Thứ 7, 30.5.2026

         •  Ánh nắng chiếu sọc | Henning von Gierke

•  Bùi-Vĩnh-Phúc-Thơ — Từ Thủ Pháp Đến Cảm Xúc, (DM, 29/5/2026). Bài của Trần C. Trí điểm cuốn 'Tuyển tập Bùi Vĩnh Phúc—Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương' (NXB Nhân Ảnh, 2026).

•  Tín ngưỡng thờ Mẫu tìm sức sống mới trong không gian số, (NĐT, 29/5/2026)

•  Bầy hủ tiếu Sài Gòn, (TTCT, 7/5/2026). Đủ loại hủ tiếu SG. 

•  Vũ Thạch - Khi "kiến tạo hòa bình" được rao giảng bởi người đang bóp nghẹt không gian dân sự, (FB Câu Lạc Bộ Nhà Báo Tự Do Việt Nam, 30/5/2026)◄◄◄ ;•  TL đề ra giải pháp cho cảnh báo 3 cuộc khủng hoảng toàn cầu. Vietnam's To Lam warns of three global crises, sets out solutions, (Reuter, 29/5/2026)

•  TDNL trong kỷ nguyên vươn mình: Theo gót Hà Nội, TP. HCM thành lập cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP. HCM, (LKTC, 29/5/2026) →Một ngày buồn của báo chí TP. HCM, (FB Nguyễn Thanh Sơn, 28/5/2026)

•  Kiên đầu bạc. Đã ra tò, (Minh Phuong, 28/5/2026). Nguyễn Đức Kiên lặng lẽ, êm ấm được thả về ở căn biệt thự. Dạo này, nhiều đại gia được xuất tù bất ngờ?  

•  Vì sao chính quyền Việt Nam muốn người Thượng tị nạn “hồi hương”? (LKTC, 29/5/2026)

•  Thái Lan và Việt Nam tăng cường quan hệ chiến lược. Thailand and Vietnam deepen strategic ties, (Bangkok Post, 28/5/2026);+Việt-Thái tái khẳng định cấm hoạt động chính trị đối lập trên lãnh thổ của nhau, (LKTC, 29/5/2026)

•  Hàng giả, vi phạm bản quyền vẫn còn nhiều ở Việt Nam khi thời hạn thuế quan của Mỹ sắp đến. 'Business as usual': Fakes, piracy thrive in Vietnam as US tariff deadline nears, (Reuter, 29/5/2026)

•  Hình của Bloomberg cho thấy sự leo thang ở BĐ dựa trên dữ liệu theo dõi tàu thuyền của TQ. Các đường màu đỏ đậm thể hiện mô hình di chuyển của hạm đội TQ tuần tra và hiện diện rộng khắp khu vực. Các chấm xanh đánh dấu các địa điểm ở quần đảo Trường Sa hiện do Việt Nam chiếm đóng hoặc kiểm soát, (Blooberg, 28/5/2026)

•  Việt Nam di dời thi hài người chết để xây sân golf cho Trump ở Hưng Yên của TL. Vietnam moves its dead for Trump golf course, (FT, 29/5/2026)

•  Vietjet mở rộng hệ sinh thái hàng không với dự án MRO tại Thái Lan, (TT, 29/5/2026)

•  Canada cam kết tăng cường quan hệ với TQ và đặt mục tiêu tăng xuất khẩu sang TQ thêm 50% vào năm 2030 đồng thời bảo vệ các lợi ích và giá trị an ninh kinh tế và quốc gia của Canada. Canada committed to deepening ties with China, Anand tells Chinese minister, (BIV, 29/5/2026)

•  TT Carney đã thảo luận về trí tuệ nhân tạo với Giáo hoàng Leo. Carney discussed artificial intelligence with Pope Leo, (NNW, 29/5/2026)

