Sunday, May 31, 2026

Chủ nhật chót cuối tháng 5 31.5.2026

•  Doctor Zhivago và quyền được sống như một con người, (FB Tino Cao, 30/5/2026). Bài phân tích dài của Tino, hay!

•  Truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư: Một mùa sương thức, (VHSG, 29/5/2026)

•  Thơ Đinh Thị Thu Vân - Mai Thành Xác Bóng Xơ Rơ (a), (FB Đinh Thị Thu Vân, 30/5/2026)

•  Tạ Duy Anh - Quyền được nói, (TD, 30/5/2026)

•  Đầu đường thư ký vá xe | Cuối đường biên tập bán chè đậu đen, (FB Tiểu Vũ, 29/5/2026). Đầu đường thư ký vá xe/Cuối đường biên tập bán chè đậu đen/Chuyên đề ngồi bán áo len/Bên Ban bạn đọc đứng chen bán đào/Kinh tế đi bán su hào/Phóng viên Văn nghệ đổi nghề livestream/Giáo dục Y tế im lìm/Anh em Du lịch nổi chìm nơi đâu/Nội chính chưa nói đã sầu/Thời sự Xã hội cũng đâu khác gì/Gặp nhau hội ngộ một kỳ/Để khi sáp nhập biết đi đường nào/Ngày xưa nhà báo rất sang...Bây giờ nhà báo lang thang vỉa hè/Ngày xưa nhà báo rượu chè/Ngày nay nhà báo hát bè không lên/Ngày xưa nhà báo xông xênh/Ngày nay nhà báo lênh đênh... Á đù! ←Theo gót Hà Nội, TP. HCM thành lập cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP. HCM, (LKTC, 29/5/2026) →Một ngày buồn của báo chí TP. HCM, (FB Nguyễn Thanh Sơn, 28/5/2026)

•  Bài của Phạm Đình Trọng v/v ông bị CA cật vấn 3 tiếng vì bài viết trên FB: Dù sao trái đất vẫn quay, (VV, 30/5/2026)

•  Thương mại : Mỹ điều tra Việt Nam vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, (RFI, 30/5/2026)

•  Liệu Việt Nam đang bắt chước mô hình của Trung Quốc trong việc giám sát công dân và theo dõi người nước ngoài, dù hiện chưa đạt mức độ tinh vi và toàn diện như hệ thống “Dynamic Management and Control Platform for Foreigners” (Nền tảng Quản lý Năng động và Kiểm soát Người nước ngoài) của Trung Quốc? Việt Nam đã và đang triển khai hàng chục nghìn camera AI (dự kiến vượt 100.000 camera vào năm 2030), phần lớn sử dụng công nghệ Trung Quốc. Hệ thống này đang được kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các trung tâm điều hành đô thị thông minh [China model gains appeal in Vietnam as police expand power by Francesco Guarascio, Reuter, April 12, 2026 (a)]. Cùng lúc, Việt Nam đang nỗ lực siết chặt quản lý người nước ngoài thông qua quy định bắt buộc khai báo tạm trú trực tuyến từ năm 2026, với hệ thống tích hợp dữ liệu lưu trú và di chuyển [Từ 21/5, người Việt và người nước ngoài phải khai báo tạm trú, lưu trú trên website chung – Tuổi Trẻ, 9/5/2026 (b)].Mức độ giám sát sẽ tăng dần theo thời gian, nhưng có thể không cực đoan, tinh vi và toàn diện bằng Trung Quốc vì những ràng buộc về kinh tế và quan hệ quốc tế →Mới đây, bài báo “Hệ thống giám sát mới của Trung Quốc khiến người nước ngoài không còn nơi nào để trốn né | New Chinese surveillance leaves foreigners nowhere to hide của De Zheng trên DW (Deutsche Welle) ngày 24/5/2026 đã mô tả chi tiết hệ thống giám sát công nghệ cao mà Việt Nam đang hướng tới. Một chuyên gia an ninh mạng Trung Quốc (biệt danh NetAskari) vô tình truy cập được bảng điều khiển giám sát của công an thành phố Trương Gia Khẩu (Zhangjiakou). Đây chỉ là phiên bản demo, nhưng đã chứa dữ liệu chi tiết của gần như tất cả nhà báo nước ngoài tại Bắc Kinh: ảnh hộ chiếu, số điện thoại cá nhân, thông tin visa, ngày sinh… NetAskari còn phát hiện chính thông tin cá nhân của mình nằm trong danh sách theo dõi của công an Trung Quốc.Hệ thống này là một phần của “hồ sơ toàn bộ” (full profile), bao gồm: camera nhận diện khuôn mặt (kể cả tại trạm soát vé khu trượt tuyết), số ghế ngồi trên tàu hỏa, thanh toán di động, thói quen mua sắm, lượng xăng tiêu thụ, khu vực khiếu nại, hoạt động mạng xã hội và mối quan hệ xã hội. Một số nhà báo được gắn thẻ “trackable” – hệ thống sẽ tự động cảnh báo khi họ di chuyển. Công an không cần phải theo "đuôi" bám sát bằng xe nữa, vì AI có thể dự đoán lộ trình và biết trước họ sẽ gặp ai. Nếu nhà báo tiếp cận nguồn tin, công an có thể gọi điện đe dọa nguồn tin đó trước khi cuộc gặp diễn ra. Hệ thống còn vẽ biểu đồ mạng lưới mối quan hệ (ai gặp ai, gặp trong bao lâu) dựa trên dữ liệu camera và các nguồn khác, biến giám sát thủ công thành giám sát tự động, cực kỳ hiệu quả.Công nghệ giám sát của an ninh Trung Quốc đã biến con người thành “khối dữ liệu” (datamass) có thể kiểm soát, định hình và ép buộc. Khác với phương Tây – nơi có luật bảo vệ quyền riêng tư rõ ràng và chặt chẽ – công an Trung Quốc (và phần nào là Việt Nam) thực hiện hầu hết các hoạt động này mà gần như không có sự giám sát độc lập của báo chí hay các tổ chức dân sự →Toàn bộ dữ liệu cá nhân của công dân Việt Nam trong VnEID (hay VNeID) (thông tin CCCD, sinh trắc học, địa chỉ, lịch sử di chuyển, giao dịch, tích hợp giấy tờ...) đều được lưu trữ trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư do Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội - C06 và Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư) trực tiếp phát triển, quản lý và vận hành. Điều này sẽ dẫn đến việc kiểm soát xã hội ngày càng tinh vi và toàn diện, như mô hình TQ?

