Toàn văn bài phát biểu của Mark Carney sau khi các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ đổ vỡ. Read Mark Carney's full speech after trade talks with the U.S. collapsed,

Toàn văn bài phát biểu của Mark Carney sau khi các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ đổ vỡ. Read Mark Carney's full speech after trade talks with the U.S. collapsed, (CBC, Aug 22, 2026, https://www.cbc.ca/news/politics/carney-full-remarks-us-trade-talks-suspended-9.7317033, Grok chuyển dịch )

Xin chào mọi người. Tôi muốn nhân cơ hội này để cập nhật cho người dân Canada biết về những diễn biến trong cuộc đàm phán thương mại của chúng ta với Hoa Kỳ. Tôi sẽ giải thích tại sao chúng ta từ chối một thỏa thuận xấu, và những gì sẽ diễn ra tiếp theo.(Bằng tiếng Pháp): Trong phần lớn lịch sử của chúng ta, người Canada đã có thể dựa vào những thuận lợi từ thương mại: mối quan hệ ổn định với Hoa Kỳ, khả năng tiếp cận thị trường Mỹ ngày càng mở rộng, và những quy tắc mà cả hai quốc gia đều hiểu và tôn trọng. Những luồng gió này không chỉ đơn thuần đổi hướng mà chính khí hậu đã thay đổi.Chúng ta không thể kiểm soát cơn bão thổi đến từ Washington. Tuy nhiên, chúng ta có thể vạch ra một hướng đi mới bằng cách xây dựng Canada vững mạnh trong nước và đa dạng hóa các mối quan hệ thương mại ở nước ngoài.Chúng ta là chủ nhân của ngôi nhà của mình và là đối tác lý tưởng ở nước ngoài.Hơn một năm qua, Canada đã làm việc tích cực và thiện chí với Hoa Kỳ để đàm phán một thỏa thuận thương mại toàn diện mới. Chúng ta đã thực tế, kiên nhẫn và kiên trì. Chúng ta đã tận dụng mọi cơ hội để đạt được một thỏa thuận bảo vệ người lao động Canada và gia đình họ, tăng cường nền kinh tế của chúng ta, và tôn trọng chủ quyền của Canada.Chúng ta không ảo tưởng. Chúng ta nhận ra ngay từ đầu rằng nước Mỹ đã thay đổi. Đầu năm ngoái, ngay tại căn phòng này, tôi đã nhận xét rằng quá trình hội nhập kinh tế ngày càng sâu sắc kéo dài hàng thập kỷ giữa hai nền kinh tế của chúng ta đã kết thúc. Chính phủ đã hiểu trước nhiều người rằng Mỹ sẽ chuyển đổi tất cả các mối quan hệ thương mại của mình, rằng họ sẽ áp đặt một loạt thuế quan lên các đồng minh thân cận nhất và sử dụng sự hội nhập kinh tế như một vũ khí. Chúng ta nhận ra rằng đôi khi chữ ký của họ được viết bằng bút chì.Chúng ta đã làm việc trong bối cảnh đó để cố gắng đạt được một thỏa thuận công bằng mà các doanh nghiệp và người lao động Canada có thể dựa vào. Mục tiêu của chúng ta luôn là đạt được thỏa thuận tốt nhất cho người Canada, không bao giờ là một thỏa thuận bằng mọi giá hay theo bất kỳ khung thời gian nào.Tháng trước, khi Mỹ công bố thêm một vòng thuế quan không chính đáng, tôi đã giao cho đội đàm phán của chúng ta một nhiệm vụ mới để tìm kiếm một thỏa thuận công bằng được đàm phán thiện chí. Bởi vì tôi tin rằng những người ở hai bên biên giới đều muốn mối quan hệ này tiếp tục phát triển. Mối liên kết giữa người Canada và người Mỹ đã lâu đời và vẫn còn vững mạnh. Một thỏa thuận thương mại đôi bên cùng có lợi là có thể. Một thỏa thuận tôn trọng chủ quyền của chúng