tiến độ dự án đường ống dẫn dầu Canada. Trump’s Tariffs Allow Mark Carney to Fast-Track Canada Oil Pipeline, (Bloomberg, 8/10/2026)
•  Thủ hiến Alberta và Saskatchewan bác bỏ lời kêu gọi ly khai của Elon Musk. Alberta, Saskatchewan premiers shut down Elon Musk’s call for separation, (Global News, 7/10/2026). Musk nên từ bỏ quốc tịch Canada hay liên bang nên giúp Musk vì tội phản quốc quá rõ! 
•  Nhà hàng hai sao Michelin đầu tiên ở Vancouver. This restaurant just became first in Vancouver to earn two Michelin stars, (CTV, 6/10/2026). AnnaLena ở Kitsilano.
•  Paul Wong là nghệ sĩ thị giác được Quốc hội vinh danh đầu tiên. Paul Wong as the first Parliamentary Visual Artist Laureate, (FB Wesley Yuen, 7/10/2026), 

Thứ 4 Kamakura, 7.10.2026

        •  Madonna với bông hoa trắng | Karlis Padegs

•  Trịnh Thanh Thủy - Tưởng niệm Cung Tích Biền, người của ‘Một thời nên vắng mặt’, (Tạp chí Da Màu, 6/10/2026)

•  Tô Văn Trường - Sau Song Sắt, Con Người Có Còn Là Chính Mình? (FB Dũng Hoàng, 4/10/2026)

•  Ngô Tịnh Yên - Hoa Tim, (Du Tử Lê, 7/10/2026)

•  “Trần trụi, dung tục và rẻ tiền”: An ninh TV lên án nhà thơ Nguyễn Thế Hoàng Linh trong phóng sự về “Cách mạng Trắng”, (Luật Khoa tạp chí, 7/10/2026)

•  Năm phụ nữ Việt Nam quyền lực nhất châu Á do Fortune bình chọn là ai? (BBC, 7/10/2026). 1/ Phạm Thu Hương (hạng 37) – Phó chủ tịch Vingroup (lần đầu góp mặt, hạng cao nhất trong nhóm Việt Nam); 2/ Mai Kiều Liên (hạng 71) – Tổng giám đốc Vinamilk (năm thứ ba liên tiếp; tăng 2 bậc so với 2025); 3/ Nguyễn Thị Hoa (hạng 84) – Tổng giám đốc Viettel Global (năm thứ hai liên tiếp; nữ CEO đầu tiên của công ty); 4/ Nguyễn Bạch Điệp (hạng 90) – Chủ tịch FPT Retail (lần đầu góp mặt); 5/ Đặng Huỳnh Ức My (còn gọi Omi Đặng, hạng 95) – Chủ tịch TTC AgriS (năm thứ hai liên tiếp).

•  Tài Xế Tại Việt Nam Tìm Cách Phản Đối Grab, (SBTN, 7/10/2026) 

•  Khai mạc Hội nghị Trung ương 4: Tăng trưởng trên 10% gặp thách thức, (BBC, 5/10/2026)

•  Tình hữu nghị được đảng ca ngợi "là mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện" đến nỗi Lào cho Tàu đem máy bay tấn công, phương tiện quân sự đến căn cứ mới của Trung Quốc-Lào. Attack aircraft, military vehicles visible at new China-Laos base, satellite images show, (Reuter, 7/10/2026). => Đảng nói LÁO! Lừa dân! → Tàu đang dựng thêm căn cứ không quân ở Rạn Linh Dương thuộc quần đảo Hoàng Sa/Antelope Reef, coi như mặt trận phía tây và phía đông miền trung Việt Nam đã có múi dùi của Tàu. Cám ơn Lào, người anh em láng giềng đoàn kết đặc biệt của VN và Tàu, môi hở răng lạnh của VN (Euan Graham, Oct. 6, 2026). ĐCSVN vĩ đại thật!

