Friday, October 9, 2026

Thứ 7 Yokohama, 10.9.2026

•  Rủi ro thiếu điện ở Việt Nam có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng hai con số, (BBC, 9/10/2026)

•  Gạo Ông Cua ST25 đoạt giải nhì ‘Gạo ngon nhất thế giới 2026’, (TT, 9/10/2026)

•  Campuchia phủ nhận bàn giao đảng viên Việt Tân cho Việt Nam, (Luật Khoa tạp chí, 9/10/2026)

•  Kết thúc Hội nghị Trung ương 4: Đảng viên được 'làm giàu chính đáng', (BBC, 9/10/2026) 

•  Bộ Công an thông báo về đối tượng khủng bố Nguyễn Văn Đài, (TT, 8/10/2026). Tội nghiệp cho Đài ở Đức, ở xa vẫn bị VN kết tội 17 năm tù và 5 năm quản chế. Về nước, chịu tù đi nhỉ? 😂

•  Việt Nam chỉ đạt được 22/100 điểm và vẫn được xếp hạng “Không tự do” trong báo cáo Tự do trên mạng năm 2025: Freedom on the Net 2025: An Uncertain Future for the Global Internet, (Freedome House, Oct. 10, 2026), cùng điểm số và trạng thái như năm trước, với những điểm chính:

- ĐCSVN vẫn duy trì sự kiểm soát chặt chẽ đối với không gian mạng, với những hạn chế nghiêm ngặt về nội dung và vi phạm nghiêm trọng quyền của người dùng.

- Bộ Công an tiếp quản nhà cung cấp dịch vụ viễn thông lớn MobiFone, lệnh chặn Telegram vào tháng 5 năm 2025 và việc ban hành Nghị định 147 (cuối năm 2024), yêu cầu các nền tảng phải chủ động xóa bỏ nội dung “bất hợp pháp”, xác minh danh tính người dùng và chuyển giao dữ liệu cho chính quyền.

- Chính quyền tiếp tục áp đặt các bản án tù dài hạn đối với các blogger và nhà hoạt động vì những lời chỉ trích trên mạng.

- Việt Nam còn nằm trong số những quốc gia bị hạn chế nhất trong báo cáo (thấp hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu và khác xa so với môi trường tự do nhất như Iceland hay Estonia). Điểm số tổng thể không giảm thêm trong giai đoạn này, nhưng môi trường vẫn bị kiểm soát chặt chẽ.

•  Tiềm năng của Nhật Bản trong vai trò ‘Lựa chọn Thứ Ba’ cho ASEAN, (Nghiên cứu quốc tế, 9/10/2026). Nguồn: Oba Mie, “Japan’s Potential as a ‘Third Option’ for ASEAN,” The Diplomat, 05/10/2026 Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

•  Phóng sự đặc biệt của Allen Abel về thảm kịch nghiện nghập ở khu Downtown Eastside Vancouver ngày càng tệ rạc, tan nát phố phường. Hết khu phố này đến rồi đến khu khố khác của cái chết và sự tuyệt vọng ở Downtown Eastside của Vancouver, nơi mọi hy vọng giờ đã mất đi. Block after block of death and despair. This is Vancouver's Downtown Eastside, where all hope is now lost, (Province, 8/10/2026)

•  Các nền dân chủ tự do nên áp dụng chiến lược "friendshoring" - ưu tiên thương mại và chuỗi cung ứng giữa các đồng minh - để tránh bị các siêu cường độc tài lợi dụng. Liberal democracies must embrace friendshoring – or become the easy prey of the world’s bullies by Chrystia Freeland, (Globe and Mail, 9/10/2026). Christine Freeland chỉ trích toàn cầu hóa không kiểm soát vì nó đã tạo ra sự tổn thương trong kinh tế và phản ứng chính trị tiêu cực, nên bà đã đề xuất các thỏa thuận thương mại liên kết, hiệp định thuế và phòng thủ chung chống lại sự xâm lược từ bên ngoài giữa các thành viên NATO, cùng với Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và các nền dân chủ khác đại diện cho 60% nền kinh tế toàn cầu. Bài viết nêu bật những rủi ro từ các chiến thuật gây áp lực dựa trên thuế quan đối với các đồng minh và đề xuất xây dựng các mối quan hệ đối tác bền vững có thể hoạt động có hoặc không có sự tham gia đầy đủ của Mỹ, bao gồm các cơ chế kết nạp hoặc loại bỏ thành viên dựa trên cam kết dân chủ.

