Friday, September 25, 2026

Thứ 6, 25.9.2026

•  Lê Thọ Bình: Đọc TA LÀ của Nguyễn Hữu Liêm – Cuộc lữ đi tìm bản thể con người, (Văn Việt, 23/9/2026)

•  NV Phan Nhật Nam của Phan Thuý Hà, (FB Trần Tố Ngọc, 22/9/2026)

•  Nguyễn Văn Tuấn - Thế nào là “khép lại quá khứ”?, (Văn Việt, 23/9/2026)

•  Meta bắt tay với Bộ Văn hóa để tăng cường kiểm duyệt, (Luật Khoa tạp chí, 24/9/2026). Lặn lội qua Mỹ để ký thoả thuận kiểm duyệt với FB, Threads và Instagram. 

•  Bộ Công an muốn cắt Internet của người dân không nộp phạt, (Luật Khoa tạp chí, 24/9/2026)

•  Sự tương thích về đại chiến lược là nền tảng cho quan hệ đối tác Nhật Bản - Việt Nam. Grand Strategic Compatibility: The Basis of The Japan-Vietnam Partnership by Khang Vu, (Diplomat, September 24, 2026)

•  Tô Lâm thăm Ottawa trong bối cảnh ông Carney tiếp cận các cường quốc tầm trung. Vietnam's leader To Lam visits Ottawa as Carney reaches out to middle powers, (NNW, 23/9/2026). Julie Nguyen là người đồng sáng lập Hội đồng Thương mại Canada-Việt Nam/Canada-Vietnam Trade Council;+Tô Lâm nâng cấp quan hệ với Canada lên mức đối tác chiến lược. Vietnam's leader To Lam upgrades Canada to a strategic partner, (NNW, 24/9/2026);+ Lý do Canada trải thảm đỏ đón Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm. Why Canada's rolling out the red carpet for Vietnamese President Tô Lâm, (CBC, 24/9/2026)

•  Mười nhà báo của New York Times phỏng vấn và làm thiên phóng sự 10 kỳ về Nỗ lực cân bằng của Mark Carney. Mark Carney’s Balancing Act, (NYT, 23/9/2026) →Phóng viên tờ NYT cảm thấy "hơi ngạc nhiên" trước sự thẳng thắn của Thủ tướng Carney khi trả lời về việc nếu quân đội Mỹ tiến hành xâm lược. NYT reporter was a ‘little surprised’ by PM Carney’s candor in answer about U.S. military invasion, (CTV News, Sep. 24/9/2026)

•  'Phong cách Trump' hay 'những tư tưởng cấp tiến'? Cả hai phe đều vội vã định nghĩa lại Đảng Bảo thủ B.C. 'Trump style' or 'progressive ideas'? Both sides rush to redefine B.C. Conservatives, (Business in Vancouver , 23/9/2026);+Đảng Bảo thủ B.C. cam kết áp dụng quy định mới để giữ Doerkson ở lại vị trí lãnh đạo trong khi Rustad rút lui. B.C. Conservatives vow new rule to keep Doerkson leader, as Rustad exits, (BIV, 23/9/2026); +Former candidate asks B.C. Conservatives to ‘plug’ noses for any concerns about leader, (CTV, 24/9/2026)

•  Chủ mưu cuộc diệt chủng người Palestine, Bibi Netanyahu, bị hạ nhục: mn bỏ ra về khi hắn bắt đầu ngông cuồng ở diễn đàn LHQ hôm 23, (Shaun King, 23/9/2026). Trống hơn lúc TL độc ngôn thành tích đảng.

•  Các cường quốc tầm trung sẽ đi về đâu? Where Do Middle Powers Go Next?​ By  Imran Bayoumi​ ( American Purpose​, Sep. 24, 2026). "Học thuyết Carney phụ thuộc vào việc liệu các cường quốc tầm trung coi hai năm tới là cơ hội để gia tăng vị thế và tầm ảnh hưởng, hay họ đánh giá những biến động do ông Trump gây ra chỉ mang tính nhất thời và có thể chờ cho qua đi."

