Monday, April 20, 2026

Thứ 2, 21.4.2026

       Thì thầm với chim | Park Hang-Ryul: Càng im lặng, em càng nghe rõ hơn - Ram Dass.

■  Hàm Nghi Liệu Có Phải Là Họa Sỹ Sơn Dầu Đầu Tiên Của Việt Nam? (FB Nguyễn Đình Đăng, 19/4/2026). Họa sĩ Lê Văn Miến, người đầu tiên của hội họa hiện đại Việt Nam,

■  Thơ Trần Đình Sơn Cước, (VV, 19/4/2026)

■  Tino Cao - Kí ức và hình thức tự sự trong văn học di dân của người Việt, (VV, 20/4/2026)

■  Phạm Phan Long: Cứu nguy Nguồn Nước và Môi Sinh Đồng Bằng Sông Cửu Long, (TCTKM, 18/4/2026);+Đinh Quang Anh Thái | Cứu nguy Nguồn Nước và Môi Sinh Đồng Bằng Sông Cửu Long, (Tự Lực Bookstore, 17/4/2026)

■  20.000 hecta rừng U Minh Hạ bên ngưỡng cháy nguy hiểm, (TT, 19/4/2026)

■  Xe điện (+bếp điện)  trở thành xu hướng mới ở Việt Nam trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao. Electric is new normal in #Vietnam’s cities amid fuel cost rise, (Da Nang Expat, 19/4/2026), 

■  Nhiều tập đoàn lớn tham gia Quỹ Đầu tư mạo hiểm TPHCM, (Đầu Tư Tài Chính, 18/4/2026). 9 tập đoàn và quỹ đầu tư lớn đã tham gia cổ đông sáng lập Công ty Cổ phần Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP HCM (HCM VIF JSC) gồm: Sovico, Vingroup, Becamex, VinaCapital, Sun Wah, VNG, CT Group, Hoa Sen và FPT;+TP HCM ra mắt Quỹ đầu tư mạo hiểm 500 tỷ đồng cho startup, (VnExpress, 17/4/2026)

■  Tết 2027, Việt kiều Mỹ bay về Sài Gòn sẽ phải đáp xuống Long Thành, (NV, 19/2/2026)

■  Tạ Duy Anh - Đảng Chó, (TD, 19/4/2026) "Đảng Chó Hai Đuôi Hungary (Magyar Kétfarkú Kutya Párt – viết tắt là MKKP) là một đảng chính trị trào lộng và châm biếm nổi tiếng tại Hungary. Mục tiêu: Sử dụng sự hài hước, absurdist (phi lý) và châm biếm để phản đối các chính sách và ý tưởng của các đảng chính trị truyền thống.."

■  TT Mark Carney bàn về các chính sách đối phó tương lai của chính phủ liên bang. Forward Guidance with Prime Minister Mark Carney, (Mark Carney, 19/4/2026);+TT Carney tuyên bố sức mạnh trước đây của Canada, được xây dựng dựa trên mối quan hệ của chúng ta với Mỹ, đã trở thành một “điểm yếu” cần phải sửa chữa. The U.S. has changed and we must respond,’ says PM Carney in direct address, (CTV, 19/4/2026);+Video về Bài Phát Biểu Toàn Quốc Về Kinh Tế...National Address On The Economy... (Fun Tom, 19/4/2026)

■  Trong bộ phim kinh dị vòng lặp vô tận của Genki Kawamura, một ga tàu điện ngầm mê cung trở thành ẩn dụ cho một cuộc sống bị bó hẹp tầm nhìn đến mức cực độ. “Lối ra số 8” là một tác phẩm chuyển thể từ trò chơi điện tử, khéo léo đảo ngược nguồn gốc của nó. “Exit 8” Is a Video-Game Adaptation That Ingeniously Subverts Its Source, (NYT, 10/4/2026). "A yellow sign overhead points in the direction of Exit 8, but no matter how far you go, Exit 8 stubbornly refuses to appear. A man walks toward and then past you—and he will pass you again and again, the same man, in the same corridor, with only the scantest variation each time. He’s proof that you are stuck in a simulation, one that is either experiencing an unfortunate glitch or operating exactly as the devils in charge had hoped..." + EXIT 8 - Official Trailer, (NEON, 5/2/2026)

