Thứ 5, 30.7.2026

        •  Vũ công | Henri Matisse | Dancer

•  Tino Cao - Chiến tranh không có một khuôn mặt phụ nữ, (Văn Việt, 29/6/2026)

 •  Đặt tên cho Phủ Thành Chương, (Văn Việt, 29/6/2026)

•  Nhà thơ Đinh Thị Thu Vân: Trái tim chân thành, tấm lòng độ lượng,  (FB Vinh The, 28/7/2026) 

•  Tại sao Việt Nam phải theo con đường XHCN? Why Must Vietnam Follow the Socialist Path? (Thoibao, 29/7/2026) ←Tại Sao Cứ Phải Là Xã Hội Chủ Nghĩa? (FB Việt Tân, 27/7/2026)

•  Thể chế công an trị đang “nhất thể hóa” ba nhánh quyền lực như thế nào? (Tiếng Dân, 28/7/2026)

•  Quá ác!!! Bà Hoàng Thị Hồng Thái 'bị tuyên 6 năm tù', (BBC, 29/7/2026). Sáu năm dài cho bà mẹ 5 con nhỏ vì bất đồng chính kiến? WTF!!! 

•  Thu nhập tăng nhưng người dân ở Việt Nam thấy mức sống ‘chưa cải thiện’, (NV, 29/7/2026)

•  Mạng xã hội Threads đang trở thành mối đe dọa lớn nhất của Vingroup, (RFA, 29/7/2026)

•  Hại bản thân → hại cả dân tộc😀.

•  Việt Nam 'đón tàu sân bay Mỹ' giữa căng thẳng thuế quan và chiến sự Iran, (BBC, 29/7/2026)

•  Nguyễn Thanh Nghị nêu định hướng 104 năm nữa, Việt Nam thành nước XHCN ‘tự cường, hội nhập’, (NV, 29/7/2026). Lạy Chúa tôi ơi! "đến năm 2130, tức khoảng 104 năm nữa, Việt Nam phấn đấu trở thành “quốc gia XHCN phát triển trình độ cao, văn minh, hiện đại và là một trong những trung tâm sản xuất thông minh, kinh tế xanh hàng đầu Châu Á, có vị thế quan trọng trong trật tự toàn cầu.”"

•  “Cuộc chiến đang diễn ra ở Canada là cuộc chiến giữa các thế hệ, và họ cách nhau hàng dặm đường,” nhà thăm dò dư luận Nik Nanos nhận định khi các đảng phái chia rẽ phiếu bầu của giới trẻ. ‘The battle brewing in Canada is generational, and they are country miles apart,’ says pollster Nik Nanos as parties split youth vote, (Hill Times, 29/7/2026)

•  Tại sao các lãnh tụ đảng Cộng hòa lại từ bỏ nguyên tắc của mình để ủng hộ một tổng thống vô đạo đức và nguy hiểm? Lịch sử sẽ phán xét  những kẻ đồng lõa. History Will Judge the Complicit by Anne Applebaum, (The Atlantic​, July/August 22020​)

•  Nga phát lệnh truy nã quốc tế đối với Pavel Durov, nhà sáng lập Telegram, (RFI, 29/7/2026). 

•  Trật tự thế giới mới: Các nước nhỏ sẽ luôn phải chịu đựng?(Nghiên cứu quốc tế, 30/9/2026). Nguồn: Tom Long và Stewart Patrick, “The Small Suffer What They Must?,” Foreign Affairs, 23/07/2026 Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng.

•  Lần đầu mới biết tác phẩm: Man and Woman,  (1912-1915), Edvard Munch

Thứ 4, 29.7.2026

      •  Lemongrass Spinner | Susan Wise

•  Phan Châu Trinh về Bất như học/Chi bằng học​, (Bài viết của Nguyễn Xuân Xanh, 25/7/2026). Bài viết công phu của Nguyễn Xuân Xanh.

