Thursday, October 1, 2026

Thứ 5, 1.10.2026

•  Lời chào tạm biệt và cảm tạ của Diễn Đàn, (DĐ, 1/10/2026)

•  Tuấn Andrew Nguyễn, nghệ sĩ thị giác, đạo diễn phim 1735km, vào danh sách TIME100 Art 2026, (Tuổi Trẻ, 30/9/2026)

•  Thơ Du Tử Lê - Bài Nhân Gian Thứ Năm, (FB Du Tử Lê, 30/9/2026)

•  Truyện ngắn Ái Điểu - Mùa Hương Cau Cuối Cùng, (FB Ái Điểu, 30/9/2026)

•  91 bức sơn mài truyền thống và những chuyện cũ mà không cũ, (TT, 27/9/2026). Tranh “Mộng mị” của HS Lan Hương đoạt giải nhất triển lãm Sơn mài truyền thống 2026.

•  "Ghi chép từ Nhà Chết" của dịch giả Đoàn Tử Huyến và Phạm Xuân Nguyên, (FB Đông Tây, 25/9/2026)

•  Video Tư Liệu Thầy Stêphanô Nguyễn Khắc Dương, (JB Lưu Hùng Vương, 30/9/2026);+ Bức tượng AI đẹp cho thầy Stêphanô Nguyễn Khắc Dương, (1925–2026) 

•  Nguyễn Quang A​ - Việt nam nên tránh nguy cơ đảng-nhà nước mafia​, (Diễn Đàn, 30/9/2026​, 

•  Việt Nam tăng áp lực lên KOL và quản trị viên mạng xã hội, (BBC, 30/9/2026) 

•  Scott Robertson, Sep. 30/9/2026: Nhân ngày National Day for Truth and Reconciliation, Toàn quyền Louise Arbour: "Việc thừa nhận sự thật không làm thay đổi quá khứ. Đó là lời nhắc nhở rằng ký ức luôn đi kèm với trách nhiệm — trách nhiệm phải nhìn nhận những bất công này, rút ​​ra bài học từ chúng và đảm bảo rằng chúng sẽ không bao giờ tái diễn."

•  EU và Canada sắp công bố hiệp định mới về đối tác toàn diện. EU and Canada to announce sweeping new partnership pact, (Politico, 30/9/2026)

•  Các nhà khoa học đưa ra "cảnh báo nghiêm trọng nhất từ ​​trước đến nay" về những thay đổi sâu sắc đang diễn ra trên các đại dương toàn cầu. Scientists deliver ‘starkest warning yet’ of profound changes sweeping the planet’s oceans, (CTV, 30/9/2026)

•  Jesse Freedman điểm cuốn "A House for Mr Biswas" của V. S. Naipaul, (Books, Inq. — The Epilogue, Sep. 30, 2026). "So later...when the memories had lost the power to hurt, with pain or joy, they would fall into place and give back the past."