•  Vì sao Carney có thể đoạt giải Nobel Hòa bình? Why Carney Could Win the Nobel Peace Prize by Andrew F. Cooper, (Maclean, 6/10/2026). TT Carney được hưởng lợi từ điều mà Machiavelli gọi là "fortuna": hoàn cảnh bất ngờ tạo ra cơ hội cho chính những kỹ năng mà ông đang sở hữu. Ông có danh tiếng quốc tế, uy tín chuyên môn và một cuộc khủng hoảng địa chính trị khiến cho vai trò cường quốc tầm trung truyền thống của Canada trở nên phù hợp hơn bao giờ hết.

•  TT Carney cho biết Canada đang ở "thời điểm then chốt" trong cuộc trao đổi với Thủ hiến đắc cử của Quebec. Carney says Canada at 'crucial time' in conversation with Quebec premier-designate, (NNW, 7/10/2026);+ Tại sao Quebec lại bầu ra những người ủng hộ ly khai trong khi việc ly khai không được lòng dân ở tỉnh này? Separation is unpopular in Quebec. Why did the province elect sovereigntists?, (CTV, 6/10/2026). ←Kết Quả Bầu Cử Quốc Hội ở Tỉnh bang Quebec. Résultats De L'élection Assemblée Nationale Du Québec, (Hadi Hassin,6/10/2026)

Thứ 2, 5.10.2026

        •  Bản lục tấu của các thiên tài | Paul Klee

•  Tô Đăng Khoa Nhớ anh Cung Tích Biền - Những viên sỏi còn lại, (VV, 4/10/2026)

•  Trần Đình Triển: Tôi và Huy Đức – gặp nhau nơi bất đắc dĩ, (TD, 4/10/2026);+ Huy Đức, tác giả ‘Bên Thắng Cuộc,’ trông ‘tiều tụy’ khi ra tù sớm 2 tháng, (NV, 4/10/2026)

•  Chính phủ muốn vượt mặt Quốc hội để sửa luật bằng nghị định, (Luật Khoa tạp chí, 4/10/2026). QH "chỉ họp mỗi năm hai lần, mỗi lần khoảng một tháng" làm cảnh? Dân không có tiếng nói. 

•  Vì sao Canada chuẩn bị cho khả năng Mỹ xâm lược? (BBC News Tiếng Việt, 4/10/2026);+ Tại sao Canada đang chuẩn bị cho một cuộc xâm lược từ Mỹ (dù khả năng rất thấp). Why Canada is preparing for a (long shot) US invasion, (BBC, 4/10/2026) + (Lịch sử Canada: 1)

•  'Chưa từng có tiền lệ': Làm thế nào Parti Québécois có thể giành thế đa số dù chỉ nhận được chưa đầy một phần ba số phiếu bầu. 'Super unprecedented': How the Parti Québécois could win a majority with less than a third of the vote, (Province, 4/10/2026)

•  Thư Mục vụ của các Giám mục Alberta về cuộc trưng cầu dân ý tại Alberta. Catholic Bishops of Alberta Pastoral Letter on the Alberta Referendum, (Catholic Pastoral Centre, Oct. 2, 2026) 

•  Bob Rae viết về khoảnh khắc chúng ta đang sống trong "a ruptured world". The Moment We Are In, (Bob Rae's Substacks, Oct 4, 2026); nhưng, tiêu đề trên Toronto Star: Bob Rae: How is Mark Carney doing? Ask yourself these three questions, (Toronto Star, 4/10/2026)

•  Forbes đăng tải bài viết của nhà tâm lý học Mark Travers, trong đó gợi ý rằng những buổi sáng hạnh phúc nhất thường bắt đầu bằng một "bước khởi đầu" chủ động, thực hiện một hành động do chính mình lựa chọn trước khi phải phản hồi các yêu cầu bên ngoài như tin nhắn hay email. Bài viết nhấn mạnh rằng buổi sáng mang lại một khoảng thời gian ngắn ngủi để ta làm chủ bản thân trước khi cơ hội đó vụt mất; đồng thời, các nghiên cứu về quyền tự chủ, hiện tượng "dư âm sự chú ý" (attention residue) và chiến lược "ý định thực hiện cụ thể" cũng chỉ ra mối liên hệ giữa các thói quen chủ động với sức khỏe tinh thần tốt hơn. Một lời khuyên thiết thực từ bài viết là hãy áp dụng kế hoạch dạng "nếu... thì..." (ví dụ: "sau khi uống cà phê, tôi sẽ mở bản thảo ra làm") để hoàn thành trước một nhiệm vụ quan trọng, qua đó duy trì thế chủ động bất kể bạn thức dậy vào lúc nào ←Cách bắt đầu buổi sáng "hạnh phúc nhất"  theo lời khuyên của nhà tâm lý học. The ‘Happiest’ Way To Start Your Mornings, By A Psychologist, (Forbes, Oct. 3, 2026)

