Tuesday, May 26, 2026

Thứ 3, 26.5.2026

•  Thơ cho tuổi già của Du Tử Lê: Tự Tình Phương Tây (a), (FB Du Tử Lê, 25/5/2026)

•  Cuốn tiểu thuyết đầu tay của David Ly đan xen giữa thần thoại và bản sắc cá nhân trong Không phải tất cả đều là rồng/Not All Dragons. Not All Dragons: David Ly’s debut novel weaves together myth and self-identity, (Pancouver, 25/5/2026)

•  Phạm Đoan Trang và tinh thần tự do, (Luật Khoa tạp chí, 25/5/2026)

•  17 Năm - Giữa đêm 24/5/2009 tôi bị đưa vào phòng giam, (FB Trần Huỳnh Duy Thức, 24/5/2026)

•  Giải tỏa ven sông Hồng: Xuất hiện một website hướng dẫn người dân kiến nghị tập thể, (LKTC, 25/5/2026) →Cẩm nang “hướng dẫn kiến nghị về dự án sông Hồng cho UBND Hà Nội” do dự án Cộng đồng ven sông Hồng biên soạn. 

•  Quan Thánh Đế Quân Trong Đạo Cao Đài: Giao Thoa Tôn Giáo Và Văn Hóa (b), (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 25/5/2026)

•  Palestine và ngôn ngữ chính trị của một bộ phận giới trẻ Việt Nam, (Tino Cao's Substack, 25/5/2026)

•  Đối thoại Shangri-La 2026: Việt Nam bước lên sân khấu với một chiến lược lớn hơn. 2026 Shangri-La Dialogue: Việt Nam Steps Onto a Larger Strategic Stage, (The Vietnamese, 25/5/2026)

•  Việt Nam mua tên lửa BrahMos của Ấn Độ: Hai nước "đang tiến gần" đến thỏa thuận, (RFI, 25/5/2026). P/v Nguyễn Thế Phương, chuyên về an ninh hàng hải và các vấn đề hải quân, Đại học New South Wales, Canberra, Úc.

•  Đức TGM. Giuse Vũ Văn Thiên: "Nhiều cán bộ cộng sản đôi khi biến khái niệm yêu nước thành yêu chủ nghĩa xã hội", (FB Khanh Lai, 23/5/2025)

•  "Trời này nằm ngủ cứ 15p phải trở mình 1 lần. Sợ chín không đều" 😀. VN một nắng đỏ lòm (FB Tôi là người Sài Gòn, 24/5/2025)

•  TT Carney nhắc tới Brexit và cảnh báo rằng nỗ lực ly khai của Alberta có thể là 'mánh khóe nguy hiểm'. Carney points to Brexit, warns Alberta separation push could be 'dangerous bluff', (NNW, 25/5/2026)

•  Đức Giáo hoàng Leo XIV đưa ra lời xin lỗi mang tính lịch sử về vai trò của Tòa Thánh trong việc hợp pháp hóa chế độ nô lệ và vì đã không lên án nó trong nhiều thế kỷ, gọi lịch sử của Vatican là "vết thương trong ký ức Kitô giáo". Pope Leo XIV makes historic apology for Vatican’s role in legitimizing slavery, (AP, 25/5/2026);+Lời xin lỗi mang tính lịch sử của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, (NV, 25/5/2026);+Đức Giáo Hoàng Leo XIV xin lỗi và xin tha thứ vì các giáo hoàng quá khứ đã hợp thức hóa việc xâm lược và "nô lệ hóa dân ngoại đạo" (VB, 25/5/2026)

•  Toàn văn thông điệp “Magnifica humanitas” của Đức Giáo hoàng Lêô XIV - Encyclical Letter Magnifica Humanitas Of His Holiness Pope Leo Xiv On Safeguarding The Human Person In The Time Of Artificial IntelligenceTóm tắt thông điệp “Magnifica humanitas” của ĐTC Lêô XIV: AI phải phục vụ nhân loại, (Vatican News, 25/5/2026);+Đức Giáo hoàng Leo XIV thông điệp: phải quy định về AI để bảo vệ con người, (VB, 25/5/2026);+Một linh mục 'tư bản' đọc ‘Magnifica Humanitas. A capitalist (priest) reads ‘Magnifica Humanitas’ by James Martin, S.J., (American Magazine, 25/5/2026) 