•  Thơ Trần Đình Sơn Cước: nỗi niềm và trăn trở, (Tạp chí Da Màu, 28.7.2026). Bài của Trần Doãn Nho quẹo trái phải hơi lâu!

•  Nguyễn Gia Kiểng - Nghỉ yên đi Nam! (FB Gia Kieng Nguyen, 28/7/2026)

•  Tiếp xúc và giải mã thơ đương đại – trường hợp bài thơ Đàn ghi-ta của Lorca của Thanh Thảo, (VV, 28/7/2026)

•  Thấy Gì Qua Việc Bổ Sung Hành Vi “Tuyên Truyền Chống Đảng Cộng Sản” Vào Điều Luật 117 Bộ Luật Hình Sự? (FB Manh Dang, 28/7/2026)

•  Trương Nhân Tuấn - Vươn mình vào đâu? (TD, 27/7/2026). Có vẻ lạc đề VN? Trích câu hay: “Những kẻ mù chữ của thế kỷ 21 không phải là những người không biết đọc, không biết viết, mà là những người không biết học hỏi, từ bỏ những gì đã học và học lại”.— Alvin Toffler

•  Tô Lâm và bài toán niềm tin: Có thể củng cố niềm tin bằng mệnh lệnh và trừng phạt, (Thoibao, 26/7/2026)."Muốn có niềm tin, trước hết phải tạo ra lý do để tin. Bởi niềm tin thật sự không thể được ban hành bằng chỉ thị, càng không thể được xây dựng bằng nỗi sợ. Nó phải được tạo nên từ sự minh bạch, công bằng và trách nhiệm giải trình. Và nếu những điều đó chưa đủ rõ ràng, thì dù khẩu hiệu có đẹp đến đâu, khoảng cách giữa lời nói và niềm tin vẫn còn nguyên đó."

•  Chân Đèo Hải Vân bị cạo trọc: Dự án ở làng Vân là gì, vì sao gây tranh cãi?, (BBC, 28/7/2026)

•  Truy tố ông Đoàn Bảo Châu về tội tuyên truyền chống Nhà nước, (TT, 28/7/2026). Bị truy nã bắt đã lâu nhưng nay lại bị truy tố?; Ông Đoàn Bảo Châu bị truy tố tội 'chống Nhà nước', ông đã nói gì?, (BBC, 28/7/2026) ←Đoàn Bảo Châu viết: Các cô cậu an ninh không hề thân mến!, (FB Chau Doan, 27/8/2026)

•  Tổ chức nhân quyền quan ngại vấn đề sức khỏe, kêu gọi Việt Nam trả tự do cho bà Cấn Thị Thêu, (BBC, 28/7/2026); Tổ chức Theo dõi Nhân quyền kêu gọi Việt Nam nên thả các tù nhân chính trị đang đau ốm yếu. Vietnam Should Release Ailing Political Prisoners, (Human Rights Watch, 27/7/2026)

•  Thỏa thuận ASEAN của Canada không chỉ đơn thuần là về việc tiếp cận thị trường, mà là vị thế mà Canada có được với tư cách là một đối tác khu vực đã cam kết. Canada’s ASEAN deal is about more than market access, (East Asia Forum, 29/6/2026)

•  Cập nhập mới nhất về lộ trình chiến tranh thương mại của Trump phiên bản 2.0. Trump's trade war timeline 2.0: An up-to-date guide, (The Peterson Institute for International Economics, 23/7/2026)

•  Các nhà độc tài đang mua chuộc truyền thông phương Tây. Dictators Are Buying into Western Media, (Journal of Democracy, July, 2026). "Các nền dân chủ, dù có nhiều thiếu sót, vẫn phân bổ quyền lực, lan truyền thông tin và duy trì các thể chế được thiết kế để buộc chính quyền phải chịu trách nhiệm. Các chế độ độc tài tập trung quyền lực, hạn chế thông tin và phụ thuộc vào việc đàn áp chính những thể chế đó."