■  Đức Giáo Hoàng Leo XIV Cảnh Báo Mô Phỏng Trí Tuệ Nhân Tạo Làm Suy Yếu Khả Năng Phân Biệt của Con Người. Pope Leo XIV Warns AI Simulations Erode Human Discernment, (Pope Leo XIV, April 17, 2026)-> Pope Leo XIV, April 17, 2026: Khi mô phỏng trở thành chuẩn mực, nó làm suy yếu khả năng phân biệt của con người. Kết quả là, các mối liên kết xã hội của chúng ta khép kín lại, hình thành các vòng khép kín không còn cho chúng ta tiếp xúc với thực tế. Do đó, chúng ta sống trong những bong bóng, không thể xuyên thủng lẫn nhau. Cảm thấy bị đe dọa bởi bất kỳ những ai khác biệt mình, chúng ta dần dần trở nên không quen với việc gặp gỡ và đối thoại. Bằng cách này, sự phân cực, xung đột, sợ hãi và bạo lực lan rộng. Điều đang bị đe dọa không chỉ là nguy cơ mắc phải sai lầm, mà còn là sự biến đổi trong chính mối quan hệ của chúng ta với chân lý. "When simulation becomes the norm, it weakens the human capacity for discernment. As a result, our social bonds close in upon themselves, forming self-referential circuits that no longer expose us to reality. We thus come to live within bubbles, impermeable to one another. Feeling threatened by anyone who is different, we grow unaccustomed to encounter and dialogue. In this way, polarization, conflict, fear and violence spread. What is at stake is not merely the risk of error, but a transformation in our very relationship with truth."

■  Maria Ressa bàn về sự thật, dân chủ và thông tin sai lệch, cùng với Adrienne Arsenault của CBC. Maria Ressa on Truth, Democracy & Disinformation, with CBC's Adrienne Arsenault | Chan Centre, (Chan Centre for the Performing Arts, 15/4/2026). Lưu loát, thông thái và tếu lâm!

■  Khi ta từ giã cuộc đời/Các ngươi miễn nhớ mây trời lang thang/ Ta đi tìm mộng trên ngàn/ Ngoài kia gió cũng hoang đàng dong chơi (N. T. Thanh Bình) + Ta là cát, ta sẽ về với bụi/ Trả lại trần gian những cay đắng muộn phiền (Bùi Giáng)

■  Cướp cướp cướp = cướp biển Somalia đã cướp tàu đánh cá của cướp biển Tàu, (Nguyen Ho, 19/4/2026)


Sunday, April 19, 2026

Chủ nhật, 19.4.2026

        ■  Tĩnh vât | Yuko Nagayama

■  Người Việt tị nạn tại Texas đánh bại Ku Klux Klan : Một cuộc chiến bị lãng quên, (RFI, 18/4/2026)

■  Chiều Nhạc "Tháng Tư - Quê Hương và Tù Khúc" ở Viện Việt-Học, (VB, 17/4/2026);+Tháng Tư: Khi lịch sử soi mình bên dòng Hương Giang, (VV, 19/4/2026)

■  Phim "Saigon Story: Two Shootings in the Forest Kingdom" truyền tải những hiểu biết sâu sắc vào bức ảnh nổi tiếng đã góp phần định hình cuộc chiến Việt Nam. Saigon Story breathes wisdom and insights into famous photo that helped define Vietnam War by Charlie Smith, (Pancouver, 17/4/2026) + Sự tàn bạo của Chiến tranh trong Câu chuyện Sài Gòn: SaigonStory_Brutality_ofthe_War_Clip, (NFB/marketing, 27/11/2025)

■  Kiều hối từ ‘khúc ruột ngàn dặm’ về Sài Gòn giảm mạnh, (NV, 18/4/2026)

■  Gia tộc chú Hỏa góp công lớn tạo nền móng đô thị Sài Gòn, (NĐT, 18/4/2026). Bài dài có nhiều chi tiết về đóng góp của gia tộc chú Hoả. 

■  Giọt Nước Mắt Chiều Muộn …,(FB Vũ KIm Hạnh, 17/4/2026) viết về tác giả "Giọt nước mắt" ĐKG Phạm Văn Hạng.

■  Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế Huế: Kiệt tác kiến trúc Đông - Tây hòa quyện, (TN, 17/4/2026)

■  Mỏ Núi Phao của Việt Nam, do Masan High-Tech Materials vận hành và là một trong những nguồn cung cấp vonfram lớn nhất ngoài TQ, đang đẩy nhanh quá trình tìm kiếm các nhà đầu tư chiến lược. Soaring Tungsten Prices Add Impetus to Vietnam Mine Sale Effort, (Bloomberg, 17/4/2026)

■  TL kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước 4 ngày tới TQ. Vietnam’s Top Leader Concludes 4-Day State Visit to China, (Diplomat, 17/4/2026);+Từ tàu cao tốc đến tình huynh đệ cộng sản: Bốn điểm nổi bật trong chuyến thăm Trung Quốc của ông Tô Lâm, (BBC, 18/4/2026)

