Thứ 2, 9.3.2026

 ￭  Ba mèo |Inagaki Tomoo

￭  Phụ nữ Việt Nam – Một lịch sử tự định nghĩa mình, (LKTC, 8/3/2026). Tờ 'Nữ Giới Chung', tờ báo dành cho phụ nữ đầu tiên ở Việt Nam, do nữ sĩ Sương Nguyệt Anh (1864-1921) làm chủ bút.;+ Chân dung phụ nữ Việt Nam trong nghệ thuật tuyên truyền. Portraits Of Vietnamese Women In Propaganda Art, (Vietcetera, 7/3/2026);+ Mỗi dịp 8-3, mạng xã hội rộn ràng ảnh các ông chồng vào bếp, và sau đó là…(TT, 8.3.2026). Hình thức cho vui. "Bình đẳng thực sự nằm ở 363 ngày còn lại" ← LHQ kêu gọi hành động để thu hẹp hố sâu bất bình đẳng về quyền giữa nam và nữ, (RFI, 8/3/2026)

￭  Truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư - Mẹ, (FB Nguyễn Ngọc Tư, 7/3/2026)

￭  Tino Cao: Khánh Ly – một tiếng xẩm của lịch sử, (VV, 9/3/2026);+ Khánh Ly: 'Không còn gì để hối tiếc', (BBC, 8/3/2026

￭  Phương án làm đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, (TT, 8.3.2026). Bạch tuộc làm cầu dài 14km với tổng mức đầu tư 92.663 tỉ đồng.

￭  Mặt trận loa kèn: các bạn VOA, RFA có thể sắp đi làm trở lại, (VB, 7/3/2026). VOA và RFA tiếng Việt sẽ được phát thanh lại?

￭  Hiện đã qua 48h và Lê Chí Thành không bị trục xuất về Việt Nam, (FB Luật sư Nguyễn Văn Đài, 8/3/2026)

￭  Đại gia Việt rầm rộ tái xuất sau khi ra tù, (Vietnam Finance, 8/3/2026). Cùng với Đinh La Thăng: Made in VN

￭ Hải quan Mỹ đã kiểm soát số lượng thiết bị điện tử kỷ lục vào năm ngoái và chỉ thị sửa đổi gần đây bổ sung thêm ổ đĩa flash và đồng hồ thông minh vào danh sách thiết bị có thể kiểm tra. U.S. customs searched a record number of electronic devices last year, (CBC, 8/3/2026). Theo thống kê từ Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP), hải quan đã khám xét 55.318 máy tính, điện thoại di động và các thiết bị khác vào năm 2025, tăng 17,6% so với 47.047 thiết bị được kiếm soát vào năm 2024 và tăng 32,4% so với 41.767 thiết bị được khám vào năm 2023. Trong năm 2024, năm cuối cùng có số liệu đầy đủ, hải quan Canada CBSA chỉ khám 1.108 máy tính, điện thoại di động và các thiết bị khác. 

￭  Trong lúc TT Carney tìm cách củng cố các liên minh toàn cầu, liệu đã đến lúc Canada gia nhập EU? As Carney seeks strengthened global alliances, is it time Canada join the EU? (CBC, 8/3/2026)

￭  Đảng Tự do dẫn trước 15 điểm và khu vực Đồng bằng đang trong tầm ngắm. Liberals by 15 and the Prairies are in play, (Bruce’s Substack, 8/3/2026)

