Tuesday, April 21, 2026

Thứ 3, 21.4.2026

      ■  Bạn gái |Ida Maly

■  Thơ Du Tử Lê - Quê Hương Là Người Đó(*↓), (FB Du Tử Lê, 20/4/2026)

■  Thơ Ái Điểu - Cõi Lạ, (FB Ái Điểu, 20/4/2026)

■  Loạt tranh tranh trừu tượng của Đinh Cường, (Sáng Tạo, 9/1/2016)

■  Thơ Cao Vị Khanh - Bài Hành Tháng Tư (a↓), (Hợp Lưu, 19 /4/2026);+Bài Hành Tháng Tư – phổ thơ Cao Vị Khanh của Dang TN (b↓), (Hợp Lưu, 19 /4/2026);+Cao Vị Khanh – Một Ngàn Lẻ Bước Độc Hành,  (Hợp Lưu, 19 /4/2026). Bài của Nguyễn Thị Khánh Minh nhân đọc tập thơ Ký Ức Tháng Tư, và Khúc Đoạn Trường của nhà thơ Cao Vị Khanh.

■  Điểm cuốn Chủ nghĩa tư bản mạng nhện "Spiderweb Capitalism" của Kimberly Kay Hoang, (Vietnamese Diaspora: A Journey with Humanity, 20/4/2026)

■  Phát hiện thác nước cực hiếm cao khoảng 350m trong hang động tại Phong Nha - Kẻ Bàng, (TT, 20/4/2026). 425 hang ở Phong Nha-Kẻ Bàng. 

■  ■  Chính sách “Bốn không” của Việt Nam có thể giúp khu vực quản lý việc Mỹ sử dụng vũ lực bất hợp pháp như thế nào? How Vietnam’s ‘Four Nos’ Can Help a Region Manage the U.S. Rogue Use of Force By Khang Vu, (Diplomat, 20/4/2026)

■  Tô Lâm ký 32 văn kiện gì với Trung Quốc? Không ai biết gì ngoài cái tên, (LKTC, 20/4/2026). Bí ẩn nhỉ? Chỉ người ký và phụ tá biết thôi!

■  Khi Công An Dùng Quyền Lực Làm Kinh Tế, (Việt Tân, 20/4/2026). "Việc Bộ Công an Việt Nam đề xuất sửa Bộ luật Hình sự đã lần thứ ba trong vòng mười năm qua, với hai điểm chính là giảm số tội có án tù và t.ửhinh, trong khi tăng gấp đôi tiền phạt."

■  Bản kiến nghị Chính Thức gửi Thủ tướng Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam!, (FB LS Lê Ngọc Luân, 19/4/2026);+Thư Ngỏ Gửi Toàn Thể Các Luật Sư Đang Hành Nghề Tại Việt Nam, (FB Thông Tấn Xã Quốc Gia Việt Nam-Vietnam National News Agency, 20/4/2026). Nguyễn Văn Đài kêu gọi luật sư VN đình công phản đối "Nghị định 109/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 18 tháng 5 năm 2026 cho quyền Chủ tịch UBND cấp xã, phường – những cán bộ hành chính cơ sở – được tước chứng chỉ hành nghề luật sư (có thời hạn hoặc vĩnh viễn) đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp"

■  EU giúp Việt Nam đào tạo nguồn lực chất lượng cao, toàn diện cho chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, (RFI, 20/4/2026)

■  Mitsubishi đưa nhà máy nhiệt điện than tại Việt Nam vào hoạt động với chuỗi cung ứng nhiên liệu từ các nhà xuất khẩu lớn của châu Á như Indonesia, giảm nguy cơ gián đoạn vận chuyển đường dài và rủi ro địa chính trị. Mitsubishi brings Vietnam coal plant online with Asia-only fuel chain, (Nikkei, 20/4/2026), 

■  James E. Thorne, Chiến lược cao cấp thị trường của Wellington-Altus Private Wealth Inc., viết về bài nói chuyến của TT Carney hôm qua: Forward Guidance with Prime Minister Mark Carney, (Mark Carney, 19/4/2026) trong Food for thought, (James E. Thorne, 19/4/2026)

■  Carney sẽ bổ nhiệm thành viên hội đồng tư vấn thương mại mới giữa Canada và Mỹ. Carney to name new Canada-U.S. trade advisory council, sources say, (CBC, 20/4/2026)

■  Chính phủ liên bang cho biết 10 tỉnh và Yukon sẽ cho phép người tiêu dùng mua rượu (rượu vang, rượu mạnh, bia và đồ uống có cồn khác) trực tiếp từ các nhà sản xuất trên toàn quốc vào tháng tới. Provinces on track to allow cross-border alcohol sales by next month, Ottawa says, (Business in Vancouver, 20/4/2026). Trước đây, không được phép vì rào cãi thương mại liên tỉnh. Nay, liên bang đang cố tháo bỏ tất cả các rào cản liên tỉnh. 

■  Bài giới thiệu về Lý thuyết Chiến tranh Chính nghĩa và Chiến tranh Iran và đánh giá phản ứng của chính quyền Trump đối với Giáo hội Công giáo của Michael Schmitt. A Primer on Just War Theory and the Iran War By Michael Schmitt, (Just Security, 20/4/2026)

■  Bản in lụa nổi tiếng của nghệ sĩ người bộ tộc Haida Bill Reid, "Những đứa con của Quạ/Children of the Raven", sáng tác năm 1976, mô tả huyền thoại sáng tạo của người Haida, thể hiện hình ảnh con Quạ mang loài người đến thế giới.

~~~

(*) 

người nay xa xôi người bên kia trời

người nay xa xôi người bên kia đời

chân người có vui, những chiều cuối phố?

mắt người có nguôi, những chiều mưa rơi?

ta lang thang cảnh tình lữ thứ

ta thương đau đời cuốn theo dòng

biết bao lần ta đã gọi em

biết bao lần nắng lên chân thềm

ta thương em mảnh hồn tan vỡ

ta thương em bèo vướng chân cầu

biết bao giờ ta có lại nhau

biết bao giờ gối chăn nhạt nhòa

ôi người quê hương một đời ta gọi

ôi người trăm năm đời đời biệt ly

quê hương ta, đã vốn là người đó

hấp hối mãi với mối tình xót xa!


(a)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ

Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ

Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiếm miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ

Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướn
Treo lên trắng toát một cơ đồ

Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng

Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên

Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn

Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non”
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon

bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đổ giậu nát bìm xanh

Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh

Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh

Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao

Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao

Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễn thấy cờ bay ải địa đầu

Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai

Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi… đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay

Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm… một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh


(b)
“Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ…”

Có những ký ức không nằm trong lịch sử, mà nằm trong giọng người khi hát rất khẽ.

Một đêm vỡ tuyến…

một đời lưu lạc…

và những cái tên không còn ai gọi.

Bài hát này không kể lại chiến tranh.

Nó kể lại phần còn sót lại sau chiến tranh —

nơi người sống tiếp, nhưng ký ức thì không bao giờ rời đi.

Bài hát này không đứng về bên nào.

Nó đứng về phía những con người đã đi qua một thời mà cái mất không thể thống kê,

và nỗi buồn không có quốc tịch.

Một khúc ballad chậm —

như cách ký ức tự trôi về,

không cần ai cho phép.


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html