ta. Một thỏa thuận xây dựng trên những thế mạnh bổ trợ cho nhau. Một thỏa thuận giảm chi phí cho các gia đình ở cả hai bên biên giới. Một thỏa thuận tạo việc làm cho người lao động của chúng ta.Canada luôn hướng tới những mục tiêu này, ngay cả khi sự chú ý và cam kết của Mỹ đối với chúng bị dao động. Chúng ta luôn đề xuất các quan hệ đối tác dài hạn, trong khi Mỹ thường theo đuổi các giao dịch ngắn hạn. Khoảng cách giữa quan hệ đối tác và đối thủ cạnh tranh đáng tiếc vẫn còn quá lớn trong những ngày gần đây.Vì vậy, tối hôm qua tôi đã chỉ thị cho các nhà đàm phán của chúng ta trở về Ottawa. Chúng ta không thể chấp nhận những gì họ đề nghị, và chúng ta sẽ không theo những gì họ yêu cầu.Trong năm qua, Mỹ đã áp đặt một loạt thuế quan vi phạm các cam kết của họ theo thỏa thuận với chúng ta và Mexico, cái gọi là CUSMA. Hoa Kỳ liên tục thay đổi lý do cho những hành động này, từ fentanyl đến thuế đối với các tập đoàn công nghệ Mỹ, đến chứng nhận máy bay Mỹ, đến việc chia sẻ phí cầu đường của một cây cầu mà Canada đã xây dựng và trả tiền, đến chính sách sữa của chúng ta, đến quyết định của các tỉnh không bán rượu Mỹ trong cuộc chiến thương mại, đến một quảng cáo truyền hình trích dẫn Ronald Reagan, đến khói từ cháy rừng trong khi họ đe dọa cộng đồng của chúng ta.Một lý do nổi bật khác cho thuế quan của Mỹ là tuyên bố của họ rằng, vì Hoa Kỳ đang “thâm hụt thương mại” với Canada, chúng ta đang “lừa đảo họ.” Cũng là một trích dẫn. Nhưng thâm hụt thương mại hàng hóa hẹp của Mỹ chỉ tồn tại vì Mỹ mua quá nhiều năng lượng từ Canada. Canada cung cấp nhiên liệu cho sự tăng trưởng của Mỹ: cung cấp 99% nhập khẩu khí đốt tự nhiên của họ, 85% nhập khẩu điện, 60% nhập khẩu dầu thô. Tôi không nghĩ họ muốn chúng ta ngừng gửi bất kỳ nguồn năng lượng nào trong số đó.Và nếu nhìn rộng hơn vào cán cân thương mại toàn diện Mỹ-Canada, bao gồm nhiều dịch vụ, từ tài chính đến giải trí, mà chúng ta mua từ Hoa Kỳ, thì điều đó cho thấy thặng dư thương mại thuộc về phía Mỹ.Về cơ bản nhất, thương mại là việc xây dựng sức mạnh lẫn nhau – tạo ra một mối quan hệ mang lại lợi ích cho cả hai quốc gia. Ví dụ, Canada là khách hàng lớn nhất đối với ô tô Mỹ — trên thực tế, chúng ta mua nhiều ô tô và xe tải sản xuất tại Mỹ hơn Vương quốc Anh, Nhật Bản và Trung Quốc cộng lại.Điều tương tự cũng xảy ra với các sản phẩm thép Mỹ. Canada cũng là khách hàng lớn nhất của 26 bang Mỹ, và là một trong ba khách hàng hàng đầu của 45 bang Mỹ. Năm ngoái, người Mỹ đã bán gần 600 tỷ USD hàng hóa và dịch vụ cho người Canada — đó là hơn 1,6 tỷ USD mỗi ngày. Xuất khẩu của Canada sang Mỹ làm giảm chi phí cho các gia đình Mỹ. Ngược lại, thuế quan là thuế, những khoản thuế cuối cùng do người tiêu dùng Mỹ chi trả.Trong khi Mỹ áp đặt một dòng thuế quan dường như vô tận và đe dọa thêm, Canada ngược lại đã thực hiện một số bước thiện chí để cố gắng tìm kiếm sự thỏa hiệp và đảm bảo một thỏa thuận toàn diện vì lợi ích tốt nhất của cả người Canada và người Mỹ.Các nhà đàm phán của chúng ta không chỉ tìm cách giảm thuế quan, mà còn khôi phục một mức độ chắc