Chủ nhật 15.3.2026

     ￭  Kiệt tác của Israel: Địa ngục trần gian Gaza! Một thành phố hơn 5.77 năm tuổi đã bị xóa sổ bởi một kẻ xâm lược mới chỉ 77 tuổi với một cường quốc hậu thuẫn không ngừng!

￭  14/3/1988 – Gạc Ma: Bài Học Nào Trong Một Thế Giới Đang Biến Động Dữ Dội? (Việt Tân, 14/3/2026). Bài của Lê Thân - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Lê Hiếu Đằng.

￭  Truyện ngắn Ái Điểu - Vong sống, (VV, 15/3/2026)

￭  Đi trong những giới hạn - Nghĩ về trường hợp Trịnh Công Sơn, (VV, 15/3/2026). Bài của Nguyễn Thị Thanh Xuân

￭  Thơ haiku của Taigu Ryōkan, (VV, 15/3/2026)

￭  Quy hoạch Hà Nội theo triết lý 'làng trong phố, phố trong làng', (VnExpress, 14/3/2026). 'Quy hoạch phát triển hài hòa con người, văn hóa, xã hội và thiên nhiên, với không gian "làng trong phố, phố trong làng."'

￭  Mức lương của Tổng bí thư, Chủ tịch nước dự kiến từ ngày 1/7, (Viettimes, 13/3/2026). Lương CTN tăng từ 30,42 triệu đồng lên khoảng 32,8 triệu đồng mỗi tháng. Lương CTQH và TT dự kiến tăng từ 29,2 triệu đồng lên khoảng 31,5 triệu đồng mỗi tháng. Bài có thêm lương tướng, tá, chuyên gia, .v.v. 

￭  Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi giải mã "tập đoàn triệu tỷ" của Việt Nam, (Cafef, 9/3/2026). Tập đoàn triệu tỷ Petrovietnam bắt đầu bước vào ngành năng lượng toàn cầu với việc bắt đầu đưa điện gió ngoài khơi, LNG, hydrogen, CCS/CCUS (công nghệ thu giữ, lưu trữ và sử dụng carbon). Nhưng, chính sách VN hãy còn bất cập: Các nhà đầu tư nước ngoài đe dọa kiện Việt Nam không thanh toán năng lượng tái tạo, (BBC, 13/3/2026)

￭  Quan điểm Hoang D Chan Nhu: Ra Khỏi Nhà Tù Cộng Sản, Vì Sao Nhiều “Nhà Đấu Tranh” Lại Im Lặng? (FB Lanney Tran, 13/5/2026)

￭  Blogger Lê Anh Hùng bị bắt sát ngày bầu cử Quốc Hội VN, (NV, 14/3/2026)

￭  Bộ Công an: Phản bác mọi luận điệu sai trái, xuyên tạc, kích động, lợi dụng bầu cử để chống phá, (LKTC, 14/3/2026). Đúng, đảng có danh sách chọn người cho cử tri nhắm mắt bầu cũng trúng người. Dân chủ thế thôi chứ!

￭  Ngoại giao cây tre: Việt Nam vừa chuyển 60 tấn viện trợ cho Iran. Vietnam just delivered 60 tons of aid to Iran, (Fahad Naim, 14/3/2026)

￭  Các biện pháp tiết kiệm năng lượng và kiểm soát xuất khẩu nhiên liệu ở một số nước châu Á. Riêng Việt Nam, chính quyền ban hành: a/ các hướng dẫn hạn chế đi lại và tiết kiệm năng lượng; b/ không hạn chế xuất khẩu, thuế nhập khẩu nhiên liệu cắt giảm xuống 0% và sử dụng quỹ bình ổn giá, c/ không có quy định xuất khẩu (Kelly Eckhold, 13/3/2026)

￭  Hồ sơ đã được xác minh: Năm đầu tiên của Mark Carney trên cương vị Thủ tướng. Mark Carney’s First Year as Prime Minister: The Verified Record, (Paul Stewart II, 13/3/2026)

