Friday, April 3, 2026

Thứ 6, 3.4.2026

■  Thơ Nguyễn Viện, (VV, 1/4/2026)

■  Việt Nam đặt mục tiêu hỗ trợ thị trường chứng khoán đang suy yếu bằng quỹ bình ổn. Exclusive: Vietnam aims to shore up battered stocks with stabilisation fund and influencers, documents show, (Reuter, 2/4/2026)

■  Theo S&P Ratings, nỗ lực thúc đẩy cơ sở hạ tầng của Việt Nam nhằm tăng trưởng kinh tế dẫn đến thâm hụt ngân sách và cắt giảm thặng dư tài khoản vãng lai. Vietnam's infrastructure push to boost growth and deficit, S&P Ratings says,  (Reuter, 2/4/2026) 

■  Nghi Sơn cung cấp 40% xăng dầu, cùng Dung Quất “gồng mình” giữ thị trường, (Sputnik, 2/4/2026)

■  TDNL ở VN: Cha blogger Huỳnh Thục Vy bị kết án 8 năm rưỡi tù vì ‘chống phá’, (NV, 2/4/2026). Ông Huỳnh Ngọc Tuấn;+ Băt vì "Lộc liên tục đăng tải 10 bài viết đưa ra nội dung nhiều sự việc chưa rõ ràng, không chính thống."Bắt tạm giam Phạm Văn Lộc vì lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, (TT, 2/4/2026). Tạm giam của siêu bộ cũng vài năm cho Lộc.

■  Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang hát tặng thanh niên tại buổi gặp gỡ cán bộ Đoàn, (TT, 2.4.2026). Ông TLQ cũng văn nghệ văn gừng phết nhẩy.

■  Tăng trưởng kinh tế của British Columbia dự kiến ​​sẽ suy yếu hơn nữa vào năm 2026. B.C. economic growth to weaken further in 2026: Deloitte, (Business in Vancouver, 2.4.2026)

■  Lâu rồi, không ai nhắc tới bà cựu Thống đốc Toàn quyền Julie Payette, người đã bị buộc phải rời khỏi chức vụ trước khi nhiệm kỳ kết thúc, sau khi phải hứng chịu tất cả những khó khăn và thử thách khắc nghiệt của cuộc đời, cũng như một số tổn thương không thể phủ nhận là do chính bà gây ra. 'I was lynched': Why astronaut Julie Payette flamed out as governor general, (NP, 2/4/2026)

■  Nền kinh tế toàn cầu tỏ ra kiên cường hơn chúng ta từng lo ngại vì thuế trump đã không dẫn đến các hành động trả đũa như nhiều người nghĩ tới. Một số biện pháp trả đũa từ TQ, Canada và EU đã đưa ra nhưng sau đó đã bị tạm dừng, giảm bớt hoặc đàm phán. Bài báo của Martin Wolf nhấn mạnh đến việc điều chỉnh chuỗi cung ứng và hạn chế sự leo thang của chủ nghĩa bảo hộ, mặc dù người tiêu dùng và nhà nhập khẩu ở Mỹ đã phải chịu chi phí cao hơn khi các công ty không chuyển hoạt động sản xuất về lại Mỹ. The global economy turns out to be more resilient than we had feared, (FT, 2/4/2026)

■  Kỷ niệm một năm "Ngày Giải phóng" với thuế trump, mn hỏi điều gì đã xảy ra với hàng nhập khẩu vào Mỹ trong năm 2025, sau khi tất cả các mức thuế trump mới được áp đặt? Dữ liệu cho thấy: tổng số nhập khẩu từ các nơi qua Mỹ trong năm 2025, lại tăng thêm 4% theo giá trị thực so với năm 2024, nhưng số nhập khẩu thực từ TQ qua Mỹ bị giảm 28% trong 2025 (https://x.com/PIIE/status/2039094408553852969). Trong khi đó, TQ chuyển hướng, bỏ Mỹ bán ở nơi khác và đạt thặng dư thương mại kỷ lục 1,189 nghìn tỷ USD trong năm 2025, (Reuter, 16/1/2026, China's trade ends 2025 with record $1.2 trillion surplus ...)

