Toàn văn bài phát biểu của Mark Carney sau khi các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ đổ vỡ. Read Mark Carney's full speech after trade talks with the U.S. collapsed,

Toàn văn bài phát biểu của Mark Carney sau khi các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ đổ vỡ. Read Mark Carney's full speech after trade talks with the U.S. collapsed, (CBC, Aug 22, 2026, https://www.cbc.ca/news/politics/carney-full-remarks-us-trade-talks-suspended-9.7317033, Grok chuyển dịch )

Xin chào mọi người. Tôi muốn nhân cơ hội này để cập nhật cho người dân Canada biết về những diễn biến trong cuộc đàm phán thương mại của chúng ta với Hoa Kỳ. Tôi sẽ giải thích tại sao chúng ta từ chối một thỏa thuận xấu, và những gì sẽ diễn ra tiếp theo.(Bằng tiếng Pháp): Trong phần lớn lịch sử của chúng ta, người Canada đã có thể dựa vào những thuận lợi từ thương mại: mối quan hệ ổn định với Hoa Kỳ, khả năng tiếp cận thị trường Mỹ ngày càng mở rộng, và những quy tắc mà cả hai quốc gia đều hiểu và tôn trọng. Những luồng gió này không chỉ đơn thuần đổi hướng mà chính khí hậu đã thay đổi.Chúng ta không thể kiểm soát cơn bão thổi đến từ Washington. Tuy nhiên, chúng ta có thể vạch ra một hướng đi mới bằng cách xây dựng Canada vững mạnh trong nước và đa dạng hóa các mối quan hệ thương mại ở nước ngoài.Chúng ta là chủ nhân của ngôi nhà của mình và là đối tác lý tưởng ở nước ngoài.Hơn một năm qua, Canada đã làm việc tích cực và thiện chí với Hoa Kỳ để đàm phán một thỏa thuận thương mại toàn diện mới. Chúng ta đã thực tế, kiên nhẫn và kiên trì. Chúng ta đã tận dụng mọi cơ hội để đạt được một thỏa thuận bảo vệ người lao động Canada và gia đình họ, tăng cường nền kinh tế của chúng ta, và tôn trọng chủ quyền của Canada.Chúng ta không ảo tưởng. Chúng ta nhận ra ngay từ đầu rằng nước Mỹ đã thay đổi. Đầu năm ngoái, ngay tại căn phòng này, tôi đã nhận xét rằng quá trình hội nhập kinh tế ngày càng sâu sắc kéo dài hàng thập kỷ giữa hai nền kinh tế của chúng ta đã kết thúc. Chính phủ đã hiểu trước nhiều người rằng Mỹ sẽ chuyển đổi tất cả các mối quan hệ thương mại của mình, rằng họ sẽ áp đặt một loạt thuế quan lên các đồng minh thân cận nhất và sử dụng sự hội nhập kinh tế như một vũ khí. Chúng ta nhận ra rằng đôi khi chữ ký của họ được viết bằng bút chì.Chúng ta đã làm việc trong bối cảnh đó để cố gắng đạt được một thỏa thuận công bằng mà các doanh nghiệp và người lao động Canada có thể dựa vào. Mục tiêu của chúng ta luôn là đạt được thỏa thuận tốt nhất cho người Canada, không bao giờ là một thỏa thuận bằng mọi giá hay theo bất kỳ khung thời gian nào.Tháng trước, khi Mỹ công bố thêm một vòng thuế quan không chính đáng, tôi đã giao cho đội đàm phán của chúng ta một nhiệm vụ mới để tìm kiếm một thỏa thuận công bằng được đàm phán thiện chí. Bởi vì tôi tin rằng những người ở hai bên biên giới đều muốn mối quan hệ này tiếp tục phát triển. Mối liên kết giữa người Canada và người Mỹ đã lâu đời và vẫn còn vững mạnh. Một thỏa thuận thương mại đôi bên cùng có lợi là có thể. Một thỏa thuận tôn trọng chủ quyền của chúng ta. Một thỏa thuận xây dựng trên những thế mạnh bổ trợ cho nhau. Một thỏa thuận giảm chi phí cho các gia đình ở cả hai bên biên giới. Một thỏa thuận tạo việc làm cho người lao động của chúng ta.Canada luôn hướng tới những mục tiêu này, ngay cả khi sự chú ý và cam kết của Mỹ đối với chúng bị dao động. Chúng ta luôn đề xuất các quan hệ đối tác dài hạn, trong khi Mỹ thường theo đuổi các giao dịch ngắn hạn. Khoảng cách giữa quan hệ đối tác và đối thủ cạnh tranh đáng tiếc vẫn còn quá lớn trong những ngày gần đây.Vì vậy, tối hôm qua tôi đã chỉ thị cho các nhà đàm phán của chúng ta trở về Ottawa. Chúng ta không thể chấp nhận những gì họ đề nghị, và chúng ta sẽ không theo những gì họ yêu cầu.Trong năm qua, Mỹ đã áp đặt một loạt thuế quan vi phạm các cam kết của họ theo thỏa thuận với chúng ta và Mexico, cái gọi là CUSMA. Hoa Kỳ liên tục thay đổi lý do cho những hành động này, từ fentanyl đến thuế đối với các tập đoàn công nghệ Mỹ, đến chứng nhận máy bay Mỹ, đến việc chia sẻ phí cầu đường của một cây cầu mà Canada đã xây dựng và trả tiền, đến chính sách sữa của chúng ta, đến quyết định của các tỉnh không bán rượu Mỹ trong cuộc chiến thương mại, đến một quảng cáo truyền hình trích dẫn Ronald Reagan, đến khói từ cháy rừng trong khi họ đe dọa cộng đồng của chúng ta.Một lý do nổi bật khác cho thuế quan của Mỹ là tuyên bố của họ rằng, vì Hoa Kỳ đang “thâm hụt thương mại” với Canada, chúng ta đang “lừa đảo họ.” Cũng là một trích dẫn. Nhưng thâm hụt thương mại hàng hóa hẹp của Mỹ chỉ tồn tại vì Mỹ mua quá