Monday, November 16, 2026

Thứ 2, 16.11.2026

•  Thơ Huỳnh Thị Quỳnh Nga - Dòng Tóc Bay, (Du Tử Lê, 15/11/2026)

•  Đề xuất cho người dưới 18 tuổi hiến tạng: Chuyên gia nói gì, dư luận nghĩ sao?, RFA, 15/11/2026)

•  Vụ bắt giữ Hoàng Mèo, Tấn Bo và câu hỏi về quyền tự do sáng tạo nghệ thuật trong một nhà nước pháp quyền: Luât pháp hay luật rừng? (TD, 15/11/2026). Bài của Dương Ngọc Hoài Linh. 

•  Ở hội nghị thượng đỉnh ASEAN, Trump sẽ tập trung vào thuế quan và trung chuyển, đặt chuỗi cung ứng, nguồn cung ứng và quan hệ Trung Quốc của Việt Nam. Bài kiểm tra thương mại thực sự của Việt Nam nằm ngoài phạm vi thuế quan của Trump. Vietnam’s real trade test lies beyond Trump’s tariffs by Tran Hoang Tu Linh, (Asian Times, November 14, 2026)

•  Ba tin không cần đọc nhưng lỡ đọc, trên trang mạng Người Việt: Hà Nội miễn phí xe buýt, metro cho… ‘người có tài năng’, (NV, 15/11/2026). Người không có tài năng, đi xe hơi;+Sài Gòn: Tiệm Shake Shack đầu tiên sắp mở cửa ở Thảo Điền, (NV, 15/11/2026);+Trịnh Văn Quyết bị Đoàn Luật Sư Hà Nội lôi ra xóa tên, (NV, 15/11/2026). Giờ mới biết tên này là luật sư và mới bị xoá tên, sau khi "ra tù" sớm hơn định kỳ. Thêm một tên hạ cánh êm xuôi.

•  Tông huấn của Đức Giáo Hoàng đến Argentina: Our Lady of Luján, (The Pope's Homilies, Nov 15, 2026)

•  TT Carney được trao tặng "Huân chương Dân chủ" bởi một nhóm các chiến lược gia chính trị toàn cầu. Carney awarded ‘Democracy Medal’ by global group of political strategists, (Global News, 14/11/2026)

•  Cuối cùng, rồi cũng xong đếm và kiểm phiếu mid-term. Cám ơn xanh. 

•  Kiệt tác "Tinker, Tailor, Soldier, Spy" của John le Carré, được BBC chuyển thể năm 1979, là một bức tranh hoàn hảo về nước Anh suy tàn, vật lộn với sự trì trệ hậu đế quốc trong một thế giới đang thay đổi. The spying game: Tinker, Tailor, Soldier, Spy by Eliot Wilson, (The Ideas Lab, Jan 04, 2023)

•  "Tôi luôn ngưỡng mộ vẻ đẹp hình thể phụ nữ. Những đường cong, sự mềm mại, vẻ gợi cảm; cũng như cả sức mạnh, sự phức tạp và vẻ thanh lịch nữa. Vẻ đẹp nằm ở cách người phụ nữ di chuyển và sự tự tin thể hiện qua dáng vẻ của cô ấy. Có những điều xứng đáng được trân trọng trong im lặng (ld: đó là những gì mình đang làm cho đến chết😀), (Cade Roman, Nov. 14, 2026) + Những đường cong.


Sunday, November 15, 2026

Chủ nhật, 15.11.2026

•  Những rào cản tạo ra bất bình đẳng trong nỗ lực hoà nhập của phụ nữ VN nhập cư ở Đài Loan: Hơn Cả Một Nỗ Lực Cá Nhân - Câu Chuyện Hòa Nhập Của Phụ Nữ Việt Nam Tại Đài Loan, (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 14/11/2026)

•  Thơ Ngô Văn Phú - Hoa Trắng Tình Yêu, (FB Sách hay nên đọc, 13/11/2026)

•  Tô Lâm qua Cambodia dự sự kiện bị Sam Rainsy chỉ trích là ‘trò hề’, (NV, 14/11/2026). Đúng vậy! Sam Rainsy lên án sự kiện quy tụ các nhà lãnh đạo tại Phnom Penh là “trò hề” vì khối Pháp Ngữ được cho là có sứ mệnh thúc đẩy sự hợp tác giữa các quốc gia nói tiếng Pháp và liệt kê hòa bình, dân chủ và nhân quyền là những nguyên tắc cốt lõi của mình.

