Thursday, April 23, 2026

Thứ 5, 23.4.2026

        ■  Cá vàng | Paul Klee

■  ‘Quê Hương và Nỗi Nhớ,’ chiều nhạc nhiều cảm xúc trong Tháng Tư Đen, (NV, 21/4/2026)

■  Giáo sư toán Phùng Hồ Hải nhận giải thưởng Humboldt của Đức, (TT, 17/4/2026)

■  Nguyên Ngọc: từ đại tự sự chiến tranh đến đối thoại nhân bản toàn cầu, (FB Tino Cao, 22/4/2026), 

■  'Bàni' hay 'Hồi giáo Bàni': Cuộc tranh cãi mới về định danh một tôn giáo của người Chăm, (BBC, 22/4/2026)

■  Trần Hùng-“Gen toàn trị” và hội chứng tự mâu thuẫn, (TD, 22/4/2026). "Năm động thái chính sách xuất hiện gần như đồng thời trong một nhịp thời gian ngắn: (1) Trao quyền cho Chủ tịch UBND xã tước chứng chỉ hành nghề luật sư; (2) Đề xuất mô hình “luật sư công” với cơ chế tuyển chọn và cấp chứng chỉ riêng; (3) Bãi bỏ quy định buộc người dân chụp ảnh với công chứng viên; (4) Cấm Chủ tịch xã ủy quyền ký giấy khai sinh, hôn thú, chứng tử và giấy tờ hộ tịch có yếu tố nước ngoài; và (5) Kiến nghị sửa luật thuế theo hướng không ấn định con số cụ thể mà giao Chính phủ “quyền linh hoạt” điều chỉnh. Tách riêng từng việc, có thể xem là điều chỉnh kỹ thuật. Nhưng đặt cạnh nhau, chúng phơi bày một cấu trúc tư duy: Quyền lực hành chính được mở rộng hoặc tập trung cao độ, trong khi tính ổn định và nhất quán của pháp luật bị đẩy xuống hàng thứ yếu. Phải chăng đây là biểu hiện của học thuyết “gen toàn trị” – nơi kiểm soát được ưu tiên hơn chuẩn mực, và sự linh hoạt quyền lực đang ngày càng lấn át nguyên tắc pháp quyền?"

■  CA bảo kê cho doanh nghiêp: Bị phạt 30 triệu nếu kêu gọi tẩy chay doanh nghiệp, hàng triệu người tiêu dùng mất “quyền phản kháng,” (LKTC 22/4/2026). "Khi đối mặt với những hành vi vi phạm đạo đức kinh doanh, vi phạm pháp luật hoặc gây tổn hại đến cộng đồng của một doanh nghiệp, người tiêu dùng thường lựa chọn cách tẩy chay sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp đó. Đây như một cách phản ứng nhằm buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh hành vi của mình sao cho phù hợp với lợi ích chung của cộng đồng.Không chỉ chất lượng sản phẩm, đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội cũng là những lý do khiến doanh nghiệp bị người tiêu dùng tẩy chay, điển hình như hàng trà sữa Chagee đến từ Trung Quốc." Quyền tẩy chay là quyền cơ bản của người dân mà đó còn là một cơ chế điều chỉnh, giúp thị trường minh bạch và lành mạnh hơn."

■  Các hãng hàng không lo ‘nối chuyến’ từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành, (NV, 21/4/2026)

■  Từ tuyên bố chiến lược đến đường sắt, cửa khẩu và chuỗi cung ứng trong mối quan hệ thực tế Việt-Trung. Việt-Trung đang phụ thuộc lẫn nhau và mối quan hệ này khó đảo ngược, đặc biệt ở hành lang kinh tế phía Bắc Việt Nam. Vietnam–China Relations on the Ground: From Strategic Rhetoric to Railways, Border Gates, and Supply Chains by Melissa Cyrill , (Vietnam Briefing, 21/4/2026)

■  Việt Nam là một ngôi sao đang lên trong chuỗi giá trị bán dẫn? Vietnam in the semiconductor value chain: A rising star? (World Data Analysis, 22/4/2026). Biểu đồ so sánh chỉ số xuất khẩu thiết bị bán dẫn và mạch tích hợp điện tử của TQ, Hàn và VN từ năm 2013 đến năm 2024: a/. Thiết bị bán dẫn (HS 8541): Việt Nam tăng trưởng mạnh về khối lượng xuất khẩu bắt đầu từ khoảng năm 2015, vượt xa TQ và Hàn vào năm 2024;+ Mạch tích hợp điện tử (HS 8542): Việt Nam cũng cho thấy chỉ số tăng trưởng cao nhất trong danh mục này, đạt đỉnh điểm vào khoảng năm 2021 trước khi giảm nhẹ vào năm 2024, trong khi Hàn và TQ duy trì ở mức thấp hơn và tương đối ổn định.