nhiều năng lượng từ Canada. Canada cung cấp nhiên liệu cho sự tăng trưởng của Mỹ: cung cấp 99% nhập khẩu khí đốt tự nhiên của họ, 85% nhập khẩu điện, 60% nhập khẩu dầu thô. Tôi không nghĩ họ muốn chúng ta ngừng gửi bất kỳ nguồn năng lượng nào trong số đó.Và nếu nhìn rộng hơn vào cán cân thương mại toàn diện Mỹ-Canada, bao gồm nhiều dịch vụ, từ tài chính đến giải trí, mà chúng ta mua từ Hoa Kỳ, thì điều đó cho thấy thặng dư thương mại thuộc về phía Mỹ.Về cơ bản nhất, thương mại là việc xây dựng sức mạnh lẫn nhau – tạo ra một mối quan hệ mang lại lợi ích cho cả hai quốc gia. Ví dụ, Canada là khách hàng lớn nhất đối với ô tô Mỹ — trên thực tế, chúng ta mua nhiều ô tô và xe tải sản xuất tại Mỹ hơn Vương quốc Anh, Nhật Bản và Trung Quốc cộng lại.Điều tương tự cũng xảy ra với các sản phẩm thép Mỹ. Canada cũng là khách hàng lớn nhất của 26 bang Mỹ, và là một trong ba khách hàng hàng đầu của 45 bang Mỹ. Năm ngoái, người Mỹ đã bán gần 600 tỷ USD hàng hóa và dịch vụ cho người Canada — đó là hơn 1,6 tỷ USD mỗi ngày. Xuất khẩu của Canada sang Mỹ làm giảm chi phí cho các gia đình Mỹ. Ngược lại, thuế quan là thuế, những khoản thuế cuối cùng do người tiêu dùng Mỹ chi trả.Trong khi Mỹ áp đặt một dòng thuế quan dường như vô tận và đe dọa thêm, Canada ngược lại đã thực hiện một số bước thiện chí để cố gắng tìm kiếm sự thỏa hiệp và đảm bảo một thỏa thuận toàn diện vì lợi ích tốt nhất của cả người Canada và người Mỹ.Các nhà đàm phán của chúng ta không chỉ tìm cách giảm thuế quan, mà còn khôi phục một mức độ chắc chắn và ổn định: thông qua một thỏa thuận toàn cầu mới mà các doanh nghiệp và người lao động Canada có thể dựa vào. Điều đó đưa tôi đến các cuộc đàm phán gần đây.Tháng trước, Mỹ công bố rằng kể từ ngày 19 tháng 8, họ sẽ áp thuế 50% đối với một loạt ngành công nghiệp từ thiết bị hockey đến quần áo, xi măng và bia. Lợi thế duy nhất của mối đe dọa mới nhất này là nó trở thành chất xúc tác cho các cuộc đàm phán chuyên sâu hơn.Các mục tiêu của chúng ta trong các cuộc đàm phán mới nhất này là: bảo vệ quyền tiếp cận miễn thuế vào Mỹ cho phần lớn các doanh nghiệp Canada; thứ hai, cung cấp sự ổn định lớn hơn cho mối quan hệ thương mại của chúng ta; thứ ba, giảm đáng kể thuế quan của Mỹ đối với các ngành công nghiệp chiến lược quan trọng của chúng ta, để các doanh nghiệp Canada trong các lĩnh vực này có quyền tiếp cận tốt nhất trên thế giới; thứ tư, bảo vệ các doanh nghiệp vừa và nhỏ của chúng ta bao gồm cả việc loại bỏ mối đe dọa sắp xảy ra của thuế quan mới; và thứ năm, và cơ bản nhất, duy trì sự linh hoạt, độc lập và chủ quyền của Canada để chúng ta có thể tiếp tục xây dựng đất nước mà người Canada muốn.Canada đã đưa ra các đề nghị để đảm bảo một thỏa thuận công bằng, toàn diện vì lợi ích tốt nhất của người Canada. Chúng ta sẵn sàng dỡ bỏ các thuế quan đáp trả còn lại đối với các lĩnh vực chiến lược, đặc biệt là thép, nhôm và ô tô, nếu Hoa Kỳ giảm đáng kể thuế quan của họ xuống mức khiến việc xuất khẩu sang Mỹ trở nên có lời đối với các công ty Canada. Đổi lại một thỏa thuận công bằng, chúng ta sẽ khuyến khích các tỉnh đưa rượu Mỹ trở lại kệ hàng. Và chúng ta sẽ thực hiện các biện pháp hành chính để bảo vệ hệ thống quản lý nguồn cung mà không thay đổi hệ thống đó, hạn ngạch của Mỹ hay thuế quan sẽ áp dụng.Có một số điều chúng ta sẽ không làm. Chúng ta không sẵn sàng thỏa hiệp chủ quyền của Canada hoặc làm suy yếu các ngành công nghiệp quan trọng của chúng ta.Chúng ta không sẵn sàng thỏa hiệp về chủ quyền, việc bảo vệ ngôn ngữ tiếng Pháp và văn hóa của chúng ta. Với các đồng nghiệp Mỹ, chúng ta xin nói rõ: đối với chính phủ Canada, những vấn đề này chưa bao giờ được đưa ra bàn đàm phán, ngay cả khi Hoa Kỳ cố gắng đến phút cuối cùng.Trong những tuần gần đây, đã có những tiến bộ quan trọng hướng tới một thỏa thuận có thể, một thỏa thuận sẽ củng cố vị thế của Canada với tư cách là nước có thỏa thuận tốt nhất trên thế giới với Hoa Kỳ, bao gồm việc đảm bảo các điều khoản tốt nhất trong từng lĩnh vực chiến lược quan trọng nhất của Canada và cung cấp sự chắc chắn lớn hơn về mối quan hệ thương mại trong tương lai của chúng ta. Và mặc dù chúng ta tin rằng, đầu tuần này, chúng ta đang tiến tới một thỏa thuận đôi bên cùng có lợi, trong những ngày gần đây, Hoa Kỳ đã đề xuất các điều khoản mới không kinh tế, không công bằng, và làm suy yếu lợi ích ròng đối với Canada, đồng thời đặt câu hỏi về độ tin cậy của bất kỳ thỏa thuận nào. Nói ngắn gọn, họ yêu cầu quá nhiều và đề nghị quá ít.Cơ bản hơn, hiệu ứng tích lũy của các yêu cầu của Mỹ đã lộ rõ giới hạn trong cam kết của họ đối với một quan hệ đối tác