•  Khi thế giới có hai Đạt Lai Lạt Ma, (NV, 27/7/2026)

•  Christopher Hitchens giải thích lý do tại sao sử thi Odyssey của Homer vẫn còn quan trọng đối với thế giới của chúng ta. Christopher Hitchens Explains Why Homer’s Odyssey Still Matters to Our World (Open Culture, 28/7/2026)

•  Đống đồ chơi khổng lồ Abu Dhabi. Bảo tàng Guggenheim Abu Dhabi công bố ngày khai trương: 11/12/2026. Guggenheim Abu Dhabi announces opening date, (ArtReview, 28/7/2026)

•  🎶 "Silvares a Nossa Terra" do Tiago Machial trình bày. Silvares to Our Land. Silvares = Mảnh đất của chúng ta" (nossa terra). Vẫn tiếng hát vang vọng, da diết Bồ Đào Nha của Tiago Machial: Keepers of Tradition 

•  Chương mở đầu của bản concerto huyền thoại "Concierto para violonchelo en mi menor", Op. 85 của Edward Elgar (1857-1934), một tác phẩm trọng tâm trong buổi ra mắt của nghệ sĩ người Pháp gốc Argentina Sol Gabetta cùng Dàn nhạc Giao hưởng Berlin năm 2014, trong khuôn khổ Lễ hội Phục sinh Baden-Baden.

Thứ 3, 28.7.2026

       •  Thư Toà Soạn – Tuần lễ 27-31/7 – 2026 – Mùa Hè Đỏ Lửa – Chiến Tranh

           Hay Hoà Bình? (Tạp chí Da Màu, 27/7/2026)

•  Ba bức minh họa của họa sĩ Bùi Xuân Phái trên Nhân Văn và Giai Phẩm, (VV, 27/7/2026)

•  Dự án đèo Hải Vân của VinGroup: những vấn đề của bản đánh giá tác động môi trường, (RFA, 25/7/2026)

•  Biên khảo học thuật củ Dương Như Nguyện: Thuyết Lập Hiến​, (TCTK, 5/12/2023) 

•  Việt Nam và Nhật khởi động 5 dự án nghiên cứu bán dẫn chung. Vietnam and Japan launch 5 joint semiconductor research projects, (Da Nang Expat, 27/7/2026) 

•  HRW: Khuyến nghị Việt Nam tuân thủ luật quốc tế không phải là “can thiệp” (LKTC, 27/7/2026)

•  Hô hào chuyển đổi số, lại cấm luật sư dùng laptop, (Thoibao, 27/7/2026)

•  Đảng lại điều chuyển loạt nhân sự cấp cao: Bình thường hay bất thường? (Ba Sàm, 27/7/2026)

•  Cầu Gordie Howe là hình ảnh phản bội của nước Mỹ: Canada đã chi hàng tỷ đô la để xây chiếc cầu này và Trump biến nó thành một trò tống tiền. Bạn không thể tin tưởng vào nước Mỹ của Trump hoặc bất kỳ thỏa thuận nào trong quỹ đạo của chính quyền này. The Gordie Howe Bridge Is What American Betrayal Looks Like, (Walrus, 27/7/2026); Cầu Gordie Howe sẽ mở cửa cho xe cộ lưu thông hôm nay sau nhiều tháng tranh cãi xuyên biên giới. Gordie Howe bridge to open to cars today after months of cross-border controversy, (NNW, 27/7/2026)

•  Cáo buộc gián điệp đối với thực tập sinh người Canada (gốc Tàu)  ở NATO gây ra "hàng loạt vấn đề" cho nhiều cơ quan. Spy charges against Canadian intern at NATO triggers ‘cascade of issues’ for multiple agencies, (CTV, 27/6/2026