•  Bài phân tích khá hay về tình hình "dây dưa" trong cuộc chiến Putin chiếm Ukraine hiện nay, sau chuyến đi khảo sát ở Ukraine của GS. Niall Ferguson. Hòa bình đang ở trong tầm tay ở Ukraine? Is Peace at Hand in Ukraine? (Niall Ferguson’s Time Machine, Sep 24, 2026);+Cơ quan tình báo Mỹ CIA làm trung gian hòa giải chiến tranh Ukraina? (RFI, 24/9/2026)

•  Lần Đầu Tiên Tôi Đồng Ý Với E. Macron​, (FB Gia Kieng Nguyen, 24/9/2026)

•  Cẩm nang về Sự Say Mê Giác Ngộ: Làm thế nào để yêu tốt hơn. How to Fall in Love Better: A Field Guide to Enlightened Enchantment By Maria Popova, (Marginalian, Sep. 24, 2026)

•  Ba chai rượu vang tôn vinh mùa thu hoạch nho ở B.C. Wine Guy: Three bottles that celebrate B.C.’s harvest season (Province, 24/9/2026) - Tantalus Vineyards 2025 Riesling, Kelowna 

- Domaine Artema Winery 2024 Gamay Village, Oliver

- Priest Creek Family Estate Winery 2025 Gold Rush Prospector’s Red, Kelowna

•  Đôi mắt có thể tiết lộ tốc độ lão hóa của bạn, theo kết quả nghiên cứu dựa trên gần 30.000 bản chụp. Eyes could reveal how fast you are ageing, study of nearly 30,000 scans suggests, (Dimsumdaily Hong Kong, 24/9/2026)


Thursday, September 24, 2026

Thứ 5, 24.9.2026

      •  Tango | Paul Colin

•  Nhà báo và nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam Phạm Đoan Trang đã được vinh danh và được trao giải thưởng "Disturbing the Peace" Award to a Courageous Writer at Risk 2026 (Giải thưởng "Quấy rối Hòa bình" dành cho Nhà văn Dũng cảm Gặp nguy hiểm, một giải thưởng quốc tế uy tín do Vaclav Havel Center (Trung tâm Vaclav Havel, có trụ sở tại New York, Mỹ) trao tặng hôm 20/9/2026). Lý do bà Phạm Đoan Trang được vinh danh năm 2026: a/ Ban giám khảo nhận định bà Phạm Đoan Trang là biểu tượng tinh thần kiên cường theo lý thuyết "Sức mạnh của những kẻ không có quyền lực" (Power of the Powerless) của Václav Havel. b/ Dù đang phải chấp hành bản án 9 năm tù tại Việt Nam kể từ khi bị bắt vào năm 2020, những bài viết, bài luận và các cuốn sách độc lập của bà về luật pháp, chính trị và nhân quyền vẫn tiếp tục truyền cảm hứng mạnh mẽ; c/ Ban giám khảo nhấn mạnh rằng bà viết với một sự rõ ràng mang thông điệp: "Im lặng không phải là một lựa chọn", và chấp nhận đánh đổi tự do cá nhân để vạch trần các hành vi đàn áp quyền tự do. Lễ vinh danh chính thức cho bà Phạm Đoan Trang dự kiến diễn ra vào ngày 30 tháng 9 năm 2026 tại buổi dạ tiệc thường niên Gala Havel ở thành phố New York, Mỹ. Xin chúc mừng tù nhân Phạm Đoan Trang, người tù nhân được nhiều giải thưởng nhất từ trước đến giờ, dù đang ở trong tù ←Vaclav Havel Center Announces Winner of 2026 ‘Disturbing the Peace’ Award, (Vaclav Havel Center,September 20, 2026)+Phạm Đoan Trang Receives 2026 Vaclav Havel ‘Disturbing the Peace’ Award, (LIV | September 22, 2026)

•  GS Chung Hoàng Chương - người đi tìm 'vân tay sinh thái' của sông Cửu Long, (Tia Sáng, 10/3/2026)

•  Cung Tích Biền: Nghe đâu vọng lại, (Tuấn Khanh's Blog, 22/9/2026)

•  Nguyễn Khắc Ngân Vi - Vạn sắc hư vô bản tiếng Trung 《万色虚无》 vừa được chọn vào Top 10 tiểu thuyết dịch hay nhất tháng 8/2026 của 探照灯好书., (Văn Việt, 24/9/2026). Ngoài "Vạn sắc hư vô" của Nguyễn Khắc Ngân Vi, "Hoàng đế xứ Gladness" của Ocean Vuong cũng được vinh danh trong danh sách.

