Sunday, May 17, 2026

Chủ nhật, 17.5.2026

• Tuyển tập thơ Nguyễn Duy (a), (Bài viết của Nguyễn Xuân Xanh, 15/5/2026)

•  Nhạc phẩm Mai Tôi Đi | Nguyễn Đình Toàn | Tiếng hát : Khánh Ly

•  Người Việt ở Canada thắp lửa cho giấc mơ ô tô điện, (InfoNet, 20/9/2025). Các công trình nghiên cứu của nghiên cứu viên sau tiến sĩ người Việt ở Canada. 

•  Mạc Van Trang Thấy Hoang Mang! (FB Mạc Van Trang, 16/5/2026). MVT "hoang mang, thấy ông Chủ tịch Liên đoàn Luật sư đề xuất: “Luật sư phải đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích của thân chủ” (?)"

•  Siêu bộ tóm cổ: BH Media, Lululola, 1900 Group, Mây Sài Gòn, Giọng ca để đời,...Khởi tố ca sĩ bolero Quang Lập và chủ các công ty BH Media, Lululola, Mây Sài Gòn… (TT, 16/5/2026);+Trước khi bị khởi tố, BH Media, Lululola, Mây Lang Thang... hoạt động như thế nào?, (Cafef, 16/5/2026). Tiêu đề giông giống nhưng nội dung khác trên Cafef và TT;+Trước khi bị khởi tố, BH Media, Mây Sài Gòn, Thông Zeo, Lululola, Giọng ca để đời hoạt động ra sao?, (TT, 16/5/2026);+Chính Quyền Có Dấu Hiệu Cứng Rắn Khi "Giọng Ca Để Đời" Và "Mây Lang Thang" Vướng Vòng Lao Lý, (FB William Trust, 16/5/2026);+ Khởi tố ca sĩ Quang Lập: Vì sao Việt Nam mạnh tay với vi phạm bản quyền? (BBC, 16/5/2026)

•  Chuyến thăm Hà Nội của Takaichi tiết lộ điều gì về chiến lược khoáng sản trọng yếu của Việt Nam? What Takaichi’s Hanoi Visit Reveals About Vietnam’s Critical Minerals Strategy by Khang Nguyen, (Diplomat, 16/5/2026)

•  Vấn đề của DRIPA không phải là mục tiêu mà là thiết kế của nó. DRIPA’s problem is not its goal. It is its design by Jerome Gessaroli (Inside Policy Magazine, 12/5/2026). DRIPA – the Declaration on the Rights of Indigenous Peoples Act 

•  Người sáng lập công ty quản lý đầu tư Bridgewater Associates, Ray Dalio, cho biết Mỹ đang đánh mất uy tín với tư cách là một cường quốc toàn cầu, trong khi Trung Quốc không ngừng tích lũy của cải và ảnh hưởng. Sự trỗi dậy của Trung Quốc sẽ mở ra kỷ nguyên của “Hệ thống Cống nạp - Tribute System”. “Hệ thống Cống nạp" là một hệ thống phân cấp theo lịch sử Trung Quốc, trong đó các nước khác đến triều cống để thể hiện sự công nhận vị thế cao hơn của Trung Quốc, đổi lấy quan hệ thương mại và an ninh. Ray Dalio tin rằng Trung Quốc đang tự nhận mình bước vào một kỷ nguyên mới, trong đó sức mạnh tương đối (relative power) của Trung Quốc sẽ là yếu tố quyết định các quan hệ quốc tế. Ray Dalio Says China’s Ascent Ushers In Era of ‘Tribute System’ (Bloomberg, 16/5/2026);+Bình luận của Trần Quốc Sĩ: Ở Bắc Kinh, ai mới là người nắm thế thượng phong? (Tiếng Dân, 16/5/2026) "Tập là người quyết định cuộc chơi. Trump là người phải đi xin xỏ…Trump muốn Trung Quốc giúp ổn định eo biển Hormuz. Bắc Kinh không hứa gì. Trump muốn Trung Quốc ngưng hỗ trợ Iran. Bắc Kinh không xác nhận. Trump muốn tiến triển thương mại, hợp đồng Boeing, hợp tác AI, cứu nông dân Mỹ. Kết quả chỉ là vài tuyên bố mơ hồ và lời hứa “sẽ tiếp tục thảo luận”...Toàn bộ chuyến đi của Trump và phái đoàn mang lại cảm giác rất lạ. Trung Quốc xuất hiện như một cường quốc đầy tự tin, điềm tĩnh, có chiến lược dài hạn; còn Hoa Kỳ, ít nhất là trong thời kỳ Trump, lại giống một quốc gia đang phản ứng theo cảm xúc, loay hoay trong cuộc chiến tranh Iran, hỗn loạn về vấn đề thuế quan và chỉ chú trọng vào những nhu cầu chính trị cá nhân của Trump…";+←Trump vừa rời Bắc Kinh, Putin vội chuẩn bị sang yết kiến Tập, (Người Việt, 16/5/2026). "Việc cả hai nhà lãnh đạo của hai siêu cường đối địch lớn nhất thế giới lần lượt tìm đến Bắc Kinh trong vòng vài ngày được đánh giá là minh chứng rõ nét nhất cho thấy một trật tự toàn cầu mới đang được định hình lại, nơi ông Tập Cận Bình ngồi ở vị trí trung tâm để khai thác tối đa sự suy yếu và phụ thuộc của các bên để củng cố quyền lực tối cao của Trung Quốc trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu.";+ Biếm hoạ hôm nay: Thông điệp trong miếng bánh quy may mắn: "Ông bị sa thải!" "YOU'RE FIRED, (Le libraire, 16/5/2026)

