Saturday, September 26, 2026

Thứ 7, 26.9.2026

•  Thơ Tô Thuỳ Yên - Chia Tay Ải Tây [a], (FB Trang Văn Chương Miền Nam, 23/9/2026)

•  Tròn 1 Năm Ở Nepal Của Hành Giả Minh Tuệ, (FB Không Trung, 25/9/2026) →'Một năm tại nơi sinh của Đức Phật và những con số mà Lumbini không ghi lại. Tayson DeLengocky - A year at the Buddha’s birthplace, and the numbers Lumbini is not keeping” (Nepal Weekly, September 25, 2026)

•  Trung tâm Nhân quyền Raoul Wallenberg|RWCHR kêu gọi Chính phủ Canada đặt chủ quyền quốc gia và nhân quyền làm trọng tâm trong nỗ lực tăng cường quan hệ Canada-Việt Nam. Statement | RWCHR Urges Canadian Government to Put National Sovereignty and Human Rights at the Heart of Efforts to Deepen Canada-Vietnam Ties, (Raoul Wallenberg Centre for Human Rights, Sep. 24, 2026)

•  Carl Robinson - Việt Nam ơi, vấn đề đang nằm ở hiện tại! (FB Phạm Minh Hoàng, 24/9/2026);+Thơ Khép Lại Quá Khứ Ư? (Việt Tân, 24/9/2026)

Ừ.

Thì khép.


Khép những cánh cửa

của những trại cải tạo.


Khép những năm tháng

một người bị đưa đi,

để lại phía sau

một người vợ chờ,

một đứa con đợi.


Khép những căn nhà đã mất.

Những chuyến đi kinh tế mới.

Những gia đình

từ đó mỗi người một ngả.


Khép những con thuyền

rời bờ trong đêm.

Có người tới được bến.

Có người

không bao giờ trở lại.


Được.

Khép lại.


Nhưng xin đừng lấy hai chữ

“quá khứ”

để buộc người khác

im lặng về hiện tại.


Bởi hôm nay,

vẫn có người bị bắt

vì những điều họ viết,

những điều họ nói.


Vẫn có người

bị ngăn đường đi,

bị chặn đường về.


Vẫn có những gia đình

phải kêu cứu

vì căn nhà,

vì mảnh đất của chính mình.


Những chuyện ấy

không phải năm 1975.

Đó là hôm nay.


Vậy nên,

nếu muốn nói về tương lai,

hãy trả lời cho hiện tại.


Đừng yêu cầu người khác

khép lại quá khứ

trong khi chính hiện tại

vẫn còn những tiếng nói

bị buộc phải im.


Quá khứ có thể khép.

Nhưng hiện tại

không thể bị bịt miệng!

•  Hậu đấu tố: Bộ Giáo dục loại “Nỗi buồn chiến tranh” khỏi sách giáo khoa, cấm các trường giảng dạy, (Luật Khoa tạp chí, 25/9/2026)

•  'Năng suất lao động cần tăng 9% để tăng trưởng hai con số', (VnExpress, 25/9/2026)

•  Nhà máy lọc dầu Việt Nam ký thỏa thuận mua dầu thô của ExxonMobil Asia Pacific. Vietnam refinery signs crude oil deal with ExxonMobil Asia Pacific, (Reuters, 25/9/2026)

•  Châu Âu phải lựa chọn: Quỳ gối trước Trump, hay gia nhập trật tự thế giới mới với Carney. Opinion | Europe has to choose: Bend the knee to Trump, or join Carney’s new world order, (Star, Sept. 25, 2026);+Tại sao Mark Carney đến Strasbourg: Cuộc phản cách mạng của Canada. Canada’s Counter-Revolution - Why Mark Carney went to Strasbourg, (Anne Applebaum's Substack, Sep 25, 2026)