•  Cựu thủ hiến Alberta, Jason Kenney, cho rằng việc Alberta ly khai sẽ là 'thảm họa kinh tế'. Former Alberta premier Jason Kenney says Alberta separation would be 'economic catastrophe' (CBC, 26/5/2026);+Jason Kenney và Keith Wilson đã tranh luận về chủ nghĩa ly khai của Alberta ở Calgary. Former UCP premier and constitutional lawyer debate Alberta's future, (CBC, 26/5/2026)

•  Hai nhà hàng ở Vancouver vừa được vinh danh là nhà hàng ngon nhất Bắc Mỹ: Published on Main và AnnaLena. Two Vancouver restaurants were just named the best in North America, (DH, 29/5/2026)

•  TQ đang đang xoá bỏ xã hội người Duy Ngô Nhĩ như thế nào? How China is dismantling Uyghur society, (FT, 29/5/2026). Sau Tibet, đến Duy Ngô Nhĩ rồi ai tiếp?

•  Bài viết của cựu TT Tony Blair đang gây bão ở Westminster khi ông nói Đảng Lao động đang đùa với lửa đối với tương lai của chính mình và tương lai của đất nước. Tony Blair kêu gọi đảng LĐ quay lại “Radical Centre” (trung dung cấp tiến): Policy first, politics second — đặt chính sách đúng trước, chính trị đảng phái sau.“The Labour Party Is Playing With Fire Over Its Future and the Future of the Country” by Tony Blair (Tony Blair Institute for Global Change, 26/5/2026)

•  Hành trình mình ấp ủ từ lâu! Tuyến đường 66 định hình nên xa lộ xuyên Mỹ tròn 100 tuổi nhưng giờ chỉ còn những đoạn đường còn sót lại, các thị trấn ven đường và bảo tàng bảo tồn di sản của đường cao tốc xuyên quốc gia mang tính biểu tượng nhất nước Mỹ. Route 66 Turns 100—How It Defined The American Road Trip, (Fortune, 28/5/2026) 

•  Nỗi đau riêng | Andrei Yakovle 

Thứ 6, 29/5/2026

•  Năm trái táo | Ricardo Garabito

•  Di Dân, Người Tị Nạn, Công Dân: Những Danh Tính Hậu Thuộc Địa, (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 28/5/2026). "Bài viết giới thiệu và dẫn lại nội dung bài nghiên cứu "Belonging After Empire: Displacement and Resettlement of Ugandan Asians and Vietnamese Refugees in Postcolonial Britain" (tạm dịch “Đâu là nhà sau đế chế: Quá trình di dịch và tái định cư của người Uganda gốc Á và người Việt tị nạn tại Anh thời hậu thuộc địa”) của Dora Wan, công bố trên tạp chí Webster Review of International History, số 5, tập 2, năm 2025."

•  Một xã hội siết chặc và lột hết tiền dân, sao sống nổi??? WTF!!! Mạng xã hội chia sẻ thông tin từ báo chí không xin phép bị phạt 30 triệu đồng, (Vietnam Net, 26/5/2026)

•  Việt Nam - Thái Lan: Ai sẽ thắng trong cuộc đua hóa rồng? (BBC, 28/5/2026)

•  Việt Nam: Từ thị trường mới nổi đến điểm đến chiến lược của các ‘ông lớn’ hàng hiệu thế giới, (Cafef, 28/5/2026). "Theo báo cáo Branded Residences 2025-2026 của Savills, Việt Nam hiện xếp thứ 4 thế giới về số lượng dự án BĐS hàng hiệu, với hơn 50 dự án được phát triển bởi 34 thương hiệu toàn cầu."

•  Gia Lai xóa sổ làng phong có Hàn Mặc Tử để giao đất cho Sun Group, (NV, 28/5/2026);+Bên trong làng phong Quy Hòa sắp xây khu du lịch nghìn tỷ, (Z News, 28/5/2026), Nhiều hình ảnh làng phong Quy Hoà. Cũng uổng nhỉ?

•  Gần một km kênh Nhiêu Lộc ken đặc người chờ thả hoa đăng, (VnExpress, 28/5/2026). Chùa Pháp Hoa gần nhà, toả sáng trong đêm.

