Saturday, January 3, 2026

Thứ 7, 3.1.2026

•  Từ “Hiệp sĩ” đến tội phạm: Cái kết tất yếu của một hệ thống công lý “gia công”, (FB JB Nguyễn Hữu Vinh, 1/1/2026) "Tại sao một hệ thống công an dày đặc, được đầu tư ngân sách khổng lồ, lại để mặc cho các nhóm tự phát lộng hành? Đây chính là biểu hiện của căn bệnh điển hình trong hệ thống hiện nay: Trọng kiểm soát chính trị, nhẹ an ninh dân sinh. Chúng ta đang thấy một lực lượng công an bành trướng không ngừng về quy mô, từ việc đưa công an chính quy về xã đến việc luật hóa lực lượng bảo vệ an ninh trật tự cơ sở. Ngân sách quốc gia đổ vào đây là con số khổng lồ. Thế nhưng, phần lớn nguồn lực tinh nhuệ nhất lại được dồn vào việc kiểm soát tư tưởng, quản lý hành chính và bảo vệ sự ổn định của hệ thống. Khi lực lượng chức năng bận rộn với những nhiệm vụ “vĩ mô”, thì mảng an ninh thiết thân của người dân như trộm cắp, cướp giật lại bị bỏ trống. Nhà nước chọn cách làm “rẻ tiền” và vô trách nhiệm: “Khuyến khích các nhóm tự phát” làm thay phần việc mà người dân đã đóng thuế để nuôi bộ máy chuyên trách. Đây chính là tư duy “Gia công công lý” – một sự thoái thác trách nhiệm của một bộ máy cai trị cồng kềnh nhưng kém hiệu quả trong việc bảo vệ quyền lợi dân sự."

•  Hình sự hóa các giao dịch dân sự và kinh tế, (FB Lê Công Định, 2/2/2025) 

•  Nguyễn Gia Kiểng - Bước vào một năm đầy thử thách và hy vọng (FB Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên, 2/01/2026), •  Việt Nam cuối thu 2025 (Phần 5): Con người trong suốt, (FB Tho Nguyen, 1/1/2026)

•  Bộ GD&ĐT đề nghị Công an xác minh thông tin xuyên tạc về sách giáo khoa, (TP, 2/1/2026). Vui nhỉ, BGD&ĐT kêu gọi siêu bộ điều tra bò đỏ của siêu bộ→ Dư luận viên nói lịch sử ‘không dạy về Quang Trung,’ Bộ Giáo Dục bác bỏ, (NV, 2/1/2025)

•  Những cuốn sách không thể bỏ qua trong năm 2026, (TT, 2/1/2026). Tưởng sách ở VN ai ngờ TT lấy tin của tờ báo Anh: The Guardian.

•  ĐNÁ nên kỳ vọng từ Trump vào năm 2026 những điều gì. What Southeast Asia Should Expect from Trump in 2026, (Fulcrum, 2/1/2026). Vũ như cẩn: không đoán trước được. ←Mỹ tạm hoãn tăng thuế 1 năm với gỗ nhập từ Việt Nam, (NV, 2/1/2025)

•  Tại sao sự ổn định bề ngoài che giấu sự bi quan của các thế hệ, sự rạn nứt về nhận thức và sự đồng thuận mong manh của công chúng. Bức tranh sâu sắc hơn: Tình hình quốc gia và triển vọng tương lai. The Deeper Picture: State of the Nation and Prospects for the future, (Frank Graves, Jan 01, 2026). Dù bề mặt xã hội và chính trị dường như ổn định ở Canada, nhưng thực tế đang che giấu các vấn đề sâu sắc: a/ bi quan thế hệ: Thế hệ trẻ ngày càng bi quan về tương lai, thiếu niềm tin vào tiến bộ kinh tế, xã hội; b/ vỡ vụn nhận thức (epistemic fracture): Xã hội phân hóa nghiêm trọng về cách tiếp cận sự thật, kiến thức và thực tế, dẫn đến mất lòng tin chung vào các nguồn thông tin; và c/ sự đồng thuận của công chúng mong manh (brittle public consent): Sự ủng hộ đối với hệ thống dân chủ và chính phủ dễ vỡ, có nguy cơ bất ổn nếu không giải quyết gốc rễ. Graves dựa trên dữ liệu thăm dò EKOS để cảnh báo rằng Canada đang đối mặt với triển vọng tương lai u ám nếu không khắc phục các mảnh vỡ vụn | fracture này, dù hiện tại chưa có các bùng nổ khủng hoảng rõ rệt.