•  Gương thần Vệ Nữ | Wingate Paine | Mirror of Venus

~~~

(Lịch sử Canada: 1)

Canada was formed as a collection of British North American colonies who remained loyal to the British Crown when the colonies in the modern-day US rebelled. Before the formation of Canada, the US had attempted to invade British North American colonies, taking control of Montreal in 1775 and nearly conquering Quebec City. In the war of 1812, the Americans invaded what was known then as Upper Canada, Lower Canada and the maritime colonies repeatedly, resulting in a stalemate. During that war, British troops famously burned down the White House in retaliation.

Chủ nhật, 4.10.2026

       •  Vũ công | Gustav Klimt

•  Cuộc cách tân chữ và hình trong in ấn Việt Nam [1860-1945], (RFI, 3/10/2026)

•  Tràng hạt – Trái tim Nam tiến Đỗ Quyên ca, (VV, 4/10/2026). Bài của Nguyễn Nguyên về Đất nước tràng hạt (kỳ 1) của Đỗ Quyên, (VV, 2/9/2026)

•  Chế Độ Công An Trị Ngày Càng Gia Tăng Đàn Áp Xuyên Quốc Gia, (VT, 3/10/2026)

•  VN no fun place và no Halloween: khiêng quan tài diễu phố là bị khởi tố “Gây rối trật tự công cộng.” 🙂! Vụ khiêng quan tài diễu phố ở Cần Thơ, 14 người bị khởi tố, (NV, 3/10/2026)

•  Mục tiêu bất khả thi? Thủ tướng yêu cầu quý 4 tăng trưởng trên 12,5%, không tăng giá điện, giữ mục tiêu lạm phát 2026, (TT, 3/10/2026) →Trong quý III, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 9,95%, mức nhanh nhất trong năm nay. Vietnam's economy grows 9.95% in Q3, fastest pace this year, (Nikkei, 3/10/2026)

•  Harvard Media News p/v TT Carney về một dự án đường ống dẫn dầu khủng ở miền Tây Canada. Mark Carney speaks with Harvard Media News, (Harvard Media, Oct 1st 2026) →•  Dự án đầu tiên mang tầm quan trọng quốc gia của Canada có sức nặng chính trị. Canada’s first project of national interest carries political weight, (CTV, 3/10/2026)

•  Phe ly khai tại Alberta đến Washington D.C. để đề nghị cung cấp nước và dầu mỏ nhằm đổi lấy sự ủng hộ của Mỹ – trong khi các nhân vật thuộc Đảng Cộng hòa đã hỗ trợ về mặt chiến thuật ngay tại tỉnh bang AB. Elephant in the room - Alberta separatists have gone to D.C. offering fresh water and oil in exchange for American support – and Republican operatives have provided tactical assistance inside the province, (Globe and Mail, 3/10/2026). Tin này là tin gây sốc ở trang nhất tờ The Globe and Mail sáng ngày 3/10; ←Các tài liệu nội bộ nêu chi tiết những lo ngại của Ottawa về mặt kinh tế liên quan đến cuộc trưng cầu dân ý tại Alberta. Internal documents detail Ottawa's economic worries over Alberta referendum, (CBC, 3/10/2026)

•  Đảng PQ đã đề nghị gặp gỡ các quan chức Hoa Kỳ tại Washington, theo thông tin từ Bộ Ngoại giao. PQ sought meeting with U.S. officials in Washington, State Department says, (Gazette, 3/10/2026)

•  Khoả thân | Marcel Gromaire

Thứ 7, 3.10.2026

      •  Trăng trên Saint-Germain | Paul Klee

•  Thông Báo Từ Ban Quản Lý Lumbini (Nepal) đã chính thức công nhận Thầy Thích Minh Tuệ là một "yogi" (hành giả tự do) và đồng thời quyết định tạm dừng/hạn chế hoạt động của các YouTuber (YTB) tại khu vực này, (FB Nguyễn Thành An, 1/10/2026)

•  Vì Đâu Sinh Kế Chìm Giữa Lòng Sông Cạn? (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 2/10/2026). Tình hình u ám ở ĐBSCL.

•  Nghiên cứu học thuật của Du Huynh, Kiet Huynh, và Sanghoon Jung - Một thành phố giá cả phải chăng nhưng đắt đỏ: Giải thích nghịch lý nhà ở của Việt Nam thông qua tình trạng phi chính thức và nâng cấp.  "An affordable yet expensive city: Explaining Vietnam's housing paradox through informality and upgrading" (Cities, December 2026Article: 107647, Volume 179)

