Thứ 5, 19.3.2026

 ￭  Bàn chân nhỏ | Annie Kurkjian

￭  Chuỗi hoạt động:“Phan Châu Trinh – Ánh sáng khai minh”, (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 18/3/2026)

￭  Đặng San - Một Thiền Sư Mặc Áo Dòng Đa Minh, (FB Nguyễn Viện, 17/3/2026) 

￭  Chùm thơ Phùng Khắc Khoan do Đặng Văn Sinh dịch, (VV, 18/3/2026)

￭  Thơ Ý Nhi - Người Lính. (VV, 18/3/2026

￭  Tino Cao - Những người đàn bà và một chế độ, (VV, 18/3/2026). Bàn về cuốn 'Women Without Men' của Shahrnush Parsipur

￭  Chu Đông Gia: Khi phản biện đã chết: Giải phẫu một hệ sinh thái “nói theo”, (TCTKM, 19/3/20260

￭  Việt Nam đối mặt với tình trạng thiếu xăng dầu vì nguồn cung ứng bị gián đoạn, (RFI, 18/3/2026);+ Việt Nam nỗ lực 'ngoại giao xăng dầu', hàng không có thể cắt giảm số chuyến, (BBC, 18/3/2026). Bài có nhiều chi tiết hơn bài đăng trên Reuter;+ Việt Nam kiếm thêm nguồn cung dầu khí từ Angola trong bối cảnh căng thẳng ở Trung Đông. Vietnam seeks additional oil & gas supplies from Angola amid Middle East tensions, (Da Nang Expat, 18/3/2026)

￭  Trường Thiếu sinh quân Miền Trung sắp ra mắt, tuyển sinh toàn quốc, (TT, 18/3/2028). Mô hình 'thiếu sinh quân' thời VNCH được hồi phục!?

￭  Nền tảng cá cược Polymarket đang có ván cược với tổng số tiền đặt cược tính đến 15 giờ ngày 18/3 đã vượt 24,5 triệu USD bày tỏ sự cực kỳ tin tưởng việc ông Tô Lâm sẽ đắc cử ghế chủ tịch nước, với xác suất lên tới 91% khả năng xảy ra. 96% người đặt cược tin rằng ông Lê Minh Hưng, đương kim trưởng Ban Tổ chức Trung ương của Đảng Cộng sản sẽ là người kế nhiệm ông Phạm Minh Chính. Các tỷ lệ này được Polymarket tính toán dựa trên hành vi đặt cược của người chơi. Dân cá cược quốc tế tin ông Tô Lâm sẽ đắc cử chủ tịch nước, (LKTC, 18/6/2026)⇒Liệu bài "Sóng Ngầm" Đại Hội: Khi Súng Và Kiếm Cùng Quay Đầu, (FB Le Anh, 17/3/2026) đăng để câu 'like'?

￭  Khi 'Gã Vô danh' khiến thế giới phải lắng nghe, (BBC, 18/3/2026). Bàn về phim tài liệu Putin 'Mr. Nobody Against Putin" đoạt Giải Oscar 2026. "Những thước phim Pavel Talankin ghi lại cho thấy cách các thông điệp chính trị được đưa vào trường học tại Nga, nơi trẻ em được khuyến khích bày tỏ sự ủng hộ đối với chiến tranh và được dạy cách hiểu cuộc chiến theo quan điểm chính thức của nhà nước." Điều này cũng phản ảnh cách VN tuyền truyền theo đinh hướng của Nga??? Đạo diễn người Mỹ David Borenstein phát biểu "Mr. Nobody Against Putin là câu chuyện về một đất nước có thể bị đánh mất ra sao…Và khi chúng tôi xem lại những thước phim này, chúng tôi nhận ra rằng một đất nước không mất đi trong một khoảnh khắc lớn, mà qua vô số hành động nhỏ của sự đồng lõa…Khi một chính quyền giết người ngay trên đường phố mà chúng ta không nói gì, khi các tài phiệt kiểm soát truyền thông và quyết định chúng ta được nghe và được thấy những gì, thì mỗi người trong chúng ta đều phải đưa ra một lựa chọn đạo đức.";+ Từ vô danh đến giải Oscar: Một thầy giáo người Nga thách thức Putin, (VV, 18/3/2026)

￭  Nhà khoa học máy tính người Canada Gilles Brassard là người đồng nhận giải thưởng A.M. Turing. Canadian computer scientist Gilles Brassard co-recipient of A.M. Turing Award, (CTV, 18/3/2026). Giải thưởng danh giá được mệnh danh là giải Nobel của ngành máy tính, được đặt theo tên của một nhà toán học người Anh và người giải mã mật mã trong Thế chiến thứ hai đã được Hiệp hội Máy tính (Association for Computing Machinery) có trụ sở tại New York trao tặng hàng năm kể từ năm 1966.