￭  Robert A. Pope (Đại học Chicago) vừa đăng một bài bình luận mới trên tạp chí Foreign Affairs với một luận điểm: Việc leo thang cuộc chiến với Iran thực chất có thể đang làm cho Iran mạnh lên vì chiến lược của Iran là leo thang theo chiều ngang (mở rộng xung đột sang lĩnh vực vận tải hàng hải, thị trường năng lượng và các đối tác thân Mỹ-Israel trong vùng). Điều đó chuyển áp lực sang Mỹ và Israel. Lịch sử cho thấy đây là cách các cường quốc mạnh hơn bị cuốn vào những cuộc chiến mà họ không thể kiểm soát. Một số nhà sử học lập luận rằng sức mạnh của Mỹ cuối cùng sẽ khôi phục lại quyền kiểm soát, (Robert A. Pope, 13/3/2026)

￭  TT Carney cho biết Canada là nước xuất khẩu dầu đáng tin cậy đang tăng sản lượng. Carney says Canada a reliable oil exporter with moves to increase production, (CTV, 14/3/2026)

￭  Số phận của Thỏa thuận Washington từng lá bùa hộ mệnh cho các nước kém phát triển. The fate of the Washington Consensus, once talisman, (Hindu, 14/3/2026)

￭  Jürgen Habermas: Một cuộc đời mang tính phê phán. Từ Đoàn Thanh niên Hitler đến “chủ nghĩa yêu nước lập hiến”, làm thế nào Habermas trở thành một trong những triết gia người Đức quan trọng nhất của thế kỷ 20. Jürgen Habermas: a critical life - From the Hitler Youth to “constitutional patriotism”, how Habermas became one of the most important German philosophers of the 20th century (New Statesman, 14/3/2026);+ Jürgen Habermas qua đời ở tuổi 96; Một trong những nhà tư tưởng có ảnh hưởng nhất của nước Đức thời hậu chiến." Jürgen Habermas Dies at 96; One of Postwar Germany's Most Influential Thinkers" (New York Times, 14/3/2026). Ông nổi tiếng nhất với khái niệm "public sphere" (không gian công cộng / lĩnh vực công) mà ông giới thiệu từ đầu những năm 1960. Ông lý thuyết rằng dân chủ chỉ có thể phát triển và duy trì thông qua không gian công cộng nơi công dân thảo luận lý trí và tự do.;+ Jürgen Habermas, German philosopher and sociologist, dies aged 96, (Guardian, 14/3/2026)Lý thuyết xây dựng sự đồng thuận chính trị của Habermas cho rằng việc hình thành dư luận là yếu tố quan trọng để các nền dân chủ tồn tại;+ Nhà triết học người Đức có tầm ảnh hưởng lớn Jürgen Habermas qua đời ở tuổi 96. Influential German philosopher Jürgen Habermas dies at 96, (PBS, 14/3/2026);+ Tino Cao: Jürgen Habermas – một trong những cội cổ thụ cuối cùng của nền triết học châu Âu hiện đại, (VV, 15/3/2026)

￭  Người phụ nữ khỏa thân ngồi dưới chân giường | Henri Lebasque

￭  Người đi theo đám đông sẽ không tiến xa hơn đám đông. Người đi một mình sẽ đến được những nơi chưa từng có ai đặt chân đến.. The one who follows the crowd will not get much further than the crowd itself. The one who goes alone will arrive in places where no one has ever been - Albert Einstein. 

Thứ 7, 14.3.2026

 ￭  Hồ Moraine trong sương mù | Kenneth Harrison

￭  Phan Châu Trinh: Di Sản Khai Minh Bất Diệt, (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 11/3/2026)

￭  Trần Doãn Nho: Trò chuyện với nhà biên khảo văn học Nguyễn Vy Khanh, (TCTKM, 14/3/2025). Nguyễn Vy Khanh là tác giả bộ “Văn Học Việt Nam 50 Năm Hải Ngoại” (3 Quyển: Thượng, Trung và Hạ): một nỗ lực công phu. 