•  Trương Huy San – Có những điều một bản án không thể kể hết về một con người, (VV, 3/9/2026). Bài viết hay về Osin Huy Đức. 

•  Nguyễn Ngọc Như Quỳnh - VinFast mở thêm đại lý ở Mỹ nhưng 7 tháng chỉ có 389 xe đăng ký, (TD, 2/10/2026)

•  Một lá phiếu mang tính quyết định đối với Quebec. Một bước ngoặt cho Canada. Tom Mulcair: A defining vote for Quebec. A turning point for Canada, (CTV, 2/10/2026). Bài tổng quát về cuộc tổng tuyển cử ở La Belle Province Quebec với 5 đảng chính tranh cử: Parti Québecois (PQ), Québec Solidaire (QS) Coalition Avenir Québec (CAQ), Quebec Liberal Party (QLP), và Conservative Party of Quebec (QC).

•  Chủ nghĩa ly khai gây 'rủi ro đáng kể' cho Alberta. Stephen Harper: Separatism poses 'significant risk' for Alberta, (Calgary Herald, 2/10/2026)

•  Thủ tướng Carney thành lập Hội đồng Quốc gia về Trí tuệ Nhân tạo với các chuyên gia c kinh nghiệm dày dạn và phong phú trên nhiều lĩnh vực, bao gồm nghiên cứu AI tiên phong, thương mại hóa, huy động vốn, dịch vụ tài chính, cơ sở hạ tầng công nghệ, cũng như các vấn đề chính phủ và an ninh quốc gia. Canada just announced its new National Council on Artificial Intelligence. , (Jeff Adamson, 2/10/2026)

•  SBTN đăng tin hot ở Canada xảy ra hôm qua. Canada Đẩy Nhanh Dự Án Đường Ống Dầu Ra Bờ Tây, (SBTN, 2/10/2026)

•  Naomi Klein và Astra Taylor đối diện với nền chính trị của sự sụp đổ trong tác phẩm *End Times Fascism.* Các tác giả lập luận rằng giới tài phiệt công nghệ, những kẻ cực đoan tôn giáo và những người theo chủ nghĩa dân tộc dựa trên sắc tộc đang chuẩn bị cho viễn cảnh xã hội và hệ sinh thái sụp đổ. Naomi Klein and Astra Taylor confront the politics of collapse in End Times Fascism, (Province, 2/10/2026). Klein is a co-director of the Centre for Climate Justice and professor of climate justice at the University of B.C., 

•  Hệ thống vũ khí trí tuệ nhân tạo đã hiện hữu và thuật toán không được phép quyết định ai sống ai chết. AI weapons systems are already here. Algorithms must not decide who lives and dies by Kenneth Roth, (Guardian, 2/10/2026)

•  Thiên tài điềm tĩnh | Siegfried Woldhek | "Stable Genius". HS nắm bắt được bản chất điên loạn của đối tượng.

Thứ 6, 2.10.2026

         •  Vũ điệu đàn chim trên cánh đồng vàng | Claire Armitage

•  Nguyễn Thị Khánh Minh - bài tâm thi đưa tiễn nhà văn Cung Tích Biền [ra đi ngày 9/9/2026], (Du Tử Lê, 30/9/2026)

•  Thơ Nguyễn Ngọc Hạnh, (Du Tử Lê, 30/9/2026)

•  Thơ Hoàng Hưng - Người Về, (FB Nguyễn Quang Lập, 1/10/2026)

Người về từ cõi ấy

Vợ khóc một đêm con lạ một ngày

Người về từ cõi ấy

Bước vào cửa người quen tái mặt

Người về từ cõi ấy

Giữa phố đông nhồn nhột sau gáy

Một năm sau còn nghẹn giữa cuộc vui

Hai năm còn mộng toát mồ hôi

Ba năm còn nhớ một con thạch thùng

Mười năm còn quen ngồi một mình trong tối

Một hôm có kẻ nhìn trân trối

Một đêm có tiếng bâng quơ hỏi

Giật mình

            một cái vỗ vai.

•  Việt Nam - Phiên Bản Đông Đức Kiểu Mới, (FB Manh Dang, 30/9/2026). Bản tiếng Anh của Carl Robinson - Vietnam is the new East Germany, (Carl Robinson's Substack, Sep. 29, 2026)

•  Bài Giảng Thánh Lễ An Táng Thầy Stêphanô Nguyễn Khắc Dương, (Giáo phận Hà Tĩnh, 1/10/2026)

•  Phan Thị Hà Dương - Chia tay Diễn Đàn, (VV, 2/10/2026)

•  Vietjet Thái Lan đặt mục tiêu tăng gấp đôi doanh thu vào năm 2028. Vietjet Thailand aims to double revenue by 2028: CEO, (Nikkei, 1/10/2026) 

•  Việt Nam Thừa Nhận Có Ý Kiến Khác Nhau Về Kế Hoạch Phát Triển Hà Nội, (SBTN, 1/10/2026)

