Thứ 4, 29.4.2026

 ￭  Mèo trắng | Gertrude Abercrombie

￭  Giám đốc tổ chức BPSOS sống ở Mỹ gần hết đời, vẫn bị toà VN kết án 11 năm tù: Tuyên phạt Nguyễn Đình Thắng 11 năm tù về tội khủng bố, (TT, 28/4/2026);+Tuyên phạt 11 năm tù kẻ cầm đầu tổ chức khủng bố, (TN, 28/4/2026). Qua bắt Thắng về ngồi tù thì quá độc! Tập làm như Mỹ bắt Nicolás Maduro thử xem cho TG phục đảng!

￭  Hơi Thở Giữa Rừng Thông, (FB Đồi Thông Phương Bối, 27/4/2026). Thơ Nguyễn Đức Sơn: "Đầu tiên tôi thở cái phào / Bao nhiêu phiền não như trào ra theo  / Nín hơi tôi thở cái phèo / Bao nhiêu mộng ảo bay vèo hư không." Hình đẹp của Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ và thi sĩ Nguyễn Đức Sơn. 

￭  50 năm Sài Gòn mất tên,(a↓) (LKTC, 28/4/2026). Ngày 2/7/1976 là ngày đổi tên thành phố Sài Gòn – Gia Định thành TP HCM và nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn mô tả: “Ta mất người như người đã mất tên. Mất từng con phố đổi tên đường. Khi hẹn nhau ta lạc lối tìm.”;+Đọc “Sài Gòn – Chợ Lớn” của Nguyễn Đức Hiệp, (LKTC, 28/4/2026)

￭  Người di tản hàng trăm dân miền Nam Việt Nam khỏi Sài Gòn trước 30/4 qua đời, (NV, 27/4/2026)

￭  Thơ Trần Đình Sơn Cước tặng các văn nghệ sĩ trí thức đi thăm nhà văn NGUYÊN NGỌC nhưng không được thăm. Đi Gần Hết Biển…, (VV, 29/4/2026)

￭  Tạ Duy Anh điểm cuốn "13 Hạt Giống Anavira" của Trần Kim Anh: Một cuốn sách kỳ lạ, (VV, 29/4/2026)

￭  Chương trình Văn Tác Vụ: Chiến tranh tâm lý trong cuộc chiến ở Việt Nam (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 28/4/2026). Sự thất bại của một chương trình "chiêu hồi": Văn Tác Vụ (chưa được chú ý tới nhiều trong các nghiên cứu lịch sử cuộc chiến VN) được dùng như một công cụ  tâm lý chiến để tranh giành ảnh hưởng với VC tại các vùng nông thôn miền Nam trong thập niên 1960, nơi cuộc cạnh tranh về niềm tin và sự ủng hộ của người dân diễn ra quyết liệt. 

￭  Thơ Đỗ Hoàng Diệu - Tình ca Tô Lâm (FB Đỗ Hoàng Diệu, 28/4/2026)

￭  Nguyễn Ngọc Chu - Chúng ta có đang lệch khỏi xu thế chung của Nhà nước pháp quyền?, (TD, 27/4/2026). "Nghị định 109/2026/NĐ-CP, khi trao cho Chủ tịch UBND cấp xã thẩm quyền trực tiếp đình chỉ hoạt động hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp"

￭  Nhân sự và quyền lực trong “Kỷ nguyên mới” trong hàng ngũ lãnh đạo VN. “Vietnam’s Reconfigured Leadership: Personnel and Power in the “New Era”” by Nguyen Khac Giang, (ISEAS Perspective 2026/29, 27 April 2026)

￭  Ý kiến sáng chói! Thăng chức lên uỷ viên TWĐ ngay! Kênh 15 tỷ đồng xây rồi bỏ hoang, xã "xin" 50 tỷ đồng để lấp lại, (DT, 27/4/2026). Ái giúp dân phê bình hay khiếu nại, chủ tịch xã Ea Kly (Đắk Lắk) sẽ huỷ giấy phép ngay! Đã nghèo, cho nghèo mạt rệp luôn!

￭  Phiên họp thứ nhất Hội đồng Quốc phòng và An ninh nhiệm kỳ 2026 - 2031, (Báo Tin Tức,28/4/2026)

￭  Quy mô GDP của Việt Nam đã vượt Thái Lan khoảng 4 tỉ USD, (TT, 28/4/2026). Tính theo sức mua tương đương (PPP) năm 2025 đạt khoảng 1.885 tỉ USD khi so sánh với Thái:  1.881 tỉ USD.