•  Giải Nobel Văn chương 2026 thuộc về nhà thơ Canada Anne Carson, (TT, 8/10/2026);+Tác gia Nobel Văn chương Anne Carson: Người soạn bản hòa ca của nỗi khát khao, (TT, 8/10/2026);+ Nobel Văn chương cho nhà thơ 'táo bạo và sáng tạo' Anne Carson, (BBC, 8/10/2026);+Giải Nobel Văn học được trao cho nhà thơ và nhà tiểu luận người Canada. Nobel Prize in Literature goes to Canadian poet and essayist, (CTV, 8/10/2026)


Thursday, October 8, 2026

Thứ 6 Kamakura, 9.10.2026

•  Thơ Tô Thuỳ Yên - Bụi Đời, (FB Lê Hoàng Tuấn Kiệt, 6/10/2026)
•  Giấc mộng Diễn Đàn, (VV, 5/10/2026). Bài của Lê Học Lãnh Vân.
•  Học Sinh Việt Nam Bớt Mặn Mà Du Học Hoa Kỳ Vì Chi Phí, Visa, (SBTN, 7/10/2026)
•  Việt Nam có thể tự chủ đến mức nào?, (NV, 7/10/2026)←Máy Bay Quân Sự Xuất Hiện Tại Căn Cứ Trung Cộng-Lào Mới, (SBTN, 7/10/2026)
•  Tự quyết giá xăng: Trao quyền định giá cho ai khi thị trường vẫn tập trung?, (RFA, 8/10/2026)
•  Cần hiểu thế nào về cơ sở hàng không mới của Trung Quốc tại Lào? What to make of China’s new air facility in Laos, (Lowy Institute , 8/10/2026). Việt Nam lo ngại đang bị bao vây khi Trung Quốc củng cố các đảo nhân tạo và căn cứ ở Biển Đông. Với một cơ sở quân sự mới ở Lào, cùng với căn cứ hải quân Ream ở Campuchia, Bắc Kinh đã thực hiện một cuộc tấn công vòng ngoài hiệu quả nhằm vào miền trung VN. Không quốc gia nào trong khu vực lại dễ bị tổn thương trực tiếp như Việt Nam;+ Trung Quốc có thể làm gì với sân bay quân sự ở Lào, Việt Nam chịu ảnh hưởng ra sao?, (BBC, 8/10/2026)
•  Lá thư chung của 29 tổ chức phi chính phủ kêu gọi Hà Nội ngay lập tức thả ba nhà bảo vệ nhân quyền bị chính quyền Việt Nam bắt cóc từ Campuchia. A joint letter of 29 NGOs calls on Hanoi to immediately release three human rights defenders the Vietnamese authorities abducted from Cambodia: Nguyen Duc Thuan, Tran Hiep (Ho Pham Hiep Huy) and Thai Cong Truong Son, (VT, 7/10/2026).

•  Phở gà tây, bánh quế nhân nhồi: Dưới đây là 6 công thức nấu ăn của đầu bếp Vancouver bạn nên thử trong Lễ Tạ ơn này. Turkey Pho, stuffing waffles: Here are 6 Vancouver chef recipes to try this Thanksgiving, (Province, Oct. 7, 2026)
•  Nhật có thể trở thành "đối tác thứ ba" của ASEAN để giúp khối này duy trì quyền tự chủ chiến lược và vai trò trung tâm trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ-Trung. Tiềm năng của Nhật Bản với tư cách là "lựa chọn thứ ba" cho ASEAN. Japan’s Potential as a ‘Third Option’ for ASEAN by Oba Mie, (Diplomat, 5/10/2026)
•  Nhà thơ và nhà tiểu luận người Canada Anne Carson đã được trao giải Nobel Văn học. Anne Carson Is Awarded Nobel Prize in Literature, (NYT, 8/10/2026). Chưng hửng vì mình không hề biết bà là ai và việc này cũng dập tắt mọi tiên đoán TT Carney có thể đoạt giải Nobel như đồn đãi trên MXH. 
•  Thuế quan của Trump cho phép Mark Carney đẩy nhanh tiến độ dự án đường ống dẫn dầu Canada. Trump’s Tariffs Allow Mark Carney to Fast-Track Canada Oil Pipeline, (Bloomberg, 8/10/2026)
•  Thủ hiến Alberta và Saskatchewan bác bỏ lời kêu gọi ly khai của Elon Musk. Alberta, Saskatchewan premiers shut down Elon Musk’s call for separation, (Global News, 7/10/2026). Musk nên từ bỏ quốc tịch Canada hay liên bang nên giúp Musk vì tội phản quốc quá rõ! 
•  Nhà hàng hai sao Michelin đầu tiên ở Vancouver. This restaurant just became first in Vancouver to earn two Michelin stars, (CTV, 6/10/2026). AnnaLena ở Kitsilano.
•  Paul Wong là nghệ sĩ thị giác được Quốc hội vinh danh đầu tiên. Paul Wong as the first Parliamentary Visual Artist Laureate, (FB Wesley Yuen, 7/10/2026), 

Wednesday, October 7, 2026

Thứ 4 Kamakura, 7.10.2026

•  Trịnh Thanh Thủy - Tưởng niệm Cung Tích Biền, người của ‘Một thời nên vắng mặt’, (Tạp chí Da Màu, 6/10/2026)

•  Tô Văn Trường - Sau Song Sắt, Con Người Có Còn Là Chính Mình? (FB Dũng Hoàng, 4/10/2026)

•  Ngô Tịnh Yên - Hoa Tim, (Du Tử Lê, 7/10/2026)

•  “Trần trụi, dung tục và rẻ tiền”: An ninh TV lên án nhà thơ Nguyễn Thế Hoàng Linh trong phóng sự về “Cách mạng Trắng”, (Luật Khoa tạp chí, 7/10/2026)

•  Năm phụ nữ Việt Nam quyền lực nhất châu Á do Fortune bình chọn là ai? (BBC, 7/10/2026). 1/ Phạm Thu Hương (hạng 37) – Phó chủ tịch Vingroup (lần đầu góp mặt, hạng cao nhất trong nhóm Việt Nam); 2/ Mai Kiều Liên (hạng 71) – Tổng giám đốc Vinamilk (năm thứ ba liên tiếp; tăng 2 bậc so với 2025); 3/ Nguyễn Thị Hoa (hạng 84) – Tổng giám đốc Viettel Global (năm thứ hai liên tiếp; nữ CEO đầu tiên của công ty); 4/ Nguyễn Bạch Điệp (hạng 90) – Chủ tịch FPT Retail (lần đầu góp mặt); 5/ Đặng Huỳnh Ức My (còn gọi Omi Đặng, hạng 95) – Chủ tịch TTC AgriS (năm thứ hai liên tiếp).

•  Tài Xế Tại Việt Nam Tìm Cách Phản Đối Grab, (SBTN, 7/10/2026) 

•  Khai mạc Hội nghị Trung ương 4: Tăng trưởng trên 10% gặp thách thức, (BBC, 5/10/2026)

•  Tình hữu nghị được đảng ca ngợi "là mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện" đến nỗi Lào cho Tàu đem máy bay tấn công, phương tiện quân sự đến căn cứ mới của Trung Quốc-Lào. Attack aircraft, military vehicles visible at new China-Laos base, satellite images show, (Reuter, 7/10/2026). => Đảng nói LÁO! Lừa dân! → Tàu đang dựng thêm căn cứ không quân ở Rạn Linh Dương thuộc quần đảo Hoàng Sa/Antelope Reef, coi như mặt trận phía tây và phía đông miền trung Việt Nam đã có múi dùi của Tàu. Cám ơn Lào, người anh em láng giềng đoàn kết đặc biệt của VN và Tàu, môi hở răng lạnh của VN (Euan Graham, Oct. 6, 2026). ĐCSVN vĩ đại thật!