•  Tại sao Việt Nam nên lo lắng về khủng hoảng kinh tế Lào? Why Vietnam Should be Worried About Laos’ Economic Crisis, (Diplomat, July 22, 2022);+ Trung tâm hỗ trợ và đào tạo của Trung Quốc-Lào khai trương tại sân bay Ban Keun; Học viện Hàng không bắt đầu hoạt động. China-Laos joint support and training center opens at Ban Keun airport; aviation academy begins operations, (Global Times, 29/9/2026) →Trung Quốc mở cơ sở quân sự ở Lào: Lý do đáng để Việt Nam lo ngại? (BBC, 1/10/2026)

•  TT Mark Carney thực sự lắng nghe ai? Who does Mark Carney really listen to? I asked the insiders, (Star, 1/10/2026)

•  Công bố dự án mang tầm quốc gia đầu tiên của Canada dưới thời Thủ tướng Carney. Canada’s first-ever project of national interest under PM Carney revealed, (CTV, 1/10/2026);+ Carney xếp dự án đường ống dẫn dầu tại Alberta vào diện dự án lợi ích đặc biệt và đặt tên là Pacific Link.Carney gives Alberta pipeline special interest designation, to be called Pacific Link, (NNW, 1/10/2026);+ Carney gives Alberta pipeline special interest designation, to be called Pacific Link, (Business in Vancouver, 1/10/2026);+ Đường Ống Pacific Link: Tuyến Đường Đề Xuất (Trước Đây Là Đường Ống Dầu Bờ Tây). Pacific Link Pipeline: Proposed Route (Formerly The West Coast Oil Pipeline)

•  Nhật Bản đang trao cho Mỹ một cơ hội tại châu Á, (Nghiên cứu quốc tế, 1/110/2026). Nguồn: David Sacks và Nick Snyder, “Japan Is Giving the United States a Chance in Asia”, Foreign Affairs, 28/09/2026 Biên dịch: Viên Đăng Huy. 

•  Ngày hội bia Oktoberfest và 3 loại bia ngon. Wine Guy: Festbiers for your own Oktoberfest, (I/10/2026) 

•  Đàn bà | René Gruau | Femme

Thứ 5, 1.10.2026

       •  Bức tượng thân người bằng thạch cao | Henri Matisse

•  Lời chào tạm biệt và cảm tạ của Diễn Đàn, (DĐ, 1/10/2026)

•  Tuấn Andrew Nguyễn, nghệ sĩ thị giác, đạo diễn phim 1735km, vào danh sách TIME100 Art 2026, (Tuổi Trẻ, 30/9/2026)

•  Thơ Du Tử Lê - Bài Nhân Gian Thứ Năm, (FB Du Tử Lê, 30/9/2026)

•  Truyện ngắn Ái Điểu - Mùa Hương Cau Cuối Cùng, (FB Ái Điểu, 30/9/2026)

•  91 bức sơn mài truyền thống và những chuyện cũ mà không cũ, (TT, 27/9/2026). Tranh “Mộng mị” của HS Lan Hương đoạt giải nhất triển lãm Sơn mài truyền thống 2026.

•  "Ghi chép từ Nhà Chết" của dịch giả Đoàn Tử Huyến và Phạm Xuân Nguyên, (FB Đông Tây, 25/9/2026)

•  Video Tư Liệu Thầy Stêphanô Nguyễn Khắc Dương, (JB Lưu Hùng Vương, 30/9/2026);+ Bức tượng AI đẹp cho thầy Stêphanô Nguyễn Khắc Dương, (1925–2026) 

•  Nguyễn Quang A​ - Việt nam nên tránh nguy cơ đảng-nhà nước mafia​, (Diễn Đàn, 30/9/2026​, 

•  Việt Nam tăng áp lực lên KOL và quản trị viên mạng xã hội, (BBC, 30/9/2026) 

•  Scott Robertson, Sep. 30/9/2026: Nhân ngày National Day for Truth and Reconciliation, Toàn quyền Louise Arbour: "Việc thừa nhận sự thật không làm thay đổi quá khứ. Đó là lời nhắc nhở rằng ký ức luôn đi kèm với trách nhiệm — trách nhiệm phải nhìn nhận những bất công này, rút ​​ra bài học từ chúng và đảm bảo rằng chúng sẽ không bao giờ tái diễn."

•  EU và Canada sắp công bố hiệp định mới về đối tác toàn diện. EU and Canada to announce sweeping new partnership pact, (Politico, 30/9/2026)

•  Các nhà khoa học đưa ra "cảnh báo nghiêm trọng nhất từ ​​trước đến nay" về những thay đổi sâu sắc đang diễn ra trên các đại dương toàn cầu. Scientists deliver ‘starkest warning yet’ of profound changes sweeping the planet’s oceans, (CTV, 30/9/2026)

•  Jesse Freedman điểm cuốn "A House for Mr Biswas" của V. S. Naipaul, (Books, Inq. — The Epilogue, Sep. 30, 2026). "So later...when the memories had lost the power to hurt, with pain or joy, they would fall into place and give back the past."

•  Pablo Neruda + Mắt đen

Nude you are simple  

like one of your hands,  

smooth, earthy, minimal, round, transparent,  

you have lines of the moon, roads of apple,  

nude you are slender like naked wheat.  

