■ Đinh Quang Anh Thái - Bài thơ TÀU ĐÊM (*) của thi sĩ Tô Thùy Yên, (Tự Lực Bookstore, 24/4/2026)
■ Tự do tôn giáo trong kỷ nguyên vươn mình của TL: Chính quyền có thể cách chức lãnh đạo tôn giáo: Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo sửa đổi mới được thông qua, (LKTC, 25/4/2026)
■ Dậu 2026, (FB Hoàng Dũng, 25/4/2026)
- Kìa bà, sao nhà tối đen như mực vậy?
- Năm ngàn rưỡi một số, chả tắt thì tiền đâu mà trả tiền điện?
- Vậy thì để tôi cởi truồng ra. Tiết kiệm luôn chuyện giặt quần áo.
■ Khi “Lời Thú Tội” Bị Thao Túng Như Một Công Cụ Quyền Lực: Tập Đoàn Rand Và Định Kiến Về Người Lính Việt Nam, (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 25/4/2026)."Chính phương pháp khai thác thông tin của dự án này đã gây ra những diễn giải méo mó và sai lệch, dẫn đến củng cố các giả định sai lầm trong quá trình hoạch định và triển khai chiến tranh của Hoa Kỳ tại Việt Nam."
■ Ngoại giao hàng không thực dụng của Việt Nam thông qua Thỏa thuận COMAC, (Nghiên cứu quốc tế, 26/4/2026) by NCQT. Nguồn: Hoang Thi Ha, “Piloting Pragmatism: Vietnam’s Aircraft Diplomacy through the COMAC Deal”, FULCRUM, 21/04/2026 Biên dịch: Phạm Ánh Minh.
■ Bằng chứng từ việc khai triển đại học ở Việt Nam cho thấy tác động của giáo dục rất giới hạn với vấn nạn tham nhũng trong bối cảnh Việt Nam. The Effects of Education on Corruption: Evidence from Vietnam's University Expansion by Edmund J. Malesky, Martin Mattsson, Khoa Vu, and Liaoliang Zhang, New CEPR Discussion Paper - DP21302, March 17, 2026
■ Đảo Vần : Đỉnh Cao Của Tiếng Việt, (FB Trần Hạ Vi, 18/4/2026). Thương em tới già - Tha em tới giường; Xinh và khó tán - Sang và khó tính; Xinh và nhiều tiền - Siêng và nhiều tình; Hiền và nhiều tài - Hài và nhiều tiền; Đinh trên đường tàu - Đau trên đường tình; Chờ em ra mở cổng - Ck em ra mở cửa; Hẳn là nhớ - Hở là nhắn; Cười là phải thế - Thề là phải cưới; Si tình nên ko nản - Si nàng nên ko tỉnh; Phạt em một chút - Chụt em một phát; Người lì hợp tính - Người tình hợp lí; Hư và vô tâm - Hâm và vô tư; Người cười ko bao giờ tính - Người tình ko bao giờ cưới.
■ Tổng thống Hàn Quốc đăng video gây sốt với khoảnh khắc ấn tượng Việt Nam, (DT, 25/4/2026)
■ Canada và Mexico nhất trí phối hợp chặt chẽ trong các cuộc đàm phán USMCA. Canada, Mexico agree to ‘close co-ordination’ on USMCA talks, (Globe and Mail, 25/4/2026). Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đồng ý 2 chống 1 cưỡng bứt.
■ Canada tham gia cuộc tập trận với Philippines trong một 'bước tiến quan trọng' về an ninh khu vực Ấn-TBD. Canada joins Philippine war games in ‘significant step’ in Indo-Pacific security, (CTV, 25/4/2026). Canada cho Philippines quyền truy cập vào dữ liệu "Dark Vessel Detection System/Hệ thống phát hiện tàu thuyền bất hợp pháp" của Canada để sử dụng vệ tinh theo dõi các tàu thuyền bất hợp pháp khi các tầu thuyền tắt thiết bị truyền tín hiệu định vị. Nếu hợp tác, VN cũng có quyền này để theo dõi tàu Tàu.