chắn và ổn định: thông qua một thỏa thuận toàn cầu mới mà các doanh nghiệp và người lao động Canada có thể dựa vào. Điều đó đưa tôi đến các cuộc đàm phán gần đây.Tháng trước, Mỹ công bố rằng kể từ ngày 19 tháng 8, họ sẽ áp thuế 50% đối với một loạt ngành công nghiệp từ thiết bị hockey đến quần áo, xi măng và bia. Lợi thế duy nhất của mối đe dọa mới nhất này là nó trở thành chất xúc tác cho các cuộc đàm phán chuyên sâu hơn.Các mục tiêu của chúng ta trong các cuộc đàm phán mới nhất này là: bảo vệ quyền tiếp cận miễn thuế vào Mỹ cho phần lớn các doanh nghiệp Canada; thứ hai, cung cấp sự ổn định lớn hơn cho mối quan hệ thương mại của chúng ta; thứ ba, giảm đáng kể thuế quan của Mỹ đối với các ngành công nghiệp chiến lược quan trọng của chúng ta, để các doanh nghiệp Canada trong các lĩnh vực này có quyền tiếp cận tốt nhất trên thế giới; thứ tư, bảo vệ các doanh nghiệp vừa và nhỏ của chúng ta bao gồm cả việc loại bỏ mối đe dọa sắp xảy ra của thuế quan mới; và thứ năm, và cơ bản nhất, duy trì sự linh hoạt, độc lập và chủ quyền của Canada để chúng ta có thể tiếp tục xây dựng đất nước mà người Canada muốn.Canada đã đưa ra các đề nghị để đảm bảo một thỏa thuận công bằng, toàn diện vì lợi ích tốt nhất của người Canada. Chúng ta sẵn sàng dỡ bỏ các thuế quan đáp trả còn lại đối với các lĩnh vực chiến lược, đặc biệt là thép, nhôm và ô tô, nếu Hoa Kỳ giảm đáng kể thuế quan của họ xuống mức khiến việc xuất khẩu sang Mỹ trở nên có lời đối với các công ty Canada. Đổi lại một thỏa thuận công bằng, chúng ta sẽ khuyến khích các tỉnh đưa rượu Mỹ trở lại kệ hàng. Và chúng ta sẽ thực hiện các biện pháp hành chính để bảo vệ hệ thống quản lý nguồn cung mà không thay đổi hệ thống đó, hạn ngạch của Mỹ hay thuế quan sẽ áp dụng.Có một số điều chúng ta sẽ không làm. Chúng ta không sẵn sàng thỏa hiệp chủ quyền của Canada hoặc làm suy yếu các ngành công nghiệp quan trọng của chúng ta.Chúng ta không sẵn sàng thỏa hiệp về chủ quyền, việc bảo vệ ngôn ngữ tiếng Pháp và văn hóa của chúng ta. Với các đồng nghiệp Mỹ, chúng ta xin nói rõ: đối với chính phủ Canada, những vấn đề này chưa bao giờ được đưa ra bàn đàm phán, ngay cả khi Hoa Kỳ cố gắng đến phút cuối cùng.Trong những tuần gần đây, đã có những tiến bộ quan trọng hướng tới một thỏa thuận có thể, một thỏa thuận sẽ củng cố vị thế của Canada với tư cách là nước có thỏa thuận tốt nhất trên thế giới với Hoa Kỳ, bao gồm việc đảm bảo các điều khoản tốt nhất trong từng lĩnh vực chiến lược quan trọng nhất của Canada và cung cấp sự chắc chắn lớn hơn về mối quan hệ thương mại trong tương lai của chúng ta. Và mặc dù chúng ta tin rằng, đầu tuần này, chúng ta đang tiến tới một thỏa thuận đôi bên cùng có lợi, trong những ngày gần đây, Hoa Kỳ đã đề xuất các điều khoản mới không kinh tế, không công bằng, và làm suy yếu lợi ích ròng đối với Canada, đồng thời đặt câu hỏi về độ tin cậy của bất kỳ thỏa thuận nào. Nói ngắn gọn, họ yêu cầu quá nhiều và đề nghị quá ít.Cơ bản hơn, hiệu ứng tích lũy của các yêu cầu của Mỹ đã lộ rõ giới hạn trong cam kết của họ đối với một quan hệ đối tác