~~~

[a] BÀI NHÂN GIAN THỨ NĂM

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

ly biệt từng đêm tôi với tôi

những bia mộ nở đầy hoa đỏ

từng cánh hồn ai rơi tả tơi

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi thở bằng tim mượn của ai

những khuya khoắt xuống bặt tăm bóng

còn vẳng lời ai đang oán tôi

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi chết từ khi trăng khuyết đi

mai sau ai có lòng han hỏi

xin đợi vầng trăng lúc tỏ, lu

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi khóc không bằng mắt của tôi

những tay mưa lạnh trong câm điếc

gọi lửa từ xương, cháy thịt tươi

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

buổi chiều tôi nặng những hồn ma

âm binh theo bước chân phù thủy

vầy vọc hồn tôi, người có đau?

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

em giết tôi chẳng bằng gươm đao

buổi trưa nắng đốt mù đôi mắt

tôi với người nghìn năm đã qua

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

nỗi sầu tôi gửi tận phương đông

phương tây em trải đời hoen ố

trên những đường xưa, sương khói buông

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

từng đêm tôi gọi bóng tôi ơi

mai kia nấm đất đùn thân xác

có hận thù nhau? cũng vậy thôi

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi thường nghe nặng bước chân tôi

những trưa mưa suốt chiều canh cải

tôi biết rồi tôi không còn ai

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

năm tháng vùi sâu một góc sân

em đi mấy kiếp thì em đủ

cho nỗi sầu tôi thành tro than

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi biết tôi rồi như cỏ cây.