￭  Lãi suất chính sách (lãi suất điều hành)  của Ngân hàng Trung ương Canada vẫn ở mức 2.25%. Bank of Canada holds interest rate at 2.25 per cent, (CPAC, 18/3/2026);+ Ngân hàng Trung ương Canada giữ nguyên lãi suất chủ chốt trong bối cảnh chiến tranh Trung Đông làm lu mờ triển vọng. Bank of Canada holds key rate steady as Middle East war clouds outlook, (BIV, 18/3/2026)

￭  Tình trạng trì trệ của thị trường nhà ở ảnh hưởng tiêu cực đến triển vọng của British Columbia. Bryan Yu: Housing market malaise drags on B.C. outlook, (Business in Vancouver, 18/3/2026)

￭  Cục Thống kê Canada công bố ước tính dân số quý IV sáng nay. Tổng dân số tiếp tục giảm (đường màu đen), chủ yếu do số lượng cư dân không thường trú giảm ròng, (Philip Smith, 18/3/2026)

￭  Các đảng phái liberal tự do châu Âu đang kêu gọi các nhà lãnh đạo EU thành lập một hiệp ước với Nhật, Canada và Hàn để ngăn chặn trump và TQ đang gây áp lực không đáng có lên các đối tác thương mại. EU liberals pitch NATO-style trade pact with Canada, Japan and South Korea, (Politico, 18/3/2026). Học thuyết Carney ở được thực hành ở châu Âu? 

￭  Hành lang liên đại dương theo eo đất Tehuantepec kết nối Thái Bình Dương và Vịnh Mexico, tạo ra một tuyến đường thương mại mới xuyên suốt miền nam Mexico. Các tàu chở hàng đến cảng Salina Cruz (Oaxaca) có thể dỡ container, sau đó được vận chuyển bằng đường sắt hiện đại xuyên quốc gia đến cảng Coatzacoalcos (Veracruz) ở phía Vịnh Mexico và ngược lại. Hành lang này chạy qua phần hẹp nhất của Mexico⇓, cho phép hàng hóa di chuyển giữa 2 đại dương nhanh hơn mà không cần phải đi hàng nghìn dặm qua kênh đào Panama, (DulceBiatch, 17/3/2026), 

Thứ 4, 18.3.2026

 ￭  Hoa bắp | Veronika Lobareva

￭  Phản đối Diễn Đàn Sáng Tạo và Đầu Tư Giữa Hoa Kỳ và Việt Nam ở Anaheim, Cali. Biểu tình phản đối CSVN tổ chức hội nghị tại Anaheim, NV, 17/3/2026)

￭  Giã biệt nhiếp ảnh gia Trần Đình Thục, người trang trí những bìa băng nhạc đẹp, (NV, 16/3/2026). Tác giả bức ảnh "Sinh viên Paris xuống đường" chụp hình các sinh viên VN tại Paris đeo khăng tang tuần hành ngày 27 Tháng Tư, 1975 thương tiếc sự  sụp đổ của VNCH↓;+ Câu chuyện về một tấm hình, (RFA, 10/3/2015)

￭  Bảo Tàng Trịnh Công Sơn Ở Huế, (FB Hân Lê, 17/3/2026). Liệu BTC có làm báo cáo đánh giá tác động môi trường dự án, trình ngân sách tài trợ và bảo tồn cho dự án, rộng khoảng 20.000 m², nằm ở khu vực đồi Kim Sơn (phường Thủy Xuân, TP Huế), gần đồi Thiên An và không xa Lebadang Memory Space? 

￭  Giáo sư Ngô Bảo Châu nói về lý do ông rời Mỹ sang Hong Kong, (Vietnam Net, 16/3/2026)

￭  Thủ tướng đề nghị Nhật Bản cung cấp dầu thô từ nguồn dự trữ, bán nhiên liệu hàng không cho Việt Nam, (TT, 17/3/2026). Nguy, VN cầu cứu Nhật Bản, UAE, Qatar bán dầu.

