Friday, March 20, 2026

Thứ 6, 20.3.2026

■  Khoảnh khắc hai thánh giá mạ vàng trở lại đỉnh nhà thờ Đức Bà Sài Gòn, (TT, 19/3/2026). Công trình đại trùng tu nhà thờ Đức Bà bắt đầu từ ngày 1-7-2017, do Tập đoàn Monument (Bỉ) đảm nhận, đến giờ, chưa xong;+ Khoảnh khắc lịch sử: Hai Thánh giá trở lại đỉnh Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn | 19.03.2026, (Tổng Giáo phận Sài Gòn, 19/3/2026)

■  Nguyên Giác - Nâng ly trà, ngộ Phật Tánh, (VB, 18/03/2026)

■  ​Tino Cao - Âm nhạc  thay đổi khoảng cách giữa người nghe và nguồn phát, (FB Tino Cao, 19/2/2026) 

■  Những chuyến tàu xuyên qua thành phố, (NĐT, 19/3/2026). “Phố đường tàu Hà Nội” 

■  Cải lương sẽ đi về đâu trong 5, 10 năm tới? (Vietnam Net, 19/3/2026). Cải lương đi ngủ?

■  Việt Nam nói Mỹ ‘có dụng ý xấu’ với phúc trình tôn giáo, (NV, 19/3/2026). Đúng vậy Ủy Ban Tự Do Tôn Giáo Hoa Kỳ (USCIRF) kỳ thị chính sách của đảng. 

■  Le Chi Thanh hãy còn bị giam giữ ở Thái, chưa bị chuyển về cho siêu bộ. Các nhóm nhân quyền yêu cầu trả tự do cho nhà hoạt động Việt Nam bị giam giữ tại Bangkok. Human Rights Groups Demand Release of Vietnamese Activist Detained in Bangkok, (Thai Enquirer, 18/3/2026);+ Blogger Nguyễn Hoàng Vi bị an ninh thành Hồ bắt cóc, đánh đập và câu lưu trái phép, (FB Việt Tân, 19/3/2026)

■  Sự hợp tác về công nghệ mạng giữa Việt Nam và các công ty Nga phản ánh xu hướng rộng lớn hơn về đa dạng hóa quan hệ đối tác công nghệ đồng thời giảm sự phụ thuộc vào TQ trong vùng ĐNÁ. Russia’s cyber push tilts Southeast Asia’s strategic balance, (East Asia Forum, 19/3/2026). Việc sử dụng các công nghệ mạng của Nga để giám sát, phát hiện phần mềm độc hại và giám sát an ninh sẽ làm giảm đòn bẩy của Bắc Kinh ở VN.

■  Siêu bộ có FPT trong khi quân đội có Viettel=made in VN: Động thái mới của Tập đoàn FPT sau khi FPT Telecom được chuyển giao về Bộ Công an, (LĐ, 19/3/2026)

■  Hồ Quốc Dũng, phó thủ tướng, ‘giả ngu,’ hỏi nguyên nhân gây nghèo tại Đắk Lắk, (NV, 19/3/2026). Mấy chục năm, vẫn còn phong trào thi đua “Vì người nghèo – Không để ai bị bỏ lại phía sau” ở Đắk Lắk.