•  Những phận người bị khuất lấp trong 'Possible love' (TS, 14/11/2026). Tựa đề tiếng Việt của Possible Love: Khả thể của tình yêu

•  TT Carney cho biết Canada sẽ chỉ ký thỏa thuận thương mại với Hoa Kỳ nếu thỏa thuận đó bao gồm một ngành công nghiệp ô tô khả thi. Carney says Canada will only sign a U.S. trade deal that includes viable auto sector, (NNW, 14/11/2026)

•  Thủ Tướng Canada Thăm Nhà Thờ Chính Tòa Manila. Canadian Prime Minister Visits Manila Cathedral, (FB Saints of Today, Nov. 14, 2026)

•  Trải nghiệm Vancouver như một người bản địa. Vancouver like a local, (Reuters, Nov. 14, 2026)

•  Lucy Meilus tìm hiểu về cha mình sau khi ông đã ra đi.  My dad is taking out billboards from the afterlife - On getting to know someone after they're gone., (Lucy Meilus, Nov 07, 2026)

•  Liệu bằng Thạc sĩ Mỹ thuật - MFA có giúp bạn được xuất bản không và giá trị thực sự của bằng MFA ngành viết sáng tạo là gì? The Fetishization of Technique, (Blake Lefray, Nov. 12 in Below the Fray). Blake Lefray khuyên học trò mình nên trải nghiệm cuộc sống thực tế để tích lũy vốn sống và giữ sự tò mò cho hành trình viết lách của mình.

•  “Ave Verum Corpus”. Mozart sáng tác “Ave Verum Corpus” vào tháng 6/1791 — gần cuối cuộc đời ông. Tác phẩm giản đơn đến mức gần như trần trụi, vậy mà lại chứa đựng cả thiên đường. Leonard Bernstein đã chỉ huy tác phẩm này tại Nhà thờ chính tòa Waldsassen vào năm 1990 — với nhịp độ chậm rãi, đầy trìu mến, tựa như chẳng nỡ rời xa từng nốt nhạc.

•  Không đề | Monika Cichoszewska

~~~

[*] Thơ Ngô Văn Phú - Hoa Trắng Tình Yêu, (FB Sách hay nên đọc, 13/11/2026)

Không lúc nào ta không nghĩ về nhau

Những ước mơ lặng thầm

Những khát khao gần gũi

Bao năm tháng chia xa bao chờ đợi

Đã bao giờ ta được sống gần nhau

Gặp gỡ làm chi cho vơ vẩn âu sầu

Cho trằn trọc nhớ thương, thương nhớ

Khi cái thiếu tìm về nơi sẵn có

Chưa đắp bù càng thiếu vắng cô đơn

Đôi mắt em ẩn náu nỗi niềm riêng

Câu cửa miệng em mong chờ kiếp khác

Anh cũng thế cứ như người bước hụt

Nửa sống cho mình nửa biết sống cho ai

Vẫn cứ đi khắp bể rộng sông dài

Để lại phía sau lời yêu thương chưa bao giờ nói được

Để lại phía sau một tâm hồn đói khát

Để lại sau mình hoa trắng tình yêu


Saturday, November 14, 2026

Thứ 7, 14.11.2026

•  Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ công bố tân ban thường vụ, (NV, 13/11/2026). Hội đồng quy tụ đại diện sáu tôn giáo trong cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, gồm Công Giáo, Phật Giáo, Tin Lành, Phật Giáo Hòa Hảo, Cao Đài, và Chính Thống Giáo.

•  Tiếng Rao Việt: Lưu Giữ Di Sản Âm Thanh Của Đời Sống Thường Nhật, (FB Digitizing Việt Nam, 13/11/2026) →Tiếng Rao Việt (Street Cries of Vietnam) 

•  Ba Tù Nhân Lương Tâm Được Trao Giải Nhân Quyền Việt Nam Năm 2026, (FB Defend the Defenders, 13/11/2026). Mục sư Nguyễn Mạnh Hùng, nhà báo độc lập Lê Hữu Minh Tuấn, và nhà hoạt động nhân quyền Lê Chí Thành, hiện đang bị giam cầm;+Triển lãm «Những bộ đồng phục của lương tâm» (Uniforms of Conscience) trong khuôn khổ Tuần lễ Tự do Berlin 2026, trong đó các tù nhân lương tâm từ Việt Nam là chủ đề của một gian trưng bày, (Helena Huong Nguyen, Nov. 13, 2026)

•  Việt Nam sẽ xử lý vấn đề ‘khủng bố’ theo kiểu nào? (NV, 13/11/2026). Vụ ba người gốc Việt bị chính quyền Việt Nam bắt cóc ở Cambodia và áp tải về VN rồi cáo buộc là “khủng bố”: Ông Nguyễn Đức Thuận (52 tuổi, công dân Na Uy), ông Trần Hiệp (còn có tên khác là Hồ Phạm Hiệp Huy, 51 tuổi, công dân Úc) và ông Thái Công Trường Sơn (46 tuổi, công dân Việt Nam nhưng sống tại Cambodia). Giờ, mới  biết thêm Thái Công Trường Sơn (46 tuổi, công dân Việt Nam nhưng sống tại Cambodia) người bị VT bỏ quên trong nỗ lực vận động quốc tế trả tự do ⅔. Nên vận động cho cả 3 và đòi thả hết. 

•  Tội! Toàn dân nghèo phải nộp thuế nuôi CA đến chết! Công an đương nhiệm lương cao, có nhà xã hội; rời ngành thêm trợ cấp khủng, (RFA, 13/11/2026). Giai cấp CA bóc lột ở nước CHXNCHVN là đây! 

•  Báo cáo ngày 12/11/2026 của Tổ chức SeaLight: Đội tàu cá Trung Quốc ngoài khơi Việt Nam: Hoạt động thương mại, áp lực từ nhà nước. China’s Fishing Fleet Off Vietnam: Commercial Activity, State-Backed Pressure. Trong vòng bốn năm qua, một đội tàu cá Trung Quốc càng ngày càng đông đã liên tục quay trở lại vùng biển ngoài khơi tỉnh Quảng Ngãi, đẩy ngư dân Việt Nam ra khỏi các ngư trường truyền thống, trong khi Bắc Kinh không ngừng mở rộng các yêu sách hàng hải phi pháp tiến gần hơn đến bờ biển miền Trung Việt Nam. Dữ liệu theo dõi từ SeaLight cho thấy một đội tàu gồm khoảng 100 tàu cá Trung Quốc thường xuyên xuất hiện trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam ngoài khơi Quảng Ngãi, hoạt động trong phạm vi 28 hải lý tính từ đảo Lý Sơn. Có những ngày trong năm 2026, hơn 40 tàu cùng lúc có mặt tại khu vực này. Hoạt động đánh bắt đạt đỉnh điểm vào tháng 3 và tháng 4 năm 2026 – mức cao nhất ghi nhận được trong dữ liệu của SeaLight từ trước đến nay. Một tàu công vụ của chính phủ Trung Quốc đã theo sát các đợt di chuyển theo đội tàu này. Dù mang tính chất thương mại, nhưng thông điệp đằng sau rất rõ ràng: Bắc Kinh cho phép và bảo hộ các hoạt động này tại vùng biển mà họ tuyên chủ quyền một cách phi pháp. Các cộng đồng ngư dân Việt Nam đang phải gánh chịu hậu quả, mất quyền tiếp cận các ngư trường truyền thống và đối mặt với những rủi ro thực sự trên biển. Trong khi đó, Hà Nội vẫn giữ cho các cuộc đối đầu này phần lớn nằm ngoài sự chú ý của công chúng. SeaLight đã cung cấp thông tin này cho Ban Việt ngữ của đài BBC vào tháng trước, nhưng đây là báo cáo đầu tiên bằng tiếng Anh về các hoạt động nêu trên ← https://www.sealight.live/posts/china-s-fishing-fleet-off-vietnam-commercial-activity-state-backed-pressure

•  ‘Chung Con’ lần đầu lộ diện sau khi được thả tù sớm, (NV, 13/11/2026). Nguyễn Đức Chung, cựu chủ tịch Hà Nội, ở ẩn khá kỹ, đến giờ, mới chào hàng bà con thoát tù sớm, sau 5 năm, cho bản án 13.5 năm. Tướng CA sướng nhỉ, hạ cánh ẩn danh!

•  Vì sao Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được bị thay thế? (BBC, 13/11/2026)

•  Câu chuyện điệp viên của Anh với cuộc đào tẩu thời Chiến tranh Lạnh làm sáng tỏ cuộc truy lùng gián điệp Canada. British spy tale about Cold War defection sheds new light on Canadian mole hunt, (NNW, 13/11/2026)

•  TT Carney lên đường tham dự hội nghị thượng đỉnh Đông Nam Á trong bối cảnh cuộc khủng hoảng người tị nạn Rohingya ngày càng trở nên tồi tệ. Carney heads to Southeast Asia summit as Rohingya refugee crisis grows worse, (NNW, 13/11/2026) →Các đối tác Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Canada cần Canada trình bày rõ ràng hơn về những tham vọng của mình trong khu vực cũng như các giới hạn chính trị mà mình đặt ra. Canada’s Indo-Pacific Partners Deserve Clarity on China Policy by Alexandru Filip, (DIplomat, 10/11/2026)

•  Các mức thuế quan mà Trump áp đặt lên Canada theo Mục 338 không vượt qua được mặt pháp lý: cách thức thực hiện, quy trình, thẩm quyền đánh thuế và thời điểm áp dụng đều nằm ngoài phạm vi cho phép của đạo luật năm 1930. Section 338 Tariffs Are Unlawful by Joel Griffith and Andrew Hale, (AAF, November 10, 2026)

•  Bất chấp những căng thẳng giữa Canada và Hoa Kỳ, tuyến đường ở Bờ Tây vẫn tiếp tục duy trì. Despite Canada-U.S. tensions, this West Coast route as old as the gold rush endures, (Province, 13/11/2026). Thị trấn Skagway ở Alaska từ lâu đã được mệnh danh là "Cửa ngõ dẫn đến Klondike"

•  Roger Waters đưa ra lời kêu gọi đầy tâm huyết về việc "chấm dứt nạn diệt chủng tại Gaza." Roger Waters launches heartfelt plea for 'an end to the genocide in Gaza', (France 24, Nov. 13, 2026)→Roger Waters & Mona Miari – Comfortably Numb Re-Imagined, (Roger Waters and Mona Miari, Jun. 17, 2026). Một cách thể hiện mới cho ca khúc "Comfortably Numb" – sản phẩm hợp tác giữa Roger Waters và nghệ sĩ người Palestine, Mona Miari. Với những lời ca được viết mới bằng cả tiếng Anh và tiếng Ả Rập, tác phẩm này tái định hình bài hát thông qua các chủ đề về sự dịch chuyển, ký ức, mất mát, trên con đường theo đuổi công lý và phẩm giá con người. https://www.youtube.com/watch?v=WBmrT3uqmeM&list=RDWBmrT3uqmeM&start_radio=1