■ Gavin Butler: Xét xử nhà điêu khắc – biện pháp kiểm duyệt cực đoan mới từ Trung Quốc, (VV, 26/4/2026)
■ Sự trở lại của quyền lực trong một thế giới ngày càng phân mảnh (Nghiên cứu quốc tế, 26/4/2026). Nguồn: Eko Ernada, “The Return of Power in a Fragmenting World”, E-International Relations, 17/04/2026 Biên dịch: Thuận Hoà-->"Hội nhập kinh tế toàn cầu vốn luôn gắn chặt với quyền lực, thứ bậc và lợi ích chiến lược...Từ góc độ hậu thuộc địa, toàn cầu hóa từ lâu đã vận hành trong các cấu trúc quyền lực bất đối xứng — vốn ưu tiên một số quốc gia và gạt những quốc gia khác ra bên lề. Do đó, sự phân mảnh hiện nay không phải là một đứt gãy hoàn toàn, mà là sự phơi bày những giới hạn của một câu chuyện từng giữ vị thế chi phối."
~~~(*)
Thơ Tô Thuỳ Yên - Tàu đêm
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
Cảnh vật mơ hồ trong bóng đêm
Dàn ra một ảo tượng im lìm
Ủ ê những ngọn đèn thưa thớt
Sáng ít làm đêm tối tối thêm
Bến cảng, nhà kho, những dạng cây...
Chưa quen mà đã giã từ ngay
Dẫu sao cũng một lần tan hợp
Chớ tiếc nhau vài cái vẫy tay
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
Người bạn đường kia chắc chẳng ngủ
Thành tàu sao chẳng vỗ mà ca?
Mai này xô giạt về đâu nữa?
Đất lạ ơi, đừng hắt hủi ta!
Đất lạ, người ta sống thế nào?
Trong lòng có sáng những trăng sao
Có buồn bã lúc mùa trăn trở
Có xót thương người qua biển dâu?
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
Giá ta có được một hơi thuốc
Dẫu chỉ là hơi thuốc mốc thôi
Để phả cho hồn ấm tỉnh lại
Để nghe còn sự sống trên môi
Ta nhớ dăm ba hình ảnh cũ
Lờ mờ như nhớ lại tiền thân
Đời ta khi trước vui vầy thế
Bỗng thảm thương nghìn nỗi ngói tan
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
Ô, những nhà ga rất cổ xưa
Dường như ta đã thấy bao giờ
Đến nay, người giữ ga còn đứng
Đèn bão đong đưa chút sáng mờ
Tàu qua những ruộng đồng châu thổ
Hiu hắt làng xa mấy chấm đèn
Đêm ở nơi đây buồn lặng lặng
Cái buồn trải nặng mặt bằng đen
Hỡi cô con gái trăng mười bốn
Đêm có nằm mơ những hội xuân
Đời có chăng lần cam dối mẹ
Nhớ thương nào giấu thấm vành khăn?
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
Có lúc tàu qua những thị trấn
Mà đêm đã gói lại im lìm
Tàu qua, âu cũng là thông lệ
Nên chẳng ai buồn hé cửa xem
Ôi những nỗi sầu vô dạng ấy
Gọi ta về với những đêm vui...
Ở đâu đèn sáng như châu ngọc
Đường phố người chen chúc nói cười
Ở đâu mộng ảo vườn sao tụ
Yến tiệc bày trong những khóm cây
Ta rót mừng em ly rượu đỏ...
Mà thôi, chớ nhớ nữa, lòng ơi
Mà thôi, hãy nuốt lệ còn nghẹn
Tỉnh thức, lòng ơi, nhìn tận tường
Thời đại đang đi từng mảng lớn
Rào rào những cụm khói miên man
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau