Thursday, February 5, 2026

Thứ 5, 6.2.2026

•  Nguyễn Phú Yên - Các Dòng Nhạc Ở Miền Nam Việt Nam Giai Đoạn 1954 - 1975, (FB Nguyễn Phú Yên, 3/2/2026). Bài tham luận trình bày tại hội thảo của Trường ĐHKH XH&NV TP.HCM tháng 12-2024 và đăng trên Tạp chí Lý luận Phê bình VHNT tháng 7-2025. 

•  Đinh Quang Anh Thái | Ngày giỗ Tô Thùy Yên, nhớ nhà thơ của hồn Việt Nam, (Tự Lực Bookstore, 20/5/2022)

•  Tino Cao - Linda Lê: mỹ học của tàn tích và một cõi viết không quốc tịch, (Tino Cao's Substack, 19/9/2025)

•  Ngọc Mai bị "đấu tố hội đồn" lá cờ ở trong nước nhưng  vực dậy ở bên ngoài: Cột Mốc Tươi Đẹp Của Cuộc Đời, (FB Lê Như Ngọc Mai, 3/2/2026)

•  Nghệ sĩ Trịnh Kim Chi làm kịch cà phê, (TT, 4/2/2026). Chùm kịch phúc khảo gồm các kịch bản Chuyện bông đào, Tìm lại người xưa, Thần Tình yêu, Con trai và con gái. Mỗi kịch bản ngắn dài khoảng 30, 40 phút ở sân khấu Trịnh Kim Chi (lầu 1, 5B, Võ Văn Tần).

•  Những cú “sốc hàng” ở Việt Nam hậu đại hội XIV - Kỳ 4: Lê Minh Hưng “trượt vỏ chuối”? Dấu hiệu rối loạn đầu tiên của hệ thống toàn trị - X.Y.X, (Thế Kỷ Mới 1/2/2026) 

•  Những cú “sốc hàng” ở Việt Nam hậu đại hội XIV - Kỳ 5: Xã hội im lặng như một hình thức phản kháng - Nam Cường, (Thế Kỷ Mới, 4/2/2026)

• Việt Nam: Đàn áp leo thang giữa bối cảnh bất ổn chính trị. Chính quyền chà đạp lên các quyền tự do để dập tắt sự bất đồng chính kiến ​. Vietnam: Repression Intensifies Amid Political Turmoil Authorities Trample on Free Rights to Crush Dissent, (HRW, 3/2/2026)

•  Siêu bộ muốn ngốn thêm ngân sách để củng cố CA trị(*): Bộ Công an đề xuất sửa luật để nhận thêm nguồn lực tài chính, (LKTC, 4/2/2026). Siêu bộ củng cố và mở rộng "rõ rệt về quyền lực, tiêu biểu như: 1/ Tiếp nhận năm nhóm nhiệm vụ từ các bộ, ngành khác theo Nghị định số 02/2025 do Chính phủ ban hành ngày 18/2/2025, bao gồm: an toàn thông tin; an ninh hàng không; sát hạch, cấp lái phép lái xe cơ giới đường bộ; cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện; và lý lịch tư pháp và cấp phiếu lý lịch tư pháp; 2/ Chủ trì soạn thảo nhiều dự án luật quan trọng và đã được Quốc hội thông qua như Luật Luật An ninh mạng (sửa đổi), Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật Dẫn độ, Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi), v.v. Những luật này đều có những quy định mở rộng quyền kiểm soát của Bộ Công an trên nhiều lĩnh vực; và 3/ Đặc biệt, Bộ Công an vừa kết thúc việc lấy ý kiến cho dự thảo lần hai Nghị quyết về công dân số. Ngoài việc xếp hạng công dân dựa trên mức độ tích cực sử dụng VNeID, Bộ Công an còn có mong muốn biến ứng dụng này trở thành một “siêu ứng dụng” với nhiều chức năng khác nhau, như thiết lập một ví điện tử thống nhất, một mạng xã hội có “100% người dùng được xác nhận danh tính tuyệt đối qua VNeID”, và cấp địa chỉ email “chính thức” cho mỗi công dân. 

•  Vũ Kim Hạnh - Phút thứ 89, (TD, 4/02/2026);+ Thủ tướng: Ban hành ngay nghị quyết gỡ vướng Nghị định 46 về an toàn thực phẩm, (TT, 4/2/2026). Phản ứng nhanh, nhạy của PMC.