•  Không lựa chọn không phải là một lựa chọn trong ảo tưởng của cường quốc tầm trung. The Middle Power Delusion - Not Choosing Is Not an Option by Michael Beckley, (Foreign Affairs, 25/5/2025)◄◄◄

•  Sự cạn kiệt cảm xúc: tình đoàn kết về mặt cảm xúc và cuộc khủng hoảng đời sống đạo đức trong xã hội đương đại. The exhaustion of feeling: emotional solidarity and the crisis of moral life in contemporary society, (Tino Cao's Substack, 25/5/2026)

•  Nữ Diến Viên Nhật Bản Lần Đầu Tiên Đoạt Giải Thưởng Điện Ảnh Cannes, (FB, Nguyễn Đình Đăng, 24/5/2026). Okamoto Tao và Virginie Efira đã cùng nhau nhận giải thưởng "Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" tại Liên hoan điện ảnh Cannes lần thứ 79 (2026) cho vai diễn của họ trong phim "All of a Sudden" (Tạm dịch: Đột nhiên) của đạo diễn người Nhật Hamaguchi Ryusuke.

•  Nhờ Nazi Israel, Gaza đã trở thành khối xà bần khổng lồ cho TG ngắm!

~~~

(a)TỰ TÌNH PHƯƠNG TÂY

khi tóc bạc hỏi ta: điều mất được?

- lối bay nào lưu dấu vết nơi chim

ngươi một thuở cùng ta ngồn ngộn, gió

phút chia lìa: bật ngửa gốc thanh niên/.

khi vai mỏi hỏi ta: thời tiết mới?

- những cánh rừng suy, tạ khắp năm châu.

thơ địa chấn thôi gây thành rớt bão/.

vầng trăng chôn theo khối đá mang về/.

khi mắt đục hỏi ta: điều lỡ dở?

- buổi chiều nghe sương nặng chấn ngang lưng/.

ai thủ phạm những đường gân kỷ niệm

cây a tòng rụng lá – nhớ phương đông/.

khi môi mặn hỏi ta: lời nguyện cũ ?

- sông trămdòng biết uống được bao lăm !

em mỹ viện đến tâm hồn cũng lột!

ngược chiều kim. Nhiệt đới ẩm trong tâm

khi ký ức hỏi ta: đâu sự thật?

- núi sông càng săn đuổi tuổi năm mươi/.

tay nhặt nhạnh những thanh đời sắp mủn

chụm một lần. Chưa đốt đã tro, bay/.

đêm khẩn cấp che mối sầu ác tính

ngày xóa, bôi gốc tích kẻ lưu đày /.

mặt hớn hở. Da xâm dầy hỷ tín,

riêng bóng, hình ma đuổi chẳng nơi chui/.

đã tới lúc ta hỏi ta: ai vậy?

chết, chôn đâu? hỏa táng? ở phương nào?

Du Tử Lê


(b) Ra đời năm 1926 tại Nam Kỳ, Đạo Cao Đài được xem là một tôn giáo có tính dung hợp rõ nét. Tôn giáo này kết hợp nhiều yếu tố từ Phật giáo, Đạo giáo, Nho giáo, Công giáo và tín ngưỡng dân gian bản địa. Mục tiêu của đạo được thể hiện qua khái niệm “Đại đạo Tam Kỳ phổ độ”, tức thời kỳ cứu độ lần thứ ba nhằm hướng đến sự hòa hợp giữa các tôn giáo và con người. Ảnh hưởng của Đạo giáo đối với Đạo Cao Đài thể hiện rõ qua hệ thống thần điện, tiêu biểu là việc thờ phụng các vị thần như Quan Thánh Đế Quân, Diêu Trì Kim Mẫu và Thái Thượng Lão Quân. Trong đó, Diêu Trì Kim Mẫu được xem là vị mẫu thần cai quản cõi tiên trong tín ngưỡng thần tiên Đạo giáo, còn Thái Thượng Lão Quân gắn liền với hình tượng Lão Tử, nhân vật đặt nền tảng cho tư tưởng Đạo giáo Trung Hoa. Quan Thánh Đế Quân cũng giữ một