￭  Idemitsu Kosan của Nhật Bản đảm bảo 4 triệu thùng dầu thô cho Việt Nam. Japan's Idemitsu Kosan secures 4m barrels of crude oil for Vietnam, (Nikkei, 28/4/2026)

￭  PetroViệt Nam sẽ nhập 66,000 tons khí đốt hóa lỏng từ Mỹ và đây là  dấu hiệu mới nhất cho thấy chiến tranh Iran đang sắp xếp lại các dòng năng lượng toàn cầu. Vietnam Gas Major Looks to US as Iran War Reorders LPG Flows, (Bloomberg, 28/4/2026)

￭  Thủ tướng Mark Carney được mời tham dự hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo châu Âu ở Armenia. PM Mark Carney invited to join European leaders summit in Armenia, (CTV, 28/4/2026). Đây là lần đầu tiên Canada là một quốc gia ngoài châu Âu tham gia cuộc họp quy tụ khoảng 40 nhà lãnh đạo từ khắp châu Âu. Thích thì nhích gần lại nhỉ! 

￭  Arnaud Bertrand nói về lòng tin giữa Mỹ và Canada: Lòng tin, hoặc sự thiếu tin tưởng, là tác nhân ăn mòn quyền lực mạnh mẽ nhất, ở mọi khía cạnh, của Mỹ. Quá trình ăn mòn diễn ra theo thời gian, đặc biệt nếu đối tượng bị ăn mòn là công trình kiến ​​trúc lớn nhất từng được xây dựng. Trust, or lack thereof, is the ultimate corrosive agent of power, in all dimensions. Corrosion takes time, especially if what's being corroded is the largest structure ever built. (Arnaud Bertrand, 27/4/2026) 

￭  Tự do dân chủ trump 2.0: Chính sách mới: người nhập cư sẽ bị từ chối thẻ xanh nếu lên mạng bình luận chống Israel, biểu tình ủng hộ Palestine, xúc phạm cờ Mỹ, gạch chéo cờ Israel, (VB, 28/4/2026)

￭  Claudia Sheinbaum đang học cái giá phải trả khi nhượng bộ Trump. Claudia Sheinbaum Is Learning the Price of Appeasing Trump, (WSJ, 28/4/2026). Vụ hai nhân viên CIA bị thiệt mạng trong một vụ tai nạn xe hơi ở miền bắc Mexico khi tham gia một chiến dịch chống ma túy.

￭  Những khúc cua gấp và chân trời mở rộng trên Quốc lộ 1. Tight Curves and Wide Horizons: The Return of Highway 1, (NYT, 28/4/2026). Sẽ lái thêm lần nữa, thứ 3, từ đầu bờ xuống tuốt San Diego, khi Mỹ yên bình lại. 