•  Ngoại giao dưới thời ông Tô Lâm: Vì sao được đưa lên ngang tầm với an ninh và quốc phòng? (BBC, 4/2/2026). "VN đặt nặng vai trò ngoại giao để xử lí hoặc ngăn chặn khủng hoảng trước khi xảy ra tại đất nước."

•  Tô Lâm: Tác phẩm báo chí phải cho thấy đảng “thật sự đạo đức”, “văn minh”, (Luật Khoa tạp chí, 3/2/2026). Hiểu ngầm: đạo đức tham nhũng + văn minh câm gật, nếu không, bị phạt 7.5 triệu

•  Stéphane Dion, cựu bộ trưởng liên bang và là người bảo trợ cho Đạo luật Minh bạch, cho rằng con đường độc lập của Alberta đầy rẫy rủi ro. Stéphane Dion: The secession process is dangerous, (The Line, 4/2/2026)

•  GS. F. H. Buckley (Đại học Luật George Mason ở Virginia-Mỹ) đã nghiên cứu các dữ liệu và thống kê để phân tích lý do tại sao các hệ thống chính phủ cụ thể lại ưu việt hơn những hệ thống khác và tại sao chúng ta không nên quên đi những điều làm nên sự vĩ đại của Canada, F. H. Buckley - Canada's System of Government Superior to USA

•  Một bài bình luận của luật sư nhân quyền Rayhan Asat chỉ trích chuyến thăm TQ của TT Canada Mark Carney không nhắc đến các vấn đề nhân quyền, đặc biệt là đối với cộng đồng người Duy Ngô Nhĩ. Luật quốc tế dành cho một số người, nhưng không phải cho tất cả. International Law for Some, but Not for All | Opinion,(Newsweek, 3/2/2026)

•  Niềm tin của các doanh nghiệp nhỏ ổn định khi lạm phát ở British Columbia giảm mạnh. Bryan Yu: Small business confidence steadies as B.C. inflation cools sharply, (Business in Vancouver , 4/2/2026)

•  Vì Sao Chú Ngựa Bính Ngọ Bị Lỗi Trở Nên Nổi Tiếng?, (VB, 4/2/2026)

•  Các vụ phóng tên lửa và máy bay không người lái tấn công Ukraine hàng tháng từ Nga, (X Anne Applebaum, 4/2/2026)

•  Biếm hoạ hôm nay của 巴丢草 Bad ї ucao. Tự do báo chí kiểu Jeff Bezos khi hắn cho số đông ký giả nhân viên tờ Washington Post nghỉ việc nhưng có tiền làm phim tài liệu cho Melania trump. 



Wednesday, February 4, 2026

Thứ 4, 4.2.2026

•  Mậu Thân 1968: “Dải khăn sô cho Huế” (FB Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, 3/2/2026)

•  Tản văn Ái Điểu - Trong tàn phai khao khát một niềm đau, (VV, 3/2/2026)

•  Người phiêu bạt “xé mặt nạ” (VV, 3/2/2026). Hoàng Minh Tường điểm sách 'Người xé mặt nạ" của Bùi Mai Hạnh

•  Thơ Nguyễn Thị Thanh Bình, (VV, 4/1/2026)

•  Xẩm trong cõi đời của Mai Tuyết Hoa đáo để, đanh đá mà vẫn đáng yêu, (TT, 3/2/2026)

•  GS.TS Ngô Thị Phương Lan - người 'ghép cành' tri thức quốc tế lên gốc rễ đồng bằng, (TS, 1/2/2026)

•  Tino Cao - Ngược dòng Apocalypse Now: điện ảnh, bạo lực và nước Mỹ hôm nay, (Substack Tino Cao, 15/9/2025). "Coppola, cũng như Conrad trong Heart of Darkness, đã dựng một tấm gương để phương Tây soi chính mình, và trong tấm gương đó những con người bản địa bị đẩy ra rìa."