•  Cựu đại sứ Canada tại Hoa Kỳ Kirsten Hillman phát biểu tại Diễn đàn Doanh nghiệp Toàn cầu ở Banff, Alta.: các doanh nghiệp không nên đặt cược vào việc quan hệ Canada - Mỹ sẽ trở lại bình thường. Businesses shouldn't bet on return to normal Canada-U.S. relations: former ambassador, (Business in Vancouver , 24/9/2026)

•  Canada phản công... Một lần nữa, đây không phải là vấn đề thương mại. Canada Strikes Back ... Again, this isn’t about trade, (David H Feldman's Substack, 24/9/2026)

•  Thư gửi những người Mỹ đồng hương của tôi về chuyện nước  Canada: Chúng ta đã cố tình đánh mất người bạn lâu năm nhất của mình và làm thế nào để chúng ta có lại họ? Letter to My Fellow Americans: About Canada. We lost our oldest friend on purpose. How we start deserving them back, (Ross Boulton's Substack, Jul 14, 2026)

•  Vào tháng 3 năm 2023, một năm sau khi Nga xâm lược Ukraine, phóng viên Evan Gershkovich của tờ Wall Street Journal đã bị các đặc vụ FSB bắt cóc, lôi vào một chiếc xe tải không biển số và bị giam cầm 500 ngày. Cuốn hồi ký của ông, This Cursed Beautiful Land (2026), kể lại vụ bắt giữ, giam cầm và cuối cùng là sự trả tự do của ông. Evan Gershkovich sẽ nói về kinh nghiệm kinh hoàng khi bị bắt làm con tốt trong ván cờ địa chính trị trong sự kiện PEN Canada: Notes on the New Global Order | Graeme Gibson Talk 2026 on October 27, 2026, (PEN Canada, Sep. 25, 2026). 

•  “CIA của Nhật Bản” có thể trở thành con bài chiến lược của Takaichi, (Nghiên cứu quốc tế, 26/9/2026) →Nguồn: Derek Grossman, “Japan’s New CIA Could Be Takaichi’s Trump Card”, Foreign Policy, 22/09/2026 Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

•  Bài luận nổi bật trên tờ The Guardian: Những kẻ phát xít thời tận thế đang âm mưu trốn thoát khỏi thế giới của chúng ta. Nhiệm vụ của chúng ta rất rõ ràng. The Guardian Featured Essay: The end times fascists are plotting their escape from our world. Our mission is clear. An excerpt from End Times Fascism – And the Fight for the Living World, (Naomi Klein and Astra Taylor, Sep 25, 2026)

•  Giáo hoàng Leo XIV thăm Pháp sau 18 năm, gửi loạt thông điệp đáng chú ý, (TT, 25/9/2026)

•  Thành phần số cử tri bầu cho Putin: bỏ phiếu cho Putin; bỏ phiếu cho Putin hai lần; và té rớt ra cửa số, (Dejan Pantić, Sep. 20, 2026)

~~~

[a] CHIA TAY ẢI TÂY 𝐓ô 𝐓𝐡ù𝐲 𝐘ê𝐧

Mới độ nào chia tay ải Tây.

Đi đâu hay chỉ cốt rời đây?

Mây trôi, dăm mảng nhớ hư hoặc,

Gom chẳng thành câu chuyện thuận tai.

Lời kiệm, quanh ba cái ý quẩn,

Tiễn đưa vừa một quãng mây bay.

Ra về, thấy nhật nguyệt điên đảo,

Ray rứt chưa tròn hẹn ải Tây.

Có thật từng chia tay ải Tây?

Mây qua để bóng cổ thư này.

Tuyệt cùng ký ức như nơi tới,

Tin tức ngàn thu biết hỏi ai?

Bao nhiêu đống lửa đêm quan ngoại

Gió thổi tan tro mỗi sáng ngày?

Trong trời, mây ấy cũ hay mới?

Ải Tây, lần nữa, lại chia tay.

Mãi mãi còn chia tay ải Tây.

Ngày ngày mây lãng đãng qua đây.

Cõi đời giấu một phía mê tưởng,

Đi nép ranh, mường tượng ải Tây.

1 - 2000


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html