￭  Cuộc đối đầu giữa Trump và Giáo hoàng, (Nghiên cứu quốc tế, 28/4/2026). Nguồn: Adekeye Adebajo, “The Populist vs. the Pope“, Project Syndicate, 24/04/2026 Biên dịch: Viên Đăng Huy

~~~

-   (a) "Trong một nghiên cứu năm 2014, các tác giả Phan Thị Diễm Hương và Peter Kang đã lập luận rằng việc chính quyền cộng sản đổi tên đường tại Sài Gòn là nhằm tái xác định một bản sắc dân tộc và bản sắc chính trị mới trên thành phố này. [14] Đáng chú ý, các tác giả chỉ ra hàng loạt lý tưởng và khẩu hiệu chính trị chứa đựng trong tên đường tại Sài Gòn thời Việt Nam Cộng hòa đã bị thay thế toàn bộ, như những cái tên Dân Tiến, Công Lý, Cộng Hòa, Liên Minh, v.v, đều triệt để biến mất. Thay vào đó là những thông điệp chính trị mới như Cách Mạng, Giải Phóng, v.v. [15] Các nghiên cứu theo khuynh hướng địa danh học (toponymy) cũng chỉ ra rằng việc đặt hoặc đổi tên đất, tên đường, thường phản ánh nỗ lực khẳng định quyền lực của các chính quyền, ý đồ xây dựng một bản sắc chính trị mới tại địa phương, cũng như tham vọng cải biến ký ức xã hội của các cư dân. [16] Và chính những vụ đổi tên đất, tên đường tại các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu là đối tượng quen thuộc của rất nhiều nghiên cứu theo khuynh hướng này. Nhà xã hội học người Pháp Maurice Halbwachs đã đặt ra khái niệm “ký ức tập thể” (la mémoire collective/collective memory) để mô tả hiện tượng những tên gọi và cảnh vật trong một không gian sống có thể tồn tại bền bỉ trong trí nhớ của các cư dân, vượt qua năm tháng và những vật đổi sao dời. Bởi lẽ, theo Halbwachs, con người khi đó đã xem ký ức về những cảnh vật, không gian, địa danh như những “điểm tựa để bám víu” trong đời sống của mình. [18] Từ lý thuyết của Maurice Halbwachs, sử gia Pháp Pierre Nora đã phát triển khái niệm “các địa chỉ ký ức” (lieu de mémoire/ sites of memory) để gọi chung cho những địa danh, những nơi chốn tồn tại bền bỉ trong ký ức tập thể của các cộng đồng. Theo ông, những địa chỉ này không chỉ đơn thuần là những cái tên hay tọa độ, mà còn ẩn chứa trong nó bao sự kiện, bao con người, bao trải nghiệm mà các cư dân đã kinh qua. [19] Tổng hòa những địa chỉ ký ức ấy đã tạo thành bản sắc của các đô thị và các động đồng cư dân. 

Thứ 3, 28.4.2026

         ￭  Cửa mở | Lois Dodd

￭  hình ảnh nghệ thuật tuần lễ 27/04 – 03/05 – 2026: tháng tư nhìn lại và nhìn về phía trước, (Tạp chí Da Màu, 27/4/2026)

￭  Tượng Đức Phật cao gần 8 mét của Tuấn Nguyễn ra mắt giữa New York, (VB, 27/4/2026) →Video: tác phẩm điêu khắc Phật khổng lồ được ra mắt trên đường cao tốc New York. Massive 27 Foot Buddha Sculpture Unveiled On New York High Line, (APT, 25/4/2026)

￭  Thơ Ái Điểu, (VV, 28/4/2026);+Ái Điểu - Một Ngày Một Đời | Phạm Duy, (FB Ái Điểu, 27/4/2026)

￭  Tù nhân mẹ viết cho tù nhân con về chuyện đọc cuốn "Gia Đình" của Phan Thúy Hà trong tù: Mẹ Cấn Thị Thêu từ Trại giam 5 viết thư cho con trai Trịnh Bá Tư ở Trại giam 6, (FB Phan Thúy Hà, 27/4/2026)