•  Bài phát biểu của TT Carney ở New York. Carney speaks in New York City, (CBC News, 28/5/2026);+TT Carney nói với các lãnh đạo doanh nghiệp New York rằng một Canada hùng mạnh 'sẽ giúp nước Mỹ vĩ đại trở lại'. A strong Canada 'will help make America great again,' Carney tells New York business leaders, (CBC, 28/5/2026) →Bài phát biểu của Mark Carney trước Câu lạc bộ Kinh tế New York là một sự can thiệp có kỷ luật, được định hình chiến lược, chắc chắn sẽ gây được tiếng vang với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp ở cả hai bên biên giới, (James E. Thorne, Chief Market Strategist, 28/5/2026);+Carney nói việc Canada giữ khoảng cách với Mỹ là tốt cho nước Mỹ. Carney Says Canada’s Distancing From the U.S. is Good for America, (NYT, 28/5/2026)

•  Tòa án Tối cao Canada phán quyết quyền sở hữu của người bản địa không áp dụng cho đất tư nhân. Aboriginal title can’t apply to private land, Supreme Court of Canada decides, (CFJC, 28/5/2026) →Phán quyết của Tòa án Tối cao có thể ảnh hưởng đến vụ kiện Cowichan. Supreme Court ruling may impact Cowichan case: Attorney General and property owner, (Business in Vancouver, 28/5/2026)

•  Các sông băng ở BC đang nhanh chóng biến mất, theo nghiên cứu mới của giáo sư Khoa học Trái đất Brian Menounos của UNBC. “It’s a question of when”: BC glaciers rapidly disappearing, according to new research, (Global News, 2/5/2026). Trong hàng nghìn năm, các sông băng ở British Columbia đã duy trì trạng thái cân bằng, tan chảy và phát triển theo mùa. Nhưng nghiên cứu mới cho thấy sự cân bằng đó đã bị phá vỡ. Nhà khoa học nghiên cứu sông băng tin rằng vấn đề không còn là liệu nhiều sông băng nhỏ ở British Columbia có biến mất hay không mà là khi nào. Sông băng là một phần của bản sắc, vẻ đẹp và ý nghĩa văn hóa của British Columbia đối với nhiều bộ lạc thổ dân trong hàng nghìn năm và mặc dù chúng sẽ không biến mất cấp kỳ, nhưng sự mất mát của chúng sẽ làm thay đổi các con sông, hệ sinh thái và cảnh quan mãi mãi.

•  Sự Phi Lý & Tầm Quan Trọng Của LHP Cannes, (FB Salon Văn hóa Cà phê thứ Bảy, 28/5/2026)

•  Gregorian: Khi tình ca thế tục hóa nguyện ca Thánh Tâm, (Tino Cao's Substack, 28/5/2026) ←Gregorian - Masters Of Chant II.

•  “Magnifica Humanitas” (Nhân loại vĩ đại) qua lăng kính của Thánh Augustine. ‘Magnifica Humanitas’ Through the Lens of St. Augustine, (NC Register, 26/5/2026);+Thông điệp Magnifica Humanitas thách thức tham vọng AI của Trump, (Nghiên cứu quốc tế, 28/5/2026). Nguồn:  Christopher White, “On AI, It’s the Pope vs. Trump”, Foreign Policy, 27/05/2026 Biên dịch: Viên Đăng Huy;+Sự can thiệp của ĐTC vào vấn đề AI làm xấu hổ các chính trị gia của chúng ta. The Pope’s AI intervention shames our politicians (a), (Spectator, 28/5/2026). Michael Gove ca ngợi tông thư của ĐTC khi đưa ra tài liệu chính trị mạnh mẽ nhất năm nay và coi tông thư này là sự kế thừa của Rerum Novarum (của ĐTC Leo XIII năm 1891) vì văn kiện quan trọng này đối phó với Cách mạng Công nghiệp AI. AI sẽ thay đổi nền kinh tế, xã hội, bản chất con người, thậm chí có thể dẫn đến "kết thúc nhân loại". AI phát triển theo cấp số nhân (nhanh hơn Moore’s Law), có thể viết code, hack hệ thống, thiết kế vũ khí sinh học, thay đổi chiến tranh, đồng thời mang lại lợi ích to lớn (chữa bệnh, tăng năng suất...). Nhưng, quyền lực và quyết định về AI đang tập trung vào thiểu số rất nhỏ (các CEO/tech billionaire như Anthropic, OpenAI...), chứ không thuộc về các chính phủ dân chủ. Điều này tạo rủi ro tập trung quyền lực, mất việc làm hàng loạt, xói mòn sáng tạo con người, mất quyền riêng tư, và nguy cơ "Tower of Babel" (xây dựng tương lai không có Chúa, dẫn đến hỗn loạn). Tóm lại, bài báo cho rằng ĐTC đang làm tốt hơn các chính trị gia rất nhiều khi nghiêm túc đối thoại với khoa học, công nghệ, và đặt AI vào khung đạo đức, nhân phẩm con người... trong khi các chính trị gia dân chủ lại thất bại trong việc dẫn dắt tương lai.