■  GS Fukuyama khẳng định 'không hề có học thuyết Trump nào cả. There Is No Trump Doctrine,' (Frankly Fukuyama, 2/4/2026)

■  Trump và Peter Thiel đã thành công trong việc đoàn kết các phe phái khác nhau của Giáo hội Công giáo chống lại một số kẻ thù trần tục. Tại sao Vatican lại có chiến tranh với Maga. Why the Vatican is at war with Maga, (FT, 2/4/2026)

■  Pope Leo XIV, April 2, 2026: "The cross is part of the mission. The imperialist occupation of the world is disrupted from within; the violence that until now has been the law is unmasked. The poor, imprisoned, and rejected Messiah descends into the darkness of death, yet in so doing He brings a new creation to light."

■  Khôi nguyên giải Nobel và nhà báo Maria Ressa cho rằng chúng ta đang ở trong một thời cuộc Tận thế Thông tin/Information Armageddon Nobel Prize winning journalist says we are in an Information Armageddon, (CBC, 2/4/2026)

■  UAE, Jordan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Indonesia, Pakistan, Saudi Arabia và  Qatar lần đầu tiên sử dụng thuật ngữ “chế độ phân biệt chủng tộc” đối với Israel. Joint statement by Foreign ministers of UAE, Jordan, Türkiye, Egypt, Indonesia, Pakistan, Saudi Arabia, Qatar, (Ghanem Nuseibeh, 2/4/2026)

■  Ân điển của sự xức dầu. Allow the Grace of Your Anointing, (Bishop Robert Barron, 1/4/2026)

■  Hai mặt: trên và dưới nước


Thursday, April 2, 2026

Thứ 5, 2.4.2026

■  Thơ Tô Thuỳ Yên-Vườn Hạ, (FB Hà Nội Tri Thức - Connaissance De Hanoï - Knowledge Of Hanoi, 1/4/2026)

■  Tino Cao - Tháng Tư và câu chuyện ký ức, (Tino Cao's Substack, 1/4/2026). "Hiện tượng phê phán chính quyền trong nước diễn ra ở một bộ phận người Việt hải ngoại cần được hiểu như một phần của nỗ lực giữ lại cảm thức tồn tại tối thiểu. Việc tiếp tục chống cộng, tiếp tục nhắc lại tháng Tư đen, tiếp tục gắn bó với lá cờ vàng ba sọc đỏ, đối với nhiều người, không chỉ là hành vi lựa chọn lập trường mà là cách giữ cho kí ức về chính mình khỏi bị xóa nhòa. Khi quá khứ bị cắt đứt với vết thương quá sâu, con người có xu hướng bấu víu vào biểu tượng như một phương tiện duy trì căn tính. Chính vì vậy, những gì từ bên ngoài có thể bị xem là cực đoan, cố chấp hoặc lạc hậu, từ bên trong nhiều khi lại là một phương thức sinh tồn tinh thần." 

■  Thêm bài của Tino Cao: Cái thực như một trải nghiệm nghe: Đọc Annie Ernaux, (VV, 1/4/2026)

​​■  Tâm thư đề nghị giữ sách lễ "Plang Xoi BaHnar Cũ" cho cộng đồng Bbahnar​: Tâm Thư Và Góp Ý Về Dự Án Dịch Thuật Nghi Thức Thánh Lễ Tiếng Bbahnar​, ​(Kaly Tran, 31/3/2026)  , 

■  Nhà khoa học Việt chinh phục bầu trời, (TT, 1/4/2026). Giải thưởng Buchalter về vũ trụ học tôn vinh kỹ thuật Field Level Inference của nhóm Nguyễn Nhật Minh cho phép phân tích trực tiếp cấu trúc ba chiều của vũ trụ, không cần nén dữ liệu mà xử lý đồng thời vị trí của hàng triệu thiên hà.

■  Mùa bướm, đom đóm ở rừng Cúc Phương đến sớm: Tín hiệu gì từ rừng già?, (TN, 1/4/2026)

■  Vũ Thư Hiên – Người giã từ thiên đường ảo ảnh, (VV, 1/4/2026). Bài cũ 2018 của Đỗ Trường nhưng mới và hay với mình. 