kinh tế thực sự. Như tôi đã nói trước đó, kết quả là, tối hôm qua, tôi đã tạm dừng đàm phán thương mại với Hoa Kỳ và chỉ thị các nhà đàm phán của chúng ta trở về Ottawa. Tôi muốn cảm ơn Bộ trưởng LeBlanc và trưởng đoàn đàm phán Janice Charette. Đội ngũ của họ đã làm việc chăm chỉ, thiện chí, đến phút cuối cùng để bảo vệ lợi ích của người Canada.Trong những ngày tới, chúng ta sẽ công bố chi tiết về các biện pháp thuế quan mới này, những biện pháp sẽ có hiệu lực vào thứ Ba sau Ngày Lao động.Hãy để tôi nói rõ: chúng ta thực hiện bước này một cách miễn cưỡng. Miễn cưỡng vì chúng ta nhận ra rằng một số biện pháp này sẽ làm tăng chi phí và giảm sự lựa chọn cho người Canada. Miễn cưỡng vì chúng ta nhận ra rằng một số công ty Mỹ và một số bang Mỹ là những người ngoài cuộc vô tội trong một tranh chấp mà họ không muốn. Miễn cưỡng vì tranh chấp thương mại này đang ngăn cản Canada và Mỹ làm rất nhiều điều tốt mà chúng ta có thể làm cùng nhau.Đồng thời, chúng ta thực hiện bước này với sự tự tin rằng nó vì lợi ích tốt nhất của Canada. Và rằng bằng cách từ chối một thỏa thuận xấu, bằng cách bảo vệ Canada, bằng cách tập trung vào những gì chúng ta có thể kiểm soát, chúng ta sẽ xây dựng Canada vững mạnh cho tất cả mọi người.Xây dựng trong nước và đa dạng hóa thương mại ở nước ngoài không phải là Kế hoạch B của chúng ta. Đó là Kế hoạch A của chúng ta ngay từ đầu. Canada sẽ tiếp tục theo đuổi con đường này để xây dựng Canada Vững mạnh, vì đó là điều đúng đắn và nó đang làm.Chúng ta đang nhanh chóng xây dựng cơ sở hạ tầng lớn. Chúng ta đã giới thiệu 27 sáng kiến xây dựng quốc gia đến Văn phòng Dự án Lớn mới – các cảng mới, mỏ, hành lang năng lượng từ mọi vùng của đất nước hiện đại diện cho 500 tỷ USD đầu tư tư nhân mới. Các dự án sẽ giúp Canada xây dựng lớn hơn, di chuyển nhanh hơn và thương mại nhiều hơn với thế giới.Thông qua Housing Canada, chúng ta đang đẩy nhanh việc xây dựng nhà ở có giá cả phải chăng. Chỉ trong vài tháng, cơ quan mới này đã cam kết xây dựng gần 17.000 ngôi nhà thông qua 17 quan hệ đối tác. Chúng ta đang xây dựng cơ sở hạ tầng địa phương mà người Canada dựa vào hàng ngày nhờ Quỹ Xây dựng Cộng đồng Vững mạnh mới, đại diện cho khoản đầu tư 51 tỷ USD. Hơn 100 dự án đã được công bố trên toàn quốc — bao gồm bệnh viện mới, trung tâm cộng đồng mới và tuyến giao thông mới — theo các thỏa thuận với Yukon, Lãnh thổ Tây Bắc, Nunavut, Ontario và Quebec. Chúng ta cũng sẽ tăng gấp đôi công suất lưới điện của mình vào năm 2050 để người Canada có khả năng tiếp cận năng lượng bền vững, giá cả phải chăng cho các thế hệ mai sau. Bởi vì kiểm soát năng lượng của chúng ta có nghĩa là kiểm soát số phận của chúng ta.Thứ Hai tuần trước tại St. John’s, chính phủ Canada, Québec, Newfoundland và Labrador đã khởi động khoản đầu tư đơn lẻ lớn nhất trong lịch sử Canada để xây dựng dự án năng lượng sạch lớn nhất Bắc Mỹ từ trước đến nay. James Bay thứ hai.Nó sẽ sản xuất đủ điện sạch để cung cấp năng lượng cho mọi phương tiện ở Canada. Chúng ta đang xây dựng nền kinh tế trong khi nắm quyền kiểm soát an ninh bằng cách đầu tư nửa nghìn tỷ đô la vào quốc phòng, mở rộng các xưởng đóng tàu, phát triển ngành hàng không vũ trụ, tăng cường khả năng mạng. Và chúng ta đang hiện thực hóa tiềm năng đầy đủ của Canada với tư cách là siêu cường năng lượng, trong lĩnh vực hạt nhân, LNG, năng lượng tái tạo và dầu khí carbon thấp.Đây là những sáng kiến thuộc về tương lai của đất nước chúng ta.Canada hiện là nền kinh tế được kết nối tốt nhất trên thế giới. Trong năm qua, chúng ta đã ký hơn 20 thỏa thuận thương mại và an ninh trên năm châu lục. Chúng ta đã hoàn thành thỏa thuận gần đây nhất, với UAE, trong thời gian kỷ lục 47 ngày. Các doanh nghiệp Canada hiện hưởng quyền tiếp cận miễn thuế đến 1,5 tỷ người tiêu dùng. Trong sáu tháng tới, chúng ta sẽ tăng gấp đôi con số đó thông qua các thỏa thuận thương mại mới từ ASEAN đến Ấn Độ.Mùa thu này, chúng ta sẽ bắt đầu thảo luận với Liên minh châu Âu — nền kinh tế lớn thứ hai thế giới — để làm sâu sắc và củng cố quan hệ đối tác an ninh và kinh tế của chúng ta.Canada đang xây dựng khả năng tiếp cận thị trường vô song như vậy vì chúng ta được tin tưởng, vì chúng ta được tin cậy, và vì chúng ta có những gì thế giới muốn. Đó là lý do tại sao thế giới đang đến với chúng ta. Chỉ trong ba tuần nữa, chúng ta sẽ tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Đầu tư Canada đầu tiên tại Toronto. Hội nghị đang thu hút các nhà đầu tư lớn nhất thế giới, những người cùng quản lý hơn 100 nghìn tỷ USD tài sản. Họ sẽ tìm thấy một nền kinh tế Canada chưa bao giờ kết nối nhiều hơn hoặc