•  Vì sao Carney có thể đoạt giải Nobel Hòa bình? Why Carney Could Win the Nobel Peace Prize by Andrew F. Cooper, (Maclean, 6/10/2026). TT Carney được hưởng lợi từ điều mà Machiavelli gọi là "fortuna": hoàn cảnh bất ngờ tạo ra cơ hội cho chính những kỹ năng mà ông đang sở hữu. Ông có danh tiếng quốc tế, uy tín chuyên môn và một cuộc khủng hoảng địa chính trị khiến cho vai trò cường quốc tầm trung truyền thống của Canada trở nên phù hợp hơn bao giờ hết.

•  TT Carney cho biết Canada đang ở "thời điểm then chốt" trong cuộc trao đổi với Thủ hiến đắc cử của Quebec. Carney says Canada at 'crucial time' in conversation with Quebec premier-designate, (NNW, 7/10/2026);+ Tại sao Quebec lại bầu ra những người ủng hộ ly khai trong khi việc ly khai không được lòng dân ở tỉnh này? Separation is unpopular in Quebec. Why did the province elect sovereigntists?, (CTV, 6/10/2026). ←Kết Quả Bầu Cử Quốc Hội ở Tỉnh bang Quebec. Résultats De L'élection Assemblée Nationale Du Québec, (Hadi Hassin,6/10/2026)


Monday, October 5, 2026

Thứ 2, 5.10.2026

•  Tô Đăng Khoa Nhớ anh Cung Tích Biền - Những viên sỏi còn lại, (VV, 4/10/2026)

•  Trần Đình Triển: Tôi và Huy Đức – gặp nhau nơi bất đắc dĩ, (TD, 4/10/2026);+ Huy Đức, tác giả ‘Bên Thắng Cuộc,’ trông ‘tiều tụy’ khi ra tù sớm 2 tháng, (NV, 4/10/2026)

•  Chính phủ muốn vượt mặt Quốc hội để sửa luật bằng nghị định, (Luật Khoa tạp chí, 4/10/2026). QH "chỉ họp mỗi năm hai lần, mỗi lần khoảng một tháng" làm cảnh? Dân không có tiếng nói. 

•  Vì sao Canada chuẩn bị cho khả năng Mỹ xâm lược? (BBC News Tiếng Việt, 4/10/2026);+ Tại sao Canada đang chuẩn bị cho một cuộc xâm lược từ Mỹ (dù khả năng rất thấp). Why Canada is preparing for a (long shot) US invasion, (BBC, 4/10/2026) + (Lịch sử Canada: 1)

•  'Chưa từng có tiền lệ': Làm thế nào Parti Québécois có thể giành thế đa số dù chỉ nhận được chưa đầy một phần ba số phiếu bầu. 'Super unprecedented': How the Parti Québécois could win a majority with less than a third of the vote, (Province, 4/10/2026)

•  Thư Mục vụ của các Giám mục Alberta về cuộc trưng cầu dân ý tại Alberta. Catholic Bishops of Alberta Pastoral Letter on the Alberta Referendum, (Catholic Pastoral Centre, Oct. 2, 2026) 

•  Bob Rae viết về khoảnh khắc chúng ta đang sống trong "a ruptured world". The Moment We Are In, (Bob Rae's Substacks, Oct 4, 2026); nhưng, tiêu đề trên Toronto Star: Bob Rae: How is Mark Carney doing? Ask yourself these three questions, (Toronto Star, 4/10/2026)