kinh tế thực sự. Như tôi đã nói trước đó, kết quả là, tối hôm qua, tôi đã tạm dừng đàm phán thương mại với Hoa Kỳ và chỉ thị các nhà đàm phán của chúng ta trở về Ottawa. Tôi muốn cảm ơn Bộ trưởng LeBlanc và trưởng đoàn đàm phán Janice Charette. Đội ngũ của họ đã làm việc chăm chỉ, thiện chí, đến phút cuối cùng để bảo vệ lợi ích của người Canada.Trong những ngày tới, chúng ta sẽ công bố chi tiết về các biện pháp thuế quan mới này, những biện pháp sẽ có hiệu lực vào thứ Ba sau Ngày Lao động.Hãy để tôi nói rõ: chúng ta thực hiện bước này một cách miễn cưỡng. Miễn cưỡng vì chúng ta nhận ra rằng một số biện pháp này sẽ làm tăng chi phí và giảm sự lựa chọn cho người Canada. Miễn cưỡng vì chúng ta nhận ra rằng một số công ty Mỹ và một số bang Mỹ là những người ngoài cuộc vô tội trong một tranh chấp mà họ không muốn. Miễn cưỡng vì tranh chấp thương mại này đang ngăn cản Canada và Mỹ làm rất nhiều điều tốt mà chúng ta có thể làm cùng nhau.Đồng thời, chúng ta thực hiện bước này với sự tự tin rằng nó vì lợi ích tốt nhất của Canada. Và rằng bằng cách từ chối một thỏa thuận xấu, bằng cách bảo vệ Canada, bằng cách tập trung vào những gì chúng ta có thể kiểm soát, chúng ta sẽ xây dựng Canada vững mạnh cho tất cả mọi người.Xây dựng trong nước và đa dạng hóa thương mại ở nước ngoài không phải là Kế hoạch B của chúng ta. Đó là Kế hoạch A của chúng ta ngay từ đầu. Canada sẽ tiếp tục theo đuổi con đường này để xây dựng Canada Vững mạnh, vì đó là điều đúng đắn và nó đang làm.Chúng ta đang nhanh chóng xây dựng cơ sở hạ tầng lớn. Chúng ta đã giới thiệu 27 sáng kiến xây dựng quốc gia đến Văn phòng Dự án Lớn mới – các cảng mới, mỏ, hành lang năng lượng từ mọi vùng của đất nước hiện đại diện cho 500 tỷ USD đầu tư tư nhân mới. Các dự án sẽ giúp Canada xây dựng lớn hơn, di chuyển nhanh hơn và thương mại nhiều hơn với thế giới.Thông qua Housing Canada, chúng ta đang đẩy nhanh việc xây dựng nhà ở có giá cả phải chăng. Chỉ trong vài tháng, cơ quan mới này đã cam kết xây dựng gần 17.000 ngôi nhà thông qua 17 quan hệ đối tác. Chúng ta đang xây dựng cơ sở hạ tầng địa phương mà người Canada dựa vào hàng ngày nhờ Quỹ Xây dựng Cộng đồng Vững mạnh mới, đại diện cho khoản đầu tư 51 tỷ USD. Hơn 100 dự án đã được công bố trên toàn quốc — bao gồm bệnh viện mới, trung tâm cộng đồng mới và tuyến giao thông mới — theo các thỏa thuận với Yukon, Lãnh thổ Tây Bắc, Nunavut, Ontario và Quebec. Chúng ta cũng sẽ tăng gấp đôi công suất lưới điện của mình vào năm 2050 để người Canada có khả năng tiếp cận năng lượng bền vững, giá cả phải chăng cho các thế hệ mai sau. Bởi vì kiểm soát năng lượng của chúng ta có nghĩa là kiểm soát số phận của chúng ta.Thứ Hai tuần trước tại St. John’s, chính phủ Canada, Québec, Newfoundland và Labrador đã khởi động khoản đầu tư đơn lẻ lớn nhất trong lịch sử Canada để xây dựng dự án năng lượng sạch lớn nhất Bắc Mỹ từ trước đến nay. James Bay thứ hai.Nó sẽ sản xuất đủ điện sạch để cung cấp năng lượng cho mọi phương tiện ở Canada. Chúng ta đang xây dựng nền kinh tế trong khi nắm quyền kiểm soát an ninh bằng cách đầu tư nửa nghìn tỷ đô la vào quốc phòng, mở rộng các xưởng đóng tàu, phát triển ngành hàng không vũ trụ, tăng cường khả năng mạng. Và chúng ta đang hiện thực hóa tiềm năng đầy đủ của Canada với tư cách là siêu cường năng lượng, trong lĩnh vực hạt nhân, LNG, năng lượng tái tạo và dầu khí carbon thấp.