tham vọng hơn.Chúng ta đang cắt giảm thuế, loại bỏ các rào cản và đẩy nhanh sự chuyển đổi của nền kinh tế. Chúng ta đã giảm thuế suất đối với các khoản đầu tư kinh doanh mới xuống chỉ còn 13% — thấp hơn 4,5 điểm phần trăm so với Mỹ và khoảng một nửa mức trung bình của G7. Chúng ta đang hợp lý hóa các quy trình phê duyệt và làm cho chúng dễ dự đoán hơn, đồng thời đầu tư cùng với khu vực tư nhân.Chúng ta đang xây dựng một nền kinh tế Canada thống nhất. Trong năm qua, chúng ta đã loại bỏ tất cả các rào cản liên bang đối với thương mại nội địa. Chúng ta đã nới lỏng điều kiện để người lao động Canada có thể sử dụng kỹ năng của họ trên toàn quốc. Chúng ta cũng đang làm việc với các tỉnh và lãnh thổ để phá bỏ những rào cản đã chia cắt nền kinh tế của chúng ta trong nhiều thế hệ. Chúng ta đang hành động để người Canada có thể mua hàng Canada, thuê người lao động Canada và xây dựng bằng vật liệu Canada dễ dàng hơn.Mùa thu này, trong Ngân sách 2026, chúng ta sẽ đi xa hơn để làm cho Canada thậm chí còn cạnh tranh và hấp dẫn hơn đối với các doanh nghiệp và nhà đầu tư chiến lược để xây dựng, đầu tư và phát triển.Các thuế quan mới của Mỹ được thiết kế để làm tổn thương và chia rẽ chúng ta. Đó là một sự tính toán sai lầm. Đó là một sự tính toán sai lầm vì người Canada sẽ luôn chăm sóc lẫn nhau. Chúng ta biết chúng ta mạnh hơn khi ở bên nhau.Trong một năm rưỡi qua, người Canada đã đối mặt với khoảnh khắc này bằng sự quyết tâm, mục đích và sức mạnh.Bằng nhiều cách, nghỉ dưỡng tại các Công viên Quốc gia của chúng ta. Mua sản phẩm Canada. Chọn Canada. Những hành động đoàn kết nhỏ được lặp lại hàng triệu lần tạo nên một tuyên bố: chúng ta là chủ nhân của số phận mình.Chính phủ đang đáp lại tinh thần đó bằng 25 tỷ đô để bảo vệ người lao động và doanh nghiệp Canada bị tổn thương bởi thuế quan Mỹ. Chúng ta đang giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ của mình ứng phó bằng cách đầu tư vào thiết bị, năng suất và khả năng phục hồi chuỗi cung ứng. Và chúng ta đang tài trợ cho các công ty lớn để giữ các nhà tuyển dụng lớn hoạt động và giữ chân người lao động của họ. Chúng ta đang giúp các ngành công nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề nhất tái trang bị và chuyển hướng sang những thị trường quốc tế mới. Và chúng ta đang trở thành khách hàng tốt nhất của chính mình. Chúng ta có kế hoạch đúng đắn để xây dựng Canada vững mạnh. Chúng ta đang đi đúng hướng và nó đang hoạt động.Đồng thời, chúng ta nhận ra rằng một số lợi ích lớn nhất của kế hoạch này, của sự chuyển đổi này, sẽ mất thời gian. Đó là lý do tại sao chúng ta cũng tập trung vào việc hỗ trợ người Canada ngay hôm nay và tạo cầu nối đến một ngày mai tốt đẹp hơn.Vì vậy, chúng ta đã cắt giảm thuế thu nhập, thuế nhà ở và thuế xăng. Chúng ta đã đưa ra Trợ cấp Thực phẩm và Nhu yếu phẩm Canada. Lên đến 1.890 USD mỗi gia đình giúp 12 triệu người Canada tiến về phía trước.Chúng ta mạnh hơn bây giờ so với khi Hoa Kỳ bắt đầu cuộc chiến thương mại này. Thống nhất hơn, quyết tâm hơn, tham vọng hơn. Với vị thế tài khóa mạnh nhất trong G7 và một nền kinh tế có khả năng phục hồi, Canada có tất cả các nguồn lực chúng ta cần để chuyển hướng và thịnh vượng. Tăng trưởng đang tăng tốc, chúng ta được dự báo có tốc độ tăng trưởng nhanh thứ hai trong G7 năm nay và năm tới. Chúng ta đang tạo việc làm trong nền kinh tế này với tốc độ gấp bốn lần Hoa Kỳ. Xuất khẩu ngoài Mỹ của chúng ta đang tăng mạnh — đang trên đà tăng gấp đôi trong thập kỷ tới. Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Canada đang ở mức cao nhất trong hai thập kỷ. Nó đang chạy với tốc độ gấp đôi so với đối thủ G7 gần nhất của chúng ta. Canada hiện xếp hạng là quốc gia hấp dẫn nhất thế giới về đầu tư cơ sở hạ tầng.Mùa xuân năm ngoái, tôi đã cảnh báo rằng Mỹ đang cố gắng phá vỡ chúng ta để họ có thể sở hữu chúng ta. Và tôi đã hứa rằng điều đó sẽ không bao giờ, không bao giờ xảy ra. Chúng ta đang giữ lời hứa đó. Canada đang trở nên mạnh hơn và ít phụ thuộc vào Mỹ hơn. Chúng ta đã tự cho mình nhiều hơn những gì họ có thể lấy đi. Và chúng ta chỉ mới bắt đầu.Như chúng ta đã quan sát đầu tuần này tại St. John’s, người Canada không khuất phục trước thời tiết; chúng ta phát triển mạnh trong đó. Chúng ta không chờ xem gió thổi hướng nào hay đầu hàng mình trước những con sóng để bị bão tố của các sự kiện cuốn đi. Chúng ta tự vạch ra hướng đi của mình. Chúng ta tự tạo thời tiết của mình.Ở Canada, chúng ta là chủ nhân trong ngôi nhà của mình, từ bờ biển này đến bờ biển kia.Xây dựng Canada vững mạnh. Cho tất cả. Cảm ơn rất nhiều và tôi mong chờ các câu hỏi của quý vị.