•  Pablo Neruda + Mắt đen

Nude you are simple  

like one of your hands,  

smooth, earthy, minimal, round, transparent,  

you have lines of the moon, roads of apple,  

nude you are slender like naked wheat.  

~~~

[a] BÀI NHÂN GIAN THỨ NĂM

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

ly biệt từng đêm tôi với tôi

những bia mộ nở đầy hoa đỏ

từng cánh hồn ai rơi tả tơi

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi thở bằng tim mượn của ai

những khuya khoắt xuống bặt tăm bóng

còn vẳng lời ai đang oán tôi

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi chết từ khi trăng khuyết đi

mai sau ai có lòng han hỏi

xin đợi vầng trăng lúc tỏ, lu

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi khóc không bằng mắt của tôi

những tay mưa lạnh trong câm điếc

gọi lửa từ xương, cháy thịt tươi

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

buổi chiều tôi nặng những hồn ma

âm binh theo bước chân phù thủy

vầy vọc hồn tôi, người có đau?

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

em giết tôi chẳng bằng gươm đao

buổi trưa nắng đốt mù đôi mắt

tôi với người nghìn năm đã qua

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

nỗi sầu tôi gửi tận phương đông

phương tây em trải đời hoen ố

trên những đường xưa, sương khói buông

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

từng đêm tôi gọi bóng tôi ơi

mai kia nấm đất đùn thân xác

có hận thù nhau? cũng vậy thôi

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi thường nghe nặng bước chân tôi

những trưa mưa suốt chiều canh cải

tôi biết rồi tôi không còn ai

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

năm tháng vùi sâu một góc sân

em đi mấy kiếp thì em đủ

cho nỗi sầu tôi thành tro than

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi biết tôi rồi như cỏ cây.


Wednesday, September 30, 2026

Thứ 4, 30.9.2026

•  Đỗ Kim Thêm - Việt Nam: Thực tiễn giáo dục và vai trò của Phật giáo, (VV, 29/9/2026)

•  Bài thơ Vĩnh Biệt Thầy! (FB Ban Mục vụ Ơn gọi Giáo phận Vinh, 28/9/2026);+Từ Người Ngoài Đạo Đến Người Thầy Của Các Giám Mục​, (FB Vũ Quốc Thịnh​, 26/9/2026);+Vĩnh biệt Thầy Stéphane Nguyễn Khắc Dương, (Văn Việt, 30/9/2026);+ Vĩnh biệt hành giả Stéphane Nguyễn Khắc Dương, (Văn Việt, 30/9/2026)

•  Trung tâm Văn bút Quốc tê nhớ đến Phạm Đoan Trang: 6 lần sinh nhật sau song sắt và con số này vẫn tiếp tục tăng, trừ khi thế giới lên tiếng. PhamDoanTrang: 6 birthdays behind bars, and counting, unless the world speaks up. (PEN International, Sep. 28, 2026)

•  Sun Group xin làm safari 580 ha ở Ba Vì không qua đấu thầu, người dân phản đối, (Luật Khoa tạp chí, 29/9/2026) ←Bạch tuột Sun Group phá nát Ba Vì kiếm lời nuôi VinFast đang thua lỗ khủng! Vén màn sự thật kỷ lục tài chính Vingroup nửa đầu năm 2026, (Tiếng Dân, 29/9/2026);+ Vinfast Mua BĐS Ngọc Hồi - Dòng Tiền Nội Bộ Xào Nấu Sổ Sách Lợi Nhuận Vinfast, (Sonnie Tran, 29/9/2026);+ Nguyễn Tuấn - Dự án Safari Ba Vì: Những điều người dân có quyền biết và tham gia, (TD, 26/9/2026)

•  Công an Việt Nam bắt 'ba thành viên Việt Tân': các bên nói gì?, (BBC, 29/9/2026);+ Việt Nam xác nhận bắt giữ thành viên Việt Tân mất tích tại Cam Bốt, (RFI, 29/9/2026);+ Tuyên bố của Phil Robertson, Giám đốc tổ chức Asia Human Rights & Labour Advocates (AHRLA), về việc chính quyền Việt Nam bắt cóc ông Nguyễn Đức Thuận và ông Trần Hiệp. Statement by Phil Robertson, Director, Asia Human Rights & Labour Advocates (AHRLA) on the Vietnam government's abduction of Nguyen Duc Thuan and Tran Hiep, (AHRLA, Sep. 28, 2026) 

•  Nhu cầu đẩy giá trị nghệ thuật của người bản địa tăng vọt. Demand fuels soaring values for Indigenous art, (Business in Vancouver, 29/9/2026)

•  LNG Canada sẽ triển khai dự án mở rộng Giai đoạn 2 ở Kitimat, British Columbia. LNG Canada to go ahead with Phase 2 expansion project in Kitimat, B.C. (BNN Bloomberg, 29/9/2026). Đầu tư 33 tỷ.

•  Lệnh cấm nhập khẩu rượu, váng sữa, xe máy của Canada có hiệu lực. Trump's import bans on Canadian liquor, whey, motorcycles take effect, (Business in Vancouver, 29/9/2026). Mỉa mai thay khi Mỹ muốn cấm Canada đạt thỏa thuận với Tàu, áp đặt 10%, rồi 50% thuế, và thêm cấm hàng của nước láng giềng lâu đời nhất qua Mỹ; nhưng lại trải thảm đỏ ra tận sân bay đón TCB, huỷ bỏ thuế trump lên hàng Tàu, muốn thoả thuận với Tàu, đòi bán vũ khí cho Tàu!!! WTF!!! Tiêu chuẩn kép từ đỉnh cao của sự đạo đức giả! trump, Putin, TCB và Ủn tạo trục độc tài mới cho Canada và TG? 