•  Sau cuộc họp “phổ biến” Nghị định 46 chiều qua: Thất vọng toàn tập! (FB Vũ Kim Hạnh, 2/2/2026)

•  Tài Liệu Nội Bộ Tiết Lộ Việt Nam Đang Chuẩn Bị Cho Cuộc Chiến Xân Lược Của Mỹ, (VB, 3/2/2026);+ Bài nhiều chi tiết và dài hơn: Một tài liệu nội bộ cho thấy quân đội Việt Nam đang chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh có thể xảy ra với Mỹ. An internal document shows the Vietnamese military preparing for a possible American war, (CTV, 3/2/2026)

•  Grammy trao giải cho Đức Đạt Lai Lạt Ma, Trung Quốc phản ứng, (TT, 3/2/2026). Đức Đạt Lai Lạt Ma được giải thưởng Grammy trong hạng mục Sách nói, thuyết minh và kể chuyện xuất sắc với album Meditations: The Reflections of His Holiness the Dalai Lama (tạm dịch: Thiền: Những chiêm nghiệm của Đức Đại Lai Lạt Ma) trở thành "hành động 'chống Trung Quốc' núp bóng nghệ thuật." Yếu vía thế cường quốc đang lớn ơi!

•  Châu Mỹ trên hết của Goldman Sachs. "Americas First" – Goldman Sachs Research Newsletter (Top of Mind series, 3/2/2026) tập trung phân tích sự chuyển dịch trong chính sách đối ngoại của chính quyền Trump từ năm 2026. Chính quyền Trump khởi đầu năm 2026 với một chính sách đối ngoại mạnh mẽ và quyết liệt hơn, được thúc đẩy bởi cái gọi là “Donroe Doctrine” — một phiên bản mở rộng của Monroe Doctrine truyền thống. Mục tiêu là mở rộng ảnh hưởng và kiểm soát của Mỹ tại Tây bán cầu (khu vực châu Mỹ Latinh và Caribbean). Chính sách này đánh dấu sự tiến hóa từ khẩu hiệu “America First” (nước Mỹ trên hết) sang “Americas First” (châu Mỹ trên hết, với Mỹ ở vị trí trung tâm và chi phối để tác động đến tăng trưởng, thương mại, dòng vốn, và chuỗi cung ứng trong khu vực châu Mỹ; tác động đến thị trường tài chính: ảnh hưởng đến các loại tài sản (assets) ở Mỹ, Mỹ Latinh (cổ phiếu, trái phiếu, tiền tệ, hàng hóa…). Rủi ro địa chính trị: Tăng nguy cơ căng thẳng với các khu vực khác (đặc biệt châu Âu), khi Mỹ giảm cam kết toàn cầu để tập trung kiểm soát “sân sau” (backyard) ở Tây bán cầu. Có thể dẫn đến cạnh tranh gay gắt hơn với Trung Quốc tại Mỹ Latinh (đặc biệt về xuất khẩu giá rẻ, ô tô, thương mại điện tử…). Americas First” không chỉ là khẩu hiệu, mà là một chiến lược tái định hướng chính sách đối ngoại thực sự, với trọng tâm tăng cường sự thống trị khu vực của Mỹ. Goldman Sachs đánh giá đây là thay đổi quan trọng, mang lại cả cơ hội và rủi ro lớn (địa chính trị, quan hệ Mỹ–Âu, cạnh tranh Mỹ–Trung).

•  Biểu đồ của Viện Cato có tiêu đề "Chi tiêu cho người nhập cư không gây ra thâm hụt ngân sách chính phủ", so sánh doanh thu thuế và phân bổ chi tiêu của chính phủ cho người nhập cư so với dân số sinh ra tại Mỹ trong giai đoạn từ năm 1994 đến năm 2023, (X David J. Bier, 3/2/2026). "Spending on immigrants does not cause government deficits"←Immigrants’ Recent Effects on Government Budgets: 1994–2023, February 3, 2026 • White Paper. By David J. Bier, Michael Howard, and Julián Salazar. "The data show: a/ For each year from 1994 to 2023, the US immigrant population generated more in taxes than they received in benefits from all levels of government; b/ Over that period, immigrants created a cumulative fiscal surplus of $14.5 trillion in real 2024 US dollars, including $3.9 trillion in savings on interest on the debt; c/ Without immigrants, US government public debt at all levels would be at least 205 percent of gross domestic product (GDP)—nearly twice its 2023 level."