Thứ 7, 22.8.2026

       •  Tĩnh vật | Noel Callewaert 

•  Thơ Du Tử Lê- Mất Hay Còn Chưa Hẳn Khác Nhau Đâu, [a] (FB Du Tử Lê, 20/8/2026)

•  Một thời Đại Học Sài Gòn: Giáo sư Trần Ngọc Ninh và Di ngôn ẩn giữa bao mùa tuyết xưa - Kỳ 8, (Tạp chí Da Màu, 21/8/2026)

•  Phan Tấn Hải​ - Khi Các Nhà Thơ Ra Giữa Phố Đọc Thơ​, (VB, 21/8/2026​)

•  TP.HCM nhìn lại di sản cảnh quan: Giữ "di sản xanh" hay để ký ức phai mờ?, (NĐT, 3/8/2026)

•  Phường Sài Gòn kiến nghị giữ nguyên hiện trạng, không sắp xếp, (TT, 21/8/2026). "Phường Sài Gòn có diện tích tự nhiên 3,038km², quy mô dân số 41.594 người, chia thành 11 khu phố. Toàn Đảng bộ hiện có 123 tổ chức đảng trực thuộc với 10.979 đảng viên." Một trong 4 người dân ở phường là đảng viên?

•  Chính sách hạn chế khí thải (Đề Án “Vùng Phát Thải Thấp Trong Vành Đai 1, Thành Phố Hà Nội”) thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang xe xanh tại Việt Nam cần có kế hoạch cho các phương tiện mà họ bỏ lại để đảm bảo giảm ô nhiễm chứ không chỉ di dời sang vùng khác. Low-emission zones drive Vietnam’s green vehicle transition by Viet Dung Trinh, (East Asia Forum, 22/8/2026, https://eastasiaforum.org/2026/08/22/low-emission-zones-drive-vietnams-green-vehicle-transition/

•  Khi sách bị xem là mối đe dọa đối với chế độ: Từ Việt Nam đến Hồng Kông, (LKTC, 21/8/2026)

•  Phản kháng "Cây công lý": Giới trẻ Việt Nam đang huy động lực lượng trực tuyến như thế nào để buộc những người có quyền lực phải chịu trách nhiệm? ‘Tree of justice’ protest: how Vietnamese youth are mobilising online to hold the powerful to account by Nils Mallock, (Conversation, August 21, 2026)

•  Ủy ban Tư pháp Quốc hội đồng ý bỏ cơ quan điều tra của VKSND Tối cao, (LKTC, 21/8/2026)

•  'Đảo ngọc trai' của Việt Nam chạy đua tái tạo chính mình cho APEC. Vietnam's 'pearl island' races to reinvent itself for APEC, (Nikkei, 21/8/2026)

•  Chủ nợ của Vingroup là ai? (RFA, 21/8/2026). "Vingroup hiện có tổng nghĩa vụ nợ phải trả gần 1.230.000 tỷ đồng. Mức này tăng khoảng 53% so với cùng kỳ năm trước). Trong đó, chiếm khoảng 70% tổng nợ xuất phát từ mảng bất động sản của Vinhomes… Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (VCB) là chủ nợ lớn nhất với vốn cho vay dài hạn gần 17.000 tỷ đồng (mục 23.2.1). Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) cũng điểm mặt trong danh sách chủ nợ với vốn cho vay hơn 6.860 tỷ đồng, kế đến là các đơn vị khác như Ngân hàng TMCP Tiên phong (TPBank) cho vay hơn 3.340 tỷ đồng và Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank) gần 2.845 tỷ đồng, v.v."; Vingroup ồ ạt vung tiền cho hoạt động giải phóng mặt bằng, (RFA, 21/8/2026). "Theo thống kê, trong gần 5 năm, từ năm 2020 đến giữa năm 2025, Vingroup đã thế chấp lượng tài sản có giá trị khoảng 414.400 tỷ đồng, gần tương đương 50% tổng tài sản hiện tại của tập đoàn (tính đến Quý 1/2026), chủ yếu giá trị thế chấp là bất động sản, để phục vụ việc huy động vốn cho hệ sinh thái Vingroup."

