Saturday, September 12, 2026

Thứ 7, 12.9.2026

•  Nhà văn Cung Tích Biền vừa qua đời (9.9.2026) tại Mỹ. Hưởng thọ 91 tuổi, (FB Nguyễn Viện, 11/9/2026). Ông là nhà văn duy nhất lập riêng mình một nhà xuất bản underground và đặt tên NXB MỘT MÌNH. Chỉ in những tác phẩm  của mình; Vĩnh biệt Nhà Văn Cung Tích Biền, (FB Cứ Nguyễn, 11/9/2026) 

•  Thơ Du Tử Lê - Bài Th Thứ Nhất [a], (FB Du Tử Lê, 10/9/2026)

•  Kenneth Nguyen phỏng vấn Khoa Hà đã dành cả thập kỷ để lưu trữ tác phẩm của ông ngoại cô—nhà soạn nhạc huyền thoại Y Vân—trước khi thực  hiện phim tài liệu về nhạc sĩ Y Vân. “Y Vân” có phải chỉ là một bộ phim? Is "Y Van" More Than Just a Movie? - Khoa Ha, (The Vietnamese with Kenneth Nguyen, Apr. 14, 2026)

•  Quy tắc mới: KOL phải chủ động xóa bình luận “tiêu cực” về chính trị, (Luật Khoa tạp chí, 11/9/2026)

•  Nhà văn Mỹ gốc Việt, Viet Thanh Nguyen, trong bài "Những tòa tháp bốc cháy báo trước một thế giới đang bốc cháy. The Burning Towers Foreshadowed a Burning World – Viet Thanh Nguyen on the 25 Years After 9/11", (Zeteo, Sep. 11, 2026),  phân tích 9/11 như điểm khởi đầu cho sự suy tàn lâu dài của đế quốc Mỹ, vừa phơi bày sức mạnh vừa lộ rõ sự dễ tổn thương của nó.  Người Mỹ thường phủ nhận mình thuộc về đế quốc, rồi phản ứng bằng cơn giận dữ và kiêu ngạo (đòi báo thù hoặc “Make America Great Again”). Đoàn kết tạm thời sau thảm họa rồi nhanh chóng đòi trả thù.  Tác giả phê phán Mỹ tự xem mình là nạn nhân vô tội trong khi đã gây ra nhiều bạo lực hơn nhiều lần đối với các nước khác. “Chiến tranh chống khủng bố” thực chất là “Forever War” kéo dài từ lịch sử chinh phục người bản địa, các cuộc can thiệp vào vùng Trung Đông, hỗ trợ Israel… và lan sang cả chính sách trong nước (chống di dân, quân sự hóa cảnh sát).  Twin Towers là biểu tượng quyền lực đế quốc của Mỹ gắn liền với sự đau khổ ở nơi khác. Việc hai toà nhà Twin Towers bị cháy báo hiệu một thế giới đang cháy vì chiến tranh đế quốc khác.  Hy vọng không nằm ở việc làm mới đế quốc, mà ở việc người Mỹ có thừa nhận và từ bỏ đặc quyền đế quốc của mình hay không tới đây?

•  Nhà kinh tế Derek Holt của Ngân hàng Nova Scotia so sánh và đối chiếu giữa chính phủ Tự do do TT Carney lãnh đạo và chính quyền Trump/Đảng Cộng hòa (Paul Vieira, 11/9/2026).

•  Frank McKenna bàn về sự kiên đầu tư khủng nhất và nỗi sợ bỏ lỡ (FOMO) xung quanh Hội nghị Thượng đỉnh Đầu tư Canada lần thứ nhất. Frank McKenna on the hoopla and FOMO around the first Canada Investment Summit - ‘I’ve never seen anything like this‘, (Be Giant, 11/9/2026)

•  Francis Fukuyama viết về nguồn gốc của bài bình luậ nổi tiếng của mình. Sự Khởi Đầu Của Đoạn kết Lịch Sử. The Beginning of the End of History, (Persuasion, Sep 08, 2026) 

•  Điểm cuốn "A Death of One’s Own" của Terry Eagleton về những suy ngẫm việc đi đến điểm kết thúc. Nhà phê bình văn học vận dụng vốn kiến ​​thức sâu rộng của mình để bàn luận về thực tế không thể tránh khỏi nhất của cuộc đời. A Death of One’s Own by Terry Eagleton review – meditations on arriving at a full stop​. The literary critic brings his vast reading to bear on life’s most inescapable fact​ ​by Kathryn Hughes​, (​Guardian, Sep 2026)

•  Cuốn Sách Han Kang Muốn Bạn Đọc Đầu Tiên, (FB Bình Bán Book, 11/9/2026), 'Không Từ Biệt' từ bản tiếng Anh 'We Do Not Part.'

•  Tắm tối | Éric Rohmer. AI bình: Dựa trên các đặc điểm của ảnh, đường nét rõ ràng mà mình thấy dọc theo phần lưng trên và giữa làm nổi bật một số nhóm cơ chính: a/ Cơ thang: Cơ lớn, hình thoi này chạy từ gốc cổ, qua vai và xuống giữa lưng. Nó nổi bật ở đây vì hai tay đang được giơ lên; b/ Cơ trám và cơ dưới gai: Nằm xung quanh xương bả vai, các cơ này tạo nên các đường nét và định hình rõ ràng ở hai bên cột sống trên; c/ Cơ dựng cột sống: Các cơ này chạy dọc theo chiều dài cột sống, tạo thành hai cột cơ rõ ràng ở hai bên lưng dưới và giữa. Một tấm lưng trần đẹp! 

~~~

[a] Thơ Du Tử Lê - Bài Th Thứ Nhất

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

ly biệt từng đêm tôi với tôi

những bia mộ nở đầy hoa đỏ

từng cánh hồn tôi rơi tả tơi

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi thở bằng tim mượn của ai

những khuya khoắt xuống bặt tăm bóng

còn vẳng lời ai đang oán tôi

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi chết từ khi trăng khuyết đi

mai sau ai có lòng han hỏi

xin đợi vầng trăng lúc tỏ, lu

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi khóc không bằng mắt của tôi

những tay mưa lạnh trong câm điếc

gọi lửa từ xương, cháy thịt tươi

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

buổi chiều tôi nặng những hồn ma

âm binh theo bước chân phù thủy

vầy vọc hồn tôi, người có đau?

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

em giết tôi chẳng bằng gươm đao

buổi trưa nắng đốt mù đôi mắt

tôi với người nghìn năm đã qua

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

nỗi sầu tôi gửi tận phương đông

phương tây em trải đời hoen ố

trên những đường xưa, sương khói buông

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

từng đêm tôi hỏi bóng tôi ơi

mai kia nấm đất đùn thân xác

có hận thù nhau? cũng vậy thôi

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi thường nghe nặng bước chân ai

những trưa mưa suốt chiều canh cải

tôi biết rồi tôi không còn ai

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

năm tháng vùi sâu một góc sân

em đi mấy kiếp thì em đủ

cho nỗi sầu tôi thành tro than

ở chỗ nhân gian không thể hiểu

tôi biết đời tôi như cỏ cây.


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html