vị trí đặc biệt trong cả Đạo giáo lẫn văn hóa Nho giáo Trung Hoa. Nếu trong Đạo giáo, ông được tôn xưng như vị thần bảo hộ chính nghĩa, trừ tà và gìn giữ trật tự đạo đức xã hội, thì trong truyền thống Nho giáo, Quan Công lại thường được xem như hình mẫu lý tưởng của lòng trung nghĩa, sự chính trực và đạo đức của bậc quân tử…Những người sáng lập Đạo Cao Đài đã vận dụng hình tượng của ông cùng Đào Viên Minh Thánh Kinh như một phương tiện để truyền tải các giá trị đạo đức phù hợp hơn với đời sống bình dân Nam Bộ, đặc biệt là Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín và tinh thần gắn bó cộng đồng.


Monday, May 25, 2026

Thứ 2, 25.5.2026

•  Mừng người thoát tù ngục: Luật Sư Trần Đình Triển được thả tù sớm hơn 1 năm, (NV, 24/5/2026). Ba bài viết trên trang cá nhân khiến Luật Sư Triển bị bắt tù 3 năm là Nguyễn Hòa Bình – những cái nhất khi làm chánh án,” “Ông Nguyễn Hòa Bình nói đúng hay sai?” và “Cần mở rộng điều tra vụ án Lê Đức Thọ [cựu bí thư Tỉnh Ủy Bến Tre] có liên quan đến con trai ông Nguyễn Hòa Bình hay không?;+Luật Sư Mai Đình: Tôi Chính Là "Vợ Cũ" Của Anh Ấy ! (FB Luật Sư Mai Đình, 16/5/2026). Vợ cũ của Luật sư Trần Đình Triển tự hào lên tiếng. 

•  Thư cho người bạn trẻ: Khi chúng ta thật sự đau! (Tuấn Khanh's Blog, 23/5/2026)

•  Việt Nam chiếm 6 chỗ trong danh sách những bữa ăn sáng ngon nhất ở châu Á. Vietnam claims 6 spots in Asia's best breakfast list, (VnExpress, 23/5/2026). Sáu món trong danh sách không phở+bánh mì: Bo kho, bun bo Hue, banh bao, cơm tấm sườn, bò né, và bánh cuốn. 

•  Cơ hội an cư của giới trẻ nói riêng và thường dân trong “Dự án Trục Cảnh Quan Sông Hồng.” Kỷ nguyên mới và liệu có thể tránh ‘thẳng cẳng’, (NV, 24/5/2026)

•  Đoàn xe buýt 'Thống Nhất'/Unity Bus của phong trào Forever Canadian sẽ đi khắp mọi nơi ở tỉnh bang Alberta: từ Airdrie, Calgary, Edmonton, Fort Mcmurray, Grande Prairie, Langdon, Lethbridge, Medicine Hat, Red Deer, St. Albert, Stettler cho đến các nơi khác, để khuyến khích người dân Alberta hãy bỏ phiếu ủng hộ việc ở lại Canada trong cuộc trưng cầu dân ý vào tháng 10 tới đây ←'Đất nước này không thể bị chia cắt': Chiến dịch giữ Alberta ở lại Canada được phát động. 'This country cannot be broken:' Campaign to keep Alberta in Canada launches, (NNW, 23/5/2026)

•  Kết quả thăm dò ý kiến ​​cho thấy tỷ lệ người dân Canada cho rằng Canada đang đi đúng hướng đạt mức cao nhất kể từ năm 2017 đến nay. Highest proportion of people since 2017 say Canada is on the right track: poll, (CTV, 24/5/2026) 

•  Các cường quốc tầm trung trong một thế giới chia rẽ. Middle powers in a divided world by Yoshihide Soeya at Keio University, (East Asia Forum, 24/5/2026)