•  Ghi chú về việc biên soạn một tuyển tập mang tính chuẩn mực: "The Oxford Book of American Poetry." Notes on Making a Canonical Anthology: The Oxford Book of American Poetry​ ​by David Lehman​, (Hudson Review, October 2026)

•  Về Richard Posner​ - Tạm biệt một người đồ sộ. On Richard Posner​ - Goodbye to A Giant​, (Cass Sunstein​, Nov 12, 22026​)

•  Môi ướt


Friday, November 13, 2026

Thứ 6, 13.11.2026

•  Đỗ Hồng Ngọc - Chiều chiều dắt ra bờ sông…(Đỗ Hồng Ngọc, 25​/8/2026 

•  Sao em sống được là nhờ chị không qua khỏi?, (VV, 12/11/2026)

 Nguyễn Đức Lực viết về tác phẩm của Han Kang. 

•  Chuyên gia hướng dẫn cách tìm một bãi biển tuyệt vời ở Việt Nam. How to Find a Great Beach in Vietnam. An Expert’s Guide, (NYT, 11/11/2026)

•  Thương mại Việt Mỹ, vì sao chưa thể loại trừ rủi ro? (NV, 12/11/2026)

•  Lãnh Đạo IMF Châu Á Cảnh Báo Về Đầu Tư Công Của Việt Nam, (BBC, 17/10/2026)

•  Việt Nam công bố nghệ sĩ Thanh Nga bị ‘phản động’ sát hại, (NV, 12/11/2026)

•  Tân Chủ tịch UBND TP HCM Lê Quốc Phong có lý lịch thế nào?, (BBC, 11/11/2026)

•  Các quốc gia ASEAN bị xếp vào nhóm "bị đàn áp" hoặc "đóng kín", trong bối cảnh các nhà hoạt động phải đối mặt với tình trạng quấy rối và bắt giam, các cuộc biểu tình bị hạn chế, còn xã hội dân sự trở thành mục tiêu bị tấn công, bao gồm cả tại Philippines, quốc gia đăng cai hội nghị. Trước thềm Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 sắp tới, CIVICUS Monitor kêu gọi các nhà lãnh đạo ASEAN chấm dứt việc phớt lờ sự suy giảm của không gian dân sự trong khu vực, đặc biệt là tại Myanmar, Việt Nam và Lào, (CIVICUS Monitor, Nov. 12, 2026)

•  Tại sao Canada đột ngột chuyển trọng tâm thương mại sang châu Âu? Why Canada is suddenly shifting its trade focus to Europe? (CTV, 12/11/2026)

•  Điều gì sẽ xảy ra với Vancouver khi “trận siêu động đất” ập đến? What Will Happen to Vancouver When “The Big One” Hits?, (604NOW, 12/11/2026)

•  “Việc 74% các nước trên thế giới ngày nay đang nằm dưới sự cai trị của các chế độ độc tài không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Chúng ta thực sự đang bầu chọn những nhà lãnh đạo phi tự do thông qua các tiến trình dân chủ, bởi vì chúng ta đã đánh mất sự chú tâm, sự gắn kết gần gũi và quyền tự quyết của chính mình,” bà Maria Ressa – người đoạt giải Nobel, đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của Rappler – nhận định tại Hội nghị thường niên lần thứ 31 dành cho các thành viên nhiệm kỳ (Term Member Conference) của CFR. Dựa trên trải nghiệm thực tế khi phải đối mặt với các cuộc tấn công từ chính quyền Duterte tại Philippines, bà đặt ra một câu hỏi cho người dân Mỹ: “Người dân Georgia đang xuống đường. Người Ukraine đang đấu tranh cho quyền lợi của họ. Người Iran cũng đang đấu tranh cho quyền lợi của mình. Người Philippines đã đưa một kẻ độc tài ra trước tòa án ở The Hague. Còn các bạn, các bạn sẵn sàng hy sinh điều gì vì sự thật?” (Council on Foreign Relations, Nov. 12, 2026)