■  Nghiên cứu học thuật: Du Lịch Nông Nghiệp Ở Đồng Bằng Sông Cửu Long Và Các Chính Sách Nhà Nước, Việt Nam, Chiến Lược Doanh Nghiệp Và Sự Tham Gia Của Cộng Đồng. Agricultural Tourism In The Mekong Delta, Vietnam: State Policies, Enterprise Strategies And Community Participation by Ngô Thị Phương Lan và Huỳnh Ngọc Thu, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, (Thu Dau Mot University Journal of Science ISSN (print): 1859-4433; (online): 2615-9635, DOI: 10.37550/tdmu.EJS/2026.01.697). Du lịch nông nghiệp (agritourism) đã trở thành một hướng phát triển mới nổi ở Đồng bằng sông Cửu Long, nơi nông nghiệp, văn hóa và hệ sinh thái thủy lợi giao thoa tạo nên những cảnh quan nông thôn đặc sắc. Trong khuôn khổ chương trình tái cấu trúc nông thôn và phát triển bền vững rộng lớn hơn của Việt Nam, du lịch nông nghiệp trong khu vực đã dần dần phát triển từ các hộ gia đình quy mô nhỏ thành một lĩnh vực có tổ chức hơn, được định hình bởi sự tương tác giữa các chính sách nhà nước, chiến lược doanh nghiệp và sự tham gia của cộng đồng. Nghiên cứu này xem xét ba yếu tố này cùng nhau ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch nông nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long như thế nào. Dựa vào các mô hình du lịch nông nghiệp tiêu biểu như Làng du lịch Mỹ Khánh, Hợp tác xã Cộng đồng Côn Sơn, Khu du lịch sinh thái Côn Chim, trang trại trải nghiệm Côn Ông và làng nghề dệt Đinh Yên Mét, kết quả cho thấy, từ năm 2010, Chính phủ Việt Nam đã xây dựng khung chính sách thúc đẩy du lịch nông nghiệp, kết nối vùng miền, phát triển thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo tồn văn hóa, từ đó tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nâng cấp cơ sở vật chất, đa dạng hóa dịch vụ du lịch và mở rộng các tuyến du lịch vùng miền. Đồng thời, cộng đồng địa phương đã tổ chức lại các hoạt động du lịch thông qua các mô hình hợp tác xã và cộng đồng, tích hợp các hoạt động nông nghiệp, di sản ẩm thực và truyền thống thủ công vào trải nghiệm của du khách. Các sáng kiến thành công thể hiện sự cải thiện về thu nhập, cơ hội việc làm, tính liên tục văn hóa và nhận thức về môi trường. Tuy nhiên, du lịch nông nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long vẫn đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm việc thực thi chính sách rời rạc, năng lực quản lý điểm đến hạn chế, sự phối hợp liên tỉnh yếu kém, các sản phẩm du lịch trùng lặp và áp lực môi trường liên quan đến biến đổi khí hậu. Nghiên cứu này lập luận rằng tính bền vững của du lịch nông nghiệp trong khu vực phụ thuộc vào việc tăng cường sự phối hợp giữa khung chính sách, đổi mới doanh nghiệp và quản lý dựa vào cộng đồng.

■  Đảng Tự do tiếp tục tăng điểm trong các cuộc thăm dò dư luận 1 năm sau khi Carney trở thành thủ tướng. Liberals keep climbing in the polls 1 year after Carney became prime minister | Power & Politics, (CBC News, 17/3/2026)

■  Canada và các đồng minh sẵn sàng 'đóng góp vào những nỗ lực thích hợp' trong việc giải quyết tình trạng tắc nghẽn eo biển Hormuz. Canada, allies ready to ‘contribute to appropriate efforts’ on Strait of Hormuz blockage, (CTV, 19/3/2026) Công ty tư vấn Goldman Sachs: Giá dầu có thể duy trì trên 100 đô la trong vài năm. Goldman Sachs just dropped a bombshell: Oil could stay above $100 for years (Qasem Al-Ali, 19/3/2026)Goldman Sachs cảnh báo về rủi ro giá dầu tăng trong ngắn hạn và đến năm 2027. Goldman Sachs Flags Upside Risks to Oil Prices in Near Term and Into 2027, (Global Banking & Finance Review, 19/3/2026)

■  Nhận xét của tác giả Anne Applebaum: "Donald Trump không suy nghĩ chiến lược được. Ông ta cũng không suy nghĩ về lịch sử, địa lý, hay thậm chí là lý trí. Ông ta không liên hệ những hành động của mình thực hiện trong một ngày với những sự kiện xảy ra vài tuần sau đó. Ông ta không nghĩ đến hành vi của mình ở một nơi sẽ ảnh hưởng đến hành vi của những người khác ở những nơi khác như thế nào. Ông ta không xem xét những hệ lụy rộng hơn của các quyết định của mình. Ông ta không chịu trách nhiệm khi những quyết định đó sai lầm. Thay vào đó, ông ta hành động theo ý thích và bốc đồng, và khi ông ta thay đổi ý định hay khi ông ta cảm thấy thích và bốc đồng mới và ông ta chỉ đơn giản là nói dối về bất cứ điều gì mình đã nói hoặc làm trước đó."(Carrie Coon, 18/3/2026)

■  Anutin Charnvirakul đã được tái đắc cử chức Thủ tướng với 293 phiếu bầu (Natthaphong: 119 và phiếu trắng: 86). Cuộc bỏ phiếu diễn ra tại Hạ viện ngày 19/3/2026), yêu cầu đa số 249 phiếu từ 497 nghị sĩ (Saksith Saiyasombut | ศักดิ์สิทธิ์ ไสยสมบัติ, 19/3/2026)

■  Trang bìa tạp chí Economist 'Operation Blind Fury': Chiến dịch liều lĩnh tấn công Iran sẽ làm suy yếu trump. Điều đó sẽ khiến ông ấy tức giận. Hãy cẩn thận: ông ấy là một người thua cuộc rất tệ. (Ngu vì bị cáo già Netanyahu tâng bốc, lừa gạt!)

