Tuesday, January 13, 2026

Thứ 3, 13.1.2026

•  Bác NGUYÊN NGỌC ra mặt tiểu luận DỌC ĐƯỜNG 3 ở tuổi 94!, (FB Bình Bán Book, 9/1/2026)

•  Rory O’Sullivan - Tấn bi kịch mang tên Trần Đức Thảo, Dương Thắng chuyển ngữ, (VV, 13/1/2026). Bài dịch tóm tắt dễ hiểu (phần lý luận về sự phân chia giữa người bị đô hộ và kẻ đô hộ) hơn bài gốc: ←The tragedy of Trần Đức Thảo (Aeon, 8/1/2026) 

•  Dự án nhà máy hạt nhân: Nhật Bản rút đi, Việt Nam sẽ khó đạt mục tiêu về điện nguyên tử, (RFI, 12/1/2026). Canada nên tham gia xây nhà máy hạt nhân mô-đun nhỏ, nhanh và an toàn hơn. 

•  Liệu Việt Nam có thể có một nền tư pháp độc lập hay không? (*), (BBC, 12/1/2026) "Điều 4 Hiến pháp xác lập vai trò lãnh đạo chính trị của Đảng, chứ không quy định Đảng là chủ thể tài phán. Lãnh đạo chính trị và xét xử pháp lý là hai phạm trù khác nhau.Việc phân tách chúng không nhất thiết làm suy yếu quyền lực chính trị, mà có thể giúp phi chính trị hóa tư pháp, qua đó tăng cường tính chính danh của toàn bộ hệ thống.Nhiều quốc gia cho thấy một khả năng dung hòa: đảng cầm quyền giữ vai trò trung tâm trong hoạch định chiến lược quốc gia, trong khi chấp nhận để tư pháp độc lập giải quyết tranh chấp pháp lý, kể cả tranh chấp hiến pháp. Trong cách tiếp cận này, tư pháp không phải là đối thủ của chính trị, mà là cơ chế ổn định hóa chính trị."

•  Phim tài liệu về Tô Lâm ‘vạch trần bản chất độc tài CSVN’, (NV, 13/1/2026). Phim tài liệu “The General: Vietnam in the Age of To Lam” của nữ đạo diễn Laura Brickman; +Ông Tô Lâm muốn 'nhất thể hóa' theo mô hình mở rộng quyền lực kiểu Trung Quốc, theo Reuters, (BBC, 12/1/2026) + Reuters: Tô Lâm muốn ngồi, kết hợp 2 ghế Tổng Bí Thư CSVN và Chủ Tịch Nước, (VB, 12/1/2026)←Tổng bí thư “lấn sân” chủ tịch nước: Thực tế quen thuộc trong thể chế độc đảng, (LKTC, 12/1/2026)

•  Kỷ nguyên vươn mình cho câm+gật: Đấu tranh cùng người dân đòi bồi thường đất, bà Hồ Thị Hải bị bắt vì tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ” (LKTC, 12/1/2026)

•  "Tay người lạnh giá" của Han Kang được Hồng Hà dịch sang tiếng Việt, (FB Tri Văn Bookstore, 11/1/2026). Nhờ ai mua giùm rồi đem sang??? 

•  Chuyến thăm của TT Carney khích động lại và tìm thị trường rộng lớn hơn cho Canada. Carney heads to Beijing as Trump’s America First agenda forces Canada into trade rethink, (Guardian, 12/1/2026); +Canada coi Trung Quốc là chìa khóa để giảm sự phụ thuộc vào thương mại của Mỹ. Trumping tariffs: Canada eyes China as key to reducing U.S. trade reliance, (CTV, 12/1/2026); +Chuyến thăm của TT Mark Carney là một 'điểm khởi đầu' quan trọng. Londoners with roots in China see Mark Carney's visit as crucial 'starting point' (CBC, 12/1/2026); +Các quan chức cho biết Canada khó có thể đạt được việc bãi bỏ thuế quan đối với hàng hóa TQ, nhưng vẫn có thể kỳ vọng vào những tiến triển. Officials say Canada unlikely to get Chinese tariffs dropped but can expect progress, (CTV, 12/1/2026) 

•  Chủ tịch Fed bị điều tra hình sự trong lúc bị Trump ép giảm lãi suất, (NV, 13/1/2026)→Thống đốc Ngân hàng TW Canada Macklem ủng hộ hoàn toàn vai trò Thống đốc Ngân hàng Liên bang Hoa Kỳ Jerome Powell sau khichisnh quyền trump tấn công. BoC’s Macklem says U.S. Fed Chair Powell has his ‘full support’, (Globe and Mail, 12/1/2026)←Tính độc lập của ngân hàng trung ương trong thực tiễn. Central bank independence in practice, (Peterson Institute for International Economics, tháng 12,2025)

•  Nghiêm cấm và tự kiểm duyệt ngày càng gia tăng đang định hình lại bối cảnh báo chí luôn biến động của HK, từ một nơi tự do nhất trở thành nơi bị nghiêm cấm, im lìm ở hạng 140 trong chỉ số tự do báo chí. Red lines and increasing self-censorship reshape Hong Kong’s once freewheeling press scene, (AP, 12/1/2026)

•  Bộ tộc Gwa’yi nhận lại chiếc mặt nạ bản địa gai đỏ được biết đến như là "King of the Underworld" từ Bảo tàng Vancouver. 'This is our future': Return of Indigenous mask has powerful impact on B.C. community, (Province, 12/1/2026)

•  William Shakespeare và bộ phim “Hamnet” (Cái chết của Hamnet và sự ra đời của “Hamlet”) (VV, 13/1/2026)

•  Nghe James Joyce đọc trích đoạn từ Ulysses và Finnegans Wake trong hai bản thu âm duy nhất của ông. Hear James Joyce Reads From Ulysses and Finnegans Wake In His Only Two Recordings (1924/1929), (Open Culture, 12/1/2026)

~~~

(*) Pháp quyền không chỉ là một khái niệm chính trị để khẳng định tính chính danh, mà trở thành một thiết chế vận hành, có thể được kiểm chứng bằng hành vi của hệ thống tư pháp, bằng cách nhà nước xử lý tranh chấp, và bằng mức độ tin cậy mà công dân cũng như nhà đầu tư quốc tế đặt vào luật pháp Việt Nam.


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html