￭  Tác động lâu dài của các phong trào xã hội và sự kiềm chế đối với thái độ dân chủ. The Long-Term Impact Of Social Movements And Repression On Democratic Attitudes by Scott Desposato and Gang Wang, (Journal of East Asian Studies , Volume 20 , Issue 3 , November 2020 , pp. 317 - 351)DOI: https://doi.org/10.1017/jea.2020.16. Các phong trào dân chủ trong các chế độ độc tài thường thất bại và hay bị đàn áp, nhưng chúng vẫn có thể ảnh hưởng đến thái độ và chuẩn mực của những người tham gia và người quan sát. Scott Desposato và Gang Wang khai thác một số đặc điểm của phong trào Quảng trường Thiên An Môn để kiểm tra tác động lâu dài đối với thái độ dân chủ. Sinh viên đại học là thành phần nòng cốt của các phong trào và được tiếp cận xúc rộng rãi với các ý tưởng và hoạt động của phong trào, cũng như bị sự đàn áp phong trào. Học sinh trung học chuẩn bị vào đại học có ít cơ hội tiếp xúc với phong trào và các hoạt động của nó. Tác giả nhận thấy sự khác biệt đáng kể về thái độ giữa những sinh viên đại học trong thời gian diễn ra phong trào và những người bắt đầu học đại học sau phong trào. Kết quả này rõ ràng nhất đối với cựu sinh viên của bốn trường đại học có liên hệ mật thiết nhất với phong trào.

￭  Ngước nhìn

Chủ nhật, 8.3.2026

 ￭  Chân dung phẩm giá | Drew Ta

￭  Khánh Ly - 80 mùa xuân và hát cùng nguồn cội, (Người Đô Thị, 6/3/2026)

￭  Các Chiến Lược Đối Lập Dưới Chế Độ Chuyên Chế: Phong Trào Tự Đề Cử Năm 2016 của Việt Nam. Opposition Repertoires Under Authoritarian Rule: Vietnam's 2016 Self-Nomination Movement by Nhu Truong, (Journal of East Asian Studies , Volume 21, Issue 1 , March 2021 , pp. 117 - 139). Các chủ thể xã hội dân sự đã cùng nhau tổ chức trực tuyến và ngoại tuyến để tự đề cử và phản đối ĐCSVN trong cuộc bầu cử năm 2016. Mức độ phối hợp phản đối giữa các ứng cử viên tự đề cử độc lập này đã vượt trội và khác biệt về chất lượng so với các nỗ lực riêng lẻ trước đó khi so sánh với năm 2011, khi các nỗ lực tự ứng cử còn cô lập và thiếu phối hợp. Những thay đổi bên ngoài trong cơ cấu cơ hội chính trị chỉ giải thích một phần cho sự gia tăng phối hợp giữa các ứng cử viên độc lập trong phong trào tự đề cử năm 2016 của Việt Nam. Trong bài viết này, tác giả đưa ra giả thuyết rằng chính sự kết hợp giữa cơ cấu cơ hội và các mối liên kết chồng chéo giữa các lĩnh vực đấu tranh xã hội và xã hội dân sự, tất cả được tích lũy từ lịch sử biểu tình và hoạt động trước đó, đã tạo điều kiện cho sự xuất hiện của các ứng cử viên tự đề cử độc lập và sự phối hợp phản đối trong các cuộc bầu cử độc đảng. Tại Việt Nam, một quá trình tích lũy tham gia vào các cuộc đấu tranh xã hội và các tổ chức xã hội dân sự trong giai đoạn 2011 đến 2016 đã cho phép các chủ thể phát triển các mối liên kết, củng cố kinh nghiệm tranh đấu và lập nên khung hành động tập thể của họ. Những mối liên hệ này, kết hợp với các cơ hội chính trị thuận lợi, đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động và phối hợp tốt hơn giữa các ứng cử viên độc lập tự đề cử trong cuộc bầu cử năm 2016 với 162 ứng cử viên tự do năm 2016 (tăng so với 2011). 

￭  Ngỡ ngàng trước sự lột xác thần tốc của Cần Giờ sau gần một năm Vinhomes Green Paradise hiện diện, (NĐT, 28/2/2026)

￭  Gần 33.000 người Việt nhập tịch Mỹ năm 2023, (VnExpress, 18/7/2024). Ngạc nhiên với số lượng 32.800 người Việt nhập tịch ở Mỹ;+ Người Việt tiếp tục là cộng đồng nhập tịch lớn thứ hai tại Hàn Quốc năm 2025, (Kiến Thức, 24/2/2026). Người Việt Nam chiếm 23,4% tỉ lệ trong số công dân mới nhập tịch.