￭  Lạm phát ở Việt Nam, hàng quán, vận chuyển tăng giá khắp nơi, (NV, 17/3/2026)

￭  Tài sản cá nhân của Trương Mỹ Lan sắp bị đấu giá, (NV, 17/3/2026)

￭  TQ và Việt Nam tiến hành tập trận bắn đạn thật trong khuôn khổ tập trận. China, Vietnam agree to live-fire drills in naval exercise boost, (SCMP, 17/3/2026)

￭  Giải thưởng Sách quốc gia: Sách lịch sử - khoa học thắng 'áp đảo', (TN, 8/3/2026). Đề nghị ông Trịnh Văn Quyết, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nên chỉnh ông này phó trưởng ban tỉnh này↓

￭  Ông phó trưởng ban tuyên giáo và dân vận Lâm đồng thiếu hiểu biết, gôm Bani của đồng bào Chăm thành Hồi giáo, nên gây nên: Phản Biện Về Tên Gọi “Hồi Giáo Bani” - Hãy Trả Lại Đúng Tên Cho Chúng Tôi, (FB Nguyễn Ngọc Quỳnh, 16/3/2026). "Từ văn bản hành chính vừa được ban hành, có thể thấy cộng đồng Chăm Bani đang bị gọi là “Hồi giáo Bani”. Chúng tôi xin khẳng định rõ ràng: Chúng tôi là Tôn giáo Bani, không phải Hồi giáo…"

￭  Tô Lâm điều thêm ‘đệ ruột’ giữ ghế phó bí thư tỉnh Ninh Bình, (NV, 17/3/2026). Ông này giỏi, trẻ 47 tuổi mà văn võ song toàn: bí thư, thiếu tướng, thạc sĩ Quản Lý Nhà Nước Về An Ninh Trật Tự, tiến sĩ Kinh Tế Quốc Tế. Thế giới phải phục bí thư?

￭  Liệu Tổng Công Ty Đường Sắt Việt Nam dám đối đầu và đòi bạch tuột Vingroup bồi thường hay kiện bạch tuột ra toà vì thiệt hại lợi ích? Vingroup phá núi, đá rơi, làm đường sắt qua đèo Hải Vân tê liệt, (NV, 16/3/2026)

￭  Ngày càng nhiều sinh viên Việt Nam lựa chọn các chương trình quốc tế trong nước như một phương án tiết kiệm chi phí hơn. Vietnamese increasingly choose to 'study abroad' at local universities, (Nikkei, 16/3/2026). Bảng liệt kê các chương trình quốc tế, bao gồm năm thành lập và địa điểm ở VN

￭  Bộ trưởng Ngoại giao Pháp cho rằng Canada "có thể... vào một thời điểm nào đó" sẽ gia nhập EU. French foreign minister suggests Canada could 'maybe ... at some point' join EU. (CTV, 17/3/2026). Sure, we will. 

￭  Chính trị bản sắc đang định hình lại luật pháp ở Canada như thế nào. Are we all settlers? How identity politics is reshaping law in Canada, (Macdonald-Laurier Institute, 2/3/2026) 

￭  Cuộc thăm dò cho thấy người Canada trả tiền xăng ít nhất lại là người than phiền nhiều nhất.  Người dân Canada sống ở các tỉnh bang như Alberta, Saskatchewan và Manitoba cho biết tài chính của họ bị ảnh hưởng nặng nề nhất do giá cả tăng cao gây ra bởi cuộc chiến ở Iran. Hiện nay, tính đến ngày 16 tháng 3, trung bình giá xăng là $2,05/lít ở Vancouver, $1,53 ở Calgary, 1$,63 ở Regina, $1,69 ở Toronto, $1,88 ở Montreal và $1,69 ở Halifax, theo Kalibrate Technologies Ltd.

Canadians paying the least at the pump are complaining the most, poll says, (Financial Post, 17/3/2026. 