•  Hùng Cao Ass Kisser. Hùng Cao Tìm Cách Đưa Tên Trump Lên Hàng Không Mẫu Hạm, Gạt Tên Người Hùng Trân Châu Cảng, (VB, 21/8/2026)

•  Bộ trưởng Thương mại Canada-Mỹ Dominic LeBlanc và trưởng đoàn đàm phán của Canada, Janice Charette sẽ gặp đại diện thương mại Mỹ chỉ vài giờ trước hạn chót áp thuế. LeBlanc, Charette to meet with U.S. trade rep with hours to go on tariff deadline, (Business in Vancouver, 21/8/2026)

•  Liên quan đến “Vũ khí” 436 tỷ USD của Canada hôm qua, trang mạng chuyên khoa về khoa học cũng quan tâm đến 40 nghìn tỷ đô nợ Mỹ: Thực tế toán học đằng sau khoản nợ quốc gia 40 nghìn tỷ đô la: Con số 40 nghìn tỷ là con số 4 với 13 số 0 phía sau và con số này chia đều cho khoảng 343 triệu người dân ở Mỹ, thì mỗi cư dân Mỹ mang số nợ 116.618 đô cho mỗi người dân. The mathematical reality behind a $40-trillion national debt, (Scientific American, 21/8/2026)