•  Chiến thắng cuối cùng của Abe: Cuộc cách mạng quốc phòng của Nhật Bản và sự kết thúc của chủ nghĩa hòa bình thời hậu chiến. Abe’s Final Victory: Japan’s Defense Revolution and the End of Postwar Pacifism  by  Miles Yu, (Hoover Institution, 27/6/2026). Bài viết lập luận rằng ​cựu TT Shinzo Abe đã đạt được “chiến thắng cuối cùng” qua cuộc cách mạng quốc phòng của Nhật Bản và đã kết thúc chủ nghĩa hòa bình​ thời hậu ở Nhật, dù không sửa đổi chính thức Điều 9 Hiến pháp. Nhật Bản đã chuyển từ mô hình “chỉ phòng thủ lãnh thổ, dựa hoàn toàn vào Mỹ, từ bỏ khả năng tấn công” sang chiến lược răn đe chủ động (deterrence), tập trung vào việc ngăn chặn Trung Quốc trước khi xung đột xảy ra. Sự thay đổi này bắt đầu dưới thời Abe, được đẩy nhanh dưới Kishida và đang được triển khai đầy đủ dưới thời Thủ tướng Sanae Takaichi. Trung Quốc (không phải Triều Tiên hay Nga) là mối đe dọa chiến lược dài hạn và cựu TT Abe nhận ra rằng Trung Quốc có khả năng thay đổi cán cân khu vực qua sức mạnh quân sự, kinh tế, công nghệ và theo đuổi chính sách bá quyền + hành vi hung hăng (Biển Đông, Eo biển Đài Loan, Biển Hoa Đông). Điều này buộc Nhật phải thay đổi toàn bộ tư duy quốc phòng vì Trung Quốc đang là mối đe dọa chính yếu cho Nhật và toàn vùng. Trong các năm qua, Nhật gia tăng chi tiêu quốc phòng hướng tới mức NATO yêu cầu nhằm tự xây dựng sức mạnh quân sự cho chính mình để có đủ khả năng tấn công như phát triển tên lửa hành trình tầm xa, vũ khí siêu thanh, hệ thống tấn công chính xác để nhắm vào hậu cần Trung Quốc (căn cứ, kho vũ khí, chỉ huy). Mục tiêu của chiến lược này là là răn đe bằng phủ nhận (deterrence by denial),  khiến bất kỳ cuộc tấn công nào của Trung Quốc trở nên quá nguy hiểm cho chính mình gây ra, quá đắt đỏ và không thành công. Nhật cũng đang khai thác điểm yếu của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc như khoảng cách tác chiến, chỉ huy, logistics, thiếu kinh nghiệm qua hệ thống phòng thủ tích hợp, không gian, cyber, drone, v.v., thay vì đối đầu bằng số lượng với quân đội Trung Quốc. Tóm lai, cố TT Abe đã thay đổi cách Nhật Bản nghĩ về chiến tranh và đây là di sản lớn nhất của ông (hơn cả chính sách  FOIP (Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Tự do và Mở), liên minh Quad hay liên minh Mỹ-Nhật. Nhật Bản giờ là “nhà tạo ra nguồn an ninh” thay vì chỉ đóng vai “người tiêu dùng” trước đây và Nhật đã thích nghi mà không mất bản sắc hòa bình như hiến định.

•  Tài tử Laurence Fishburne đọc lời cảnh báo gay gắt từ nhà văn và nhà hoạt động W.E.B. Du Bois. Laurence Fishburne reads a stark warning from writer and activist W.E.B. Du Bois. (Letters Live, 27/5/2026)

Thứ 2, 27.7.2026

        •  Căn phòng đỏ | Morten Lasskogen | It Was Always You

•  Ủng hộ DNH CÁM ƠN ANH – BẮC CALI 2026, (SBTN, 26/7/2026)

•  Sài Gòn: Ký ức không thể thay tên, (Tuấn Khanh's Blog, 26/7/2026)

•  Di sản tiếng Việt của những người trẻ lớn lên ở nước ngoài, (TT, 26/7/2026). Trại hè 'Hành trình di sản, gắn kết cội nguồn' năm 2026. 