￭  Chính Trị Sẽ Tác Động Đến Bạn Theo Cách Tồi Tệ Nhất Nếu Bạn Không Quan Tâm! (FB  CTMM, 13/3/2026). Câu này súc tích hơn: 

Để tôi có thể viết thơ không mang tính chính trị, tôi phải lắng nghe tiếng chim hót. Và để nghe được tiếng chim hót, những chiếc máy bay chiến đấu phải im tiếng. - Marwan Makhoul

￭  Bầu cử 15/3: Thực quyền của Quốc hội trong thể chế đảng trị, (BBC, 13/3/2026). "Số liệu trong danh sách ứng cử của các khóa 15, 14, 13 và 12 cho thấy số người ngoài Đảng lần lượt là 74 (8,55%), 97 (11,15%), 118 (14,27%) và 150 (17,1%). Khóa 16 có 65 người ngoài Đảng lọt vào danh sách ứng cử viên cuối cùng, chiếm tỷ lệ 7,5%."

￭  Một tỷ lệ bất cân xứng: 10% và 0,46%: Ứng cử viên ĐBQH quê Hưng Yên: 86 người, chiếm 10%, dẫn đầu cả nước, (LKTC, 12/3/2026). Người gốc Hưng Yên khác người "tự ứng cử": Lại âm thầm sửa số liệu: Ứng viên tự ứng cử từ 4 thành 5 (*), (LKTC, 13/3/2026).

￭  Việt Nam: Hãy phóng thích các tù nhân chính trị đang cần điều trị y tế, (Human Rights Watch, 12/3/2026)

￭  Số liệu tháng 1 cho thấy Việt Nam có thặng dư thương mại lớn nhất thế giới với Mỹ. Vietnam produces world's largest trade surplus with US, Jan data shows, (Reuter, 13/3/2026) Trong tháng 1, thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ đạt 19 tỷ USD, theo số liệu chính thức của Mỹ công bố hôm thứ Năm. Đó là thặng dư lớn nhất đối với tất cả các đối tác thương mại, tiếp theo là Đài Loan, Mexico và Trung Quốc;+ ￭  Việt Nam trở thành đối tác có thặng dư thương mại lớn nhất của Mỹ khi xuất khẩu tăng 53%. Vietnam becomes biggest US trade-surplus partner as exports jump 53%, (Nation Thailand, 13/3/2026). trump tiếp tục điều tra tiếp cho đến khi hết thặng dư. 

￭  Tưởng nhớ Uyên Nguyễn. Remembering Uyen Nguyen, (CTV News, 25/5/2026). Cô qua đời sau khi xe SUV của cô lao vào đống tuyết được máy cày tuyết đẩy sát mé, dẫn đến xe lao xuống cầu vượt Highway 8 ở Kitchener, Ontario, Canada.

￭  Canada Công Bố Kế Hoạch 35 Tỷ CAD Để Tăng Cường Phòng Thủ Bắc Cực, (SBTN, 13/3/2026)

￭  Thời gian đang trôi qua nhanh đối nhưng TT Mark Carney vẫn còn nhiều việc phải làm. Time Is Ticking for Mark Carney, (Maclean, 13/3/2026);+ Tôi đã nói chuyện với hơn 30 nguồn tin về năm đầu tiên Mark Carney làm thủ tướng và đây là câu chuyện họ kể cho tôi nghe. I spoke to over 30 sources about Mark Carney’s first year as prime minister. This is the story they told me, (Toronto Star, 13/3/2026) 

￭  Canada sẽ duy trì các lệnh trừng phạt đối với Nga bất chấp động thái nới lỏng của Mỹ. Canada to keep Russia sanctions despite US move to ease them: Carney, (Global News, 13/2/2026). Canada hợp tác với NATO: Thủ tướng Mark Carney, cùng với Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store và Thủ tướng Đức Friedrich Merz, tuyên bố Canada và Liên minh Thiện chí sẽ giữ nguyên các biện pháp trừng phạt Nga.

￭  Ngoại giao Canada ở mức độ tuyệt vời nhất với món quà ngọt ngào nhưng tinh tế của TT Mark Carney. Mark Carney’s sweet but subtle gift: Canadian diplomacy at its finest, (CCCJ, Issue 1, 2026). Bánh sinh nhật của TT Carney cho TT Nhật có kem mascarpone lá phong Canada, bánh xốp hoa anh đào Nhật Bản (sakura) và xi-rô việt quất Canada do đầu bếp Noguchi Yukie, người đoạt giải thưởng lớn trong Cuộc thi Kẹo cây phong Canada-Nhật Bản.