•  Canada phản đối các cuộc tập trận quân sự của TQ tại eo biển ĐL. Canada pushes back on Chinese military drills in Taiwan Strait, (BNN Bloomberg, 2/1/2026)

•  Ngưỡng trợ cấp thuế thổ địa ở BC lần đầu tiên kể từ năm 2020 bị sụt giảm, do giá trị bất động sản tại Vancouver giảm. B.C. home grant threshold falls for first time since 2020, as Vancouver values drop, (BIV, 2/1/2025)

•  Các cuộc biểu tình chống lại chế độ Iran đã leo thang vào thứ Sáu ở các thành phố như Tehran, Zahedan, Qom và Isfahan, bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng khi đồng rial giảm mạnh hơn 1,4 triệu so với đô la và lạm phát trên 40%. Thái tử lưu vong Reza Pahlavi kêu gọi dân Ỉan phối hợp trong quy mô lớn hơn để áp đảo lực lượng an ninh, trong khi mẹ ông ca ngợi sự kiên cường của người biểu tình sau 47 năm gian khổ; đám đông hô vang "Cái chết cho nhà độc tài" và "Pahlavi sẽ trở về". Ít nhất tám người biểu tình đã thiệt mạng trong các cuộc đụng độ, trong đó có Mostafa, 15 tuổi, giữa lúc có thông tin về việc đốt lốp xe, đối đầu với cảnh sát và một chỉ thị ngân hàng bị rò rỉ cho thấy sự hoảng loạn của chế độ. Các cuộc biểu tình ở Iran leo thang với lời kêu gọi cho Thái tử lưu vong Reza Pahlavi trở về. Iran Protests Intensify with Calls for Reza Pahlavi's Return, (Today’s News, 2/1/2026) + Hình: Tự do cho Iran ←Godspeed Iran!

•  Cuộc diệt chủng chưa chấm dứt ở Gaza+West Bank 

•  Vì một nền sinh thái hiện đại chống chủ nghĩa đế quốc. For an Anti-Imperialist Ecological Modernity by Kai Heron, Alejandro Pedregal, and Nemanja Lukić, (Journal of Labor and Society, 11 Dec 2025, "For an Anti-Imperialist Ecological Modernity" là một phần giới thiệu (editorial) cho một special issue (số đặc biệt) cùng tên tập trung vào việc đề xuất và bảo vệ một mô hình hiện đại sinh thái chống đế quốc (anti-imperialist ecological modernity). Nội dung cốt lõi phê phán: a/ chủ nghĩa hiện đại sinh thái kiểu phương Tây (ecomodernism) và "green imperialism" (đế quốc xanh) duy trì khai thác tài nguyên và gây nên sự bất bình đẳng toàn cầu dưới vỏ bọc chuyển đổi xanh và phát triển bền vững và b/ sự phát triển lịch sử của chủ nghĩa sinh thái thực dân (ecological imperialism) và phiên bản hiện đại "xanh" của nó, trong bối cảnh khủng hoảng sinh thái toàn cầu hiện nay. Thay vào đó, các tác giả ủng hộ một hiện đại sinh thái chống đế quốc, kết hợp:

  • Công bằng xã hội và môi trường toàn cầu

  • Giảm tăng trưởng (degrowth) ở các nước phát triển

  • Chủ quyền sản xuất và trao đổi công bằng cho các nước ngoại vi và phương Nam toàn cầu (periphery/Global South)

  • Phê phán chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa đế quốc trong mối quan hệ với khủng hoảng sinh thái

Tóm lại: Đây là lời kêu gọi xây dựng một hiện đại sinh thái triệt để chống đế quốc, vượt qua các giải pháp xanh giả tạo của chủ nghĩa tư bản phương Tây. Special issue này tập hợp các bài viết khám phá cách kết hợp chống chủ nghĩa đế quốc với các giải pháp sinh thái, hướng tới một sự chuyển đổi xã hội chủ nghĩa sinh thái thực sự cho thế giới. 

•  9 đô thị lớn tại Mỹ có thể sống thoải mái với thu nhập $80,000, (NV, 2/1/2026). Các đô thị có mức sống cao nhất ở Mỹ: 

1. San Jose, California. Thu nhập cần thiết: $264,946

2. San Francisco. Thu nhập cần thiết: $251,398

3. San Diego. Thu nhập cần thiết: $206,353

4. Los Angeles. Thu nhập cần thiết: $194,920

5. New York. Thu nhập cần thiết: $184,420

6. Long Beach, California. Thu nhập cần thiết: $179,359

7. Seattle. Thu nhập cần thiết: $178,520

8. Boston. Thu nhập cần thiết: $169,155

9. Oakland, California. Thu nhập cần thiết: $163,559

10. Washington, D.C. Thu nhập cần thiết: $157,960


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html