•  Forbes đăng tải bài viết của nhà tâm lý học Mark Travers, trong đó gợi ý rằng những buổi sáng hạnh phúc nhất thường bắt đầu bằng một "bước khởi đầu" chủ động, thực hiện một hành động do chính mình lựa chọn trước khi phải phản hồi các yêu cầu bên ngoài như tin nhắn hay email. Bài viết nhấn mạnh rằng buổi sáng mang lại một khoảng thời gian ngắn ngủi để ta làm chủ bản thân trước khi cơ hội đó vụt mất; đồng thời, các nghiên cứu về quyền tự chủ, hiện tượng "dư âm sự chú ý" (attention residue) và chiến lược "ý định thực hiện cụ thể" cũng chỉ ra mối liên hệ giữa các thói quen chủ động với sức khỏe tinh thần tốt hơn. Một lời khuyên thiết thực từ bài viết là hãy áp dụng kế hoạch dạng "nếu... thì..." (ví dụ: "sau khi uống cà phê, tôi sẽ mở bản thảo ra làm") để hoàn thành trước một nhiệm vụ quan trọng, qua đó duy trì thế chủ động bất kể bạn thức dậy vào lúc nào ←Cách bắt đầu buổi sáng "hạnh phúc nhất"  theo lời khuyên của nhà tâm lý học. The ‘Happiest’ Way To Start Your Mornings, By A Psychologist, (Forbes, Oct. 3, 2026)