•  Một đoạn phim 7 phút về hành trình xây dựng một nền toán học mạnh cho Việt Nam được trình chiếu ở Đại hội Toán học Quốc tế Philadelphia 2026: Khi Câu Chuyện Toán Học Việt Nam Xuất Hiện Tại Đại Hội Toán Học Quốc Tế Năm 2026, (FB Diễn đàn Toán học Việt Nam, 24/7/2026)

•  Nguyễn Ngọc Tư: Bởi bôi hồng, (Người Đô Thị, 25/7/2026)

•  Thơ Ái Điểu: Những Nhân Danh (a), (FB Ái Điểu, 26/7/2026)

•  ‘Mai em xuống Sóc Trăng, nhớ dặn quán chừa em dĩa cà ri gà, chân rút xương’, (TT, 26/7/2026). "Chưa ăn mà "lưỡi đã đổ mồ hôi""

•  Tiếng rao lạ: "Mua ze chai, hộộc xoàng, zàng ét di xi, điệng thoại, lap top".

•  Lần đầu công bố 1.000 bộ gene người Việt trên tạp chí hàng đầu thế giới, (DT, 26/7/2026)←Tran, T.T..H., Hoang, T.H., Tran, M.H. et al. VN1K is a pangenome-informed multi-omics and phenomics resource for the Vietnamese population. Nat Commun 17, 6679 (2026). https://doi.org/10.1038/s41467-026-75375-0

•  Dựa trên số liệu thống kê dự báo cho năm 2025 từ biểu đồ⇓, vị thế của Việt Nam trong bức tranh già hóa dân số đứng thứ 5 trong nhóm khảo sát: Việt Nam xếp dưới Nhật Bản (30%), Singapore (21%), Hàn Quốc (20%), và Thái Lan (15%); tỷ lệ người cao tuổi: Nhóm dân số từ 65 tuổi trở lên của Việt Nam chiếm 9% tổng dân số; quy mô già hóa tại Đông Nam Á: Trong phạm vi khu vực Đông Nam Á được liệt kê, tỷ lệ già hóa của Việt Nam thấp hơn đáng kể so với Singapore (21%) và Thái Lan (15%), nhưng đang cao hơn so với Malaysia (8%), Indonesia (8%), và Philippines (6%). Nhưng dựa trên quy mô dân số thực tế (tính bằng triệu người), số lượng người cao tuổi thực tế của Việt Nam rất cao: a/ Số lượng người già lớn: Việt Nam có 9,6 triệu người từ 65 tuổi trở lên (gần tương đương với Thái Lan là 9,9 triệu người, và gấp 12 lần số lượng người già của Singapore là 0,8 triệu người); b/ Lực lượng lao động hiện tại: Nhóm tuổi từ 14-65 đạt 68,7 triệu người, cho thấy Việt Nam vẫn đang có một quy mô lực lượng lao động rất dồi dào so với các nước trong khu vực; c/ Thế hệ trẻ: Nhóm từ 0-14 tuổi đạt 23,2 triệu người, tạo ra nền tảng dân số trẻ lớn hơn nhiều so với các quốc gia top đầu như Singapore hay Thái Lan. •  Xét về tỷ lệ, dân số người cao tuổi ở Singapore là lớn nhất ở Đông Nam Á. Singapore's elderly population is, proportionally, by far the largest in Southeast Asia, (Nikkei, 26/7/2026)

•  Những thỏi nhôm đầu tiên ra đời, dấu mốc lịch sử công nghiệp luyện kim Việt Nam, (TT, 26/7/2026). "Việc cho ra những thỏi nhôm đầu tiên ở đây (Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân) là mắt xích khép kín cuối cùng trong chuỗi công nghiệp bôxít - alumin - nhôm Việt Nam."

•  Bà Hoàng Thị Thúy Lan Hoàn Trả 48 Tỷ, Bước Đệm Để Đặc Xá, (FB Việt Tân, 26/7/2026). Cướp tiền dân xong, xui bị bắt, nộp trả lại, thoát án tù!←Kỷ nguyên "rùng mình" của TL ←←←Việt Nam hướng tới quốc gia xã hội chủ nghĩa phát triển trình độ cao, (VNExpress, 24/7/2026). "Trung ương đặt tầm nhìn đến năm 2130, Việt Nam trở thành quốc gia xã hội chủ nghĩa phát triển trình độ cao, văn minh, hiện đại, có năng lực sáng tạo và sức sống trường tồn." Wow! Ráng sống hơn 100 năm nữa để hưởng nhỉ?