•  Sách lược kinh tế của Trung Quốc đang phát huy tác dụng, (Nghiên cứu quốc tế, 4/2/2026). Nguồn: Audrye Wong, “China’s Economic Statecraft Is Working,” Foreign Affairs, 28/01/2026 Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng. "Mỹ đang hành xử như một kẻ bắt nạt. Và khi các quốc gia trên thế giới dần trở nên cảnh giác hơn trong việc giao dịch với Mỹ, họ đang chuyển hướng ngày càng nhiều sang đối thủ kinh tế chính của Mỹ là Trung Quốc, góp phần vào sự gia tăng xuất khẩu của Trung Quốc trong năm 2025 – dẫn đến thặng dư thương mại đạt gần 1,2 nghìn tỷ đô la, tăng 20%."

•  Iran bên bờ vực: Bên trong cuộc nổi dậy mà chế độ đã cố gắng dập tắt. Iran on the Edge: Inside the Uprising the Regime Tried to Crush, (Times, 3/2/2026) và bài của năm nhà văn Iran khảo sát tình hình đất nước mà họ khao khát được trở về: 1/ When I Think of Iran I Think of Light; 2/ The Islamic Republic’s Founding Myth; 3/ My Very Specific Dreams for Iran; 4/ Iran Is Beautiful; và 5/ Iranian Progress Cannot Be Stopped

•  Quái vật của thế giới!


Tuesday, February 3, 2026

Thứ 3, 3.2.2026

•  Giỗ Cụ Kình Vào Đồng Tâm, (FB Đặng Bích Phượng, 2/2/2026)

•  Tino Cao - Annie Ernaux: Văn Chương Như Ký Ức Xã Hội Và Sự Can Đảm Của Bản Ngã, (Substack Tino Cao, 15/9/2025)

•  Hiện hữu và tự do: Từ hữu thể học hiện sinh đến đạo đức học hiện sinh trong triết học Jean-Paul Sartre, (VV, 31/1/2026). Bài của Bùi Văn Nam Sơn 

•  Giáo sư đại học Mỹ nói về ‘nguồn gốc giọng Quảng Nam’, (TN, 31/1/2025)

​•  Hoàng Thị Bích Hà: Đọc “Gửi lời theo gió bay đi”, (Thế Kỷ Mới, 2/2/2026), 

•  Phía sau việc Bộ Công an không ngừng mở rộng quyền lực, (BBC, 2/2/2026). Thể chế CA trị ngày càng được củng cố. 

•  Việt Nam sắp kiểm soát tài khoản ngân hàng hộ kinh doanh, tiểu thương rên xiết, (NV, 2/2/2026)

•  "Yêu tháng Chạp không biết bao nhiêu, nhưng yêu nhất là những ngày giáp Tết, thời tiết sao mà đ*ĩ thế, con mắt tấm lòng sao mà đong đưa thế, lời nói, tiếng chào sao mà duyên dáng tơ mơ thế..." - Thương nhớ mười hai | Vũ Bằng

•  Liên Âu hy vọng Việt Nam thực hiện triệt để cải cách hành chính để gia tăng hấp dẫn đối với đầu tư châu Âu, (RFI, 2/2/2026). "Năm 2025, Việt Nam gia nhập nhóm 25 nền kinh tế có trị giá xuất nhập khẩu lớn nhất thế giới, với tổng trị giá xuất nhập khẩu đạt 920 tỷ đô la. Theo Cục Hải quan, Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất (152 tỷ đô la) của Việt Nam và Trung Quốc tiếp tục là thị trường cung cấp hàng hóa lớn nhất (183 tỷ đô la) cho Việt Nam."

•  Việt Nam mua bản quyền của Israel sản xuất hỏa tiễn Spike chống xe tăng, (NV, 2/2/2026)

•  Bài phát biểu của Poilievre đã cho thấy Mark Carney đã định giá lại thị trường chính trị như thế nào. Poilievre's speech revealed how Mark Carney has repriced the political market, (Bruce’s Substack, 1/2/2026)

•  Tino Cao so sánh dân chủ xã hội giữa Mỹ và Canada: Tino Cao - Dân chủ xã hội ở Hoa Kỳ: một khả thể không được hoàn tất, (Substack Tino Cao, 2/2/2026)

•  Cuộc trò chuyện gần đây của GS Francis Fukuyama với Claude.ai. Đừng gọi tôi là Francis. Don’t Call Me Francis, (Persuasion, 2/2/2026)

•  Hậu môn trump của Morgan J. Freeman


“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html