•  Canada tăng cường hợp tác quốc phòng ở khu vực Bắc Cực với các nước Bắc Âu sau những lời đe dọa của Trump. Canada deepens Arctic defense ties with Nordics after Trump threats, (Reuter, 16/5/2026) 

•  Giá cả giám sát (surveillance pricing: việc sử dụng dữ liệu cá nhân để đặt giá riêng) là gì và liệu nó có xuất hiện ở các cửa hàng tạp hóa gần bạn không? What is surveillance pricing and is it coming to a grocery store near you? (FP, 16/5/2026)

~~~

(a)

Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa

Bần thần hương huệ thơm đêm

khói nhang vẽ nẻo đường lên niết bàn

chân nhang lấm láp tro tàn

xăm xăm bóng mẹ trần gian thuở nào

 

Mẹ ta không có yếm đào

nón mê thay nón quai thao đội đầu

rối ren tay bí tay bầu

váy nhuộm bùn áo nhuộm nâu bốn mùa

 

Cái cò… sung chát… đào chua…

câu ca mẹ hát gió đưa về trời

ta đi trọn kiếp con người

cũng không đi hết mấy lời mẹ ru

 

Bao giờ cho tới mùa thu

trái bòng trái bưởi đánh đu giữa rằm

bao giờ cho tới tháng năm

mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao

 

Ngân hà chảy ngược lên cao

quạt mo vỗ khúc nghêu ngao thằng Bờm

bờ ao đom đóm chập chờn

trong leo lẻo những vui buồn xa xôi

 

Mẹ ru cái lẽ ở đời

sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn

bà ru mẹ mẹ ru con

liệu mai sau các con còn nhớ chăng

 

Nhìn về quê mẹ xa xăm

lòng ta chỗ ướt mẹ nằm đêm mưa

ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa

miệng nhai cơm búm lưỡi lừa cá xương

(Sài Gòn,1986 / Mẹ & Em – 1987)

 

Tre Việt Nam

 

Tre xanh,

Xanh tự bao giờ?

Chuyện ngày xưa… đã có bờ tre xanh.

 

Thân gầy guộc, lá mong manh,

Mà sao nên luỹ nên thành tre ơi?

Ở đâu tre cũng xanh tươi,

Cho dù đất sỏi đất vôi bạc màu.

 

Có gì đâu, có gì đâu,

Mỡ màu ít chắt dồn lâu hoá nhiều.

Rễ siêng không ngại đất nghèo,

Tre bao nhiêu rễ bấy nhiêu cần cù.

 

Vươn mình trong gió tre đu,

Cây kham khổ vẫn hát ru lá cành.

Yêu nhiều nắng nỏ trời xanh,

Tre xanh không đứng khuất mình bóng râm.

 

Bão bùng thân bọc lấy thân,

Tay ôm tay níu tre gần nhau thêm.

Thương nhau tre không ở riêng,

Luỹ thành từ đó mà nên hỡi người.

 

Chẳng may thân gãy cành rơi,

Vẫn nguyên cái gốc truyền đời cho măng.

Nòi tre đâu chịu mọc cong,

Chưa lên đã nhọn như chông lạ thường.

 

Lưng trần phơi nắng phơi sương,

Có manh áo cộc tre nhường cho con.

Măng non là búp măng non,

Đã mang dáng thẳng thân tròn của tre.

 

Năm qua đi, tháng qua đi,

Tre già măng mọc có gì lạ đâu.

 

Mai sau,

Mai sau,

Mai sau…

Đất xanh tre mãi xanh màu tre xanh.

(1970 -1972 / Cát trắng – 1973)


Nhìn từ xa … Tổ quốc!

Thời hậu chiến vẫn ta người trong cuộc

xứ sở phì nhiêu sao thật lắm ăn mày?

Xứ sở nhân tình

sao thật lắm thương binh đi kiếm ăn đủ kiểu

nạng gỗ khua rỗ mặt đường làng

Xứ sở từ bi sao thật lắm thứ ma

ma quái – ma cô – ma tà – ma mãnh…

quỷ nhập tràng xiêu vẹo những hình hài

 

Xứ sở thông minh

sao thật lắm trẻ con thất học

lắm ngôi trường xơ xác đến tang thương

 

Tuổi thơ oằn vai mồ hôi nước mắt

tuổi thơ còng lưng xuống chiếc bơm xe đạp

tuổi thơ bay như lá ngã tư đường

Bịt mắt bắt dê đâu cũng đụng thần đồng

mở mắt… bóng nhân tài thất thểu

Xứ sở cần cù

sao thật lắm Lãn Ông

lắm mẹo lãn công

Giả vờ lĩnh lương

giả vờ làm việc

Tội lỗi dửng dưng

lạnh lùng gian ác vặt

Đạo Chích thành tôn giáo phổ thông

Ào ạt xuống đường các tập đoàn quân buôn

buôn hàng lậu – buôn quan – buôn thánh thần – buôn tuốt…

quyền lực bày ra đấu giá trước công đường

Xứ sở thông minh

sao thật lắm trẻ con thất học

lắm ngôi trường xơ xác đến tang thương

Xứ sở cần cù

sao thật lắm Lãn Ông

lắm mẹo lãn công

Giả vờ lĩnh lương

giả vờ làm việc

(Mátxcơva, tháng 5-1988 – Tp. Hồ Chí Minh, 19-8-1988 / Đường xa – 1989)


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html