•  Vụ án phong linh mục 3H ở Giáo phận Vinh, (Tuấn Khanh's Blog, 26/7/2026). Vụ phong chức bí ẩn ở giáo phận Vinh, dưới quyền của Giám mục Anphong Nguyễn Hữu Long (chọn PDF only).

•  Lá cờ Canada khổng lồ sẽ được treo bên ngoài Tòa thị chính Ottawa để phản ứng lại mối đe dọa áp thuế của Mỹ. Giant Canadian flag to fly outside Ottawa City Hall in response to U.S. tariff threat, (BNN Bloomberg, 26/7/2026). trump cực giỏi vì lèo lái nước Mỹ trở thành kẻ thù nhanh nhất với Canada và nhiều nơi trên TG. 

•  Thétis | Lou-Brice Léonard. Hình ảnh trừu tượng phần thân trên của một người phụ nữ bị xói mòn.

~~~

(a) Những Nhân Danh

1-

Nhân danh đời tự do

xây ngục tù giam hãm

nhân danh thời đoàn tụ

hàng triệu người lưu vong

nhân danh đất an lành

xác người trôi biển đông

nhân danh thời thịnh trị

xóm làng vùi hoang mang.

Nhân danh điều ảo tưởng

gần trăm năm bất an

cuộc thí nghiệm kinh hoàng

chưa cúi đầu thất bại?

2-

Nhân danh nền văn học

chém nghệ thuật treo ngành

bầy phán quan nhe nanh

hả hê nhai chữ nghĩa

giương họng súng văn chương

truy lùng lòng nhân ái.

3-

Cõi đời này quá chán

đành gượng sống mà thôi

không nói được tiếng người

viết vài câu ú ớ

Nhân danh một thường dân.

Chủ nhật cuối tháng 7 thoáng qua: 26.7.2026

        •  Untitled  | Rafael Ángel García Picado

•  Dương Như Nguyện: Nói về nhạc phẩm Nguyệt Cầm (a) của Cung Tiến:  Nguyệt Cầm và trí thức lạc loài, (TCTK, 21/7/2026). Bài nghiên cứu học thuật khá thú vị của Dương Như Nguyên theo quan niệm của Roland Barthes (nghệ thuật diễn tả có thể tách biệt khỏi nghệ thuật sáng tác) để phân tích cách Cung Tiến phổ nhạc dựa trên ý thơ của Xuân Diệu ←Nguyệt Cầm - Thái Thanh (Cung Tiến Sáng Tác). Giọng đọc ấm áp của Nguyễn Đình  Toàn dẫn giải trước khi Thái Thanh cất tiếng hát Nguyệt Cầm; thêm tiếng hát Duy Trác: Nguyệt Cầm | Cung Tiến | Duy Trác; Nguyệt Cầm | Mai Hương; và dưới (b) nữa⇓

•  Thơ Du Tử Lê - Những Giòng Cuối Sáu Tám, (FB Du Tử Lê, 25/7/2027

•  Đặng Đình Mạnh - Đừng Làm Buồn Lòng Người Tranh Đấu Vì Chúng Ta, (FB Dom Pham, 24/7/2026)

•  Hoàng Trường: Nghịch lý thời cuộc: Ai đang thực sự sợ chủ nghĩa Marx? (TCTK, 19/7/2026)

•  Việt Nam sắp cấm trẻ em dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội, (NV, 24/7/2026)

•  Lỡ đọc! Dương Như Nguyện: Bảy Điệp Khúc:  Paris Chiều Chia Ly, (TCTK, 30/4/2025)

•  Hưng Yên Lên Thành Phố Trực Thuộc Trung Ương, Đặc Quyền “Vương Quốc” Riêng, (FB Triệu Con Tim, Một Tiếng Nói, 25/7/2026). "Theo thông báo từ Văn phòng Chính phủ ban hành Ngày 25/07/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa yêu cầu Hưng Yên đẩy nhanh việc lập hồ sơ nâng 36 xã lên phường để đẩy tỷ lệ đô thị hóa vượt mốc 50%, đồng thời phóng lao nhắm thẳng mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030."