■  Ký với Đức nhưng thử tàu cao tốc Trung Quốc, Việt Nam toan tính gì? (Nghiên cứu quốc tế, 23/4/2026). Nguồn: Triệu Tòng Tâm Bất Túng, 在中国高铁上坐了12小时,赞不绝口,却转头把380亿订单给了德国 , Sohu, 20/04/2026. Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan. "Ván cờ xây dựng đường sắt cao tốc của Việt Nam, thoạt nhìn thì có vẻ mâu thuẫn, nhưng thực chất lại dựa trên những toan tính rất rõ ràng: Dùng công nghệ Đức để bước đầu triển khai xây dựng, tích lũy kinh nghiệm kỹ thuật và quản lý trong phạm vi có thể kiểm soát được, đồng thời giữ lại khổ ray tiêu chuẩn và để ngỏ kết nối ở khu vực biên giới làm “nước đi dự phòng”, nhằm bảo toàn khả năng kết nối liền mạch với mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc trong tương lai."

■  TT Mark Carney đang nhắm tới một thỏa thuận thương mại với Mỹ sau khi đạt được chính phủ đa số. PM Mark Carney, boosted by majority government, aims for U.S. trade deal, (CTV, 22/4/2026); nhưng, Washington yêu cầu 'phí gia nhập' (=nhượng bộ) trước khi chính thức khởi động các cuộc đàm phán CUSMA. Washington demanding 'entry fee' from Ottawa before trade talks: sources, (CBC, 22/4/2026);+TT Carney nói Mỹ không thể áp đặt các điều khoản đàm phán thương mại trước khi xem xét lại CUSMA. Carney says the U.S. can't dictate the terms of trade talks ahead of CUSMA review, (NNW, 22/4/2026)

■  +TT Carney cho biết Canada không phải là nước cầu xin và sẽ không để Mỹ áp đặt các điều khoản xem xét lại USMCA. Canada is not a supplicant, will not let US dictate terms of USMCA review, says Carney, (Reuter, 22/4/2026)

■  Alberta xem xét ba tuyến đường phía bắc cho đường ống dẫn dầu sang châu Á. Alberta Examines Three Northern Routes for Oil Pipeline to Serve Asia, (Bloomberg, 22/4/2026). Prince Rupert là tuyến đường ngắn nhất đến ​​Thượng Hải: 17.8 ngày.

■  Canada Tỏ Ý Muốn Tự Chủ Quân Sự Ở Vùng Bắc Cực, (SBTN, 22/4/2026)

■  Các lãnh tụ của các bộ lạc thổ dân vùng ven biển British Columbia đến Calgary để thuyết phục các nhà đầu tư đường ống dẫn dầu từ bỏ ý định đầu tư. Coastal B.C. First Nation leaders go to Calgary to dissuade pipeline investors, (BIV, 22/4/2026)

■  Ý tưởng du hành bằng xe bus, xe lửa, tầu + phà từ đông sang tây: Hành lang Trung Đông/The Middle Corridor (hay Tuyến đường vận tải quốc tế xuyên biển Caspi/Trans-Caspian International Transport Route) là một mạng lưới đường bộ, đường sắt và cảng biển kết nối TQ với châu Âu. Tuyến đường này cung cấp một lựa chọn khác cho tuyến đường phía bắc (màu vàng) đi qua Nga, và cho các tuyến đường biển (xanh) <-(Radio Free Europe/Radio Liberty, 22/4/2026).

■  Người ta ngây ngất trước sự hào nhoáng, mê mẩn trước sự bóng bẩy, nhưng chỉ rơi nước mắt trước sự giản dị tự đáy lòng (Email thứ bảy - Nguyễn Ngọc Tư)


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html