￭  Indonesia, Philippines, Việt Nam hợp tác an ninh hàng hải. Indonesia, Philippines, Vietnam forging maritime security triangle, (Indo-Pacific Defense Forum, 5.3.2026)

￭  Vụ án phi trường Long Thành: Bắt thêm 2 ‘sếp’ Vinaconex, (NV, 7/3/2026)

￭  Đỗ Thị Thu đi thăm chồng, em chồng và mẹ chồng TNLT: Đỗ Thị Thu: Buổi thăm gặp anh Trịnh Bá Phương và em Trịnh Bá Tư, (Việt Tân, 7/3/2026);+ Ngày 7/3/2026 gia đình đi thăm mẹ tôi Cấn Thị Thêu ở trại 5 Thanh Hoá, (FB Thu Đỗ, 7/3/2026)

￭  "Ở quê, mua món gì là người ta cầm mấy giạ lúa đi mua, nên tiền nặng lắm…". - Thuộc về Má | Nguyễn Ngọc Tư

￭  Du hành vòng quanh thế giới đầy biến động cùng TT Mark Carney trong nỗ lực ngoại giao để xây dựng liên minh cường quốc tầm trung nhằm đối phó với thế giới hậu-Mỹ thống trị, giữa lúc Trung Đông bùng nổ xung đột. Traveling Around the Turbulent World With Mark Carney, (New Yorker, 7/3/2026)

￭  Vụ đặt cược khổng lồ của Trung Quốc vào Iran đã thất bại như thế nào. How China's enormous bet on Iran failed, (Washington Post, 6/3/2026). Tehran không chỉ là một đối tác của Bắc Kinh mà nó còn đóng vai trò trung tâm trong chiến lược của TQ. TQ đã đầu tư hơn 400 tỷ đô vào các dự án cơ sở hạ tầng và năng lượng dài hạn ở Iran, mua khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran, và xem Tẻhan là vị trí địa lý chính yếu cho Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường của Bắc Kinh. Ngoài ra, Iran đã hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm vũ trang và duy trì sự bất ổn trong khu vực và đặt Trung Đông luôn trong tình trạng khủng hoảng để ngăn chặn Hoa Kỳ can thiệp vào khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

￭  Trang bìa của tạp chí New Yorker số ra ngày 16/3/2026: Thống chế trump duyệt binh ở sân golf Mar-a-Lago.

￭  Chiến lược phòng thủ chống tiếp cận/ngăn chặn xâm nhập khu vực (A2/AD) quần đảo của Indonesia. Indonesia’s ‘Archipelagic Defence Strategy’, (IISS News, 7/3/2026)

Thứ 7, 7.3.2026

 ￭  Chưa xong | Zofia Błazko.

￭  Trần Lê Xuân, "đệ nhất phu nhân" của VNCH, đã hết lòng ủng hộ nền cộng hòa và là người chỉ trích mạnh mẽ sự can thiệp của Mỹ vào Đông Dương, dựa trên hồi ký của bà 'The White Pebble' (2025). Hồi ký của bà cung cấp góc nhìn mới để đánh giá lại quyết định của chính quyền Kennedy (đặc biệt cuộc đảo chính lật đổ Ngô Đình Diệm năm 1963), vốn dẫn đến thất bại của Mỹ. Bà Nhu và cuộc chiến tranh Mỹ ở Việt Nam In Hindsight: Madame Nhu and the American War in Vietnam, (Diplomat, 6/3/2026)

￭  Đài Tưởng Niệm Chiến Tranh Việt Nam trong Mile Square Park bị tháo dỡ, (NV, 6/3/2026). Công trình biển thủ của cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ của Orange County người hiện đang bóc lịch 5 năm trong tù. 