•  Giáo hoàng Leo XIV: Người Mỹ không trầm lặng, (Nghiên cứu quốc tế, 25/5/2026). Nguồn:  Victor Gaetan, “The Not-So-Quiet American”, Foreign Affairs, 19/05/2026 Biên dịch: Viên Đăng Huy 

•  Quan điểm của tờ Guardian về 100 năm ngày sinh của Miles Davis: tại sao ông vẫn định hình nền âm nhạc hiện đại. The Guardian view on 100 years after Miles Davis’s birth: why he still shapes modern music, (Guardian, 24/5/2026);+Từ điển hình ảnh về Miles Davis. Miles Davis: A Visual Dictionary, (NYT, 24/5/2026);+Để vinh danh một trăm năm ngày sinh của Davis, nhà văn Jimmie Briggs đã suy ngẫm về tác động lâu dài của người nghệ sĩ quá cố và đưa ra một lộ trình âm nhạc để khám phá sự nghiệp kéo dài năm thập kỷ của ông. Tôi đang vật lộn như thế nào với di sản phức tạp của Miles Davis với tư cách là một nghệ sĩ và một kẻ lạm dụng. How I’m Wrestling With Miles Davis’s Complicated Legacy as Artist—and Abuser, (Vanity Fair, 24/5/2026). Miles Davis là nghệ sĩ đổi mới liên tục trong 5 thập kỷ, với khoảng 60 album studio và hàng chục live album qua 5 album tiêu biểu: 1/ Kind of Blue (1959) — Album jazz bán chạy nhất mọi thời đại; Sketches of Spain (1960) — Hợp tác với Gil Evans, lấy cảm hứng từ nhạc Tây Ban Nha; In a Silent Way (1969) — Chuyển hướng fusion jazz-rock, chịu ảnh hưởng từ người vợ thứ hai Betty Davis; On the Corner (1972) — Được coi là tiên phong cho hip-hop sampling và ambient; Tutu (1986) — Ảnh hưởng từ Prince.;+Tác phẩm nào của Miles Davis mà bạn yêu thích? What’s Your Favorite Miles Davis Track? (NYT, 21/5/2025). Bài nói lên tinh thần đổi mới không ngừng của Miles Davis, sự đa dạng trong sự nghiệp của ông (từ cool jazz, modal jazz đến fusion...), và cách âm nhạc ông vẫn ảnh hưởng mạnh mẽ sau 35 năm qua đời.

•  Jesse Freedman điểm cuốn Rabbit Redux của John Updike. John Updike, (Books, Inq. — The Epilogue, 23/5/2026)

•  Khác hẳn tiêu đề hời hợt, Việt Lâm điểm phim All of a Sudden của đạo diễn Nhật Bản Ryusuke Hamaguchi khá hay. Bộ Phim Dài 3 Giờ Đang Làm Cả Cannes Rúng Động, (FB Salon Văn hóa Cà phê thứ Bảy, 21/5/2026)

•  Truyền thống Lễ Chúa Nhật Lễ Ngũ Tuần hàng năm tại đền Pantheon ở Rome: Hàng ngàn cánh hoa hồng đỏ được thả từ oculus (lỗ trung tâm trên mái vòm) bởi các lính cứu hỏa La Mã sau thánh lễ buổi sáng. Những cánh hoa rơi xuống tượng trưng cho sự giáng lâm của Chúa Thánh Thần và "lưỡi lửa" gắn liền với câu chuyện Kinh Thánh về Lễ Ngũ Tuần← Nguồn ảnh: HJHJ3xkXYAExglM 

•  Người đàn bà Tây Ban Nha | Gerald Festus Kelly | Une Espagnole


Sunday, May 24, 2026

Chủ nhật, 24.5.2026

•  7 nhà hàng hàng đầu trong bối cảnh ẩm thực Hà Nội. 7 restaurants at the forefront of Hanoi's fine dining scene, (Nikkei, 23/5/2026). Bảy nhà hàng được Nikkei Asia nhắc đến:Gia (Chef Sam Tran); Le Beaulieu (Sofitel Legend Metropole Hanoi); Chapter Dining (Chef Quang Dung); Hibana by Koki (Capella Hanoi); Jumarc ; Etesia (Chef Hoang Minh); Cha Ca Thang Long. Các đầu bếp tập trung vào nguyên liệu địa phương, truyền thống vùng miền, và cách tiếp cận hiện đại, artisanal hơn (không cầu kỳ như Bangkok hay Singapore).