•  El Niño Mạnh Lên, Nhiều Khả Năng Miền Nam California Mưa Kỷ Lục Vào Mùa Đông Năm Nay, (SBTN, 21/8/2026); Các đợt nắng nóng cực đoan làm gia tăng căng thẳng chính trị ở châu Âu. Extreme Heat Waves Fuel Political Tensions in Europe, (Inside Climate News, 21/8/2026)

~~~

[a]

tôi không thể ngăn buổi chiều sắp tối

như em đi mà tiếng chẳng quay về

mưa chẳng thể ướt hoài sân trí nhớ

đôi khi lòng tôi nắng mấy hôm sau

tôi không thể xóa biển chiều sóng gội

dù hôm qua lòng đã tịnh yên rồi

cây chẳng thể giữ hoài tay lá mới

đôi khi lòng tôi lại rất khoan thai

tôi không thể nói gì khi đã chết

như chưa ai kể được phút ban đầu

con đường nhỏ có hai hàng bã đậu

đôi khi tình tôi lạc tuốt trên cao

tôi không thể chẻ đôi hình với bóng

như em buồn có dễ mấy năm sau

riêng tôi đã bị tâm tôi phỉnh gạt

khi hiểu ra thì tóc đã hai màu

tôi không thể nghĩ rằng em đã khuất

mất hay còn chưa hẳn khác nhau đâu

thân giả tạm nhưng hồn không giả tạm

em nên tin tình chưa hoại bao giờ

tôi chẳng thể lột da nhìn máu chảy

như trên vai mùi tóc vẫn ân cần

dẫu sông núi nghìn năm không biến hoại

sao sầu tôi có lúc vẫn rưng rưng

tôi không thể xóa đi ngày tái kiếp

hàng me xanh ngọc dát mấy con đường

mùa đã khoác áo đi vào bóng tối

tôi hồ nghi tự hỏi có ai thương?

lòng rất lạ, có điều gì khó nói

tỏ cùng ai? Trời đất của ta đâu?

cõi thân cận chỉ có hồn đơn chiếc

và đêm đêm trăn trở giữa quê người

tôi không thể nghĩa là tôi chẳng thể

xóa bôi đi từng bước tự lưu đày

tôi không thể nghĩa là tôi có thể

nhìn ra em môi mắt đã hao gầy

Thứ 6, 21.8.2026

        •  Hoa hồng trên bệ cửa sổ | Joy Olney | Window Sill Roses

•  VAALA Mở Triển Lãm Mỹ Thuật Chủ Đề “Make it Home” - 28 tháng 8 đến 25 tháng 10, năm 2026, (VB, 19/8/2026)

•  Nguyễn Thị Hậu - Nhân quả của một xã hội khi kỷ cương và niềm tin vào công lý bị bào mòn, (Văn Việt, 21/8/2026)

•  Triển lãm Van Gogh Timeless, (Văn Việt, 21/8/2026)

•  Việt Nam cần làm nhiều việc cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như cho các tập đoàn lớn. Vietnam must do as much for its SMEs as for its conglomerates by Jonathan London, (FT, 20/8/2026). Trong khi VN đang chuyển đổi cơ cấu, những điểm yếu về năng lực của SME và sự phụ thuộc quá mức/vô điều kiện vào các tập đoàn lớn có thể biến giấc mơ Chaebol thành cơn ác mộng cho nhà nước và phát triển bị đình trệ

•  Đặng Đình Mạnh - Đảng Đã Trao Thế Hệ Gen Z Vào Tay Lực Lượng Đối Lập Như Thế Nào? (VB, 19/8/2026)

•  Vụ Nguyễn Sỹ Cương: Bộ Công An chặn bài chỉ trích VTV trên Threads, (NV, 20/8/2026)

•  Đà Nẵng: Khiếu nại nhiều lần “không đúng sự thật”, một người bị bắt vì lợi dụng các quyền tự do dân chủ, (LKTC 20/8/2026). Dân chủ quá rồi còn gì nhẩy 😀! "Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) cho biết trong mười tháng đầu năm 2025, có ít nhất 40 người đã bị chính quyền Việt Nam bắt giữ theo những điều, khoản pháp luật mơ hồ như Điều 331, Điều 117 của Bộ luật Hình sự vì bị cho là phê phán chính quyền, lãnh đạo hoặc những cá nhân/tổ chức thân chính quyền, hay có liên quan tới các nhóm tôn giáo/chính trị độc lập."

•  Dự án Gia Bình – Kỳ 2: Chính quyền thần tốc triển khai, người dân khốn đốn tìm nhà, (LKTC, 20/8/2026)

•  BTTM LeBlanc quay trở lại Washington để gặp Greer, tiếp tục hoàn tất thỏa thuận. LeBlanc back in Washington to meet with Greer, continue deal finalization, (Business in Vancouver, 20/8/2026). Chi tiết về thỏa thuận còn hạn chế nhưng dự kiến ​​sẽ giải quyết các vấn đề về thuế quan của Mỹ đối với thép, nhôm, gỗ và ô tô, một số lo ngại của Mỹ về việc hạn chế tiếp cận thị trường sữa của Canada, cũng như các biện pháp thuế quan trả đũa của Canada đối với ô tô và lệnh cấm nhập khẩu rượu của Mỹ từ các tỉnh bang.

•  Nguy cơ việc làm bị biến mất nếu mức thuế 50% mới của trump được áp đặt lên hàng hoá xuất cảng sang Mỹ, nếu không có thoả thuận hôm thứ 6 tới này. Potential Job Losses From New U.S. 50% Tariffs, (Hub, 20/8/2026), 

1. Ontario: -36.1K jobs

2. Quebec: -18.3K jobs

3. British Columbia: -11.2K jobs

4. Alberta: -9K jobs

5. Nova Scotia: -1.8K jobs

6. New Brunswick: -1.6K jobs

7. Manitoba: -2.5K jobs

8. Saskatchewan: -2.1K jobs

9. Newfoundland and Labrador: -0.5K jobs

10. Prince Edward Island: -0.3K jobs

11. Territories (Yukon, NWT, Nunavut): -0.2K jobs each

•  Bài viết của ký giả Annie Dufour, được 88.000 người đọc và nhờ Grok tóm tắt tiếng , nói về việc Trump “nhượng bộ” vào phút chót liên quan  đến việc áp thuế 50% lên hàng hóa Canada có thể bị ảnh hưởng bởi tình hình nợ công Mỹ cùng “vũ khí” tài chính của Thủ tướng Canada Mark Carney áp dụng, như sau: 

Bối cảnh: Thuế quan tăng 50% trên nhiều mặt hàng mới của Mỹ đối với Canada dự kiến áp dụng lúc nửa đêm ngày Thứ Ba (18/8/2026). Trump đã hoãn/hủy tăng thuế.

Trong khi đó thị trường trái phiếu ngày 18/8 có biến chuyển: 

Nợ công Mỹ chính thức vượt ngưỡng 40 nghìn tỷ USD.

Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm tăng vọt lên mức cao nhất trong 19 năm (tương đương thời điểm trước khủng hoảng 2007-2008).

Vài giờ sau, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent bất ngờ công bố chương trình mua lại nợ chính phủ quy mô lớn để ngăn thị trường trái phiếu sụp đổ.

Tối hôm đó Trump thông báo hoãn tăng thuế. Thị trường trái phiếu phản ứng tích cực ngay lập tức.

“Bẫy nợ ngắn hạn”:  Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent  mua lại trái phiếu dài hạn và phát hành tín phiếu ngắn hạn để tránh bị cột vào mức lãi suất cực cao (khoảng 5,3%). Hệ quả là phần lớn nợ Mỹ giờ mang tính ngắn hạn, lãi suất biến đổi, dễ bị ảnh hưởng bởi lạm phát, địa chính trị… giống như chọn thế chấp lãi suất thả nổi thay vì cố định 30 năm. Việc áp thuế cao lúc đó có thể khiến lãi suất tăng thêm, gây thiệt hại lớn.