■  Tàu cao tốc đầu tiên của Việt Nam sẽ dùng công nghệ của tàu Shinkansen Nhật. Vietnam's first high speed train will run on  technology pioneered by Japan's Shinkansen, (Da Nang Expat, 18/4/2026)

■  Sống thật khó ở Nam vì chủ trương moi tiền lột sạch, chứ không giáo dục, răn đe: 3 người dân bị phạt tiền vì mất hộ chiếu không khai báo, (DT, 18/4/2026)

■  Lãnh tụ đảng Tân Dân chủ/NDP liên bang, Avi Lewis, vẫn đi theo con đường XHCN ở Canada. Ông nội của Avi là cựu lãnh tụ liên bang của đảng NDP và cha ông là Stephen Lewis, cựu lãnh tụ NDP Ontario, đại sứ Canada tại Liên Hợp Quốc và là một nhà báo và nhà hoạt động môi trường lâu năm. Here's the 'experiment' NDP Leader Avi Lewis is trying to run in Canadian politics, (CBC, 18/4/2026)

■  Đánh giá năm đầu tiên của TT Mark Carney trên năm khía cạnh. Mark Carney’s First Year: A Report Card on Five Fronts, (Policy Magazine, 18/4/2026);+TT Carney có tên trong danh sách những người có ảnh hưởng nhất năm 2026 của tạp chí Time. Carney lands on Time's most influential people list for 2026, (NNW, 18/4/2026)

■  Giáo lý của Giáo hội Công giáo về học thuyết chiến tranh chính nghĩa mà Giáo hoàng Leo cố dạy cho trump hiểu mà trump không thể hiểu. The Catechism of the Catholic Church on Just War Doctrine, (U.S. Conference of Catholic Bishops, 17/4/2026). Tất cả các công dân và tất cả các chính phủ đều có nghĩa vụ và nỗ lực tránh chiến tranh. Tuy nhiên, "chừng nào nguy cơ chiến tranh còn tồn tại và không có cơ quan quốc tế nào có thẩm quyền cần thiết và quyền lực, thì các chính phủ không thể bị từ chối quyền tự vệ chính đáng, một khi tất cả các nỗ lực hòa bình đã thất bại." (CCC, số 2308). Các điều kiện nghiêm ngặt để tự vệ chính đáng bằng lực lượng quân sự đòi hỏi sự xem xét nghiêm túc. Tính chất nghiêm trọng của quyết định như vậy khiến nó phải tuân theo các điều kiện nghiêm ngặt về tính hợp pháp đạo đức, dựa theo các trạng huống: 1/. Thiệt hại do kẻ xâm lược gây ra cho quốc gia hoặc cộng đồng các quốc gia phải là lâu dài, nghiêm trọng và chắc chắn; 2/. Tất cả các phương tiện khác để chấm dứt chiến tranh phải được chứng minh là không khả thi hoặc không hiệu quả; 3/. Phải có triển vọng thành công nghiêm túc; 4/ . Việc sử dụng vũ khí không được gây ra những điều ác độc và rối loạn nghiêm trọng hơn các điều ác cần loại bỏ. Sức mạnh của các phương tiện hủy diệt hiện đại có trọng lượng rất lớn trong việc đánh giá điều kiện này. Việc đánh giá các điều kiện này về tính hợp pháp đạo đức thuộc về phán đoán thận trọng của những người có trách nhiệm đối với lợi ích chung. Đây là những yếu tố truyền thống được liệt kê trong cái gọi là Giáo lý của Giáo hội Công giáo, số 2309.

■  Hãy đổ lỗi cho Trump khi các đồng minh hàng đầu của Mỹ đang chuyển hướng sang TQ. Top US allies are turning toward China instead. Blame Trump, (Politico, 17/4/2026). TCB rất vui và cám ơn trump giúp khi dân chúng ở Canada, Đức, Pháp, Anh ngả hướng sang Tàu↓. 