￭  Canada nằm trong số các quốc gia đang bị chính quyền Trump điều tra. Canada among countries under investigation by Trump administration, (BNN Bloomberg, 13/3/2026)

￭  Một chính sách đối ngoại do những kẻ ngu dốt (Mỹ) lập ra. A Foreign Policy Made by Idiots, (Frankly Fukuyama, 12/3/2026)

￭  Nhờ Tàu: Indonesia và Australia hướng tới hợp tác an ninh ba bên với Nhật Bản. Indonesia, Australia Eye Trilateral Security Cooperation with Japan, (Jakarta Globe, 12/3/2026)

￭  Điều sang trọng đương đại là khả năng suy nghĩ rõ ràng, ngủ sâu, di chuyển chậm và sống lặng lẽ trong một thế giới được thiết kế để ngăn chặn cả bốn điều đó. Modern luxury is the ability to think clearly, sleep deeply, move slowly, and live quietly in a world designed to prevent all four”— Justin Welsh

~~~

(*)  (ngày 15/2, Hội đồng Bầu cử Quốc gia đã công bố thống kê cơ cấu 864 ứng cử viên ĐBQH khóa 16, trong đó ghi rõ có 4 người tự ứng cử, chiếm tỷ lệ 0,46% nhưng không nêu rõ thông tin của những người này. Sau đó, hàng loạt báo nhà nước như Tuổi Trẻ, Báo Pháp luật TP. HCM, Tiền Phong, VOV, v.v. đã dẫn lại thông tin này. Cho đến chiều 11/3, các bài đăng của báo nhà nước vẫn ghi số lượng ứng cử viên tự ứng cử ĐBQH là 4 người, ví dụ VOV (bài đăng lúc 10h44 ngày 11/3),  Sài Gòn Giải phóng (bài đăng lúc 12h38 ngày 11/3), Tin tức (bài đăng lúc 5h31, ngày 10/3), v.v.)

Thứ 6, 13.3.2026

 ￭  Khăn trải bàn kẻ sọc với hai quả táo | Leigh Palmer

￭  Ca Sĩ Cẩm Vân Viết Về Danh Ca Khánh Ly: “Tôi yêu giọng hát của chị Khánh Ly qua những ca khúc Da Vàng của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn…" (FB Wings Media & Innovation Hub, 12/3/2026)

￭  Đinh Quang Anh Thái | truyện ngắn "Đôi Mắt Xếch" của nhà thơ Trần Mộng Tú, (Tự Lực Bookstore, 6/3/2026)

￭  Nguyễn Viện: Tiểu thuyết "Có những kẻ đi mãi không về" – Cuộc trốn chạy trong mê cung Lịch sử, (VV, 13/3/2026). Trịnh Y Thư điểm sách Nguyễn Viện. 

￭  Ân Xá Quốc Tế kêu gọi Thái Lan thả Lê Chí Thành, cựu công an, (NV, 12/3/2026). Vị đại úy CA này từng bị tù 5 năm vì lên án CA hối lộ.

￭  Cướp Tiệm Vàng & Để Lại Tờ Rơi, (FB Ông Học Giả, 11/3/2026). Ấm ức 10 năm, tên cướp giờ mới in tờ rơi bày tỏ nỗi lòng:"Tại sao cướp tiệm vàng & ngân hàng thì công an tìm ra ngay còn trộm cướp tài sản của dân thường, dân đi báo án 10 năm không giải quyết?"

￭  Dân Hà Nội bàn tán về phiếu bầu ‘dân biểu’ có hình Tô Lâm, (NV, 12/3/2026)

￭  Lạ! Hôm nay hứng đọc 'văn học' Công An, sau khi biết phim và nhạc CA, chắc mình sẽ thấy kịch CA, hội họa CA, .v.v. : “Mùa Lá Rụng Trong Vườn”:​ Bi Kịch Âm Thầm Của Gia Đình Việt Trong Thời Hậu Chiến, (Văn Học Công An, 10/12/2024). Điểm sách ​“Mùa lá rụng trong vườn” ​của Ma Văn Kháng 

￭  Bản Cáo Trạng Ngầm: Khi "Thái Tử" Tô Long Trở Thành Tâm Điểm Của Sự P.h.ẫn N.ộ. (FB Lê Anh, 11/3/2026)

￭  Việt Nam Trong Danh Sách 16 Đối Tác Bị Mỹ Điều Tra Thương Mại, (VB, 12/3/2026)

￭  Mỹ áp thuế 130% thép Việt Nam, Hòa Phát trong danh sách bị điều tra, (NV, 12/3/2026)