•  Công ty máy bay không người lái của Canada đang phát triển các nhà máy di động phục vụ hoạt động quân sự tại Bắc Cực. Canadian drone firm developing mobile factories for Arctic military operations, (CTV, 29/9/2026)

•  Các cuộc thanh trừng của Trung Quốc đang phát huy tác dụng như dự tính, (Nghiên cứu quốc tế, 29/9/2026). Nguồn: Andrew Mertha, “China’s Purges Are Working as Designed,” Foreign Affairs, 17/09/2026 Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng →Hệ thống chỉnh huấn hoàn chỉnh đã giúp ĐCSTQ vững mạnh suốt một thế kỷ qua 


Tuesday, September 29, 2026

Thứ 3, 29.9.2026

•  Nguyên Giác Phan Tấn Hải - Sinh tử và những vết chân cát xóa, (VV, 27/9/2026)

•  Thầy Nguyễn Khắc Dương: Một Đời Đi Tìm Sự Thật, (FB Người Giồng Trôm, 28/9/2026);+ Vĩnh biệt Thày Stephano Nguyễn Khắc Dương (1925-2026), (FB Nguyễn Viện, 28/9/2026);+Thầy Stêphanô Nguyễn Khắc Dương – Một Thế Kỷ Đi Tìm Chân Lý, (FB Con Tin Chúa Ơi, 28/9/2026);+ Xin Hiệp Ý Cầu Nguyện Cho Thầy Stêphanô Nguyễn Khắc Dương, (FB Nguyễn Văn Hùng, 28/9/2026);+ Xin Hiệp Ý Cầu Nguyện Cho Thầy Stêphanô Nguyễn Khắc Dương- Triết gia của Chúa, (FB Hoàng Kỳ, 28/9/2026)

•  Phạm Xuân Nguyên: Hữu Loan - cây gỗ lim màu tím, (VV, 27/9/2026). Bài thơ mới cho mình [a]: "Tục Màu tím hoa sim" 

​•  Doãn Quốc Sỹ - Doãn Nho: chia cắt và di sản, (FB Tino Cao, 26/9/2026

•  Song Thao - Cảm “Hạ Cánh Cửa Đời Ngộ Cái Tôi” Của Luân Hoán (FB Lão Ngoan Đồng, 28/9/2026), 

•  Thế hệ trẻ người Việt tại Mỹ và tinh thần cấp tiến, (BBC, 28/9/2026). "Người Việt tại Mỹ cần dừng lại việc lấy quá khứ chấn thương làm vũ khí chính trị để tấn công lẫn nhau, chụp mũ nhau là cộng sản."

•  Không làm gì có chủ nghĩa tư bản thân hữu, (FB Gia Kieng Nguyen, 28/9/2026). Chỉ có chủ nghĩa tư bản đồng lõa.

•  'Nền kinh tế bạc' của Việt Nam trỗi dậy nhằm lấp đầy khoảng trống trong việc chăm sóc tại gia đình. Vietnam's 'silver economy' emerges to fill gaps in family care, (Nikkei, 28/9/2026). Nền kinh tế bạc của Việt Nam được dự đoán sẽ tăng từ 2,6 tỷ USD vào năm 2023 lên 4,8 tỷ USD vào năm 2034, nhờ các chính sách mới của chính phủ công nhận đây là động lực tăng trưởng kinh tế.

•  Úc giúp Việt Nam phát triển công nghệ chiến lược, (RFI, 28/9/2026)

•  Một loạt tin ngày 28/9 trên Luât khoa tạp chí, đọc thấy rùng mình: a/ Dân Sông Hồng mất đất, mất nhà; Bộ Công an xây căn hộ để cán bộ “yên tâm công tác”; b/ Từ 26/9: Trưởng công an xã được tước giấy phép hoạt động báo chí; c/ Chưa có tiền lệ: Từ 26/9, phạt tới 400 triệu khi đăng tin ảnh hưởng đến “hình ảnh Việt Nam”; d/ Từ 26/9: Trưởng công an xã được phạt tới 250 triệu trong lĩnh vực báo chí, tăng… 245 triệu; e/ Cấm mang đồ điện tử vào phiên tòa: Thêm một pha đánh úp nghề luật sư; f/ Tô Lâm: 92% dân đồng tình với Quy hoạch Hồ Gươm, “không làm nhanh được thì phụ lòng tin của dân”; g/ Tô Lâm: 71,8% đồng thuận với quy hoạch Dự án Sông Hồng. Người dân: “Con số từ đâu ra?”

•  Khởi tố, bắt tạm giam 3 thành viên tổ chức khủng bố 'Việt Tân' nhập cảnh trái phép vào Việt Nam, (TT, 28/9/2026). VT thông báo 2 người mất tích ở Kampuchia nhưng CA nói "nhập cảnh trái phép vào VN?;+ Thông Cáo Báo Chí Việt Tân Lên Án Việc Bắt Cóc Thành Viên Tại Campuchia Và Những Cáo Buộc Dàn Dựng Của Hà Nội, (FB Việt Tân, 28/9/2026). Việt Tân xác nhận ông Nguyễn Đức Thuận và ông Trần Hiệp (hay Hồ Phạm Hiệp Huy) nhưng còn ông Thái Công trường Sơn được nêu tên trên TT là ai? Không nên quên tên ông ta. 

•  Mark Carney là bậc thầy về nghệ thuật điều hành quốc gia trong thời đại khan hiếm những nhà hùng biện kiệt xuất. Mark Carney: a master of statecraft in an era short of great orators, ​(Conversation, September 18, 2026​)

•  Canada phê duyệt các chuyến bay trực tiếp đến Việt Nam, có thể kết nối Vancouver với TP. Hồ Chí Minh vào năm 2027. Canada approves direct Vietnam flights, possibly linking Vancouver to Ho Chi Minh City in 2027, (DH, 27/9/2026)

•  Áp lực từ Mỹ đang đánh thức một "gã khổng lồ" năng lượng ở Canada: Thái độ thù địch của Mỹ và cuộc chiến ở Trung Đông có thể châm ngòi cho sự trỗi dậy mạnh mẽ ở nước láng giềng phía Bắc nước Mỹ. U.S. Pressure Is Awakening an Energy Giant in Canada, (WSJ, 28/9/2026)

•  Phòng trưng bày Nghệ thuật Vancouver bổ nhiệm Eva Respini và Sirish Rao cùng làm đồng Giám đốc điều hành chính thức. Vancouver Art Gallery appoints Eva Respini, Sirish Rao as permanent co-CEOs, (Business in Vancouver, 28/9/2026)

•  Kiệt tác của Benjamin Bibi Netanyahu và đội quân diệt chủng Israel ở toàn cõi Gaza, (Jeremy Corbyn, Sep. 28, 2026)