￭  "Nỗi đau thầm lặng của Chiến tranh Việt Nam: Tác động dài hạn của chất độc da cam lên thị trường lao động" (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 27/4/2026). "Bài nghiên cứu lập luận rằng việc phơi nhiễm chất độc da cam không chỉ gây ra khuyết tật thể chất mà còn ảnh hưởng đến các khía cạnh khác như giáo dục, sức khỏe dài hạn và điều kiện kinh tế hộ gia đình. Những ảnh hưởng này có thể làm giảm thu nhập hoặc tăng chi phí, khiến hộ gia đình khó tích lũy tài sản. Khi tài sản bị hạn chế, họ cũng gặp khó khăn hơn trong việc đầu tư cho giáo dục và lựa chọn nghề nghiệp. Những người bị phơi nhiễm nặng có ít khả năng làm công ăn lương hơn và thường bị kẹt lại trong nhóm ngành khu vực thứ nhất (như nông nghiệp hoặc khai khoáng) thay vì có cơ hội tham gia vào các ngành dịch vụ hay kỹ năng cao. Đặc biệt, yếu tố ảnh hưởng nặng nề nhất chính là tác động liên thế hệ. Những đứa trẻ sinh sau năm 1980 và có cha mẹ bị phơi nhiễm chất độc da cam vẫn tiếp tục gánh chịu hệ quả với mức độ học vấn thấp hơn và số ngày làm việc trong tháng giảm đáng kể. Điều này phản ánh một trật tự bất lợi kinh tế được kiến tạo qua nhiều thế hệ, nơi sức khỏe hạn chế của cha mẹ hạn chế sự đầu tư cho tương lai của con cái.";+Khắc ghi ký ức da cam giữa lòng Paris : Biểu tượng mới cho hành trình tìm công lý, (RFI, 26/4/2026)

￭  Thương tiếc ông Vũ Ngọc Hoàng: Người nặng tình với quê hương, có nhiều suy nghĩ đột phá, đổi mới, (TT, 27/4/2026)

￭  Mời giáo hoàng Lêô XIV thăm Việt Nam: Một tín hiệu đáng chú ý trong quan hệ Hà Nội - Vatican, (RFI, 27/4/2026). Ngoại giao tôn giáo phía ngoài vì TDTG vẫn còn xin/cho.

￭  Nhóm cố vấn thương mại CUSMA của TT Carney họp lần đầu tiên. Carney's trade advisory group meets for 1st time, welcomes new member, (CTV, 27/4/2026)

￭  TT Mark Carney công bố quỹ đầu tư quốc gia đầu tiên của Canada. Prime Minister Mark Carney announces Canada's 1st sovereign wealth fund, (Business in Vancouver, 27/4/2026);+Các nhóm doanh nghiệp cho rằng quỹ đầu tư quốc gia mới là một công cụ hữu ích khác. Business groups say new sovereign wealth fund another helpful tool, (NNW, 27/4/2026);+TT Carney đang chuẩn bị cho chúng ta điều gì đó, chỉ là chúng ta chưa chắc đó là gì thôi. Carney is preparing us for something, we’re just not sure what, (Hill Times, 27/4/2026);+Kỷ niệm một năm ngày đắc cử, TT Mark Carney có cuộc phỏng vấn với phóng viên của CBC News để thảo luận về kế hoạch của chính phủ nhằm đảm bảo tương lai đất nước và giúp cuộc sống của người dân Canada trở nên dễ chịu hơn. Carney refuses to chase ‘small deal’ with Trump, (CBC News, 27/4/2026)

￭  Viện Cato là một tổ chức tư vấn theo chủ nghĩa tự do. Viện này vừa công bố một nghiên cứu kéo dài 30 năm cho thấy người nhập cư đã đóng thuế nhiều hơn 14,5 nghìn tỷ đô la so với số tiền trợ cấp mà họ nhận được từ chính phủ, (Brian Allen, 27/4/2026). Phe cánh hữu, dân tuý và bảo thủ thường tố cáo xai vì bài người tị nạn, nhập cư!  

Thứ 2 Victoria, 27.4.2026

      ￭  Nội chiến | Bửu Chỉ

￭  Phan Tấn Hải - Nhớ tới quê nhà một thời nước mắt Đọc thơ: Vẫn sống cùng ngụ ngôn, (VV,  27/4/2026). "Vẫn sống cũng ngụ ngôn" của Trần Kiêm Trinh Tiên và Trần Đình Sơn Cước

￭  Thơ  Nguyễn Thị Tịnh Thy - Bài Thơ Viết Cho Những Ngày 30 Tháng 4 Trên Đất Nước Tôi (a↓), (FB Tran NamAnh, 26/4/2026)

￭  Khắc ghi ký ức da cam giữa lòng Paris : Biểu tượng mới cho hành trình tìm công lý, (RFI, 26/4/2026)

￭  Lê Huyền Ái Mỹ - Một cú đánh đẹp!, (VV, 26/4/2026). Ba cơ thủ pool của Việt Nam là Dương Quốc Hoàng, Nguyễn Anh Tuấn và Lê Quang Trung đã quyết định rút khỏi giải đấu Peri Laili Cup 2026 (được tổ chức ở đảo Hải Nam, Trung Quốc từ ngày 26 đến 30-4) vì giải đã sử dụng logo đường lưỡi bò 

 ￭  Lần đầu thám hiểm hang Sơn Đoòng bằng công nghệ thực tế ảo, (VnExpress, 26/4/2026). Công nghệ VR 5D với chất lượng hình ảnh 8K. 