■  Bài trên The New Republic: những đoạn viết ngắn của trump đăng trên mạng xã hội đôi khi phơi bày những điều đáng sợ: chủ nghĩa vị lợi, sự vô đạo đức và sự bất tài lố bịch. Làm sao chúng ta có thể hiểu được việc người đàn ông này lại là tổng thống của chúng ta? Donald Trump’s Truth Social feed can get awfully revealing at times: the transactionalism, the amorality, and the utter buffoonish incompetence. How do we make sense of the fact that this man is our president?  Nước Mỹ của Trump đang cực kỳ yếu và đã đến lúc phải nói như vậy, Trump’s America Is Deeply Unwell, and It’s Time to Say So, (The New Republic, Apr 17, 2026);+trump muốn rút khỏi Iran nhưng không tránh khỏi việc trở thành kẻ thua cuộc lớn nhất trong cuộc chiến. Cuộc chiến ngu xuẩn của Trump. Trump's foolish war, (The Economist, 11/4/2026)

■  Chính trị bản sắc ở Đài Loan. Taiwan: identity politics: Biểu đồ minh họa sự thay đổi trong bản sắc chính trị của người dân Đài Loan từ năm 1992 đến năm 2022, dựa trên dữ liệu khảo sát từ Đại học Quốc gia Chengchi ở Đài Bắc. a/. Bản sắc Đài Loan ngày càng tăng: Tỷ lệ người được hỏi tự nhận mình là "người Đài Loan" đã tăng mạnh, từ 17,6% năm 1992 lên 60,8% năm 2022; b/. Bản sắc Trung Quốc ngày càng giảm: Tỷ lệ người tự nhận mình là "người Trung Quốc" đã giảm đáng kể trong cùng kỳ, từ 25,5% năm 1992 xuống chỉ còn 2,7% năm 2022; và, c/. Bản sắc hỗn hợp: Tỷ lệ người được xác định là "Cả người Đài Loan và người Trung Quốc" đạt đỉnh điểm vào giữa những năm 1990 nhưng sau đó đã giảm xuống còn 32,9% vào năm 2022, (Protect Taiwan, 17/4/2026).

■  Một mắt nhìn | Russell James - "Angels" art series. 


Saturday, April 18, 2026

Thứ 7, 18.4.2026

■  Điểm cuốn Transnationalizing Viet Nam: Community, Culture, and Politics in the Diaspora của Kieu-Linh Caroline Valverde: Cộng Đồng, Văn Hóa Và Chính Trị Trong Cộng Đồng Người Việt Hải Ngoại Xuyên Quốc Gia, (Digitizing Việt Nam, 12/4/2026). "Dựa trên hơn hai thập niên nghiên cứu dân tộc học, cuốn sách tái định nghĩa cộng đồng người Việt hải ngoại không chỉ là trạng thái phân tán, mà là một quá trình “kiến tạo thế giới” diễn ra liên tục trên nhiều không gian khác nhau. Thông qua các nghiên cứu về truyền thông hải ngoại, âm nhạc đại chúng và các mạng lưới giao tiếp xuyên biên giới, Valverde cho thấy đời sống văn hóa luôn được sản sinh và tái cấu trúc thông qua sự trao đổi giữa Việt Nam và cộng đồng toàn cầu của mình. Đồng thời, cuốn sách đưa ra một phân tích sắc bén về những căng thẳng chính trị định hình đời sống cộng đồng hải ngoại, đặc biệt là vai trò bền bỉ của chủ nghĩa chống cộng trong việc thiết lập ranh giới cộng đồng, định hình diễn ngôn công cộng và xác lập cảm thức thuộc về. Từ các tranh cãi truyền thông đến những xung đột chính trị địa phương tại California, cộng đồng hải ngoại hiện lên như một không gian luôn vận động và tranh chấp, thay vì một thực thể thống nhất."

■  Sài Gòn thời Pháp thuộc không lãng mạn như tên gọi ‘Hòn ngọc Viễn Đông’, (TT, 17/4/2026). "đại đa số người Việt Nam và người Hoa sống tại đây phải lao động cực nhọc, đổi lại đồng lương rẻ mạt để tạo nên sự "lãng mạn" của thành phố. .. trong khi thực dân Pháp, người ngoại quốc và giới quý tộc Việt sống trong những dinh thự, công sở nguy nga,.."

■  Danh ca tài sắc nhưng đoản mệnh của làng nhạc Việt: Sở hữu giọng hát 'đẹp không tỳ vết', để lại di sản hơn 800 ca khúc, đám tang đông nghẹt người tham dự, (NQS, 16/4/2026). "Ngọc Lan sở hữu chất giọng nữ cao trữ tình, âm sắc sáng, mảnh, thiên về lối hát bạch thanh. Điểm nổi bật là cách xử lý tiết chế, không lạm dụng kỹ thuật, chú trọng sự tự nhiên và cảm xúc."

■  Các Khó Khăn Để Khai Triển 4 Nghị Quyết Trọng Điểm Của ĐCSVN Trong “Kỷ Nguyên Vươn Mình” (Việt Tân, 17/4/2026). Bộ tứ Nghị quyết 57, 59, 66, 68.