■  Hoa vàng trên tay em


Thursday, March 19, 2026

Thứ 5, 19.3.2026

■  Chuỗi hoạt động:“Phan Châu Trinh – Ánh sáng khai minh”, (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 18/3/2026)

■  Đặng San - Một Thiền Sư Mặc Áo Dòng Đa Minh, (FB Nguyễn Viện, 17/3/2026) 

■  Chùm thơ Phùng Khắc Khoan do Đặng Văn Sinh dịch, (VV, 18/3/2026)

■  Thơ Ý Nhi - Người Lính. (VV, 18/3/2026

■  Tino Cao - Những người đàn bà và một chế độ, (VV, 18/3/2026). Bàn về cuốn 'Women Without Men' của Shahrnush Parsipur

■  Chu Đông Gia: Khi phản biện đã chết: Giải phẫu một hệ sinh thái “nói theo”, (TCTKM, 19/3/20260

■  Việt Nam đối mặt với tình trạng thiếu xăng dầu vì nguồn cung ứng bị gián đoạn, (RFI, 18/3/2026);+ Việt Nam nỗ lực 'ngoại giao xăng dầu', hàng không có thể cắt giảm số chuyến, (BBC, 18/3/2026). Bài có nhiều chi tiết hơn bài đăng trên Reuter;+ Việt Nam kiếm thêm nguồn cung dầu khí từ Angola trong bối cảnh căng thẳng ở Trung Đông. Vietnam seeks additional oil & gas supplies from Angola amid Middle East tensions, (Da Nang Expat, 18/3/2026)

■  Trường Thiếu sinh quân Miền Trung sắp ra mắt, tuyển sinh toàn quốc, (TT, 18/3/2028). Mô hình 'thiếu sinh quân' thời VNCH được hồi phục!?

■  Nền tảng cá cược Polymarket đang có ván cược với tổng số tiền đặt cược tính đến 15 giờ ngày 18/3 đã vượt 24,5 triệu USD bày tỏ sự cực kỳ tin tưởng việc ông Tô Lâm sẽ đắc cử ghế chủ tịch nước, với xác suất lên tới 91% khả năng xảy ra. 96% người đặt cược tin rằng ông Lê Minh Hưng, đương kim trưởng Ban Tổ chức Trung ương của Đảng Cộng sản sẽ là người kế nhiệm ông Phạm Minh Chính. Các tỷ lệ này được Polymarket tính toán dựa trên hành vi đặt cược của người chơi. Dân cá cược quốc tế tin ông Tô Lâm sẽ đắc cử chủ tịch nước, (LKTC, 18/6/2026)Liệu bài "Sóng Ngầm" Đại Hội: Khi Súng Và Kiếm Cùng Quay Đầu, (FB Le Anh, 17/3/2026) đăng để câu 'like'?

■  Khi 'Gã Vô danh' khiến thế giới phải lắng nghe, (BBC, 18/3/2026). Bàn về phim tài liệu Putin 'Mr. Nobody Against Putin" đoạt Giải Oscar 2026. "Những thước phim Pavel Talankin ghi lại cho thấy cách các thông điệp chính trị được đưa vào trường học tại Nga, nơi trẻ em được khuyến khích bày tỏ sự ủng hộ đối với chiến tranh và được dạy cách hiểu cuộc chiến theo quan điểm chính thức của nhà nước." Điều này cũng phản ảnh cách VN tuyền truyền theo đinh hướng của Nga??? Đạo diễn người Mỹ David Borenstein phát biểu "Mr. Nobody Against Putin là câu chuyện về một đất nước có thể bị đánh mất ra sao…Và khi chúng tôi xem lại những thước phim này, chúng tôi nhận ra rằng một đất nước không mất đi trong một khoảnh khắc lớn, mà qua vô số hành động nhỏ của sự đồng lõa…Khi một chính quyền giết người ngay trên đường phố mà chúng ta không nói gì, khi các tài phiệt kiểm soát truyền thông và quyết định chúng ta được nghe và được thấy những gì, thì mỗi người trong chúng ta đều phải đưa ra một lựa chọn đạo đức.";+ Từ vô danh đến giải Oscar: Một thầy giáo người Nga thách thức Putin, (VV, 18/3/2026)

■  Nhà khoa học máy tính người Canada Gilles Brassard là người đồng nhận giải thưởng A.M. Turing. Canadian computer scientist Gilles Brassard co-recipient of A.M. Turing Award, (CTV, 18/3/2026). Giải thưởng danh giá được mệnh danh là giải Nobel của ngành máy tính, được đặt theo tên của một nhà toán học người Anh và người giải mã mật mã trong Thế chiến thứ hai đã được Hiệp hội Máy tính (Association for Computing Machinery) có trụ sở tại New York trao tặng hàng năm kể từ năm 1966.