•  Ý nghĩa đích thực của quyền lực là gì?, (Nghiên cứu quốc tế, 12/11/2026). Nguồn: David Sacks, “The True Meaning of Power”, Foreign Affairs, 06/11/2026 Biên dịch: Viên Đăng Huy. Có phần viết về vai trò Mỹ trong cuộc chiến VN.

•  “Gu” rốt cuộc là cái gì và tại sao nó lại trở thành dạng trí thông minh mới? WTF is taste and why is it the new intelligence? (Jade Conner​, Jul 25, 2025)

•  Danh sách 50 tác phẩm hay về tình yêu trên Atlantic. 50 Unforgettable Love Stories, (Atlantic, Oct. 31, 2026)


Thursday, November 12, 2026

Thứ 5, 12.11.2026

•  Đại hội VBVNHN nhưng không thấy nêu tên nhà văn hay nhà thơ nào??? Đại Hội Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại lần thứ 14 tại Little Saigon, (NV, 10/11/2026). "Tiền thân của Hội Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại (HVBVNHN) là Hội Bút Việt, được chính thức thành lập từ Tháng Mười, 1957 qua Nghị Định số 111- BNV/NA/P5 của Bộ Nội Vụ VNCH. Hội gia nhập PEN International và được công nhận là hội viên tại Đại Hội Văn Bút Quốc Tế ở Tokyo, Nhật, vào Tháng Mười, 1957.  Sau đó, hội đã liên tục hoạt động không ngưng nghỉ cho tới Tháng Tư, 1975. Đến PEN International lần thứ 44 tại Rio de Janeiro, Brazil, vào năm 1979, Minh Đức Hoài Trinh cùng ký giả Trần Tam Hiệp đã vận động hành lang, và cuối cùng được chính thức công nhận lại là thành viên của tổ chức quốc tế này"

•  Thơ Lê Văn Trung - Chim Khách, [*] Du Tử Lê, 10/11/2026)

•  Thơ tình haiku (phần 3) - Bạt Xứ chuyển ngữ, (VV, 11/11/2026)

•  Nora A. Taylor -  Nguyễn Trung Ở Tuổi 80: Tự Do Thăng Hoa, (FB Nguhuart, 11/11/2026)

•  Bà Priscilla Chan, vợ của Mark Zuckerberg, kể lại hành trình gia đình gốc Hoa của mình trốn chạy khỏi Việt Nam bằng thuyền, (FB Dung Dang, 10/11/2026)

•  Phải chăng Trung Quốc đang bao vây Việt Nam? Is China encircling Vietnam? (Nikkei Asia, Nov 11, 2026)

•  Biển Đông : Trung Quốc và ASEAN không thể hoàn tất đàm phán COC trong năm nay, (RFI, 11/11/2026)

•  Canada Trong Chiến Tranh Việt Nam, (HL, 10/11/2026)

•  Nhân ngày Chiến Sĩ Trận Vong Canada 11/11, đọc bài thơ: "Dulce et Decorum Est" by Wilfred Owen, (Poetry Foundation, 11/11/2026). Cụm từ tiếng Latinh "Dulce et Decorum Est" này bắt nguồn từ nhà thơ La Mã Horace: “Thật ngọt ngào và xứng đáng biết bao khi được hy sinh vì tổ quốc. It is sweet and fitting to die for one’s country.”

•  TT Carney sẽ lên đường tham dự các hội nghị thượng đỉnh tại Ireland, Philippines, Campuchia và TQ. Carney takes off Wednesday for summits in Ireland, Philippines, Cambodia and China, (NNW, 11/11/2026). Hành trình bận rộn của TT>

•  Canada có sự ổn định chính trị đáng kinh ngạc so với phần còn lại của thế giới, (Ray- trước đây là Charestiste, Nov. 10, 2026)

•  Đức tin, nghệ thuật và nhạc rock ’n’ roll định hình hoạt động từ thiện của các tỷ phú ở British Columbia. Faith, art and rock ’n’ roll shape B.C. billionaires’ giving, (Business in Vancouver, 11/11/2026)

•  Sự đa dạng của ẩm thực Trung Hoa (như Quảng Đông; Thượng Hải/Giang Tô, Tứ Xuyên/Hồ Nam) tại Vancouver thực sự đáng kinh ngạc. Dưới đây là hướng dẫn tóm lược. The variety of Chinese food in Vancouver is staggering. Here's a quick guide, (Province, 11/11/2026)