•  Kinh tế VN phát triển khá ngọan mục trong những thập niên qua ựa trên "hên" không phải "hay" sau khi đọc bài viết cũ (2024) nhưng hãy còn giá trị ngày nay: Chuyên gia tài chính Trung Quốc bàn về VinFast, Vingroup và kinh tế Việt Nam​, (​NCQT​, 17/09/2024). Bản gốc của Fan Tong Huang Lao Ban, 饭统戴老板|西贡河畔的谜题:越南的三星和比亚迪在哪里?, Guancha, 10/09/22024​, Lê Thị Thanh Loan biên dịch.

​•  'Nature' ghi nhận Việt Nam có chế tài mạnh với vi phạm liêm chính khoa học​, (TN, 22/9/2026)

•  Sáp nhập trường học và phép thử với mô hình quản trị mới của Việt Nam, (Nghiên cứu quốc tế, 23/9/2026). Bài tiếng Anh: Những vụ sáp nhập trường học táo bạo của Việt Nam thử thách sâu sắc mô hình quản trị của Tô Lâm. Vietnam’s Aggressive School Mergers Acutely Test To Lam’s Governance Model, (Fulcrum, Sep. 22, 2026).

•  Vingroup (Việt Nam) ký thỏa thuận tàu cao tốc trị giá 1 tỷ USD với Siemens. Vietnam's Vingroup inks $1bn bullet train deal with Siemens, (Nikkei, 23/9/2026)

•  Hai tiêu đề trái ngược nhưng nêu lên sự độc đoán trong nghị trình làm việc không hợp lý ở LHQ, theo Luật Khoa Tạp Chí: a/ Bộ trưởng Công an đi Mỹ kêu gọi đầu tư (LKTC,  23/09/2026); trong khi Tô Lâm gặp Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ bàn về thương mại, (Luật Khoa tạp chí, 23/9/2026)=>Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang đã tiếp lãnh đạo Quỹ đầu tư BlackRock và Tập đoàn Cantor Fitzgerald; trong khi, Chủ tịch Tô Lâm gặp Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao bàn về các vấn đề kinh tế thương mại song phương? 

•  Những mối nguy hại từ AI là "có thật và cận kề."  AI’s dangers ‘real and imminent,’ Canadian AI pioneer Yoshua Bengio tells UN, (CTV, 23/9/2026)

•  TT Carney trình bày kế hoạch toàn diện cho một thế giới bị chia rẽ ở LHQ. At U.N., Carney Lays Out a Broad Plan for a Divided World, (NYT, 23/9/2026); •  Thủ tướng Carney sẽ đồng chủ trì sự kiện cùng Chủ tịch Ủy ban Châu Âu tại Liên Hợp Quốc. PM Carney to co-host event with European Commission president at UN, (CTV, 23/9/2026)

•  Sự kiện gây quỹ trước thềm hội nghị thượng đỉnh của đảng Tự do thu về khoản tiền lớn ($800.000). Liberals’ pre-Summit fundraiser rakes in big bucks, but ‘difficult optics’ may not be worth price of admission: observers, (Hill Times, September 23, 2026)

•  Phim tài liệu "Joshua: Thiếu niên đối đầu với cường quốc" hiện đang đứng đầu bảng xếp hạng Netflix Hồng Kông, theo báo cáo @hkfp "Joshua: Teenager vs. Superpower" on Netflix. 

•  Nhạc Pháp: Ne me dis pas ....Christof Monnin, https://www.facebook.com/reel/1084716673909721

•  Cát | Ben Horton


Wednesday, September 23, 2026

Thứ 4, 23.9.2026

 

•  Tưởng niệm 50 năm ngày qua đời của Thi sĩ Vũ Hoàng Chương, ngày 20/9/2026 tại Quận Cam, California. Trịnh Y Thư - Ngọn lửa thiêng, VV, 23/9/2026)

•  Truyện ngắn của Nguyễn Thị Thuỵ Vũ: "Lòng trần" được chọn in trong tập "Những truyện ngắn hay nhất của quê hương chúng ta" do nhà xuất bản Sóng in năm 1973, (FB Lão Ngoan Đồng's Post 18/9/2026), 

•  Truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư - Răng của chúng mình, (Du Tử Lê, 21/9/2026)

•  Hoài Lâm và Hoài Linh song ca ‘Thương về miền Trung’, (TT, 22/9/2026)

•  Luật Sư Nhân Quyền Đặng Đình Mạnh nói về nghị quyết 23, (Việt Tân, 22/9/2026)

•  CA trị: Việt Nam áp dụng chính sách của Trung Quốc ở Tân Cương qua đề xuất mới của Bộ Công an. Dựa trên những dữ liệu này, chính quyền có thể tạo ra một bộ máy giám sát khổng lồ, (RFA, 22/9/2026). "Hệ thống nhận dạng mống mắt hoạt động bằng cách sử dụng camera hồng ngoại gần để ghi lại hình ảnh mống mắt trong điều kiện ánh sáng tối ưu, qua đó mã hóa từng chi tiết như “đường vân, rãnh, đốm sắc tố, và các mẫu phân bố đồng tâm quanh đồng tử” để làm cơ sở đối chiếu nhận dạng."