￭  Âm nhạc như một phép ẩn dụ khoa học cho tâm trí và não bộ. Music as a scientific metaphor for mind and brain by Agustin Ibanez and others, (Neuroscience & Biobehavioral Reviews, Volume 185, June 2026, 106643) 

￭  Yuval Noah Harari: Tại sao các xã hội tiên tiến lại rơi vào ảo tưởng tập thể. Yuval Noah Harari: Why advanced societies fall for mass delusion, (Big Think and Yuval Noah Harari, 11/12/2025). Cách mạng thông tin định hình xã hội, và gây ra nhiều rủi ro khi AI vượt qua kiểm soát con người.

￭  Sean Penn giành Oscar thứ ba, (TT, 17.3.2026). "Sean Penn trở thành diễn viên nam thứ tư trong lịch sử giành ba tượng vàng Oscar về diễn xuất, sau Walter Brennan, Jack Nicholson và Daniel Day-Lewis."

Thứ 3, 17.3.2026

      ￭  Trời biển đầy sao | Kazuhiko Fukuōji

￭  Mùa Xuân Của Những Người Ở Lại: Từ “Tháng Chạp Buồn” Của Tô Thùy Yên Đến “Tết Năm Ấy, Sau Cuộc Chiến” Của Bảo Ninh, (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 16/3/2026)

￭  VTV kiểm duyệt lễ trao giải Oscar khi tới phim về Putin, (LKTC, 16/3/2026). Nhờ VTV kiểm duyệt, giờ mới biết có phim tài liệu về Putin: “Mr. Nobody Against Putin” (Kẻ vô danh chống lại Putin). Chắc chắn phim tài liệu về Tô Lâm: “The General: Vietnam in the Age of To Lam” sẽ không thấy mặt khán giả ở VN mình?;+ “Người vô danh chống lại Putin”: Khi sự thật bắt đầu từ một người vô danh, (TD, 16/3/2026)

"Bộ phim tài liệu “Мистер Никто против Путина” (Mr. Nobody Against Putin – tạm dịch: “Người vô danh chống Putin”) kể câu chuyện một giáo viên Nga âm thầm ghi lại sự tuyên truyền chiến tranh trong trường học. Một số truyền thông thân chính quyền Nga gọi bộ phim là “chống Nga”. Các cơ quan an ninh đã đến ngôi trường nơi Talankin từng làm việc để điều tra. Theo truyền thông địa phương, mẹ của anh, cũng là giáo viên tại đó, buộc phải nghỉ việc…." Câu hay của bài viết: '"Quyền lực có thể lớn, hệ thống có thể khổng lồ, nhưng lịch sử luôn bắt đầu từ những con người bình thường. Và đôi khi, chỉ cần một “người vô danh” đủ can đảm ghi lại sự thật, thế giới đã có thêm một nhân chứng.';+ "Không khác gì một hành động nổi loạn... chứng minh rằng sự phản kháng bắt đầu từ các cá nhân và được thực hiện với nhiều rủi ro nguy hiểm và đầy dũng cảm." Mr. Nobody Against Putin” (Kẻ vô danh chống lại Putin) đoạt giải thưởng Oscar phim tài liệu hay nhất! (Anne Applebaum, 15/3/2026)

￭  Nga coi cháu cố của Khrushchev, đang ở New York, là ‘đặc vụ ngoại quốc’, (NV, 16/3/2026). Bà Nina Khrushcheva là giáo sư đại học The New School ở New York. Tội! Hết đường quay về Moscow.

￭  Việt Nam chuẩn bị cắt giảm các chuyến bay từ tháng 4 sau khi TQ và Thái cấm xuất khẩu nhiên liệu máy bay vì Việt Nam nhập khẩu hơn hai phần ba lượng nhiên liệu máy bay. Vietnam braces for flight cuts from April after China, Thailand ban jet fuel exports, (Reuter, 15/3/2026);+ VN thiếu xăng dầu vì cuộc chiến Iran văng miểng: hàng không VN sẽ giảm bay vì 2/3 xăng phi cơ là nhập cảng, (VB, 16/3/2026);+ Việt Nam đề nghị Nhật Bản và Hàn Quốc hỗ trợ tiếp cận dầu thô. Vietnam asks Japan, South Korea for help in crude oil access, (Reuter, 16/3/2026)

￭  HRW quan ngại việc hình sự hóa phát ngôn liên quan đến tự do tôn giáo; Chính quyền phủ nhận người Việt tị nạn liên quan đến tôn giáo, (LKTC, 16/3/2026)