•  'Bài nghiên cứu “Urban-rural disparities in Hanoi's café names: a linguistic landscape analysis of language choice and modifier placement in Vietnam” của Ke Wang và Gong Cheng (2026) đã khảo sát 3.844 tên quán cà phê tại Hà Nội (2.798 quán ở nội thành và 1.046 quán ở ngoại thành) để phân tích sự khác biệt về ngôn ngữ và cấu trúc ngữ pháp giữa hai khu vực này, qua hai khái niệm: 1/ Linguistic Landscape: Là sự xuất hiện của chữ viết và ngôn ngữ trên các biển hiệu công cộng ở một khu vực (như tên đường, biển hiệu cửa hàng, quảng cáo). Cảnh quan ngôn ngữ phản ánh cách con người sử dụng tiếng nói để thể hiện nhận thức, vị thế và bản sắc văn hóa; và 2/ Modifier placement: Là cách sắp xếp từ miêu tả/bổ nghĩa đứng trước hay đứng sau danh từ chính. Trong tiếng Anh, từ bổ nghĩa thường đứng trước (ví dụ: Highlands đứng trước Coffee). Trong tiếng Việt, từ bổ nghĩa lại đứng sau (ví dụ: bùng đứng sau cà phê trong Cà Phê Bùng). Kết quả cho thấy sự chênh lệch rõ rệt giữa thành thị và nông thôn: Ở nội thành: Tiếng Anh chiếm ưu thế vượt trội (37,46%), theo sau là các hình thức kết hợp bilingual [bilingual]. Về mặt cú pháp, các quán ở nội thành ưu tiên cấu trúc từ bổ nghĩa đứng trước (69,65%), chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi chuẩn mực tiếng Anh toàn cầu. Ở ngoại thành: Sự phân bổ ngôn ngữ đồng đều hơn. Tiếng Việt giữ vững vai trò chủ đạo với cấu trúc từ bổ nghĩa đứng sau truyền thống (82,04%). Tiếng Pháp cũng có sự hiện diện đáng chú ý khi kết hợp với tiếng Việt. Đặc biệt, nghiên cứu phát hiện ra rằng trong các tên quán song ngữ, ngôn ngữ của danh từ chính sẽ quyết định ngữ pháp của toàn bộ cụm từ. Ví dụ: nếu danh từ chính là tiếng Anh (Coffee), từ bổ nghĩa tiếng Việt sẽ đứng trước (Béo Coffee); ngược lại nếu danh từ chính là tiếng Việt (Cà phê), từ bổ nghĩa tiếng Anh sẽ đứng sau (Cà Phê Relax).' Trích dẫn from FB Vu Tran Thanh, 24/7/2026.

•  Trump tuyên bố sẽ áp thuế đối với Canada vì khói từ các vụ cháy rừng lan sang Mỹ. Trump vows tariffs to come for Canada over wildfire smoke that has drifted to U.S., (CBC, 24/7/2026)

•  Tấm bia tưởng niệm vinh danh các cựu chiến binh người Canada gốc Nhật Bản Trung sĩ Masumi Mitsui đã giành được quyền bầu cử cho người Canada gốc Nhật Bản vào năm 1931. Plaque recognizes Japanese Canadian veterans winning the right to vote (Province, 25/7/2026)

•  Du khách quốc tế đánh giá Vancouver ở vị trí thứ 70, thấp một cách đáng ngạc nhiên về 'văn hóa và lịch sử' và thấp hơn nhiều so với Seattle. Douglas Todd: Low on 'culture and history,' world's tourists rank Vancouver a surprising 70th, (Vancouver Sun, 25/7/2026). VN có Hà Nội (59), Đà Nẵng (55), Nha Trang (72) và Sài Gòn (85) trong danh sách Yanolja’s Global City Attractiveness Index

•  Bài đăng trên WeChat của một nhà môi giới bất động sản về tỷ lệ cử tri người Canada gốc Hoa ở Richmond bị lên án là gây chia rẽ. Realtor's WeChat post on Richmond's Chinese Canadian voter turnout condemned as divisive, (Province, 25/7/2026). 54% sợ 7.4% người gốc Ấn. 

•  Trump đã bị kiện chỉ vài giờ sau khi thuế quan mới có hiệu lực, trong khi các chuyên gia cho rằng chúng có thể không trụ vững. Trump sued hours after new tariffs take effect, as experts say they may not hold up, (CNBC, 24/7/2026)

•  Đường nứt San Andreas im lặng bí hiểm, trận ‘động đất lớn’ tiêu diệt California gần kề?, (NV, 24/7/2026). Bắt nguồn từ ngoài khơi bờ của tỉnh bang BC mình. 

•  Francis Fukuyama thảo luận về những trải nghiệm và những cá nhân đã định hình nên ông. Thời đại của Francis Fukuyama: Cuộc đời và tư tưởng. The Eras of Francis Fukuyama: His Life and Ideas, (Yascha Mounk. 25/7/2026)

•  Hoa hồng đang nở

