Sunday, June 21, 2026

Chủ nhật, 21.6.2026

•  Trần C. Trí: Bùi-Vĩnh-Phúc-Thơ Từ thủ pháp đến cảm xúc, (VV, 20/6/2026)

•  Hành Trình Vào Minh Triết Chăm Qua Bảy Câu Chuyện Của Nhà Văn Inrasara, (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 20/6/2026)

•  Thống nhất Phật giáo sau 1975 và cuộc thuần hóa đạo pháp. Nhìn từ hồi ký Đỗ Trung Hiếu, (Tinoi Cao's Substack, 20/6/2026). Hồi kí "Thống Nhất Phật Giáo" của Đỗ Trung Hiếu.

•  Nguyễn Ngọc Tư - Tùy Bút Phải Lòng, (FB Nguyễn Ngọc Tư, 10/6/2026)

•  Yêu Và Thương, Hay "Khoảnh Khắc Kim Cang" Của Thuý Kiều, (FB Nguyen Nhu Huy, 20/6/2026)

•  Mai Phan Lợi - Ngày 21/6: Nói với những ai sắp thành “cựu” nhà báo, (TD, 20/6/2026)

•  Thắc mắc: Cục Xuất bản, In và Phát hành không có trách nhiệm? (FB Tran Van Tho, 20/6/2026). Thật khó hiểu khi Cuc vừa cấp giấy phép vừa có quyền xử phạt. Có kinh nghiệm xuất bản sách ở VN nên tôi có dịp trò chuyện nhiều với nhà xuất bản/nhà phát hành. Nhiều lần nghe họ than phiền là (1) sách đã in số lượng lớn nhưng không được phép phát hành vì một phán đoán của Cục, hoặc được phép phát hành nhưng sau đó bị thu hồi (2); và mọi tổn thất nhà xuất bản/nhà phát hành phải chịu. Tại sao Cục không kiểm duyệt sớm hơn (ở khâu cấp phép xuất bản, trước khi sách được in) để tránh trường hợp (1), và khi trường hợp (2) xảy ra thì Cục phải chịu liên đới trách nhiệm chứ (không thể vừa cấp giấy phép vừa có quyền xử phạt)...”

•  Kể từ tuần sau, toàn bộ 23.000 cửa hàng tiện lợi 7-Eleven tại Nhật sẽ bán bánh mì kiểu VN, giá 430 yên, (VB, 19/6/2026)

•  Việt Nam và Nga đặt mục tiêu thương mại 15 tỷ USD, thúc đẩy dự án hạt nhân Ninh Thuận 1. Vietnam & Russia target $15 bn trade, push ahead with Ninh Thuan 1 nuclear project, (TT, 19/6/2026)

•  Canada sẽ gặp Mỹ và Mexico vào ngày 1 tháng 7 để xem xét lại CUSMA. Canada to meet with U.S. and Mexico on July 1 for CUSMA review, (CTV, 20/6/2026)

•  Công ty xây dựng phác hoạ ra tuyến đường cao tốc ven biển nối liền Prince Rupert với Vancouver. Engineering company envisions Prince Rupert to Vancouver coastal highway, (Port Alberni Valley News, 18/6/2026)

•  Nhân loại trước ngã rẽ lịch sử: Buổi hoàng hôn của chủ nghĩa tư bản đã cận kề?, (Nghiên cứu quốc tế, 20/6/2026). Nguồn: Chu An Đông, 朱安东 | 人类的十字路口:要么被资本主义拖入深渊,要么迈向社会主义, Guancha, 11/06/2026. Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan →Quan điểm Chinese-centric|TQ trung tâm luận? 

•  “Huyền thoại về hiệu quả của chế độ độc tài/The Myth of Authoritarian Efficiency” của hai giáo sư khoa học chính trị Jørgen Møller và Svend-Erik Skaaning (Đại học Aarhus - Denmark) đã bác bỏ quan niệm phổ biến rằng các chế độ độc tài (như ở Trung Quốc) thì giỏi hay hay hơn trong việc “hoàn thành công việc” vì không bị kiểm soát hay gặp phản đối từ bất cứ phe nào trong nội địa. Nhưng, dựa trên dữ liệu lịch sử và bằng chứng so sánh, hai tác giả lập luận rằng các nền dân chủ luôn hoạt động tốt hơn các chế độ độc tài trong dài hạn trên các lĩnh vực quan trọng như sau:

• Hiệu quả trong lĩnh vực quân sự: Các nền dân chủ đã thắng hơn 80% các cuộc chiến tranh kể từ năm 1815 đến nay. Tính chính danh và hợp pháp cao hơn thu hút công dân tham gia bảo vệ, tranh đấu và hy sinh nhiều hơn, và các liên minh dân chủ chứng tỏ bền vững hơn.

• Hiệu quả trong kinh tế: Mặc dù các chế độ độc tài có thể thúc đẩy tăng trưởng để bắt kịp mức thu nhập trung bình, nhưng các chế độ độc tài gặp khó khăn trong việc chuyển đổi sang nền kinh tế tri thức, dựa trên đổi mới sáng tạo, đòi hỏi nhà nước pháp quyền, bảo vệ sở hữu trí tuệ và tranh luận cởi mở. Các nền dân chủ có chất lượng cao cho thấy lợi thế tăng trưởng dài hạn khiêm tốn nhưng mạnh mẽ.

• Tránh thảm họa: Các chế độ độc tài thường gây ra những thảm họa quy mô lớn do con người tạo ra (Bước nhảy vọt vĩ đại của Mao, tập thể hóa của Liên Xô, CCRĐ ở VN). Cơ chế kiểm soát thể chế và sự giám sát của công chúng và giới truyền thông trong các nền dân chủ khiến những thất bại tương tự hiếm khi xảy ra.

• Quản lý khủng hoảng và môi trường: Tính minh bạch, khoa học độc lập và trách nhiệm giải trình dẫn đến những kết quả tốt hơn trong các đại dịch, chính sách khí hậu và các chỉ số môi trường. Việc Trung Quốc thay đổi quan điểm về số ca nhiễm COVID-19 và các số liệu thống kê kinh tế được thổi phồng cho thấy những rủi ro của việc ra quyết định tập trung, thiếu trách nhiệm giải trình.

Hai tác giả thừa nhận rằng các nền dân chủ có thể chậm chạp và hỗn loạn, nhưng nhấn mạnh rằng các cơ chế tự điều chỉnh, cuối cùng, cũng làm cho các nền dân chủ được kiên cường hơn và hiệu quả hơn các hệ thống tập trung quyền lực hay các chế độ độc đảng mà không có phản biện từ quần chúng, báo chí, MXH hay các tổ chức dân sự. →The Myth of Authoritarian Efficiency by Jørgen Møller and Svend-Erik Skaaning, (Persuasion, June 19, 2026)+https://x.com/EMInvestors/status/2068080400824738003

•  Đàn áp gia tăng, số lượng nhà báo phải tị nạn tăng ít nhất gấp đôi trong 5 năm. (RFI, 20/6/2026)

•  Nghệ thuật và thiên nhiên hòa quyện trong triển lãm mới đầy ấn tượng của Henry Moore. Art and nature come together in stunning new Henry Moore exhibition, (New Scientist, 10/6/2026)

•  Tắm mưa 


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html