￭  Cơ sở cuối Nhà sách Cá Chép đóng cửa sau 13 năm, (Z News, 26/4/2026). Nhà sách có tiếng nhưng ế vì độc giả không mua sách mà đọc trực tuyến;+Nhiều hình ảnh bên trong 'Nhà sách Cá Chép' ở 211-213 Võ Văn Tần (phường Bàn Cờ). Chỉ còn là kỉ niệm: Cơ sở cuối cùng của 'Nhà sách Cá Chép' tại TPHCM sắp đóng cửa sau 13 năm hoạt động, (FB Tôi là người Sài Gòn, 26/4/2026)

￭  Cơ Chế Kiểm Soát Chạy Sau Quyền Lực, (Việt Tân, 26/4/2026). "Không tam quyền phân lập, không bầu cử tự do, không báo chí độc lập. Đó là thực tế của “kỷ nguyên mới vươn mình”. Đặc trưng của gia đoạn “Tô trị” là quyền lực ngút trời của “công an trị” và “đảng trị”. Thực tế, chế độ độc tài CSVN không hề tồn tại bất cứ cơ chế giám sát nào cả."

￭  Trao quyền tước giấy phép cho chủ tịch xã: áp lực dồn lên giới luật sư, (BBC, 26/4/2026)

￭  Hết siêu bộ rồi đến BYT. Phương cách giáo dục, khuyến khích trước khi lột tiền đâu rồi nhỉ? Đề xuất phạt đến 4 triệu đồng nếu để móng tay dài khi bán đồ ăn, (TN, 25/4/2026). Các phụ nữ ở các nước khác nếu để móng tay dài qua VN sinh sống buôn bán là lỗ to! 

￭  Không còn ngoại giao cây tre? Sự thoải mái ngày càng tăng của Việt Nam với Trung Quốc, (Nghiên cứu quốc tế, 27/4/2026). Nguồn: Alexander L. Vuving, “Bamboo diplomacy no more? Vietnam’s growing comfort with China,” Think China, 23/04/2026 Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng. "Cách tiếp cận “cây tre không hàng rào” này sẽ gây tác động tiêu cực đến an ninh và sự tự chủ của Việt Nam trong thời gian tới."

￭  VN và Hàn nhất trí tăng cường hợp tác về chuỗi cung ứng, năng lượng hạt nhân. Vietnam and South Korea Agree to Boost Cooperation on Supply Chains, Nuclear Energy, (Diplomat, 23/4/2026);+"Mãnh hổ thâm trầm" trong dàn thế lực Hàn Quốc đến Việt Nam: Không phô trương ồn ã, vẫn là biểu tượng bất bại, (Cafef, 26/4/2026)

￭  Dân số người nước ngoài sinh sống ở VN thấp nhất châu Á: Singapore: ~38%; Malaysia: ~10%; Thái Lan: ~5-7%; Philipin: ~1-2%; Campuchia: ~1%; Indonesia: <1% và Việt Nam: 0,1-0,2%. Vietnam has the lowest foreign population in Asia, (Leon Waidmann, 22/4/2026)

￭  Hồi ức cá nhân của Kirsten W. Endres, một nhà nhân học trẻ 30 tuổi, về những ấn tượng “sốc” đầu tiên ở nông thôn Việt Nam những năm 90, nhưng chính những khó khăn ấy lại trở thành niềm đam mê kéo dài suốt sự nghiệp của bà, cho đến lúc quay lại năm 2013. Ấn tượng đầu tiên, đam mê lâu dài: Nghiên cứu thực địa nhân học ở nông thôn Việt Nam những năm 1990. First Impressions, Lasting Passions: Anthropological Fieldwork in 1990s Rural Vietnam" by Kirsten W. Endres (Cargo Journal, 2025)  

￭  TT Carney được dân chúng mến mộ khá lâu nhưng họ mong đợi kết quả. Canada's Carney has enjoyed a long political honeymoon. Now comes the test, (BBC, 26/4/2026)

￭  Tác Giả Haruki Murakami Trở Lại Với Tiểu Thuyết Mới Sau 3 Năm, (FB Trạm Đọc - Read Station, 26/4/2026). “The Tale of KAHO” (Chuyện của KAHO)

￭  Phan Tấn Hải - Noor Hindi: Thơ cho một đất nước đã mất, (VV, 26/4/2026). Bài thơ "Fuck Your Lecture on Craft, My People Are Dying" dài 14 dòng của Noor Hindi (b↓)

￭  Trên tàu Orient Express Corinthian - tàu buồm lớn nhất thế giới, siêu sang trọng. Aboard the Orient Express Corinthian — the world’s biggest sailing ship, (FT, 26/4/2026)

￭  TG đang nhìn chính quyền trump 2.0 như một nhóm xiếc tệ hại!, (Weber Francois, 25/4/2026)

￭  Don't wait for someone to bring you flowers. Plant your own garden and decorate your own soul __ Luther Burbank

￭  Buổi trưa | Megan Roodenrys