~~~

[*] Thơ Lê Văn Trung - Chim Khách

Người đã không về

thì đành vậy

Hình như chim khách báo tin nhầm

Cánh cổng đợi chờ

không ai khép

Rêu bám xanh màu của lãng quên


Người đã không về

câu hò hẹn

Là chuyện thuyền quên những bến sông

Là chuyện bèo mây quên dòng nước

Trôi để mà trôi, chẳng bận lòng


Người đã không về

lời ai hát

Cây khế buồn nghe tím cả chiều

Có lẽ mai này hoa tím rụng

Hương còn nhuộm tím cả chiêm bao


Người đã không về

khu vườn cũ

Có một vầng trăng mãi khuyết rằm

Có con chim khách ngang đầu ngõ

Không hiểu vì đâu cứ báo nhầm.


Wednesday, November 11, 2026

Thứ 4, 11.11.2026

•  Thơ Nam Dao NM Hung, 10/11/2026

Người bước, bước lọạng choạng

Mây hôn hoàng bay ngang

Nắng vàng soi tóc bạc

Hết một cuộc lang bang

Thôi ta về cố quận

Nhắp chén thiên cổ sầu

•  Thơ Du Tử Lê - Những Con Dế Nghe Kinh, [*] (Du Tử Lê, 10/11/2026)

•  Đọc hồi ký Hồ Hữu Tường, hồi tưởng một thời báo chí tự do, (LKTC, 10/11/2026)

•  Khoảng Trống Phê Bình Và Sự Thống Trị Của Thị Trường Trong Mỹ Thuật Việt Nam, (FB Nguhuart, 9/11/2026). Nhận xét chính xác về nền mỹ thuật sơ cấp ở VN đương đại.

•  Lã Nguyên - Trần Đình Sử và những bước đột phá trong nghiên cứu, giảng dạy văn học ở Việt Nam, (VV, 11/11/2026). Bài viết công phu. 

•  Việt Nam kết nối với các nước láng giềng nhằm đối trọng với sức ép bao vây từ TQ. Ban Keun and Beyond: Vietnam Engages Neighbours to Hedge China’s Encircling Power  by Huynh Trung Dung, (Fulcrum, Nov. 11, 2026, 

 •  Vì sao Mỹ gia hạn điều tra vi phạm sở hữu trí tuệ đối với Việt Nam? (BBC, 10/11/2026)

•  Cựu Đại Sứ Hoa Kỳ Nói Thặng Dư Thương Mại Việt Nam Không Phải Do Chuyển Tải Hàng Lậu, (SBTN, 10/11/2026)

•  Tướng Nguyễn Trường Thắng gặp ông Hùng Cao bàn vấn đề gì? (BBC, 10/11/2026)

•  Ông Tô Lâm chỉ mất hai năm rưỡi để vượt ông Nguyễn Phú Trọng về số chuyến công du nước ngoài, (RFA, 10/11/2026). 20 chuyến cho NPT trong 13 năm; nhưng TL, trong 2,5 năm, đạt 21 chuyến du hí đa phương tuyên truyền bên ngoài nhưng siết chặt tự do trong nước đến nghẹn thở?

•  Xuất khẩu của Canada sang Trung Quốc tăng vọt trước chuyến thăm của TT Carney. Canadian exports to China surge ahead of Carney visit, (CTV, 10/11/2026)

•  Ottawa công bố danh sách các công ty cử nhân sự tham gia văn phòng phụ trách các dự án lớn. Ottawa releases list of companies lending staff to major projects office, (CTV, 10/11/2026)

•  Giai đoạn kiểm phiếu cuối cùng cho cuộc bầu cử cấp tỉnh tại British Columbia đã hoàn tất, với kết quả như sau: Đảng Bảo thủ-BC Conservatives: 64 (+20); Tân Dân Chủ-BC New Democrats: 27 (-20); và Xanh-Green: 2 (=), (Canada Projections, 9/11/2026) →•  Thủ hiến được chỉ định Lorne Doerkson tuyển chọn các nhận vật có ảnh hưởng trong đảng Bảo thủ vào văn phòng thủ hiến. Rob Shaw: Doerkson brings Conservative architects into premier's office, (Business in Vancouver, 10/11/2026)

•  Thị trường lao động tại British Columbia hạ nhiệt trong tháng 8 khi áp lực lạm phát chuyển hướng. Bryan Yu: B.C. labour market softens in August as inflation pressures shift, (Business in Vancouver, 10/11/2026)

•  Các giám mục Công giáo Hoa Kỳ kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới thực hiện hành động quyết liệt về khí hậu tại COP31. U.S. Catholic bishops urge world leaders to take decisive climate action at COP31, (EWTN News, 9/11/2026) ←USCCB and CRS Call on World Leaders to Act Decisively at COP 31 to Protect Our Common Home, (USCCB, 6/11/2026)

•  Khỏa thân | Sir William Nicholson. Sir William Nicholson hiếm khi vẽ tranh khỏa thân; nhưng ông lại khắc hoạ vợ mình Edith, và không cho trưng bày nó khi ông còn sống. Có những bức tranh vốn không dành cho công chúng chiêm ngưỡng.