■  Anh bắt ba thành viên băng nhóm chuyển lậu người Việt bằng thuyền nhỏ, (BBC, 1/4/2026)

■  TPHCM sẽ miễn phí xe buýt và phí hạ tầng cửa khẩu, (Chuyên trang Thành phố Hồ Chí Minh, 1/4/2026)

■  Giá khí hóa lỏng tăng cao, Vingroup muốn dừng xây dựng nhà máy LNG, chuyển sang năng lượng tái tạo, (LKTC, 1/4/2026). Công ty cổ phần Năng lượng VinEnergo thuộc tập đoàn bạch tuộc Vingroup, được thành lập vào ngày 12/3/2025.

■  Độc lạ Bộ Công an: Phạt người dân vì “không tự bảo vệ dữ liệu của mình”, (LKTC, 31/3/2026). 'Tại khoản 1 Điều 58 dự thảo Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, : [2] “1. Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau: a) Chủ thể dữ liệu không tự bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình”' ;+ Siêu bộ kiểm soát mạng: Các trang mạng ủng hộ Palestine tuyên bố gỡ bài do lo ngại Luật An ninh mạng, (LKTC, 1/4/2026). Trang VietforPalestine và Thơ Palestine xoá bỏ các bài liên quan đến phong trào tẩy chay – thoái vốn – cấm vận (BDS)=TDNL ở VN bị bóp chặt! ;+ VN sẽ giám sát chặt chẽ Starlink tại Việt Nam, (NV, 1/4/2026);+ Siêu bộ hút tiền thuế: Bộ Công an đề xuất quy định mới về trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, xuất ngũ, (PLO, 1/4/2026);+ Viện cớ tranh chấp lỗi kỹ thuật ô tô, siêu bộ bắt lại TNLT Pham Van Chinh: VinFast client imprisoned after dispute over automobile technical failure, (Defend The Defenders – Người Bảo Vệ Nhân Quyền, 31/3/2026) 

■  Năm 2025, Việt Nam có gần 15 triệu ha rừng, tỷ lệ che phủ rừng toàn quốc đạt hơn 42%, (DV, 1/4/2026). Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có diện tích và tỷ lệ che phủ rừng thấp nhất cả nước với hơn 221.000 ha rừng, tỷ lệ che phủ đạt gần 5,3%.

■  PMI của Indonesia và Việt Nam giảm vì cuộc chiến ở Iran. (Purchasing Managers' Index: chỉ số đo lường tiến triển trong ngành sản xuất. Trên 50 = mở rộng, dưới 50 = thu hẹp. PMI của Indonesia mạnh từ 53.8 xuống chỉ còn 50.1; còn PMI của Việt Nam giảm từ 54.3 xuống 51.2). Indonesia, Vietnam manufacturing PMIs drop after Iran war, (Nikkei, 1/4/2026)  

■  VN đóng tàu chở hàng cho Anh. New Scilly freight vessel sets off from Vietnam, (BBC, 30/3/2026). VN đang hồi phục và nổi lên về ngành này, sau vụ "cú đấm thép Vinashin" phá sản choáng ngợp. 

■  Anh sẽ đứng ra tổ chức cuộc đàm phán giữa 35 quốc gia về việc mở lại eo biển Hormuz. UK to host 35 countries for talks on reopening Strait of Hormuz, (FT, 1/4/2026);+ BT Anand sẽ tham gia các cuộc đàm phán do Anh dẫn đầu về eo biển Hormuz sau chuyến thăm Riyadh. Anand to join U.K.-led talks on Strait of Hormuz following trip to Riyadh, (CTV, 1/4/2026);+ Trong khi Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Saudi Arabia có thể thành lập một liên minh kiểu tập đoàn đa quốc gia để quản lý dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz: Một tập đoàn đa quốc gia sẽ quản lý eo biển Hormuz?, (TP, 31/3/2026)

■  Phi hành gia Canada Jeremy Hansen lên cung trăng có mang theo biểu tường người bản địa về Bắc Mỹ Turtle Island. Jeremy Hansen is off to the moon, and he’s bringing a piece of Turtle Island with him, (indigenous.tv, 1/4/2026);+ Năm lý do tại sao Artemis II lại quan trọng đối với Canada. Here are 5 reasons Artemis II matters to Canada, (CTV, 1/4/2026)

■  Niềm tin của các doanh nghiệp nhỏ tại Canada giảm sút trong tháng 3 do giá năng lượng tăng cao. Bryan Yu: Small business confidence in Canada retreats in March due to rising energy, (Business in Vancouver, 1/4/2026)