~~~

(a)Thơ  Nguyễn Thị Tịnh Thy - Bài Thơ Viết Cho Những Ngày 30 Tháng 4 Trên Đất Nước Tôi… viết cho người nằm xuống, người đứng lên, người ra đi, người ở lại; cho những nỗi và niềm đầy ngang trái cứ ngoáy vào vết thương lịch sử…..

THƯA MẸ VIỆT NAM

  Mẹ ơi!

  Khi Cha nói với Mẹ rằng

  Ta là giòng giống của Rồng

  Nàng là giòng giống của Tiên

  sống với nhau hoài không đặng

  Sao Mẹ không nhắc Cha câu gừng cay muối mặn

  Sao Mẹ không trả lời Cha

  Đi mô đem thiếp đi cùng

  đói no thiếp chịu lạnh lùng thiếp theo

  Khi Cha bảo Mẹ đem năm mươi con lên núi

  Sao Mẹ không trả lời Cha

  Lấy chồng thì phải theo chồng

  chồng đi đường rắn đường rồng cũng theo

  Khi Cha hứa với Mẹ nếu gặp khó khăn

  Nàng hãy cùng các con gọi to về biển

  Sao Mẹ không trả lời Cha

  Chúng ta thà no đói có nhau

  râu tôm nấu với ruột bầu

  thuận vợ thuận chồng tát biển Đông cũng cạn

  Sao Mẹ chấp nhận để một trăm đứa con phải chia ly đôi ngả

  Để cuống rốn chúng con bị cắt đứt làm hai

  Sao Mẹ chịu khổ đau một mình mà không nói với ai

  dắt díu năm mươi con đi lên miền núi thẳm

  để năm mươi thiếu vắng hơi mình

  Ước chi ngày xưa Mẹ cứ bên Cha cho trọn nghĩa tình

  dù vất vả đắng cay

  dù chịu nhiều cơ cực

  nuôi chúng con bằng nước sông Hồng

  với cơm tấm, ổ rơm

  bên ướt Mẹ nằm...

  Để đêm đêm dưới ánh trăng rằm

  Chúng con được nghe lời Mẹ dạy

  Rằng anh em như thể tay chân

  Chị ngã em nâng

  Gà cùng một mẹ...

  Chúng con lớn lên

  Cách núi ngăn sông

  Xa mặt cách lòng

  Năm mươi đứa xa cha như nhà không nóc

  Năm mươi đứa thiếu mẹ quên chín chữ cù lao

  không biết quý câu một giọt máu đào

  bao bận nồi da xáo thịt

  Chúng con chia nhà Mẹ thành hai ngõ

  ngõ Đàng Ngoài và ngõ Đàng Trong

  ngõ bên này và ngõ bên kia sông

  Vì danh lợi

  vì tiền tài

  vì nhiều điều khác nữa

  mà có ngày xem nhau là nước lửa

  Rồi bất hiếu bàn nhau

  rạch ngang mình Mẹ

  cầu Hiền Lương đè nặng buồng tim

  Mẹ ở đâu giữa hai miền Bắc Nam

  Khi bao con gái của Mẹ hóa thành hòn vọng phu

  bao con trai thành chiến sĩ trận vong hoặc thành liệt sĩ

  Dẫu ở bên nào

  cũng đều là con Mẹ

  tàn hại lẫn nhau

  Đứa nào cũng nói trước nói sau

  là vì muốn chấm dứt nỗi đau

  vì muốn giúp Mẹ được nối liền thân ngọc

  nên đứa nào cũng súng gươm hằn học

  trút xuống đầu nhau vô số nỗi tai ương

  Làm sao có thể nối liền vết thương

  bằng phát súng nhát gươm

  chứ không phải bằng sợi chỉ

  sợi chỉ dài se từ những tình thương

  Nhân danh gì mà chúng con ngợi ca

  hoặc chì chiết sự sống lẫn cái chết của nhau

  Nhân danh gì mà gọi nhau là địch

  đếm xác anh em xây thắng lợi cho mình

  Ai cũng nói là yêu Mẹ với tất cả tâm tình

  Ai cũng bảo là hoàn toàn vì Mẹ

  Càng yêu Mẹ nhiều càng phải giết anh em?

  Mẹ có ngờ đâu

  các con lớn khôn

  không muốn hát câu nhiễu điều phủ lấy giá gương

  không muốn hát câu bầu ơi thương lấy bí

  mà thích hát trên những xác người

  Chúng con hát trên những xác người bài hát hân hoan

  Chúng con say sưa ngợi ca lý tưởng của mình

  không nghĩ đến Mẹ thế nào khi nhìn anh em con chém giết

  Chẳng có ai cần biết

  Mẹ ở đâu trong những trận tương tàn

  trong tiếng súng đêm ngày dội về đinh tai nhức óc

  Mẹ đứng ở trời Nam để ngóng về đất Bắc

  hay đứng giữa dòng Bến Hải

  lấy nước sông làm dịu nỗi xót lòng...