•  Bài của Lê Hồng Hiệp về việc hợp nhất trường học quy mô lớn của Việt Nam nhằm mục đích tập trung nguồn lực và tinh giản hệ thống giáo dục phân tán thông qua quản lý số hóa tập trung. Nếu kết quả giáo dục không được cải thiện... điều đó sẽ làm suy yếu lý do tồn tại của dự án lớn này. Những vụ sáp nhập trường học táo bạo của Việt Nam thử thách sâu sắc mô hình quản trị của Tô Lâm. Vietnam’s Aggressive School Mergers Acutely Test To Lam’s Governance Model, (Fulcrum, Sep. 22, 2026)

•  Tô Lâm đến Mỹ tham dự khóa họp thứ 81 của Đại hội đồng LHQ và tiến hành các hoạt động song phương tại đây. Sẽ không gặp Trump và thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tới Canada theo lời mời của Toàn quyền Canada Louise Arbour. (Nga Phạm, ngày 22/9/2026) .Đi hơi phí tiền xăng kỳ này, vì chẳng được gì?; Ông Tô Lâm kêu gọi người Việt tại Mỹ 'gác lại quá khứ' và đóng góp cho Việt Nam,(BBC, 22/9/2026). Nhưng đảng ông vẫn thù dai, kiểm soát siết dân ngày càng chặt ông à! 

•  Truyền thông Việt Nam đưa tin: Thỏa thuận thương mại song phương với Hoa Kỳ sắp hoàn tất. Reciprocal Trade Deal With the US Close to Completion, Vietnamese Media Reports, (Diplomat, 22/9/2026)

•  Kiến nghị gửi Quốc hội Canada/Petition to the House of Commons (e-7774) về việc kiểm soát AI, (Margaret E Atwood, Sep. 22, 2026)

•  Thủ hiến B.C. Eby tuyên bố tổ chức bầu cử sớm vào ngày 24 tháng 10, gọi Trump là mối đe dọa mang tính "sống còn" cho tỉnh bang BC. B.C. Premier Eby calls early election for Oct. 24, says Trump is 'existential' threat (National Newswatch, September 22, 2026)

•  Các cường quốc tầm trung giờ đây chính là “Thế giới tự do.” The Middle Powers Are Now the “Free World” by Michael Ignatieff (Project Syndicate, Sep 22, 2026)

•  Người Mỹ thường coi Canada là một đất nước với nền văn hóa mờ nhạt, nhưng hai quốc gia lại có sự khác biệt rõ rệt trong luật lệ, đời sống thế tục và mạng lưới y tế. Tác giả Paul Theroux viết về việc những mối đe dọa từ bên ngoài thường thúc đẩy Canada xác định những nét đặc trưng riêng biệt của mình. Người Mỹ hiểu sai gì về Canada. What Americans Get Wrong about Canada, (Walrus, Sep 22, 2026)

•  Embrace of Light | Flor Garduño  


Tuesday, September 22, 2026

Thứ 3, 22.9.2026

        •  Bình hoa màu xanh ngọc và quả chanh | Elaine Kurie

•  Trần Kiêm Đoàn - Trí tuệ Phật giáo trước thách thức của trí tuệ nhân tạo, (VV, 21/9/2026) → Lãnh tụ các cường quốc tầm trung có tầm ảnh hưởng lớn vừa cùng ký vào tuyên bố kêu gọi kiểm soát các mô hình AI tiên phong. Lời kêu gọi kiểm soát các mô hình AI tiên phong. A Call for Control of Frontier AI Models, ( President of the Republic of Finland, 21.9.2026)

•  Hoàng Nhuận Cầm - Hò hẹn mãi cuối cùng em cũng đến, (Du Tử Lê, 21/9/2026)

•  Reddit âm thầm tăng trưởng ở Việt Nam giữa nạn kiểm duyệt, (Luật Khoa tạp chí, 21/9/2026)