•  Gương thần Vệ Nữ | Wingate Paine | Mirror of Venus

~~~

(Lịch sử Canada: 1)

Canada was formed as a collection of British North American colonies who remained loyal to the British Crown when the colonies in the modern-day US rebelled. Before the formation of Canada, the US had attempted to invade British North American colonies, taking control of Montreal in 1775 and nearly conquering Quebec City. In the war of 1812, the Americans invaded what was known then as Upper Canada, Lower Canada and the maritime colonies repeatedly, resulting in a stalemate. During that war, British troops famously burned down the White House in retaliation.


Sunday, October 4, 2026

Chủ nhật, 4.10.2026

       •  Vũ công | Gustav Klimt

•  Cuộc cách tân chữ và hình trong in ấn Việt Nam [1860-1945], (RFI, 3/10/2026)

•  Tràng hạt – Trái tim Nam tiến Đỗ Quyên ca, (VV, 4/10/2026). Bài của Nguyễn Nguyên về Đất nước tràng hạt (kỳ 1) của Đỗ Quyên, (VV, 2/9/2026)

•  Chế Độ Công An Trị Ngày Càng Gia Tăng Đàn Áp Xuyên Quốc Gia, (VT, 3/10/2026)

•  VN no fun place và no Halloween: khiêng quan tài diễu phố là bị khởi tố “Gây rối trật tự công cộng.” 🙂! Vụ khiêng quan tài diễu phố ở Cần Thơ, 14 người bị khởi tố, (NV, 3/10/2026)

•  Mục tiêu bất khả thi? Thủ tướng yêu cầu quý 4 tăng trưởng trên 12,5%, không tăng giá điện, giữ mục tiêu lạm phát 2026, (TT, 3/10/2026) →Trong quý III, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 9,95%, mức nhanh nhất trong năm nay. Vietnam's economy grows 9.95% in Q3, fastest pace this year, (Nikkei, 3/10/2026)

•  Harvard Media News p/v TT Carney về một dự án đường ống dẫn dầu khủng ở miền Tây Canada. Mark Carney speaks with Harvard Media News, (Harvard Media, Oct 1st 2026) →•  Dự án đầu tiên mang tầm quan trọng quốc gia của Canada có sức nặng chính trị. Canada’s first project of national interest carries political weight, (CTV, 3/10/2026)

•  Phe ly khai tại Alberta đến Washington D.C. để đề nghị cung cấp nước và dầu mỏ nhằm đổi lấy sự ủng hộ của Mỹ – trong khi các nhân vật thuộc Đảng Cộng hòa đã hỗ trợ về mặt chiến thuật ngay tại tỉnh bang AB. Elephant in the room - Alberta separatists have gone to D.C. offering fresh water and oil in exchange for American support – and Republican operatives have provided tactical assistance inside the province, (Globe and Mail, 3/10/2026). Tin này là tin gây sốc ở trang nhất tờ The Globe and Mail sáng ngày 3/10; ←Các tài liệu nội bộ nêu chi tiết những lo ngại của Ottawa về mặt kinh tế liên quan đến cuộc trưng cầu dân ý tại Alberta. Internal documents detail Ottawa's economic worries over Alberta referendum, (CBC, 3/10/2026)

•  Đảng PQ đã đề nghị gặp gỡ các quan chức Hoa Kỳ tại Washington, theo thông tin từ Bộ Ngoại giao. PQ sought meeting with U.S. officials in Washington, State Department says, (Gazette, 3/10/2026)

•  Khoả thân | Marcel Gromaire


Saturday, October 3, 2026

Thứ 7, 3.10.2026

•  Thông Báo Từ Ban Quản Lý Lumbini (Nepal) đã chính thức công nhận Thầy Thích Minh Tuệ là một "yogi" (hành giả tự do) và đồng thời quyết định tạm dừng/hạn chế hoạt động của các YouTuber (YTB) tại khu vực này, (FB Nguyễn Thành An, 1/10/2026)

•  Vì Đâu Sinh Kế Chìm Giữa Lòng Sông Cạn? (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 2/10/2026). Tình hình u ám ở ĐBSCL.

•  Nghiên cứu học thuật của Du Huynh, Kiet Huynh, và Sanghoon Jung - Một thành phố giá cả phải chăng nhưng đắt đỏ: Giải thích nghịch lý nhà ở của Việt Nam thông qua tình trạng phi chính thức và nâng cấp.  "An affordable yet expensive city: Explaining Vietnam's housing paradox through informality and upgrading" (Cities, December 2026Article: 107647, Volume 179)

•  Trương Huy San – Có những điều một bản án không thể kể hết về một con người, (VV, 3/9/2026). Bài viết hay về Osin Huy Đức. 

•  Nguyễn Ngọc Như Quỳnh - VinFast mở thêm đại lý ở Mỹ nhưng 7 tháng chỉ có 389 xe đăng ký, (TD, 2/10/2026)

•  Một lá phiếu mang tính quyết định đối với Quebec. Một bước ngoặt cho Canada. Tom Mulcair: A defining vote for Quebec. A turning point for Canada, (CTV, 2/10/2026). Bài tổng quát về cuộc tổng tuyển cử ở La Belle Province Quebec với 5 đảng chính tranh cử: Parti Québecois (PQ), Québec Solidaire (QS) Coalition Avenir Québec (CAQ), Quebec Liberal Party (QLP), và Conservative Party of Quebec (QC).

•  Chủ nghĩa ly khai gây 'rủi ro đáng kể' cho Alberta. Stephen Harper: Separatism poses 'significant risk' for Alberta, (Calgary Herald, 2/10/2026)