■  TQ cho Việt Nam vay vốn và trao đổi công nghệ đường sắt cao tốc. China offers Vietnam railway loans, technology; shows off its high-speed rail, (Reuter, 17/4/2026);+ VietJet Air của Nguyễn Thị Phương Thảo thuê thêm 10 phi cơ Trung Quốc, (NV, 17/4/2026)

■  Một công 2 chuyện lợi cho siêu bộ: bớt bị quốc tế chỉ trích án tử hình lại còn tăng thu nhập. Sửa Bộ luật Hình sự: Bộ Công an đề xuất giảm số tội có án tử hình, tăng hình phạt tiền, (LKTC, 17/4/2026)

■  Đội tuần tra thuộc Lực lượng Kiểm lâm Canada/Canadian Rangers vừa hoàn thành dài nhất từ trước đến nay, di chuyển hơn 4.500 km bằng xe trượt tuyết xuyên qua vùng Bắc Cực Canada trong những điều kiện khắc nghiệt nhất trên Trái đất trong một cuộc tập trận Operation Nanook-Nunalivut kéo dài 52 ngày nhằm bảo vệ chủ quyền Bắc cực. Rangers end 'majestic' snowmobile trek through Canada's North in Churchill, (CBC, 11/4/2026)

■  IMF nhận định vị thế tài chính của Canada mạnh nhất trong nhóm G7. IMF Sees Canada’s Fiscal Position as Strongest in Group of Seven, (Bloomberg, 17/4/2026). Khá lắm thủ tướng kiêm cựu thống đốc ngân hàng trung ương.

■  Sau khi đi khắp thế giới để thu hút các nhà đầu tư vào Canada và TT Carney đã  mời các nhà đầu tư lớn nhất thế giới đến Toronto vào tháng 9 để kiếm 1 nghìn tỷ đô la cho Canada. Seeking 1 Trillion Dollars, Carney Invites Investors Summit to Canada, (NYT, 17/4/2026);+ TT Carney thông báo về hội nghị thượng đỉnh mới tại Toronto nhằm mục tiêu thu hút 1 nghìn tỷ đô la đầu tư. Carney announces new summit in Toronto aimed at driving $1 trillion in investment, (CTV, 17/4/2026);+ ■  Lời kêu gọi của TT Carney nhằm mở khóa hàng nghìn tỷ đô la đầu tư toàn cầu ở Canada. Carney's pitch to unlock trillions in global investment, (CBC, 17/4/2026)

■  Chủ nghĩa chống trí thức của Pierre Poilievre. Pierre Poilievre's anti-intellectualism by Arlene Dickinson, (Team Canada NastyCanadian J McLean, 17/4/2026)

■  Theo Stephen Holmes, nền dân chủ không chỉ khác biệt ở cách thức lựa chọn lãnh đạo mà còn ở khả năng bãi nhiệm họ. Chính điều đó giúp tương lai luôn rộng mở, hướng các xung đột chính trị tránh xa bạo lực và giải quyết thông qua các thể chế. Russians Go Home, (Project Syndicate, 14/4/2026)

■  Một mô hình chiến lược từ BCA Research (2026) minh họa động lực địa chính trị và kinh tế của một cuộc xung đột liên quan đến eo biển Hormuz. Mô hình này phân tích "cửa sổ đàm phán" cho Iran trước áp lực quân sự leo thang của Mỹ: lý thuyết trò chơi/game theory. (Marko Papic, 17/4/2026)

Key Components of the Model:

  • P (Pain): Represents the intensity of a punitive air campaign by the U.S. As time progresses, the cost and damage to Iran increase exponentially.

  • C (Closure): Represents Iran's ability to maintain a blockade of the Strait. This capacity diminishes over time as global military efforts to reopen the waterway take effect.

  • R Point: The threshold where the closure of the Strait triggers a global recession, prompting the assembly of a global coalition to forcibly reopen the route.

  • X Point (Capitulation): The intersection where Iran’s ability to block the Strait collapses entirely, but U.S. punitive strikes continue, marking a total strategic defeat.

  • Area N: The "Negotiation Zone." The model suggests Iran must reach a settlement within this shaded area to avoid reaching the catastrophic "X Point."

■  Sky News xác nhận một nước đi chiến lược tài tình của Iran. Bằng việc mở eo biển Hormuz chỉ trong thời gian ngừng bắn, Tehran đã hoàn toàn đẩy chính quyền Trump vào thế bí. Washington hiện đang chịu áp lực toàn cầu rất lớn để từ bỏ chiến dịch quân sự tai hại của Mỹ, (Furkan Gözükara, 17/4/2026)


“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html