•  "Thời kỳ đen tối" với những sửa đổi mới được áp dụng đối  Luật Báo chí Việt Nam được siết chặt hơn nữa trong sự kiểm soát của nhà nước đối với truyền thông, khiến hoạt động báo chí độc lập hoặc phê phán trở nên khó khăn hơn, đồng thời để lại nhiều chi tiết thực tế còn mơ hồ cho người làm báo. A perpetual press Dark Age by Nguyện Công Bằng, (Asia Democracy Chronicles,  September 21, 2026)

•  Phạm Phan Long - Hợp tác Lancang-Mekong: Từ quan hệ bất đối xứng đến đối tác công bằng và trách nhiệm, (TD, 20/9/2026)

•  Trung tâm Văn bút Canada PEN Canada bán đấu giá trực tuyến gây quỹ hỗ trợ các nhà văn bị cấm xuất bản hay bị bỏ tù vì tác phẩm của họ. Live event and online auction for PEN Canada. The fight to support banned and writers imprisoned because of their books is more important now than at any time in the past 100 years! (Margaret E Atwood, Sep 21 2026)

•  Chính phủ Carney trình dự luật toàn diện nhằm cải tổ các quy định về môi trường và luật lao động. Carney government tables sweeping bill to overhaul environmental and labour rules, (Star, September 21, 2026)

•  TT Carney và Tổng thống Lula kêu gọi các quốc gia tham gia nhóm tập hợp các cường quốc tầm trung và các nước đang phát triển và đây "không phải là hành động mang tính lý tưởng, mà là một nhu cầu thực tiễn." Carney, Lula urge nations to join group to unite middle powers.  Cooperation among middle and developing powers is 'not an act of idealism, it is a practical necessity' (Financial Post, September 21, 2026) ←Carney hướng tới cải tổ LHQ tại New York. Carney eyes UN reform in New York, unclear whether he’ll meet Trump at UNGA, (CTV, 21/9/2026)

•  Nhiệm kỳ ngắn ngủi của Findlay là bài học điển hình về sự tự hủy hoại trên chính trường: nhóm nghị sĩ bot đảng, một tổ chức bị tổn hại và rất ít thành tựu. Rob Shaw: Findlay’s brief reign a masterclass in political self-destruction, (BIV, 21/9/2026)

•  Cháy rừng khiến các nhà sản xuất rượu vang tại B.C. thiếu hụt nho và sụt giảm doanh thu. Wildfires leave B.C. wineries short of grapes, revenue, (Business in Vancouver, 20/9/2026)