•  Tứ đại kiếm phái của người Việt ở Mỹ: Bạn trẻ sẽ chọn vạch xuất phát nào? (Nghiên cứu quốc tế, 24/5/2026)."Nhất móng, nhì răng, tam lông, tứ bì"

•  Đêm nhạc Trịnh của Mây Sài Gòn (Tinh Tú Hội Tụ, 22/5/2026)

•  Tập đặc biệt Doraemon lên sóng Nhật Bản, đậm chất Việt với áo dài, nón lá và bánh mì, (TT, 23/5/2026)

•  Hàng trăm ngàn cư dân Hà Nội ven sông Hồng: Nguy cơ mất nhà, mất sinh kế và đảo lộn cuộc sống, (TD, 23/5/2026)

•  LS Trần Đình Triển đã được tha tù có điều kiện, (FB Trần Hồng Phúc, 23/5/2026). Tin từ LS Trần Hồng Phúc thuộc Công ty luật TNHH TRẦN VŨ. Liệu ông sẽ mở lại Văn phòng Luật sư Vì Dân? ←Luật sư Trần Đình Triển bị kết tội theo Điều 331 – Từ 3 bài viết đến 3 năm tù, (LKTC, 13/6/2025)

•  Hoàng Hà - Thế nào là “gây hoang mang”? (TD, 23/5/2026). Hỏi siêu bộ:"Gây hoang mang là gì?"; siêu bộ trả lời chính xác, rõ ràng, đúng quy trình: "là phải bịt miệng" 😀. 

•  Các nhà cung cấp chỉ số định hình lại thị trường tài chính châu Á với các tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Index providers reshape Asian financial markets with exacting standards, (Nikkei, 18/5/2026). Các chỉ số (như FTSE Russell và MSCI) đang định hình lại thị trường chứng khoán và trái phiếu ở châu Á thông qua các tiêu chuẩn nghiêm ngặt (exacting standards) về tính minh bạch, khả năng tiếp cận, free-float (tỷ lệ cổ phiếu tự do giao dịch), và cơ sở hạ tầng thị trường. Các nước đạt chuẩn sẽ nhận dòng vốn lớn, trong khi bị hạ cấp hoặc loại sẽ chịu áp lực bán mạnh. FTSE Russell đưa Hàn Quốc vào World Government Bond Index (WGBI) và các nhà đầu tư nước ngoài đổ vào khoảng 15,1 nghìn tỷ won (~10,1 tỷ USD) trái phiếu chính phủ; FTSE Russell nâng cấp thị trường VN từ frontier market lên secondary emerging market (có hiệu lực từ 21/9/2026) làm VN-Index tăng mạnh >4% ngay sau thông báo. Trong khi đó, ở Indonesia, MSCI loại 6 công ty khỏi chỉ số emerging market do thiếu minh bạch, free-float thấp và nghi ngờ thao túng làm Indonesia mất 1–1,7 tỷ USD dòng vốn outflow

•  Điểm cuốn Cộng đồng người Việt hải ngoại ở sau Bức màn sắt trước đây: từ những người xây dựng CNXH đến những người xây dựng CBTB. "Review: Vietnamese Diasporas Along the Former Iron Curtain: From Builders of Socialism to Builders of Capitalism, edited by Tereza Freidingerová Available to Purchase" by Seb Rumsby, (Journal of Vietnamese Studies (2026) 21 (2): 110–113.). Những người đi lao động trước đây ở Đông Âu là người tiên phong cho cộng đồng Việt kiều sau này. 