•  Một đoạn suy ngẫm đầy thú vị của Philippe Noiret về tuổi già: "Dường như cầu thang ngày nay dốc hơn trước thì phải. Các bậc thang cao hơn, và số lượng bậc cũng nhiều hơn. Dù sao đi nữa, việc bước hai bậc một lúc đã trở nên khó khăn hơn. Giờ đây, tôi chỉ có thể bước từng bậc một. Một điều nữa là cỡ chữ in ngày nay quá nhỏ. Khi đọc báo, tôi cứ phải đưa tờ báo ra xa dần; tôi phải nheo mắt mới nhìn rõ được chữ. Hôm nọ, suýt chút nữa tôi phải bước hẳn ra khỏi buồng điện thoại công cộng mới đọc được các con số trên khe nhét xu. Thật nực cười khi bảo rằng một  người ở độ tuổi như tôi lại cần đeo kính, nhưng cách duy nhất khác để nắm bắt tin tức là nhờ người khác đọc cho nghe—mà cách này cũng chẳng thỏa đáng lắm, vì dạo này mọi người nói chuyện nhỏ nhẹ quá, khiến tôi chẳng nghe rõ được gì. Mọi thứ dường như đều xa hơn. Khoảng cách từ nhà tôi đến nhà ga đã tăng gấp đôi, chưa kể họ còn dựng thêm một con dốc mà trước đây tôi chưa từng để ý tới. Hơn nữa, các chuyến tàu cũng khởi hành sớm hơn. Tôi đã bỏ thói quen chạy đuổi theo tàu, vì mỗi khi tôi đến nơi thì tàu đã kịp lăn bánh rời đi từ lúc nào rồi. Chất liệu vải may âu phục cũng chẳng còn như trước. Tất cả những bộ vest của tôi đều có xu hướng co lại, nhất là ở phần eo. Dây giày cũng trở nên khó với tới hơn. Ngay cả thời gian cũng thay đổi. Mùa đông thì lạnh hơn, còn mùa hè lại nóng hơn. Tôi cũng muốn đi du lịch đây đó, nếu như mọi nơi không quá xa xôi như vậy. Tuyết cũng nặng hơn mỗi khi tôi cố gắng xúc dọn. Những luồng gió lùa cũng mạnh hơn—chắc là do cách họ làm cửa sổ thời nay cả thôi. Mọi người bây giờ trông trẻ hơn nhiều so với chính tôi hồi bằng tuổi họ. Gần đây, tôi có tham dự một buổi họp mặt cựu sinh viên đại học, và tôi đã thực sự sốc khi thấy những 'đứa trẻ' được nhận vào trường. Phải thừa nhận rằng họ có vẻ lịch sự hơn thế hệ chúng tôi ngày trước; vài người trong số đó gọi tôi là 'ông', thậm chí có người còn ngỏ ý giúp tôi sang đường. Một hiện tượng song hành khác: những người cùng độ tuổi với tôi lại trông già hơn tôi. Tôi hiểu rõ rằng thế hệ của mình đang tiến gần đến cái mà người ta vẫn thường gọi là..." Đến một độ tuổi nhất định thì cũng là chuyện thường, nhưng liệu đó có phải là lý do khiến các bạn cùng lớp của tôi lại rơi vào tình trạng lẩm cẩm nặng nề đến thế không? Tối hôm đó, tại quán bar trong khuôn viên trường đại học, tôi tình cờ gặp lại một người bạn cùng lớp. Anh ấy đã thay đổi nhiều đến mức chẳng còn nhận ra tôi nữa.

~~~

[*] Thơ Du Tử Lê - Những Con Dế Nghe Kinh

người cho tôi trần gian,

trái đất thời thơ dại.

chim canh cửa thiên đàng.

thuở chúng còn chịu… nói.

người cho tôi mùi hương.

và, mặt trời giữa ngực.

môi nếm vị hoa-nghiêm.

tim trú rừng bát-nhã.

người cho tôi vực, khuya.

đêm, vọng nồng, tiếng hát.

những ngón tay xuân thì,

bươi tìm tôi-thất-lạc.

người cho tôi tái sinh.

giữa chập trùng oan, khuất.

những con dế nghe kinh,

gióng hồi chuông phổ độ.

người cho tôi đám đông:

thấy chúng ta là một.

trong dáng ngồi Quán Âm,

tôi kiết già nỗi nhớ.

người cho tôi bền, lâu

từ ngọn đèn đã tắt.

tôi cho… tôi đời sau,

từ khi em có mặt.


“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html