■  Lãi suất chính sách (lãi suất điều hành)  của Ngân hàng Trung ương Canada vẫn ở mức 2.25%. Bank of Canada holds interest rate at 2.25 per cent, (CPAC, 18/3/2026);+ Ngân hàng Trung ương Canada giữ nguyên lãi suất chủ chốt trong bối cảnh chiến tranh Trung Đông làm lu mờ triển vọng. Bank of Canada holds key rate steady as Middle East war clouds outlook, (BIV, 18/3/2026)

■  Tình trạng trì trệ của thị trường nhà ở ảnh hưởng tiêu cực đến triển vọng của British Columbia. Bryan Yu: Housing market malaise drags on B.C. outlook, (Business in Vancouver, 18/3/2026)

■  Cục Thống kê Canada công bố ước tính dân số quý IV sáng nay. Tổng dân số tiếp tục giảm (đường màu đen), chủ yếu do số lượng cư dân không thường trú giảm ròng, (Philip Smith, 18/3/2026)

■  Các đảng phái liberal tự do châu Âu đang kêu gọi các nhà lãnh đạo EU thành lập một hiệp ước với Nhật, Canada và Hàn để ngăn chặn trump và TQ đang gây áp lực không đáng có lên các đối tác thương mại. EU liberals pitch NATO-style trade pact with Canada, Japan and South Korea, (Politico, 18/3/2026). Học thuyết Carney ở được thực hành ở châu Âu? 

■  Hành lang liên đại dương theo eo đất Tehuantepec kết nối Thái Bình Dương và Vịnh Mexico, tạo ra một tuyến đường thương mại mới xuyên suốt miền nam Mexico. Các tàu chở hàng đến cảng Salina Cruz (Oaxaca) có thể dỡ container, sau đó được vận chuyển bằng đường sắt hiện đại xuyên quốc gia đến cảng Coatzacoalcos (Veracruz) ở phía Vịnh Mexico và ngược lại. Hành lang này chạy qua phần hẹp nhất của Mexico⇓, cho phép hàng hóa di chuyển giữa 2 đại dương nhanh hơn mà không cần phải đi hàng nghìn dặm qua kênh đào Panama, (DulceBiatch, 17/3/2026), 


Wednesday, March 18, 2026

Thứ 4, 18.3.2026

■  Phản đối Diễn Đàn Sáng Tạo và Đầu Tư Giữa Hoa Kỳ và Việt Nam ở Anaheim, Cali. Biểu tình phản đối CSVN tổ chức hội nghị tại Anaheim, NV, 17/3/2026)

■  Giã biệt nhiếp ảnh gia Trần Đình Thục, người trang trí những bìa băng nhạc đẹp, (NV, 16/3/2026). Tác giả bức ảnh "Sinh viên Paris xuống đường" chụp hình các sinh viên VN tại Paris đeo khăng tang tuần hành ngày 27 Tháng Tư, 1975 thương tiếc sự  sụp đổ của VNCH↓;+ Câu chuyện về một tấm hình, (RFA, 10/3/2015)

■  Bảo Tàng Trịnh Công Sơn Ở Huế, (FB Hân Lê, 17/3/2026). Liệu BTC có làm báo cáo đánh giá tác động môi trường dự án, trình ngân sách tài trợ và bảo tồn cho dự án, rộng khoảng 20.000 m², nằm ở khu vực đồi Kim Sơn (phường Thủy Xuân, TP Huế), gần đồi Thiên An và không xa Lebadang Memory Space? 

■  Giáo sư Ngô Bảo Châu nói về lý do ông rời Mỹ sang Hong Kong, (Vietnam Net, 16/3/2026)

■  Thủ tướng đề nghị Nhật Bản cung cấp dầu thô từ nguồn dự trữ, bán nhiên liệu hàng không cho Việt Nam, (TT, 17/3/2026). Nguy, VN cầu cứu Nhật Bản, UAE, Qatar bán dầu.