Đây là những sáng kiến thuộc về tương lai của đất nước chúng ta.Canada hiện là nền kinh tế được kết nối tốt nhất trên thế giới. Trong năm qua, chúng ta đã ký hơn 20 thỏa thuận thương mại và an ninh trên năm châu lục. Chúng ta đã hoàn thành thỏa thuận gần đây nhất, với UAE, trong thời gian kỷ lục 47 ngày. Các doanh nghiệp Canada hiện hưởng quyền tiếp cận miễn thuế đến 1,5 tỷ người tiêu dùng. Trong sáu tháng tới, chúng ta sẽ tăng gấp đôi con số đó thông qua các thỏa thuận thương mại mới từ ASEAN đến Ấn Độ.Mùa thu này, chúng ta sẽ bắt đầu thảo luận với Liên minh châu Âu — nền kinh tế lớn thứ hai thế giới — để làm sâu sắc và củng cố quan hệ đối tác an ninh và kinh tế của chúng ta.Canada đang xây dựng khả năng tiếp cận thị trường vô song như vậy vì chúng ta được tin tưởng, vì chúng ta được tin cậy, và vì chúng ta có những gì thế giới muốn. Đó là lý do tại sao thế giới đang đến với chúng ta. Chỉ trong ba tuần nữa, chúng ta sẽ tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Đầu tư Canada đầu tiên tại Toronto. Hội nghị đang thu hút các nhà đầu tư lớn nhất thế giới, những người cùng quản lý hơn 100 nghìn tỷ USD tài sản. Họ sẽ tìm thấy một nền kinh tế Canada chưa bao giờ kết nối nhiều hơn hoặc tham vọng hơn.Chúng ta đang cắt giảm thuế, loại bỏ các rào cản và đẩy nhanh sự chuyển đổi của nền kinh tế. Chúng ta đã giảm thuế suất đối với các khoản đầu tư kinh doanh mới xuống chỉ còn 13% — thấp hơn 4,5 điểm phần trăm so với Mỹ và khoảng một nửa mức trung bình của G7. Chúng ta đang hợp lý hóa các quy trình phê duyệt và làm cho chúng dễ dự đoán hơn, đồng thời đầu tư cùng với khu vực tư nhân.Chúng ta đang xây dựng một nền kinh tế Canada thống nhất. Trong năm qua, chúng ta đã loại bỏ tất cả các rào cản liên bang đối với thương mại nội địa. Chúng ta đã nới lỏng điều kiện để người lao động Canada có thể sử dụng kỹ năng của họ trên toàn quốc. Chúng ta cũng đang làm việc với các tỉnh và lãnh thổ để phá bỏ những rào cản đã chia cắt nền kinh tế của chúng ta trong nhiều thế hệ. Chúng ta đang hành động để người Canada có thể mua hàng Canada, thuê người lao động Canada và xây dựng bằng vật liệu Canada dễ dàng hơn.Mùa thu này, trong Ngân sách 2026, chúng ta sẽ đi xa hơn để làm cho Canada thậm chí còn cạnh tranh và hấp dẫn hơn đối với các doanh nghiệp và nhà đầu tư chiến lược để xây dựng, đầu tư và phát triển.Các thuế quan mới của Mỹ được thiết kế để làm tổn thương và chia rẽ chúng ta. Đó là một sự tính toán sai lầm. Đó là một sự tính toán sai lầm vì người Canada sẽ luôn chăm sóc lẫn nhau. Chúng ta biết chúng ta mạnh hơn khi ở bên nhau.Trong một năm rưỡi qua, người Canada đã đối mặt với khoảnh khắc này bằng sự quyết tâm, mục đích và sức mạnh.Bằng nhiều cách, nghỉ dưỡng tại các Công viên Quốc gia của