Cách TT Carney (cựu thống đốc ngân hàng trung ương đương kiêm TT) có thể tận dụng:

Đe dọa trả đũa để gây lạm phát: Canada áp thuế đối ứng lên thép, nông sản, năng lượng, ô tô Mỹ → đẩy giá và lạm phát Mỹ lên → Fed phải giữ lãi suất cao → Mỹ phải tái cấp vốn hàng tuần cho 40 nghìn tỷ USD nợ ngắn hạn, chi phí lãi xuất tăng hàng trăm tỷ USD, vượt xa mức thu từ thuế quan.

“Vũ khí” 436 tỷ USD: Canada (dưới thời Carney) đã mua thêm nhiều trái phiếu Mỹ, nắm giữ gần 436 tỷ USD (tăng khoảng 110 tỷ trong 2 năm). Việc bán tháo số này có thể ảnh hưởng đến lãi suất và lạm phát Mỹ. Chỉ cần sở hữu “vũ khí” này đã đủ sức răn đe, không nhất thiết phải dùng.

  Bài viết kết luận rằng tình hình tài chính của Mỹ hiện nay là điểm yếu mà Canada có thể khai thác trong cuộc chiến thương mại, và đặt câu hỏi liệu Carney có tính đến điều này trong đàm phán hay không. Đây là quan điểm/phân tích của tác giả (nhà báo Canada chuyên về tài chính-chính trị), mang tính suy đoán dựa trên thị trường trái phiếu và dữ liệu nắm giữ trái phiếu. Không phải thông tin xác nhận chính thức từ chính phủ (và không đời nào chính quyền trump lại xác nhận) → Nguồn: https://x.com/anniedufour99/status/2090463696803745851 

•  Liệu trí tuệ nhân tạo có thể trở nên có ý thức? Ngay cả khi không có, chúng có thể bị đối xử như có ý thức và điều này dẫn đến hệ quả đạo đức, pháp lý và nguồn lực lớn lao cho nhân loại. Could AIs become conscious? (Economist, 20/8/2026)

Thứ 5, 20.8.2026

        •  Bản phác thảo mùa đông 8 (2024) | Nickie Zimov

•  Phụ nữ Việt trong ngành nail ở California và câu chuyện phía sau bàn làm móng, (NV, 18/8/2026)

•  Nguyen Hong Anh: Kỷ niệm với Praha của F. Kafka - 6.2026, (FB Nguyen Hong Anh, 18/8/2026) và Vienna, Áo - 6.2026, (FB Nguyen Hong Anh, 18/8/2026), 

•  Tino Cao - Bông hồng cài áo, (Văn Việt, 15/8/2026)

 •  Sự thật “Cách Mạng Tháng Tám”: Giành Độc Lập hay Cướp Chính Quyền? (NV, 19/9/2026). "Trước ngày 2 Tháng Chín, vua Bảo Đại đã tuyên bố độc lập từ ngày 11 Tháng Ba, 1945, và chính phủ Trần Trọng Kim đã được thành lập. Đến giữa Tháng Tám, Nhật đầu hàng Đồng Minh, Pháp chưa kịp trở lại, còn chính phủ Trần Trọng Kim không có quân đội đủ sức bảo vệ chính quyền. Việt Minh đã tận dụng khoảng trống ấy để chiếm các cơ quan công quyền và nắm quyền trên toàn quốc."

•  Sự kiêu ngạo của Việt Nam có nguy cơ làm sụp đổ nền kinh tế đang bùng nổ của nước này. Vietnam’s Hubris Risks Unraveling Its Boom, (Bloomberg, 19/8/2026). Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng ít nhất 10% vì chưa học được kinh nghiệm của các nước láng giềng, 

•  Vụ ông Nguyễn Sỹ Cương: Có phải giới trẻ bị 'thế lực thù địch' kích động? (BBC, 19/8/2026)

•  Nguyễn Ngọc Như Quỳnh - Đừng để cái ác khiến các bạn ngừng hỏi tại sao, (TD, 19/8/2026)

•  Việt Nam ra mắt máy bay không người lái AI săn lùng các máy bay không người lái khác với tốc độ 330 km/h. Giỏi. Vietnam Unveils AI Drone That Hunts Other Drones at 330 km/h, (Da Nang Expat, 19/8/2026)

•  Trump ‘Taco’ 50% thuế quan Canada, hẹn 3 ngày sau, (NV, 19/8/2026); Tổng Thống Trump Tạm Hoãn Rào Cản Thuế Đối Với Hàng Hóa Canada, (SBTN, 19/8/2026); Bài phân tích khá hay trên trang mạng của Câu Lạc Bộ Nhà Báo Tự Do Việt Nam vê thực chất công cụ "bảo hộ sản xuất nội địa" của thuế trump: Thuế Canada: Nước Mỹ Có Thực Sự Bắt Canada Trả Giá? (Câu Lạc Bộ Nhà Báo Tự Do Việt Nam, August, 19, 2028, 

•  Canada và Mỹ đều cho biết họ đã đạt được lợi ích từ thỏa thuận thương mại mới giúp tránh được việc áp thuế. Canada, U.S. both say they made gains in new trade deal that averted tariffs, (Business in Vancouver, 19/8/2026)

•  TT Carney ca ngợi 'tiến bộ đáng kể' sau khi Trump hoãn áp thuế ba ngày. Carney touts 'substantial progress' after Trump delays tariffs for three days, (Business in Vancouver, 19/8/2026)

•  TT Carney sẽ báo cáo với nội các và các thủ hiến về thỏa thuận thương mại với Hoa Kỳ. Carney to brief cabinet, premiers on trade deal with the U.S. (Business in Vancouver, 19/8/2026); •  TT Carney đã yêu cầu các tỉnh bổ sung thêm rượu Mỹ lên kệ của họ khi Canada hoàn tất thỏa thuận thương mại với Mỹ.  Carney asks provinces to return U.S. alcohol to stores, (Business in Vancouver, 19/8/2026)

•  Thị trường nhà ở khu vực Lower Mainland vẫn ảm đạm khi doanh số bán nhà tháng 7 chạm mức thấp nhất từ năm 2022. Bryan Yu: Lower Mainland housing market remains tepid as July sales hit 2022 low, (Business in Vancouver, 19/8/2026)

•  Sự hỗn loạn huy hoàng trong những tác phẩm đầu tay của Michael Ondaatje. Đối với những người đã vượt biên giới để đến với phương Tây, sự coi thường các ranh giới đã được thiết lập của Ondaatje dạy cho chúng ta cách tự định hình sự giải phóng của chính mình. The Glorious Disorder of Michael Ondaatje’s Early Work By Amitava Kumar, (New Yorker, August 19, 2026)

•  Hỗn loạn và lòng cảm thông trong những bức thư của Oliver Sacks. Tumult and Sympathy​ - The letters of Oliver Sacks​, (Commonweal, August 7, 22025​)

•  Kinh tế địa lý thậm chí còn tồi tệ hơn cả địa chính trị. Geoeconomics is even worse than geopolitics by Rana Foroohar, (Financial Times, 11/3/2026). Bài phân tích cách thức thuế quan của Mỹ, sự biến động của thị trường trái phiếu và những cú sốc từ chuỗi cung ứng dưới thời Trump gây ảnh hưởng lớn hơn các rủi ro địa chính trị (như cuộc chiến Iran) trong việc làm gián đoạn thị trường toàn cầu và tăng cao lạm phát. Bài viết nhấn mạnh rằng các chính sách kinh tế ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng, vận chuyển và tài trợ nợ tạo ra những tác hại rộng lớn, dài hạn cho các thị trường mới nổi và dòng chảy thương mại, hơn là các sự kiện xung đột quân sự.

•  Cựu Tổng Thống Bill Clinton Tròn 80 Tuổi, (SBTN, 19/8/2026). Một thời lãnh đạo cao trào "Third Way/Con đường thứ ba"

•  Michael de Adder - Biếm hoạ hôm nay: Cán Cân Quyền Lực Mới