•  Người chuyển phe Marilyn Gladu tiết lộ cuộc trò chuyện của bà với TT Carney và 'môi trường độc hại' trong nội bộ đảng Bảo thủ.Floor-crosser Marilyn Gladu reveals her conversation with Carney and the 'toxic environment' among Conservatives, (NP, 22/5/2026)

•  Alberta sẽ tổ chức trưng cầu dân ý về 'đi hay ở' với Canada, (VnExpress, 22/5/2026);+Thủ hiến Smith nói rằng những người ly khai ở Alberta nên tập trung vào cuộc bỏ phiếu mùa thu hơn là lật đổ bà. Smith says Alberta separatists should focus on fall vote rather than ousting her, (National Newswatch, 23/5/2026);+Danielle Smith đổ lỗi cho người khác về cuộc khủng hoảng đoàn kết dân tộc khi bà ấy bị chỉ trích từ mọi phía. Danielle Smith blames others for national unity crisis as she draws criticism from all sides, (Globe and Mail, 23/5/2026)

•  Mục tiêu chiến lược nhắm vào huyết mạch của Moscow: Cuộc tấn công mới đây của Ukraine đã giáng một đòn nặng nề vào trạm bơm “Solnetschnogorskaja” trong hệ thống đường ống vòng. Hình ảnh vệ tinh cho thấy ít nhất bốn bể chứa nhiên liệu đã bị phá hủy vì Ukraine đang cố tình nhắm vào các điểm yếu của hệ thống đường ống vòng dài 400 km cung cấp xăng, dầu diesel và dầu hỏa cho Moscow, các sân bay. Nếu cơ sở hạ tầng này sụp đổ, hoạt động hậu cần của thủ đô Nga sẽ bị đình trệ. (Anna DeMilanese, 19/5/2026)

 

•  Trà chiều cùng với Donny ở Hormuz

•  Đức Giáo Hoàng Leo XIV lên án các công ty hủy hoại môi trường, (NV, 23/5/2026)

•  Phim ‘FJORD’ của Cristian Mungiu đã giành giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes lần thứ 79. Cristian Mungiu’s ‘FJORD’ wins the Palme d’Or at the 79th Cannes Film Festival, (Film Updates, 23/5/2026);+Giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes được trao cho bộ phim lấy bối cảnh ở Fjord, về sự phân cực chính trị. ở Na Uy.  Palme d’Or at Cannes awarded to Fjord, Norway-set drama about political polarization, (Globe and Mail, 23/5/2026)

•  Em đứng vững vàng!


Saturday, May 23, 2026

Thứ 7, 23.5.2026

•  Phan Tấn Hải - Buổi Chiều Thơ, Nhạc, Phê Bình: Mừng Bùi Vĩnh Phúc Ra Mắt Sách, (VB, 22/5/2026)◄◄◄. "Lời của Bùi Vĩnh Phúc: "Tôi vẫn nghĩ, một con người sống thực ở đời là một người để cho mọi thứ chung quanh hắn va đập, đụng chạm vào mình. Và, đến lượt hắn, hắn cũng tự do và hạnh phúc để cho mình đụng chạm vào mọi thứ, mọi sự chung quanh. Chính sự va đập, trao đổi qua lại ấy—có thể gọi thế này được không—là một sự trao đổi về chất. Chất của cuộc đời—đắng cay mặn chát, hay ngọt bùi thơm thảo, khổ đau hạnh phúc—và cái chất, cái tình, cái tạng, cái tính cách của người cầm bút. Chính sự trao đổi, va đập, đụng chạm ấy đã tạo nên hành động, suy nghĩ và chữ viết. Chữ viết đi vào trang văn và làm nên cái mà chúng ta gọi là những văn bản. Trong thế giới văn chương, đó là những văn bản văn học. Những văn bản văn học ấy, của bất kỳ một cây viết nào, cũng có thể may mắn được trở nên một tác phẩm. Khi nó gặp được ánh mắt, tâm hồn, sự chia sẻ, rung động, thẩm thức của người đọc.  […]"