￭  VN (99.69%) chỉ thua Bắc Hàn 1 chút: Chủ tịch Quốc hội: 99,69% cử tri đi bỏ phiếu, không đơn vị bầu cử nào phải tổ chức bầu lại, (TT, 16/32026); nhưng, BBC có tiêu đề: Bầu cử Quốc hội: '99,68% cử tri đi bầu' trong cuộc cạnh tranh quyền lực được kiểm soát chặt chẽ, (BBC, 16/3/2026). '“Có biết ai đâu, cứ vào gạch bừa,” một cư dân tại TP HCM cho biết, đồng thời nói thêm rằng bà không được nghe nói và cũng không được mời tới buổi tiếp xúc cử tri tại nơi mình sinh sống trong quá trình các ứng viên vận động bầu cử. Một người tại Hà Nội còn cho biết cán bộ tại phường còn chỉ cho họ nên gạch tên ai trong phiếu bầu khi họ bày tỏ sự lúng túng không biết chọn ai.'... Tạp chí Luật khoa gọi đây là cuộc bầu cử "bốn không": không đảng đối lập, không báo chí độc lập, không giám sát độc lập và không công khai tài sản của ứng viên.;+ Bầu cử chỉ là hợp thức hóa vai trò giới chủ của dân, (NV, 15/3/2026);+ Hài kịch của đảng - Vải thưa che mắt thánh, (Việt Tân, 16/3/2026). Minh hoạ của AI khá chính xác. 

￭  Phân tích về năm đầu tiên trong vai trò Thủ tướng của Mark Carney. An analysis of Mark Carney’s first year as Prime Minister. (The Globe and Mail, 16/3/2026)

￭  Sự lưỡng lự của Carney về Iran là một chiến lược thông minh trong khi Ottawa tăng cường mối quan hệ ngoại giao trên toàn thế giới, sự mơ hồ giúp Canada linh hoạt trong một cuộc khủng hoảng diễn biến nhanh chóng. Carney’s Hesitation on Iran Is Smart Strategy, (Maclean, 16/3/2026)

￭  Rachel Maddow thuyết trình về các chính sách trump tàn phá nước Mỹ như thế nào và những hành động âm thầm chống đối lại của dân Mỹ ở Trường Chính sách Công và Các vấn đề Toàn cầu của UBC. UBC Lind Initiative 2026: Rachel Maddow, (UBC School of Public Policy and Global Affairs, 9/3/2026)→Rachel Maddow nói rằng người Mỹ có rất nhiều điều cần phải giải thích. Rachel Maddow says Americans have a lot to answer for (CBC British Columbia, 27/2/2026)

￭  Y tá Mỹ di dân qua Canada tăng cao: Hội đồng Y tá và Hộ sinh tỉnh bang British Columbia đã phê duyệt đăng ký cho 1.028 y tá từ Mỹ qua BC làm việc từ tháng 4 năm ngoái đến tháng 1 năm nay, dự kiến ​​sẽ tăng gấp mười lần so với những năm gần đây. From Nanaimo to Prince George, nurses find a new life in B.C. after escaping 'chaos' of United States, (CBC, 11/3/2026)

￭  Habermas: Thất bại rực rỡ của những bậc trí giả, (Diễn đàn Khai phóng, 16/3/2026). Bài của Thomas Schmid. Biên dịch: Hoàng Lan Anh

​​￭  Chống lại 'Cái chết tự nhiên.' Against ‘Natural Death’ by Paul J. Griffiths​ (Lamp, 3/3/2026). Griffiths cho rằng cái chết tự nhiên "natural death" là một oxymoron (nghịch lý ngôn từ, mâu thuẫn nội tại), vì cái chết không bao giờ tự nhiên đối với con người. Cái chết là hậu quả của sự sa ngã và là điều trái với mục đích của Thiên Chúa khi tạo dựng con người. Griffiths đề nghị bỏ cụm từ "natural death" vì nó không cần thiết và gây hại. Thay vì cầu xin bảo vệ sự sống "từ lúc thụ thai đến cái chết tự nhiên", nên cầu xin: bảo vệ "suốt thời gian chúng ta sống, chống lại mọi nỗ lực kết thúc sự sống bằng sức mạnh" (so long as we live against any attempt to end our life by force). Cách diễn đạt này đơn giản, trong sáng, trung thành với truyền thống Công giáo.