￭  GS Ngô Bảo Châu quy tụ nhân tài đào tạo tiến sĩ toán trong nước, (TN, 15/3/2026). 'Người học TS được miễn học phí, nhận sinh hoạt phí tới 16,7 triệu đồng/tháng và được mạng lưới chuyên gia quốc tế đồng hướng dẫn…Một số nhà khoa học người Việt đang làm việc ở các nước có nền toán học phát triển đã nhận lời tham gia đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh do VIASM mời từ khóa tuyển sinh năm 2026. Ở Mỹ có GS Đào Hải Long (ĐH Kansas), GS Nguyễn Xuân Long (ĐH Michigan), GS Hà Huy Tài (ĐH Tulane), GS Nguyễn Trọng Toán (ĐH Pennsylvania). Ở Đức có GS Phan Thành Nam (ĐH Ludwig Maximilian München). Ở Pháp có GS Ngô Đắc Tuấn (Trung tâm Nghiên cứu khoa học quốc gia Pháp)"

￭  ​Nguyên Giác Phan Tấn Hải​ - Nhớ về Iran: một thời từ bi, thơ mộng​, (VB, 6/3/22026​), 

￭  Mạng lưới gia đình và giới hạn của quyền lực thể chế trong giới tinh hoa Việt Nam. Hometown Networks and the Limits of Institutional Power in Vietnam’s Elite Circles by Thuy Nguyen, (Journal of Vietnamese Studies (2026) 21 (1): 90–118)

￭  Vũ Thế Phiệt, chủ tịch ACV, bị bắt sau tin đồn bị truy nã, (NV, 6/3/2026). Chủ tịch hội đồng quản trị tổng công ty Cảng Hàng Không Việt Nam (ACV)←Tham nhũng ACV: Trừng trị phần ngọn hay khơi thông thể chế?, (TD, 6/3/2026). Bài của Nguyễn Tuấn Khoa: thể chế độc đảng (điểm nghẽn của tất cả điểm nghẽn) hay tam quyền phân lập? 

￭  Trước Ngày Đảng Cử Dân Bầu,(*) (Việt Tân, 6/3/2026). Bài ↓ 

￭  Người ta nói nhiều về công lý, nhưng công lý thật sự được nhìn thấy qua cách một chính quyền đối xử với chính người dân của mình, (Việt Tân, 6/3/2026)

￭  Nguyễn Tấn Dũng ra sách dày 900 trang ‘tâm huyết’, (NV, 6/3/2026). 'Cuốn sách “Đổi Mới, Kiến Tạo, Hội Nhập, Phát Triển” được in ấn bằng tiền thuế dân.'

￭  Vừa gặp Trump xong, Tô Lâm sắp đi thăm Tập Cận Bình, (NV, 6/3/2026) cho siêu bộ ký kết với Hoa Vi↓.

￭  Việt Nam : Mobifone có thể hợp tác phát triển mạng 5G với Trung Quốc, (RFI, 6/3/2026). Mobifone của siêu bộ hợp tác với tập đoàn Hoa Vi (Huawei) - đối thủ của ZTE. VN tham gia sáng kiến « Mạng Sạch » (Clean Network) năm 2020 của Mỹ và cam kết không sử dụng thiết bị 5G của Hoa Vi và ZTE vì hai tập đoàn này 'bị cấm hoạt động trên mạng viễn thông ở Mỹ vì bị Washington coi là "mối đe dọa an ninh"';+ Việt Nam đang nhắm đến các thỏa thuận 5G mới với các công ty công nghệ Trung Quốc, bất chấp cảnh báo từ Mỹ. Vietnam eyes new 5G deals with Chinese tech firms, sources say, despite US warnings, (Reuter, 6/3/2026);+ Tô Lâm ‘quay xe’ với Trump, sắp gặp Tập ký hợp đồng viễn thông ‘chống Mỹ’, (NV, 6/3/2026)

￭  Mobifone của CA khó vượt qua mặt được Viettel bên quân đội. Qualcomm, Viettel đạt thỏa thuận sản xuất điện thoại thông minh AI ở Việt Nam. Qualcomm, Viettel strike deal to make AI smartphones in Vietnam, (Nikkei, 5/3/2026). Trung tướng Tào Đức Thắng hiện là Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Viettel ;+ Viettel đưa hệ sinh thái công nghệ Việt đến hội nghị MWC, (VnExpress, 5/3/2026). Quân đội còn sân golf nữa bạn CA à, bạn có nhà hát Hồ Gươm rồi mà 🙂!