■  Lạm phát ở Việt Nam, hàng quán, vận chuyển tăng giá khắp nơi, (NV, 17/3/2026)

■  Tài sản cá nhân của Trương Mỹ Lan sắp bị đấu giá, (NV, 17/3/2026)

■  TQ và Việt Nam tiến hành tập trận bắn đạn thật trong khuôn khổ tập trận. China, Vietnam agree to live-fire drills in naval exercise boost, (SCMP, 17/3/2026)

■  Giải thưởng Sách quốc gia: Sách lịch sử - khoa học thắng 'áp đảo', (TN, 8/3/2026). Đề nghị ông Trịnh Văn Quyết, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nên chỉnh ông này phó trưởng ban tỉnh này↓

■  Ông phó trưởng ban tuyên giáo và dân vận Lâm đồng thiếu hiểu biết, gôm Bani của đồng bào Chăm thành Hồi giáo, nên gây nên: Phản Biện Về Tên Gọi “Hồi Giáo Bani” - Hãy Trả Lại Đúng Tên Cho Chúng Tôi, (FB Nguyễn Ngọc Quỳnh, 16/3/2026). "Từ văn bản hành chính vừa được ban hành, có thể thấy cộng đồng Chăm Bani đang bị gọi là “Hồi giáo Bani”. Chúng tôi xin khẳng định rõ ràng: Chúng tôi là Tôn giáo Bani, không phải Hồi giáo…"

■  Tô Lâm điều thêm ‘đệ ruột’ giữ ghế phó bí thư tỉnh Ninh Bình, (NV, 17/3/2026). Ông này giỏi, trẻ 47 tuổi mà văn võ song toàn: bí thư, thiếu tướng, thạc sĩ Quản Lý Nhà Nước Về An Ninh Trật Tự, tiến sĩ Kinh Tế Quốc Tế. Thế giới phải phục bí thư?

■  Liệu Tổng Công Ty Đường Sắt Việt Nam dám đối đầu và đòi bạch tuột Vingroup bồi thường hay kiện bạch tuột ra toà vì thiệt hại lợi ích? Vingroup phá núi, đá rơi, làm đường sắt qua đèo Hải Vân tê liệt, (NV, 16/3/2026)

■  Ngày càng nhiều sinh viên Việt Nam lựa chọn các chương trình quốc tế trong nước như một phương án tiết kiệm chi phí hơn. Vietnamese increasingly choose to 'study abroad' at local universities, (Nikkei, 16/3/2026). Bảng liệt kê các chương trình quốc tế, bao gồm năm thành lập và địa điểm ở VN

■  Bộ trưởng Ngoại giao Pháp cho rằng Canada "có thể... vào một thời điểm nào đó" sẽ gia nhập EU. French foreign minister suggests Canada could 'maybe ... at some point' join EU. (CTV, 17/3/2026). Sure, we will. 

■  Chính trị bản sắc đang định hình lại luật pháp ở Canada như thế nào. Are we all settlers? How identity politics is reshaping law in Canada, (Macdonald-Laurier Institute, 2/3/2026) 

■  Cuộc thăm dò cho thấy người Canada trả tiền xăng ít nhất lại là người than phiền nhiều nhất.  Người dân Canada sống ở các tỉnh bang như Alberta, Saskatchewan và Manitoba cho biết tài chính của họ bị ảnh hưởng nặng nề nhất do giá cả tăng cao gây ra bởi cuộc chiến ở Iran. Hiện nay, tính đến ngày 16 tháng 3, trung bình giá xăng là $2,05/lít ở Vancouver, $1,53 ở Calgary, 1$,63 ở Regina, $1,69 ở Toronto, $1,88 ở Montreal và $1,69 ở Halifax, theo Kalibrate Technologies Ltd.

Canadians paying the least at the pump are complaining the most, poll says, (Financial Post, 17/3/2026. 

■  Âm nhạc như một phép ẩn dụ khoa học cho tâm trí và não bộ. Music as a scientific metaphor for mind and brain by Agustin Ibanez and others, (Neuroscience & Biobehavioral Reviews, Volume 185, June 2026, 106643) 

■  Yuval Noah Harari: Tại sao các xã hội tiên tiến lại rơi vào ảo tưởng tập thể. Yuval Noah Harari: Why advanced societies fall for mass delusion, (Big Think and Yuval Noah Harari, 11/12/2025). Cách mạng thông tin định hình xã hội, và gây ra nhiều rủi ro khi AI vượt qua kiểm soát con người.

■  Sean Penn giành Oscar thứ ba, (TT, 17.3.2026). "Sean Penn trở thành diễn viên nam thứ tư trong lịch sử giành ba tượng vàng Oscar về diễn xuất, sau Walter Brennan, Jack Nicholson và Daniel Day-Lewis."


“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html