■  Nền dân chủ tê liệt đã thua cuộc chiến rồi. "Anaesthetised democracy has already lost the war" by Pratap Bhanu Mehta, (Indian Express, 1/4/2026) 

■  Chỉ một trang bìa của tạp chí Economist số mới nhất (tuần lễ từ 4-10/4/2026) đã nói lên tất cả: Không Bao Giờ Can Thiệp Khi Đối Thủ Mắc Sai Lầm/Never Interrupt Your Enemy When He's Making A Mistake.

~~~

Thơ Tô Thuỳ Yên-Vườn Hạ

Mai kia mốt nọ, anh về chơi

Vườn ủ đêm dư, nắng mật ngời.

Thơ ấu, dậy đi, mừng dụi mắt,

Cùng anh chạy nhảy tiếp thời vui.

Ăn trái chín cây mùa hạ trước,

Thấy nhành ớt động bóng chim quen,

Hỏi em, em lấy chồng xa xứ,

Hỏi bạn, bạn lìa quê bặt tin.

Thời gian đứt quãng dài vô định

Như sợi dây diều băng mất tăm.

Lòng anh thảng thốt, sông chao sóng,

Kỷ niệm buông tay rú ngất chìm.

Ai ngắt giùm anh cây cỏ sướt,

Làm đôi gà đá, đá ăn cười.

Mùa hè đi khuất kêu không lại.

Bãi mía điêu tàn gốc cháy thui.

Trời cao mỏi mắt, chòm mây bạc,

Thăm thẳm trưa, thời gian chết xanh.

Ngoài quãng chói chang hư ảo múa,

Dường như ai gọi ấu danh anh.

Hàng cây đứng bóng ôm tròn gốc.

Đất ẩm vương hương, cỏ trở màu.

Ai cúi soi mương rong khỏa mặt,

Thấy hồn mùa cũ đọng xanh xao.

Còn đợi cây mưa lớn bất thần,

Ấu thơ, mừng nhá, chạy la rân,

Đá bong bóng nước, con vui vỡ.

Mưa tạnh, ngồi nghe tuổi hạ tàn.

Ve kêu như biển lâng lâng dậy

Xô giạt hồn anh mộng chập chờn

Ngủ chín giấc chiều trên xác lá,

Tàn măng âu yếm đắp thân đơn.

Mênh mang lưu thủy trường trăng lạnh.

Con chó tung tăng giỡn bóng mình.

Mương nước rì rào sao sáng thở.

Đài hoa sương nạm hạt lân tinh.

Đây rồi, chú dế giang hồ ấy

Vẫn hát say sưa dưới cỏ buồn,

Nghe tiếng chân người, chợt nín lặng…

Cô tịch bưng ồn như máu tuôn.

Thấp thoáng ánh đèn rây lưới lá.

Đàn ai lên cổ khúc hoài lang.

Tình ơi, ta hát thầm theo nhạc,

Lời nhớ, lời quên, dạ xốn xang.

Đêm lịm chầy khuya, trăng nhợt sương.

Liễu đi đâu tóc xõa canh trường?

Con chim lạc bạn kêu trời rộng,

Hồn chết trôi miền dạ lý hương.

Nằm đây phủ sáng hằng hà sao,

Nghe thủy triều lui bậc bậc sầu,

Nghe tiếng mõ chùa khô khốc khóc

U minh ngày tháng, bóng lao đao.

Cát bụi đã đành thân tấm mẳn

Thì danh với phận kể mà chi.

Cảm thương con cá thia thia bại

Có sót huy hoàng cũng xếp vi.

Cọc xu thảy hết ra ngoài mức.

Đồng cái thua buồn cũng liệng sông.

Tím hận một đời tay cứng vụng,

Chơi cầu âu cả cái tâm ngông.

Em có tìm không mùa hạ trước?

Chiếc vành xưa đánh lạc về đâu?

Đám tranh thuở ấy cao là vậy,

Vành lạc, chân không, ngại bước vào…

Cây cỗi càng sưng vết chặt lồi.

Chờ nhau cho đáng kiếp chờ thôi.

Tuổi già gom lại bao thương tưởng

Như cuối vườn chiều mót củi rơi.


“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html