•  Nên ăn gì trước tiên ở 20 quầy thực phẩm ở Time Out Market Vancouver. Time Out Market Vancouver at Oakridge Park: Here's what to eat first, (Sun, 28/5/2026)

•  Tầm nhìn của Trump về cuộc chiến tranh đế quốc vĩnh cửu. Trump's Vision of Perpetual Imperial War by Viet Thanh Nguyen, (Zeteo, 28/5/2026

•  Kiệt tác của trump qua AI: Nhà trắng|Toà Bạch Ốc ở 1600 Pennsylvania Avenue trong 3 tháng tới sẽ thành bãi rác khủng lồ ở thủ đô Washington 😂.

~~~

(a)

I was born into a sternly Presbyterian culture. Politically, I’m more Orange than Donal

Trump’s skin tone. But today I am on my knees giving thanks to the Pope. He has produced

 the most powerful political document of the year, taking on the greatest challenge of our

times. His first encyclical, Magnifica Humanitas, deals with the changes which will be

wrought to all our lives by artificial intelligence in the months and years ahead. AI will

transform our economies and societies massively and irrevocably; it will change what it

means to be human; it may even mark the end of humanity itself. If it takes the Pope to alert

us to this revolution then perhaps the Reformation wasn’t such a good idea after all.

Thứ 5, 28.5.2026

•  Thành phố trên đồi | Aniko Hencz

•  Luật Khoa giới thiệu website tri ân nhà báo Phạm Đoan Trang, (LKTC, 27/5/2026). HB lần thứ 48, Trang. Mong Trang và mọi tù nhân lương tâm mau về lại nhà. Hy vọng trong đợt ân xá đầu tiên kỷ nguyên vươn mình của TL.

•  Nhà sáng lập Rebike for Kids tố công an Phú Thọ thẩm vấn, thu giữ điện thoại trái pháp luật, (LKTC, 27/5/2026)

•  Lát cắt Tiêu Nguyễn Bảo Ngọc, (LKTC, 25/5/2026).Kêu gọi cần tôn trọng sự đa sắc và đa dạng trong quan điểm và lòng tin của nhau. 

•  Siêu bộ muốn dành lấy thành tích để chứng minh 1.000 CA ăn tiền thuế dân đang truy đuổi hụt, khắp vùng. Công an Việt Nam cướp công cảnh sát Cambodia vụ bắt giữ 2 sát thủ người Samoa, (NV, 27/5/2026)

•  Việt Nam vượt trội hơn Thái Lan với tư cách là nước xuất khẩu và trung tâm sản xuất toàn cầu. Vietnam gains edge over Thailand as exporter and global production hub, (Da Nang Expat, 27/5/2026);

•  Thêm tiền Samsung ở đất Việt: Samsung có kế hoạch xây dựng nhà máy kiểm định chất lượng chip trị giá 1,5 tỷ USD tại Việt Nam. Samsung plans $1.5 billion chip testing plant in Vietnam, document shows, (Reuters, 26/5/2026);+Samsung có kế hoạch đầu tư 1,5 tỷ đôla vào Việt Nam để xây nhà máy kiểm thử chip bán dẫn, (RFI, 27/5/2026);+Samsung đầu tư 1,5 tỷ USD xây nhà máy kiểm thử chip tại Việt Nam, (BBC, 26/5/2026)

•  Ấn Độ đứng đầu, tiếp theo là Mỹ và Việt Nam, là điểm đến đầu tư cho các nhà sản xuất Nhật Bản vào năm 2025, (Nikkei, 27/5/2026). Philippine xếp hạng 8