•  Soi hồn mình | Henning von Gierke - "Psyche Before Herself" 

~~~

Hoàng Nhuận Cầm - Hò hẹn mãi cuối cùng em cũng đến, (Du Tử Lê, 21/9/2026)

Hò hẹn mãi cuối cùng em cũng đến

Chỉ tiếc mùa thu vừa mới đi rồi

Còn sót lại trên bàn bông cúc tím

Bốn cánh tàn, ba cánh sắp sửa rơi


Hò hẹn mãi cuối cùng em đã tới

Như cánh chim trong mắt của chân trời

Ta đã chán lời vu vơ, giả dối

Hót lên! dù đau xót một lần thôi.


Chần chừ mãi cuối cùng em cũng nói

Rằng bồ câu không chết trẻ bao giờ

Anh sợ hãi bây giờ anh mới nhớ

Em hay là cơn bão tự ngàn xa.


Quả tim anh như căn nhà bé nhỏ

Gió em vào - nếu chán - gió lại ra

Hò hẹn mãi cuối cùng em đứng đó

Dẫu mùa thu, hoa cúc cướp anh rôi...


Monday, September 21, 2026

Thứ 2, 21.9.2026

        •  Không đề | Craig Gower

•  Thơ Du Tử Lê - Để Ngày Sau Em Còn Chỗ Đi Về [a], (FB Du Tử Lê, 20/9/2026)

•  Từ Bầu Trời Đến Biển Cả: Lược Sử Khoa Học Kỹ Thuật Việt Nam Tiền Hiện Đại, (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 19/9/2026). "Di sản sáng tạo và tri thức khoa học kỹ thuật của người Việt, vốn ít được chú ý do xu hướng ghi chép lịch sử thường thiên về quân sự và chính trị…cụ thể hơn là lịch sử của những cuộc dựng nước và giữ nước, của thương mại và biến động qua các triều đại. Xu hướng chủ đạo thay đổi linh hoạt theo nhu cầu của từng thời đại, và hệ quả đã giới hạn chúng ta trong những cách nhìn cố định, khiến nhiều vấn đề, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật, chưa bao giờ được nhìn nhận một cách xứng đáng"

•  Nguyễn Duy: Hữu Loan – Người thơ bận việc làm người, (Văn Việt, 20/9/2026). "Ngang tàng… ngang trái… nghênh ngang / Hồn sim tím một chiều hoang bên đời / Người thơ bận việc làm người / Một mai thánh hóa lên trời làm sao"

•  Nguyên Hưng - Thị trường nghệ thuật không vận hành như một “chợ cá”, (Văn Việt, 19/9/2026).

•  Điểm cuốn "True North: On the Road in Canada | By Paul Theroux: Canada Is So Much More Than America’s Polite Neighbor, NYT, 16/9/2026). Tìm đọc cuốn mới xuất bản của Paul Theroux. 

 •  Macron và Carney sẽ gặp nhau tại quần đảo thuộc vùng Đại Tây Dương của Pháp, gửi tín hiệu tới Trump. Macron, Carney to meet in French Atlantic archipelago in signal to Trump, (Reuter, 20/9/2026); Canada và Pháp cam kết hợp tác về cơ sở hạ tầng vũ trụ và kinh tế. Canada, France pledge to work together on space infrastructure, economy, (NNW, 20/9/2026). Saint Pierre and Miquelon: lãnh thổ duy nhất còn lại của Pháp tại Bắc Mỹ, nằm nằm cách bờ biển phía nam Newfoundland khoảng 20 km. Cuộc họp giữa 2 bên được mô tả rõ ràng là nhằm gửi tín hiệu tới trump. Khoảng cách giữa Ottawa và Saint Pierre and Miquelon.  

•  Bài viết chung của Thủ tướng Canada Mark Carney, Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva, Chủ tịch Hội đồng Châu Âu António Costa và Tổng thống Kenya William Ruto. “Chủ nghĩa đa phương không phải là chủ nghĩa lý tưởng mà là điều cần thiết. Multilateralism is not idealism, it is a necessity," (FT, 20/9/2026). P4M: Partners for Multilateralism.

•  Phạm Phan Long - Làm sao để AI phục vụ con người trong một tương lai không biết trước, (Văn Việt, 19/9/2026)

 •  Dân chủ, AI và sự đầu hàng về mặt nhận thức: Câu chuyện từ một giảng đường ở Barcelona. Democracy, AI and Cognitive Surrender: A story from a lecture hall in Barcelona, (Michael Ignatieff's Substacks, Sep 20)

•  Eros | Burton Silverman

~~~

[a] Thơ Du Tử Lê - Để Ngày Sau Em Còn Chỗ Đi Về

tôi muốn cất ngôi nhà trong trí nhớ

những bờ tường chỉ vẽ một chân dung

mặt trời nhỏ giữa hồn ai tháng chín

rất êm đềm và, cũng rất rưng rưng

tôi muốn cất ngôi nhà trong trí nhớ

với khu vườn đầy-rẫy-tượng-em

những môi mắt bỏ quên ngoài phố chợ

tóc chiêm bao bay lạc lối ân tình

tôi muốn cất ngôi nhà trong trí nhớ

để thời gian không thể hoại, hư

nghìn năm nữa viên gạch kia vẫn mới

như tình ta chưa hề cũ bao giờ

tôi muốn cất ngôi nhà trong trí nhớ

để muôn đời suy tụng một dung nhan

Chúa linh hiển trên bàn tay than củi

bão giông em xin cứu một linh hồn

tôi muốn cất ngôi nhà trong trí nhớ

để ngày sau em còn chỗ đi về

như kỷ niệm có cùng ta tạm biệt

thì muôn đời rừng vẫn gọi âm u

tôi muốn cất ngôi nhà trong trí nhớ

(núi sông tôi từ đó đặt tên người)

ngay trời đất của riêng tôi cũng mượn

máu xương người nuôi thổ ngơi tôi

tôi muốn cất ngôi nhà trong trí nhớ

tội thân người nơi gạo chợ nước sông

tôi cũng thế quẩn quanh đời cỏ cú

lửa thiên thu xin đốt rụi ân cần

tôi muốn cất ngôi nhà trong trí nhớ

mời em vào ở vết thương tôi.


“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html