  Mẹ sinh ra chúng con trong cùng một bọc

  Những tưởng để thương nhau

  Đâu nghĩ đến ngày sau

  trăm đứa con trai xé nát bọc đồng bào

  xẻ chia thân mẹ

  Mấy trăm năm vết cắt cũ vẫn còn

  Mấy mươi năm vết xẻ mới vẫn chưa liền sẹo

  Trăm đứa con vẫn còn đi muôn nẻo

  trăm tấm lòng vẫn chưa hết hờn căm

  Ai cũng nói cuộc đời có bao lăm

  mà chẳng ai chịu nhường ai một bước

  Cũng là một từ đất nước

  mà trong một ngày

  có người gọi là giải phóng quê hương

  có người kêu là ngày quốc hận

  Rồi kẻ cười người khóc

  người đoàn tụ kẻ biệt ly

  người hồ hởi đeo huy chương đứng trước máy truyền hình

  kẻ uất hận nuốt tủi hờn trong bóng tối

  Hơn bốn mươi năm rồi

  chưa một ai nói với Mẹ là chính mình có lỗi

  mà chỉ chực chờ đổ lỗi cho nhau

  Mẹ ơi!

  Ngang trái trái ngang

  hận thù thù hận

  khổ đau đau khổ

  vòng luẩn quẩn không cởi ra mà càng thít chặt

  Đường đời lắm thương đau

  nhiều gập ghềnh lắt lẻo

  chẳng có đứa con nào chịu nắm tay Mẹ dắt

  nên đã lạc lối lầm đường

  chẳng đứa nào chín bỏ làm mười

  nên chúng xát muối vào lòng nhau mỗi khi có thể

  Khép lại lịch sử… vẫn biết là như thế

  Sao chỉ khép với người ngoài

  còn với anh em thì cày đi xới lại

  mát dạ người này thì rát dạ người kia

  Vì sao?

  Vì sao?

  Có phải vì xa cách nhau

  từ cái thuở Mẹ Cha mỗi người mỗi ngả

  nên bây giờ đứa con nào cũng thế

  thích bán anh em xa mua láng giềng gần

  dù không khác máu nhưng vẫn tanh lòng...

  Mẹ đau!

  Mẹ đau!

  Hãy nhắc cho kỹ, nhớ cho sâu

  Khi con hát bài ca chiến thắng

  là khi mẹ dâng trào cay đắng

  Sung sướng chi mà nối liền khúc ruột mình bằng xác những đứa con

  Mẹ có ngờ đâu

  sau khúc khải hoàn

  Con của mẹ thay chiến hào bằng nhà tù khắp chốn

  để giam giữ anh em

  Chiến tranh không còn

  nhưng máu vẫn đổ

  bao nhiêu đứa con Mẹ bị chôn sấp dập ngửa trên rừng vàng

  bao nhiêu đứa chìm sâu dưới biển bạc

  bao nhiêu đứa cập bến rồi vẫn lênh đênh phiêu dạt

  Con rồng cháu tiên, lá ngọc cành vàng

  phải có ngày nâng niu bàn chân thiên hạ

  kiếm đồng tiền nương náu phận lưu vong

  Nuốt oán nuôi thù phục hận long đong đất khách

  như dã tràng xe cát

  Giàu sang thành đạt hiển hách nơi xứ người

  khác nào mặc áo gấm đi đêm

  Xưa Mẹ vọng phu

  bây giờ vọng tử

  héo hon, mòn mỏi

  vọng các con về dưới mái yêu thương

  nơi có những hàng tre xanh mát con đường

  quên hết muộn phiền không còn thù hận...

  Làm sao?

  Làm sao?

  Chúng con có thể cùng nhau

  cúi đầu trước Mẹ

  hóa giải thù xưa nói lời tạ tội

  Để nước mắt thôi rơi

  để tóc Mẹ xanh

  để lòng Mẹ mát

  để vết thương bao nhiêu năm chà xát

  không còn hành hạ Mẹ ngày đêm

  ...

  Dẫu biết rằng không thể đợi chờ thêm

  Không thể đợi chờ thêm...

  Nhưng...

  Làm sao?

  Phải làm sao?

  Thưa Mẹ Việt Nam?