•  Thủ tướng Carney thành lập Hội đồng Quốc gia về Trí tuệ Nhân tạo với các chuyên gia c kinh nghiệm dày dạn và phong phú trên nhiều lĩnh vực, bao gồm nghiên cứu AI tiên phong, thương mại hóa, huy động vốn, dịch vụ tài chính, cơ sở hạ tầng công nghệ, cũng như các vấn đề chính phủ và an ninh quốc gia. Canada just announced its new National Council on Artificial Intelligence. , (Jeff Adamson, 2/10/2026)

•  SBTN đăng tin hot ở Canada xảy ra hôm qua. Canada Đẩy Nhanh Dự Án Đường Ống Dầu Ra Bờ Tây, (SBTN, 2/10/2026)

•  Naomi Klein và Astra Taylor đối diện với nền chính trị của sự sụp đổ trong tác phẩm *End Times Fascism.* Các tác giả lập luận rằng giới tài phiệt công nghệ, những kẻ cực đoan tôn giáo và những người theo chủ nghĩa dân tộc dựa trên sắc tộc đang chuẩn bị cho viễn cảnh xã hội và hệ sinh thái sụp đổ. Naomi Klein and Astra Taylor confront the politics of collapse in End Times Fascism, (Province, 2/10/2026). Klein is a co-director of the Centre for Climate Justice and professor of climate justice at the University of B.C., 

•  Hệ thống vũ khí trí tuệ nhân tạo đã hiện hữu và thuật toán không được phép quyết định ai sống ai chết. AI weapons systems are already here. Algorithms must not decide who lives and dies by Kenneth Roth, (Guardian, 2/10/2026)

•  Thiên tài điềm tĩnh | Siegfried Woldhek | "Stable Genius". HS nắm bắt được bản chất điên loạn của đối tượng.


Friday, October 2, 2026

Thứ 6, 2.10.2026

•  Nguyễn Thị Khánh Minh - bài tâm thi đưa tiễn nhà văn Cung Tích Biền [ra đi ngày 9/9/2026], (Du Tử Lê, 30/9/2026)

•  Thơ Nguyễn Ngọc Hạnh, (Du Tử Lê, 30/9/2026)

•  Thơ Hoàng Hưng - Người Về, (FB Nguyễn Quang Lập, 1/10/2026)

Người về từ cõi ấy

Vợ khóc một đêm con lạ một ngày

Người về từ cõi ấy

Bước vào cửa người quen tái mặt

Người về từ cõi ấy

Giữa phố đông nhồn nhột sau gáy

Một năm sau còn nghẹn giữa cuộc vui

Hai năm còn mộng toát mồ hôi

Ba năm còn nhớ một con thạch thùng

Mười năm còn quen ngồi một mình trong tối

Một hôm có kẻ nhìn trân trối

Một đêm có tiếng bâng quơ hỏi

Giật mình

            một cái vỗ vai.

•  Việt Nam - Phiên Bản Đông Đức Kiểu Mới, (FB Manh Dang, 30/9/2026). Bản tiếng Anh của Carl Robinson - Vietnam is the new East Germany, (Carl Robinson's Substack, Sep. 29, 2026)

•  Bài Giảng Thánh Lễ An Táng Thầy Stêphanô Nguyễn Khắc Dương, (Giáo phận Hà Tĩnh, 1/10/2026)

•  Phan Thị Hà Dương - Chia tay Diễn Đàn, (VV, 2/10/2026)

•  Vietjet Thái Lan đặt mục tiêu tăng gấp đôi doanh thu vào năm 2028. Vietjet Thailand aims to double revenue by 2028: CEO, (Nikkei, 1/10/2026) 

•  Việt Nam Thừa Nhận Có Ý Kiến Khác Nhau Về Kế Hoạch Phát Triển Hà Nội, (SBTN, 1/10/2026)

•  Tại sao Việt Nam nên lo lắng về khủng hoảng kinh tế Lào? Why Vietnam Should be Worried About Laos’ Economic Crisis, (Diplomat, July 22, 2022);+ Trung tâm hỗ trợ và đào tạo của Trung Quốc-Lào khai trương tại sân bay Ban Keun; Học viện Hàng không bắt đầu hoạt động. China-Laos joint support and training center opens at Ban Keun airport; aviation academy begins operations, (Global Times, 29/9/2026) →Trung Quốc mở cơ sở quân sự ở Lào: Lý do đáng để Việt Nam lo ngại? (BBC, 1/10/2026)

•  TT Mark Carney thực sự lắng nghe ai? Who does Mark Carney really listen to? I asked the insiders, (Star, 1/10/2026)

•  Công bố dự án mang tầm quốc gia đầu tiên của Canada dưới thời Thủ tướng Carney. Canada’s first-ever project of national interest under PM Carney revealed, (CTV, 1/10/2026);+ Carney xếp dự án đường ống dẫn dầu tại Alberta vào diện dự án lợi ích đặc biệt và đặt tên là Pacific Link.Carney gives Alberta pipeline special interest designation, to be called Pacific Link, (NNW, 1/10/2026);+ Carney gives Alberta pipeline special interest designation, to be called Pacific Link, (Business in Vancouver, 1/10/2026);+ Đường Ống Pacific Link: Tuyến Đường Đề Xuất (Trước Đây Là Đường Ống Dầu Bờ Tây). Pacific Link Pipeline: Proposed Route (Formerly The West Coast Oil Pipeline)

•  Nhật Bản đang trao cho Mỹ một cơ hội tại châu Á, (Nghiên cứu quốc tế, 1/110/2026). Nguồn: David Sacks và Nick Snyder, “Japan Is Giving the United States a Chance in Asia”, Foreign Affairs, 28/09/2026 Biên dịch: Viên Đăng Huy. 

•  Ngày hội bia Oktoberfest và 3 loại bia ngon. Wine Guy: Festbiers for your own Oktoberfest, (I/10/2026) 

•  Đàn bà | René Gruau | Femme


“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html