•  TL sang thăm Philippines vào tuần tới để hội đàm về thương mại và an ninh. Vietnam leader to visit Philippines next week for trade, security talks, (Reuters, 26/5/2026)

•  Canada xù các nhà cung cấp quân sự của Mỹ để ưu tiên máy bay của Thụy Điển. Canada Rejects U.S. Military Suppliers in Favor of Swedish Aircraft, (NYT, 27/5/2026)

•  Đức sẽ mua một triệu tấn LNG mỗi năm từ dự án Ksi Lisims ở BC. German utility to buy one million tonnes of LNG per year from Ksi Lisims project, (BNN Bloomberg, 27/5/2025);+Canada tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành siêu cường năng lượng với thỏa thuận khí hóa lỏng (LNG) với Đức. Thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực của Thủ tướng Carney nhằm tận dụng tối đa trữ lượng dầu khí của Canada. Canada Moves Toward Energy Superpower Goal With German LNG Deal, (WSJ, 27/5/2026). WSJ chú ý đến thoả thuận thoát Mỹ này!

•  Nỗ lực của Canada nhằm đa dạng hóa thương mại khỏi Mỹ đang cho thấy kết quả trái chiều. Canada's push to diversify trade away from U.S. seeing mixed results: report, (BIV, 26/5/2026)

•  Các đầu bếp của Time Out Vancouver hé lộ một vài điểm nổi bật trong thực đơn của họ. Time Out Vancouver chefs share a sneak peek of their menu highlights, (Sun, 26/5/2027)

•  Minh triết từ nỗi bất an: Khi chúng ta không sống trong hiện tại, (TT, 27/5/2026). Điểm cuốn "Minh triết từ nỗi bất an" của Alan Watts

•  Đồ họa thông tin Magnifica Humanitas của ĐTC Leo XIV, (Elizabeth, 27/5/2026)

Thứ 4, 27.5.2026

        •  Khởi Hành Lúc Bình Minh | Ryo Takemasa

•  Đặng Thơ thơ: Tuỳ Bút của Bùi Vĩnh Phúc- Trường Nghĩa và Tính Liên Văn Bản, (DM, 26/5/2026)◄◄◄. "Tùy bút của Bùi Vĩnh Phúc là một văn bản có cấu trúc phức tạp, nơi hành vi viết đồng nhất với tiến trình nhận thức hiện sinh (viết là sống, và sống là viết lên cuộc đời mình). Bằng việc kết hợp tính liên văn bản, hệ thống trường nghĩa giữa hai trục tương phản – bổ sung, với cách nhìn phi tuyến tính về thời gian, tác giả đã chuyển hóa những kinh nghiệm cá nhân thành đối tượng nghiên cứu mang tính thẩm mỹ và triết học. Văn chương của anh là một nỗ lực sử dụng ngôn từ và cấu trúc văn bản để định vị những vùng ký ức đang tồn tại ở một chiều không gian khác."

•  Hà Sĩ Phu - Tại sao phải gây dựng “chủ nghĩa xã hội” từ cấp xã? (VV, 26/5/2026)

•  Hồi ký của người chuyên “bêu tên” các chính phủ độc tài, (LKTC, 26/5/2026). Kenneth Roth, cựu Giám đốc điều hành của Human Rights Watch trong gần 30 năm, (không súng, không lá phiếu, không quyền trừng phạt), chỉ biết dùng chiến lược cơ bản “Naming and shaming” (bêu tên và làm xấu hổ) bằng cách dùng tài liệu, báo cáo, vận động quốc tế để phơi bày các vi phạm nhân quyền, tạo áp lực dư luận và ngoại giao lên chính quyền độc tài. Chiến lược này ban đầu tưởng ngây thơ nhưng đã chứng minh hiệu quả qua hàng thập niên. Ông Roth và HRW không hứa hẹn một thế giới công bằng hoàn hảo, chỉ khẳng định rằng nếu không ai ghi nhận, không ai lên tiếng tạo áp lực, thì bạo lực nhà nước sẽ tiếp diễn một cách an toàn trong im lặng.