~~~

[a]  "Tục Màu tím hoa sim".

Em ngả cánh tay còn nhiều

                                           ngấn sữa

Cho ta làm gối gối đầu

                                     đêm tân hôn

Sao lại không chính là tay ta

                                            đỡ trước lấy vai nàng

Ta râu ria như râu thép gai

                                           như xương chổi

Gân guốc Xù xì phong sương

                                             như một gốc cây rừng

Ta lo lắng sợ tay nàng gãy

Tay nàng mảnh mai như một

                                             nhánh huệ trong bình!

Nhưng lạ thay

                         nàng ghì đầu ta như

                                                        chẳng hề hấn chuyện gì!

Chỉ có chuyện là

                            ta thấy ta càng lúc

                                                                càng thêm nhỏ bé trong

                                                                                                        vào ngực măng tơ

Chà dụi

Rúc tìm

Tham lam

Cuống quýt

Ngẩn ngơ

                 như một hài nhi

                                             khát

                                                     mẹ

Nàng càng riết chặt

                                ta càng thấy bé

Vòng tay nàng đánh đai

Nàng thì thào thổn thức

                                      bên tai

- Anh của em!

- Anh vô cùng lớn của em!

Nhưng trái lại

Anh đang rất bé.

Nàng:

- Anh ơi anh!

Ta:

- Mẹ ơi mẹ!

Bằng một giọng học nói

Hài nhi bập bẹ

                        (trong hơi thở trộn nhau

                                                              bốc men)

- Tôi đối thoại hay là

                                vô thức nói.

*

Sau đêm ấy là

                         em đi

                                  đi

                                     mãi!

Em đi tím đất chiều hoang

Ta như mất mẹ khóc

                                     tang

                                           hai

                                                lần!

*

Xin kính cẩn hôn chân

Tất cả những đấng gái Việt Nam

Đã sớm mang chất

                                   mẹ

                                      loài

                                            người.

*

Em trong mẹ

Mẹ trong em

                     em

                           ngôi

                                   thánh mẫu

                                                      hài đồng


“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html