  Nguyễn Thị Tịnh Thy

  (Huế, tháng 4 năm 2018)

- (b)Bài thơ "Fuck Your Lecture on Craft, My People Are Dying" dài 14 dòng của Noor Hindi:

Mẹ kiếp bài giảng về kỹ thuật thơ của quý vị, dân tộc tôi đang hấp hối ---- Thơ Noor Hindi

Bọn thực dân viết về hoa.

Còn tôi kể cho quý vị nghe về các trẻ em ném đá vào xe tăng Israel

chỉ vài giây trước khi hóa thành những đóa hoa cúc.

Tôi muốn được như các nhà thơ kia – những người say đắm với mặt trăng.

Dân Palestine không thể nhìn thấy trăng từ sau song sắt nhà tù.

Trăng đẹp biết bao.

Và hoa cũng đẹp biết bao.

Tôi hái hoa dâng lên người cha đã chết mỗi khi tôi buồn

Cha tôi cả ngày chỉ ngồi xem đài Al Jazeera.

Tôi ước rằng Jessica đừng nhắn tin chúc tôi "Lễ Ramadan vui vẻ" nữa.

Tôi biết mình là người Mỹ, vì mỗi khi tôi bước vào một căn phòng, thì lại có điều gì nơi đó chết đi.

Các ẩn dụ về cái chết chỉ dành cho các nhà thơ nghĩ rằng những hồn ma cũng bận tâm đến âm thanh.

Khi tôi chết, tôi hứa rằng tôi sẽ về ám ảnh quý vị mãi mãi.

Rồi một hôm, tôi sẽ viết về những đóa hoa – như thể chúng thực sự thuộc về chúng ta vậy.

.

Fuck Your Lecture on Craft, My People Are Dying

Colonizers write about flowers.
I tell you about children throwing rocks at Israeli tanks
seconds before becoming daisies.

I want to be like those poets who care about the moon.
Palestinians don’t see the moon from jail cells and prisons.

It’s so beautiful, the moon.
They’re so beautiful, the flowers.

I pick flowers for my dead father when I’m sad.
He watches Al Jazeera all day.
I wish Jessica would stop texting me Happy Ramadan.
I know I’m American because when I walk into a room something dies.

Metaphors about death are for poets who think ghosts care about sound.

When I die, I promise to haunt you forever.

One day, I’ll write about the flowers like we own them.

-(c) Luật sư Đoàn Thanh Liêm: cả đời cho xã hội, cho nhân quyền, (BBC, 22/6/2018). ĐTL kiến nghị "Năm điểm thỏa thuận căn bản" kêu gọi tự do tín ngưỡng; xây dựng xã hội trên nền tảng đa chủng, đa văn hóa; với hệ thống chính trị và pháp luật được xây dựng theo những nguyên tắc của Bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền. Điều 4 của bản thỏa thuận ghi: "Vai trò chính yếu của Nhà nước là làm trọng tài nhằm bảo vệ công bằng xã hội và trật tự công cộng. Do đó Nhà nước không thể vừa làm trọng tài vừa làm một bên đương sự (vừa cầm còi vừa đá bóng). Riêng trong lãnh vực kinh tế, hệ thống quốc doanh phải được giảm đến mức tối thiểu." Vào thời điểm đó, đầu thập niên 1990, ngoài luật sư Đoàn Thanh Liêm bị bắt còn có ông Trần Xuân Bách bị loại khỏi Bộ Chính trị, bác sĩ Nguyễn Đan Quế, giáo sư Đoàn Viết Hoạt, linh mục Chân Tín, Nguyễn Ngọc Lan; các thành viên Câu lạc bộ Truyền thống Kháng chiến với Nguyễn Hộ, Tạ Bá Tòng, Hồ Trung Hiếu là những người bất đồng chính kiến đã bị bắt giam hay quản chế.

Luật sư Liêm bị bắt ở Đà Nẵng khi đang đi cùng với Mike Morrow, một doanh gia người Mỹ đến Việt Nam để tìm hiểu cơ hội đầu tư xây dựng một khách sạn. Trong giao thương này, luật sư Liêm làm tham vấn cho phía Việt Nam vì ông là cố vấn cho công ty du lịch Quảng Nam Đà Nẵng. Cùng bị bắt còn có chuyên gia kinh tế Đỗ Ngọc Long là một người bạn, trước năm 1975 hai người đã cùng với Dick Hughes khởi xướng và điều hành những chương trình giúp đỡ trẻ em mồ côi đi đánh giầy kiếm sống, lo cho các em có nơi ăn chốn ở.