•  Chế độ Tô Lâm: Khi quyền lực cấp xã cũng đủ tước đoạt công lý, (FB Nguyễn Văn Đài, 25/5/2026). "Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã lên tiếng phản đối kịch liệt. Họ chỉ ra rõ ràng: quy định này trái với Luật Luật sư, tạo xung đột thẩm quyền nghiêm trọng, và đe dọa trực tiếp chức năng bảo vệ công lý của người làm nghề. Phản ứng của họ không chỉ là tiếng nói nghề nghiệp, mà là tiếng chuông báo động cuối cùng cho một nền tư pháp đang bị bóp nghẹt."

•  Mấy hôm nay, Minhphuongngo đã chú ý về Điêu Thuyền và bác Ngọc, nay, có bài của Nguyễn Văn Đài: Hồ sơ điều tra: Uỷ viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc dùng tiền thuế của dân bao gái đẹp? (FB Luật sư Nguyễn Văn Đài Channel 5, 26/5/2026). Mới lên đã tụt! 

•  'Việt Nam là nền kinh tế số có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất khu vực', (VnExpress, 26/5/2026)

•  Con trai của người sáng lập VinFast tiếp quản khi nhà sản xuất xe điện điều chỉnh lại chiến lược mở rộng toàn cầu. VinFast founder's son takes over as EV maker recalibrates global expansion, (Nikkei, 26/5/2026). Phạm Nhật Quân Anh thay thế bà Lê Thị Thu Thủy.

•  Thủ tướng Canada: Alberta đòi ly khai là 'trò lừa bịp nguy hiểm', (VnExpress, 26/5/2026)

•  Đức và Canada sắp ký kết thỏa thuận khí hóa lỏng (LNG) lớn khi châu Âu tìm kiếm an ninh năng lượng. Germany, Canada to Sign Major LNG Deal as Europe Seeks Energy Security, (Bloomberg, 26/5/2026);+Canada đạt được thỏa thuận mang tính bước ngoặt về xuất khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng sang Đức. Canada Strikes Landmark Deal to Export Liquefied Natural Gas to Germany, (NYT, 26/5/2026)

•  Viên chức đàm phán thương mại của chính quyền Trump cho biết thuế quan sẽ vẫn được áp dụng đối với Canada và Mexico bất chấp thỏa thuận thương mại. Trump's trade czar says tariffs will remain on Canada, Mexico despite trade agreement, (Business in Vancouver, 26265/2026). Có thể sẽ không có CUSMA. 

•  Wasian và cuộc cách mạng sexy của cơ thể Á châu trong mắt phương Tây, (Tino Cao's Substack, 26/5/2026). Hiện tượng Wasian ở phương Tây→Người Mỹ lai gốc Á, 'Wasians', đang đón nhận sự chú ý nhưng không phải ai cũng cảm thấy được quan tâm. ‘Wasians’ are embracing the spotlight. Not everyone feels seen, (CNN, 26/5/2026)

•  Nhà hàng Violeté ở Vancouver mang đến những món ăn Ý giản dị nhưng tinh tế. Restaurant review: Vancouver's Violeté offers casual but elevated Italian fare, (Sun, 21/5/2026). Violeté - 1380 Commercial Dr. Hôm nào, ghé thử?