chúng ta. Mua sản phẩm Canada. Chọn Canada. Những hành động đoàn kết nhỏ được lặp lại hàng triệu lần tạo nên một tuyên bố: chúng ta là chủ nhân của số phận mình.Chính phủ đang đáp lại tinh thần đó bằng 25 tỷ đô để bảo vệ người lao động và doanh nghiệp Canada bị tổn thương bởi thuế quan Mỹ. Chúng ta đang giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ của mình ứng phó bằng cách đầu tư vào thiết bị, năng suất và khả năng phục hồi chuỗi cung ứng. Và chúng ta đang tài trợ cho các công ty lớn để giữ các nhà tuyển dụng lớn hoạt động và giữ chân người lao động của họ. Chúng ta đang giúp các ngành công nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề nhất tái trang bị và chuyển hướng sang những thị trường quốc tế mới. Và chúng ta đang trở thành khách hàng tốt nhất của chính mình. Chúng ta có kế hoạch đúng đắn để xây dựng Canada vững mạnh. Chúng ta đang đi đúng hướng và nó đang hoạt động.Đồng thời, chúng ta nhận ra rằng một số lợi ích lớn nhất của kế hoạch này, của sự chuyển đổi này, sẽ mất thời gian. Đó là lý do tại sao chúng ta cũng tập trung vào việc hỗ trợ người Canada ngay hôm nay và tạo cầu nối đến một ngày mai tốt đẹp hơn.Vì vậy, chúng ta đã cắt giảm thuế thu nhập, thuế nhà ở và thuế xăng. Chúng ta đã đưa ra Trợ cấp Thực phẩm và Nhu yếu phẩm Canada. Lên đến 1.890 USD mỗi gia đình giúp 12 triệu người Canada tiến về phía trước.Chúng ta mạnh hơn bây giờ so với khi Hoa Kỳ bắt đầu cuộc chiến thương mại này. Thống nhất hơn, quyết tâm hơn, tham vọng hơn. Với vị thế tài khóa mạnh nhất trong G7 và một nền kinh tế có khả năng phục hồi, Canada có tất cả các nguồn lực chúng ta cần để chuyển hướng và thịnh vượng. Tăng trưởng đang tăng tốc, chúng ta được dự báo có tốc độ tăng trưởng nhanh thứ hai trong G7 năm nay và năm tới. Chúng ta đang tạo việc làm trong nền kinh tế này với tốc độ gấp bốn lần Hoa Kỳ. Xuất khẩu ngoài Mỹ của chúng ta đang tăng mạnh — đang trên đà tăng gấp đôi trong thập kỷ tới. Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Canada đang ở mức cao nhất trong hai thập kỷ. Nó đang chạy với tốc độ gấp đôi so với đối thủ G7 gần nhất của chúng ta. Canada hiện xếp hạng là quốc gia hấp dẫn nhất thế giới về đầu tư cơ sở hạ tầng.Mùa xuân năm ngoái, tôi đã cảnh báo rằng Mỹ đang cố gắng phá vỡ chúng ta để họ có thể sở hữu chúng ta. Và tôi đã hứa rằng điều đó sẽ không bao giờ, không bao giờ xảy ra. Chúng ta đang giữ lời hứa đó. Canada đang trở nên mạnh hơn và ít phụ thuộc vào Mỹ hơn. Chúng ta đã tự cho mình nhiều hơn những gì họ có thể lấy đi. Và chúng ta chỉ mới bắt đầu.Như chúng ta đã quan sát đầu tuần này tại St. John’s, người Canada không khuất phục trước thời tiết; chúng ta phát triển mạnh trong đó. Chúng ta không chờ xem gió thổi hướng nào hay đầu hàng mình trước những con sóng để bị bão tố của các sự kiện cuốn đi. Chúng ta tự vạch ra hướng đi của mình. Chúng ta tự tạo thời tiết của mình.Ở Canada, chúng ta là chủ nhân trong ngôi nhà của mình, từ bờ biển này đến bờ biển kia.Xây dựng Canada vững mạnh. Cho tất cả. Cảm ơn rất nhiều và tôi mong chờ các câu hỏi của quý vị.