~~~

(a) Nguyệt Cầm của Cung Tiến 

Đêm mùa trăng úa làm vỡ hồn ta...

Ngập ngừng xa...suối thu dồn lá úa trôi qua

Sầu thu, sầu lên vút mịt mù, mà e nhớ hương mùa thu

Trăng Tầm Dương lung linh bóng sáng, từng thoáng lệ ngân, mà hồn phân vân cuồng điên nhớ

Long lanh tiếng Nguyệt Cầm, tiếng đàn trầm

Ai nhớ nương tử một đêm nao trăng thanh trong lời hát... chết theo nước xanh...Chết theo nước xanh...

Ôi đàn trăng cũ làm vỡ hồn anh...

Long lanh long lanh ... trăng chiếu một mình,

khơi vơi khơi vơi ... nhạc lắng tơ ngời

Nguyệt cầm ơi từng lệ ngân, ...

chết từng mùa Xuân...

Đêm ngời men nhớ...Nhạc tê ngời thuở xưa

Trăng sầu riêng chiếc... Trăng sầu riêng chiếc, sầu cho tới bao giờ ?

Hồn ghê bốn bề sao ngợp hồn xanh biếc trời cao

Kià thuyền trăng, trăng nhớ Tầm Dương, nhớ nhạc vàng, đêm ấy thuyền neo bến ấy

Nguyệt Cầm nghe nấc từng câu...

Có hàng mây trắng về đâu?

Mắt chìm sâu, đêm lắng đời sâu

Nguyệt Cầm khơi mãi tình sầu .

Khơi mãi nguồn đêm ...Mùa trăng úa làm vỡ hồn ta...

Ngập ngừng xa suối thu dồn lá úa trôi qua .

Sầu Thu sầu lên vút mịt mù, mà e nhớ hương mùa Thu .

Trăng Tầm Dương lung linh bóng sáng từng thoáng lệ ngân, mà hồn phân vân cuồng điên nhớ .

Long lanh tiếng Nguyệt cầm tiếng đàn trầm .

Ai nhớ Nương Tử một đêm nao trăng thanh trong lời hát, chết theo nước xanh chết theo nước xanh .

Ôi đàn trăng cũ làm vỡ hồn anh.

(b) Nhạc phẩm 'Nguyêt Cầm' qua 5 tiếng hát:

Nguyệt Cầm - Trần Thái Hòa; 

Nguyệt Cầm - Thiên Tôn & Đình Bảo

Nguyệt Cầm - Kim Tước

Nguyet Cam | Teresa Mai