•  Cựu bộ trưởng liên bang Kerry-Lynne Findlay đã được bầu làm tân lãnh tụ của đảng Bảo thủ tỉnh British Columbia. Kerry-Lynne Findlay has been voted the new BC Conservative leader, (Global News, 30/5/2026). Quy trình bầu của đảng Bảo thủ: Each of B.C.’s 93 electoral districts has been allocated 100 points, or one point per ballot cast, if fewer than 100 ballots were cast in that district. Points were distributed among contestants proportionally based on first-choice votes within each district and the province-wide total. If no candidate got more than 50 per cent of the province-wide points on the first ballot, the candidate with the lowest number of points is eliminated.Their supporters' second choice votes are then redistributed, and this continues until a candidate exceeds 50 per cent of the province-wide points.

•  Bill Gates đã dành nhiều năm để xây dựng hình ảnh của mình; nhưng, giờ thì hình ảnh đó đang rạn nứt vì mối quan hệ với Jeffrey Epstein bị tiết lộ ngày càng nhiều. Bill Gates Spent Years Crafting His Image. Now It’s Cracking, (WSJ, 30/5/2026)

•  Sea of Cortez: nơi mình muốn đến, bằng du thuyền, từ bắc xuống nam. sau khi đọc 'The Log from the Sea of Cortez' của John Steiback: Nhật Ký Biển Cortez: Một Cách Nhìn Thế Giới, (VB, 29/5/2026)

~~~

(a) Thơ Đinh Thị Thu Vân - Mai Thành Xác Bóng Xơ Rơ

yêu và đau quyện cuồng thân

đau như sỏi… lọc trăm tầng tủi thương

đau như suối trót mơ rừng

miên man trải mướt trắng đường ruổi dong

dẫu rồi muôn cạn nghìn nông

khát khô tìm bóng bóng không tìm mình!

yêu và đau đẹp lung linh

đau như than… cuộn riêng mình ấm sâu

đau như lụa trót pha màu

lâng lâng neo gió say dào dạt say

dẫu rồi trôi giữa lắt lay

loang loang miền khói miền mây xám nhoà!

đau gần vương víu đau xa

đau câm ủ ấp đau oà vỡ đêm!

vì anh, là đã vì em

đau đau đau… để tim mềm mượt yêu

chẳng mong san sớt ít nhiều

đau kia tẩm mật nuông chiều ta thôi!

chiều ta sỏi sạm lâu rồi

than kia đã rạn bãi bồi hoang ngơ

mai thành xác bóng xơ rơ

đau xưa ôm lấy đau giờ rối bung

rồi khi suối hẹp than cùn

buông đau

ta biết

đời không còn gì!


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html