•  "Giấc mơ ốc sên" của Nguyễn Thiên Ân tranh giải Cành Cọ Vàng phim ngắn, (RFI, 22/5/2026)

•  "Phạm Thiên Thư Trịnh Công Sơn bắt gặp" (FB Đỗ Trung Quân, 21/5/2026)

•  Đất Nước Như Một Điểm Tựa Kí Ức: Chính Sách Hồi Hương Thi Hài Và Văn Hóa Tưởng Niệm Chiến Tranh Của Úc, (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 22/5/2026). Nhân việc hồi hương 18 thi hài binh sĩ Úc tử trận ở chiến trường VN năm 1966, một câu hỏi đặt ra "ai thực sự lưu giữ ký ức về những người đã ngã xuống trong chiến tranh, và liệu một xã hội có thể đồng thời tôn vinh người lính trong tư cách quân nhân lẫn tư cách con người cá nhân mà không để khía cạnh nào lấn át hay không." 

•  Góc nhìn của Tino Cao về BS Nguyễn Thị Kim Tuyến đang hầu toà, (FB Tino Cao, 21/5/2026)

•  7 tổ chức gửi kiến nghị Thủ tướng về sáp nhập vườn quốc gia, khu bảo tồn, (DT, 22/5/2026)

•  VN sắp ký kết thỏa thuận mua tên lửa hành trình BrahMos với Ấn. Vietnam close to signing BrahMos cruise missile deal with India, (Nikkei, 22/5/2026). VN chi 620 triệu đô cho tên lửa hành trình siêu thanh BrahMos từ Ấn Độ với tốc độ Mach 2.8 và tầm bay 290 km, tên lửa này sẽ tăng cường khả năng phòng thủ bờ biển của VN. 

•  Bản Lên Tiếng Về Hành Vi Khủng Bố Nội Địa Và Xuyên Quốc Gia Của Chế Độ Tô Lâm, (SBTN, 22/5/2026)

•  Phó chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân thăm và trao quà cho bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi đồng 1, (TT, 22/5/2026). Bà này không tham vọng nhiều, không phe CA/Hưng Yên/Nghệ An gì cả mà an phận với chức vụ đi trao quà. cắt bắng khánh thành, cổ động, .v.v. Cho bà giữ chức PCT suốt đời vậy! 

•  "Nên cái nắng dạn khí trời, rờ rỡ giữa tháng chỉ là làm rõ thêm, sắc nét thêm sự thật hiển nhiên rằng thị trấn không có sương mù thì tuyệt không còn gì khác. Vắng khách tham quan, quán xá đóng cửa, chợ đêm không lên đèn, người ra phơi nắng chán chê lại đứng ngồi đâu đó, lơ vơ. Cái nắng mà bọn mình đã từng thèm nhớ gần suốt năm hóa ra chỉ có vậy. Thi thoảng có một nhóm khách trôi từ dưới dốc lên (để được an trú trong kén sương thị trấn. Chỉ ở đó họ mới có cảm giác được vỗ về), thất thần hỏi ủa sương đâu rồi. Họ trốn cái nắng xứ nhà, đi một chặng đường rõ xa rồi đuối mình vào cái nắng tương tự. Nắng thì chỗ nào cũng y chang nhau". ←Kén sương mù | Nguyễn Ngọc Tư

•  Biểu đồ minh họa mức độ che phủ thực vật khác nhau trên khắp 10 thủ đô ở ĐNÁ dựa trên dữ liệu năm 2026. Theo dữ liệu trực quan, Naypyidaw (Myanmar) và Vientiane (Lào) giữ được lượng cây xanh đáng kể nhất. Hà Nội được coi như trên mức trung bình khi so sánh với mức độ ở 7 thủ đô còn lại, (ScienceKonek, 21/5/2026)