￭  Các hãng hàng không Việt Nam có thể đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu từ tháng 4 do khủng hoảng Trung Đông. Vietnam airlines may face fuel shortages from April due to Middle East crisis, (Reuter, 11/3/2026)

￭  Kho dự trữ dầu chiến lược là gì và Canada có kho dự trữ đó không.? What is a strategic oil reserve and does Canada have one? (Business in Vancouver, 12/3/2026);+ Canada không có trữ lượng dầu chiến lược vì chúng ta sản xuất hơn 5 triệu thùng mỗi ngày. Ngay cả khi vì lý do nào đó chúng ta xây được một kho dự trữ lớn, chúng ta cũng không có đủ đường ống để vận chuyển nó đến thị trường toàn cầu. Hiện tại chúng ta chỉ có thể chứa thêm tối đa 250.000 thùng mỗi ngày, nhưng số lượng này cần các nhà máy lọc dầu hoặc tàu chở dầu có đủ khả năng tiếp nhận, (Heather Exner-Pirot, 12/3/2026) ←Triển vọng về lưu lượng khí thải qua đường ống đến năm 2030. Pipeline Egress Outlook to 2030 － 2026 Edition. 

￭  Trong chuyến công du đầu tiên tới Na Uy, TT Carney đặt mục tiêu tăng cường chủ quyền Bắc Cực với các đối tác Bắc Âu. In first official trip to Norway, Carney aims to strengthen Arctic sovereignty with Nordic partners, (BNN Bloombergs, 12/3/2026). Bài của bà ký giả gốc Việt Judy Trinh. Vua Anh có vẻ thích gặp khi TT Carney ghé Anh nghỉ dưỡng: PM Carney to have audience with King Charles, (CTV, 12/3/2026)

￭  TT Carney công bố khoản đầu tư 35 tỷ đô la vào quốc phòng và cơ sở hạ tầng khu vực Bắc Cực. PM Carney announces $35B investment in Arctic defence, Northern infrastructure, (CTV, 12/3/2026)

￭  Tại sao Thủ tướng Carney lại thu hút nhiều người nghị sĩ từ các đảng phái chính trị khác gia nhập đảng Tự do? Why Is PM Carney Attracting So Many Floor Crossers? | Your Morning, (CTV Your Morning, 12/3/2026)

￭  Liệu Úc có nên tham gia vào cuộc phản công của Canada với tư cách là cường quốc tầm trung? Should Aus join Canada's middle power fightback? | Insiders On Background, (ABC News In-depth, 6/3/2026)

￭  Các quốc gia thứ ba có thể hàn gắn lại trật tự thế giới đang bị rạn nứt. Third nations can piece together a ruptured world order, (East Asia Forum, 13/3/2026)

￭  CRTC sẽ bỏ phí khi hủy hoặc chuyển đổi gói cước điện thoại di động và internet. CRTC to eliminate fees when cancelling or switching cellphone and internet plans, (Business in Vancouver, 12/3/2026)

￭  Viện nghiên cứu thân Trump, The Heritage Foundation, đề xuất 'Hiến chương Thái Bình Dương' với vai trò can thiệp lớn hơn của Mỹ vào khu vực TBD. Trump-aligned think tank proposes 'Pacific Charter', greater US involvement in the region, (RNZ, 12/3/2026)←Hiến chương về các giá trị Thái Bình Dương vì một tương lai thịnh vượng ở Thái Bình Dương. A Charter of Pacific Values for a Prosperous Pacific Future

￭  Pico Iyer thuyết minh về phương thuốc vạn năng của im lặng. Silence, the Universal Medicine | Pico Iyer , (TED, 30/1/2026)

￭  Bình hoa hôm nay