￭  Liên hệ giữa sân golf Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành, (FB Nguyễn Thiện Tống, 6/3/2026

￭  TT Mark Carney ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược mới với Nhật. Mark Carney signs new strategic partnership with Japan, (CTV, 6/3/2026)

￭  Sau một năm phá sản, các toà nhà HBC vẫn còn bỏ trống. A year after HBC's collapse, some reimagined spaces — and a lot of vacant stores, (Business in Vancouver, 6/3/2026)

￭  Iran khiêu chiến toàn vùng, bao gồm các nước (UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain, Israel, Jordan, Cyprus, Oman, và , Saudi Arabia), (American Jewish Committee, 3/3/2026)

￭  ​​Phát Hiện Mới Về Bí Quyết Giữ Trí Óc Minh Mẫn Ở Tuổi Già, (VB, 6/3/2026)

￭  Thánh Đường Âm Thanh: Văn Hóa Lắng Nghe Ở Nhật, (VB, 6/3/2026)

￭  Dám “khó chịu”: Toni Morrison và cách bà thay đổi cách ta suy nghĩ, (VB, 6/3/2026)

￭  Từ Iceland đến Băng Hỏa Đảo​, (NV, 5/3/2026). Tác giả viết thông tin quảng cáo du lịch khá hay nhưng lạc đề hơn 1 trang dài bàn về truyện kiếm hiệp Kim Dung về việc đăt tên Băng Hỏa Đảo 😀. 

~~~

(*)↓

"Khi so sánh hai hệ thống bầu cử quốc tế và của Việt Nam hiện nay, chúng ta thấy nổi lên ba “điểm nghẽn” khiến quy trình hiệp thương bị xem là rào cản đối với một cuộc bầu cử tự do:

• Sự triệt tiêu tính ngẫu nhiên: Trong một cuộc bầu cử tự do, danh sách ứng cử viên là kết quả của sự chủ động từ phía cá nhân và sự ủng hộ tự nguyện từ cử tri. Tại đây, danh sách là kết quả của việc “ướm trước” (vòng 1) và “gạn lọc” (vòng 2, 3).

• Rào cản tâm lý từ nhà cầm quyền cơ sở: Việc sử dụng các tổ chức đoàn thể (Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh, Tổ dân phố) để điều phối hội nghị cử tri khiến những người tự ứng cử bị cô lập ngay tại nơi mình sinh sống.

• Sự vắng bóng của tư pháp độc lập: Ở các nước dân chủ, nếu một ứng cử viên bị loại bất công, họ có thể kiện ra tòa. Trong quy trình hiệp thương, MTTQ vừa là người tổ chức, vừa là người quyết định cuối cùng, khiến ứng cử viên không có cơ chế bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Quy trình hiệp thương ba vòng không đơn thuần là các bước thủ tục hành chính, mà thực chất là một hệ thống lưới lọc chính trị đa tầng. Thay vì đóng vai trò hỗ trợ để mở rộng quyền tham gia của người dân, cơ chế này được thiết kế để bảo đảm và kiểm soát “đầu vào” của quyền lực lập pháp một cách tuyệt đối. 

Việc duy trì các “chỉ tiêu cứng”, cơ chế biểu quyết giơ tay tại cơ sở và vai trò định đoạt cuối cùng của Mặt trận Tổ quốc đã tạo ra một nghịch lý trong bầu cử: Quá trình lựa chọn diễn ra trước quá trình bầu cử. Khi danh sách ứng cử viên chỉ còn là những người đã vượt qua các lớp kiểm soát về tư tưởng và cơ cấu, lá phiếu của cử tri vào ngày bầu cử không còn mang ý nghĩa lựa chọn giữa các khuynh hướng chính trị khác nhau, mà trở thành sự xác nhận cho một danh sách đã được “định sẵn”."