•  Cuộc trưng cầu dân ý về một cuộc trưng cầu dân ý khác: Người dân Alberta sẽ bỏ phiếu về việc đưa vấn đề ly khai vào một cuộc trưng cầu dân ý khác. Referendum on a referendum: Albertans to vote on putting separation on another ballot, (NNW, 21/5/2026) ←Quá trình hình thành việc Alberta sẽ bỏ phiếu có nên tổ chức cuộc trưng cầu dân ý về việc ly khai hay không. Alberta is to vote on whether to hold a separation referendum. Here's how we got here, (NNW, 21/5/2026) ←TT Carney nói Alberta là phần quan trọng đối với Canada khi tỉnh này lên kế hoạch bỏ phiếu về việc ly khai. Carney says Alberta is 'essential' to Canada as province plans vote on separation, (BBC, 22/5/2026)

•  Trùng Dương: Bộ nhật ký 83 năm và trận chiến pháp lý xuyên đại dương: Khi lịch sử Trung Quốc nằm trong tay tòa án Cali, (TCTKM, 20/5/2026)◄◄◄.

•  Lời than về cuộc đấu tranh không ngừng nghỉ để định hình bản sắc văn hóa từ góc nhìn của người Canada gốc Á. Sự phân đôi của bản sắc. The Dichotomy of Identity, (The Georgia Straight, 13/4/2026)

•  Đoàn tàu Siemens Airo đến Seattle tuần này để thử nghiệm lần cuối cho tuyến đường Amtrak Cascades sau các thử nghiệm trước đó ở Colorado và Hành lang Đông Bắc. Amtrak's New Airo Trains Just Arrived in Seattle—Here’s What to Expect, (CNN, 22/5/2026). Muốn trải nghiệm hành trình này!

•  Nghiên cứu tổng quan về các rào cản đối với việc áp dụng chatbot AI ở người cao tuổi. Huong Luu Thi Thu, Ly Le Thi Khanh & An Nguyen (2026). Barriers to AI Chatbot Adoption Among the Elderly: A Scoping Review. International Journal of Human–Computer Interaction, 1–20. https://doi.org/10.1080/10447318.2026.2674292. Bài nghiên cứu tổng quan của ba tác giả Việt Nam cung cấp cái nhìn toàn diện về các rào cản trong việc áp dụng chatbot AI đối với người cao tuổi. Nghiên cứu tổng hợp dữ liệu từ 17 nghiên cứu được công bố đến tháng 7/2025 trên hai cơ sở dữ liệu Scopus và Web of Science.Thông qua phân tích chủ đề, nghiên cứu của Huong Luu Thi Thu, Ly Le Thi Khanh & An Nguyen đã xác định bảy nhóm rào cản chính: 1/ Rào cản về tình trạng thể chất; 2/ Rào cản về giao tiếp và tương tác; 3/ Rào cản về giao diện và thiết kế; 4/ Rào cản về khả năng sử dụng công nghệ; 5/ Rào cản về hỗ trợ kỹ thuật; 6/ Rào cản tâm lý; và, 7/ Rào cản về lòng tin. Bài đề xuất nhiều giải pháp và gợi ý cải thiện nhằm vượt qua các rào cản trên, góp phần nâng cao mức độ chấp nhận và sử dụng chatbot AI ở nhóm người cao tuổi.

•  Kế hoạch dự phòng của châu Âu để thay thế NATO, (Nghiên cứu quốc tế, 23/5/2026). Nguồn: “Europe’s secret Plan B to replace NATO”, The Economist, 19/05/2026 Biên dịch: Phạm Ánh Minh.


“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html