Sunday, July 26, 2026

Chủ nhật cuối tháng 7 thoáng qua: 26.7.2026

•  Dương Như Nguyện: Nói về nhạc phẩm Nguyệt Cầm (a) của Cung Tiến:  Nguyệt Cầm và trí thức lạc loài, (TCTK, 21/7/2026). Bài nghiên cứu học thuật khá thú vị của Dương Như Nguyên theo quan niệm của Roland Barthes (nghệ thuật diễn tả có thể tách biệt khỏi nghệ thuật sáng tác) để phân tích cách Cung Tiến phổ nhạc dựa trên ý thơ của Xuân Diệu ←Nguyệt Cầm - Thái Thanh (Cung Tiến Sáng Tác). Giọng đọc ấm áp của Nguyễn Đình  Toàn dẫn giải trước khi Thái Thanh cất tiếng hát Nguyệt Cầm; thêm tiếng hát Duy Trác: Nguyệt Cầm | Cung Tiến | Duy Trác; Nguyệt Cầm | Mai Hương; và dưới (b) nữa⇓

•  Thơ Du Tử Lê - Những Giòng Cuối Sáu Tám, (FB Du Tử Lê, 25/7/2027

•  Đặng Đình Mạnh - Đừng Làm Buồn Lòng Người Tranh Đấu Vì Chúng Ta, (FB Dom Pham, 24/7/2026)

•  Hoàng Trường: Nghịch lý thời cuộc: Ai đang thực sự sợ chủ nghĩa Marx? (TCTK, 19/7/2026)

•  Việt Nam sắp cấm trẻ em dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội, (NV, 24/7/2026)

•  Lỡ đọc! Dương Như Nguyện: Bảy Điệp Khúc:  Paris Chiều Chia Ly, (TCTK, 30/4/2025)

•  Hưng Yên Lên Thành Phố Trực Thuộc Trung Ương, Đặc Quyền “Vương Quốc” Riêng, (FB Triệu Con Tim, Một Tiếng Nói, 25/7/2026). "Theo thông báo từ Văn phòng Chính phủ ban hành Ngày 25/07/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa yêu cầu Hưng Yên đẩy nhanh việc lập hồ sơ nâng 36 xã lên phường để đẩy tỷ lệ đô thị hóa vượt mốc 50%, đồng thời phóng lao nhắm thẳng mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030."

•  'Bài nghiên cứu “Urban-rural disparities in Hanoi's café names: a linguistic landscape analysis of language choice and modifier placement in Vietnam” của Ke Wang và Gong Cheng (2026) đã khảo sát 3.844 tên quán cà phê tại Hà Nội (2.798 quán ở nội thành và 1.046 quán ở ngoại thành) để phân tích sự khác biệt về ngôn ngữ và cấu trúc ngữ pháp giữa hai khu vực này, qua hai khái niệm: 1/ Linguistic Landscape: Là sự xuất hiện của chữ viết và ngôn ngữ trên các biển hiệu công cộng ở một khu vực (như tên đường, biển hiệu cửa hàng, quảng cáo). Cảnh quan ngôn ngữ phản ánh cách con người sử dụng tiếng nói để thể hiện nhận thức, vị thế và bản sắc văn hóa; và 2/ Modifier placement: Là cách sắp xếp từ miêu tả/bổ nghĩa đứng trước hay đứng sau danh từ chính. Trong tiếng Anh, từ bổ nghĩa thường đứng trước (ví dụ: Highlands đứng trước Coffee). Trong tiếng Việt, từ bổ nghĩa lại đứng sau (ví dụ: bùng đứng sau cà phê trong Cà Phê Bùng). Kết quả cho thấy sự chênh lệch rõ rệt giữa thành thị và nông thôn: Ở nội thành: Tiếng Anh chiếm ưu thế vượt trội (37,46%), theo sau là các hình thức kết hợp bilingual [bilingual]. Về mặt cú pháp, các quán ở nội thành ưu tiên cấu trúc từ bổ nghĩa đứng trước (69,65%), chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi chuẩn mực tiếng Anh toàn cầu. Ở ngoại thành: Sự phân bổ ngôn ngữ đồng đều hơn. Tiếng Việt giữ vững vai trò chủ đạo với cấu trúc từ bổ nghĩa đứng sau truyền thống (82,04%). Tiếng Pháp cũng có sự hiện diện đáng chú ý khi kết hợp với tiếng Việt. Đặc biệt, nghiên cứu phát hiện ra rằng trong các tên quán song ngữ, ngôn ngữ của danh từ chính sẽ quyết định ngữ pháp của toàn bộ cụm từ. Ví dụ: nếu danh từ chính là tiếng Anh (Coffee), từ bổ nghĩa tiếng Việt sẽ đứng trước (Béo Coffee); ngược lại nếu danh từ chính là tiếng Việt (Cà phê), từ bổ nghĩa tiếng Anh sẽ đứng sau (Cà Phê Relax).' Trích dẫn from FB Vu Tran Thanh, 24/7/2026.

•  Trump tuyên bố sẽ áp thuế đối với Canada vì khói từ các vụ cháy rừng lan sang Mỹ. Trump vows tariffs to come for Canada over wildfire smoke that has drifted to U.S., (CBC, 24/7/2026)

•  Tấm bia tưởng niệm vinh danh các cựu chiến binh người Canada gốc Nhật Bản Trung sĩ Masumi Mitsui đã giành được quyền bầu cử cho người Canada gốc Nhật Bản vào năm 1931. Plaque recognizes Japanese Canadian veterans winning the right to vote (Province, 25/7/2026)

•  Du khách quốc tế đánh giá Vancouver ở vị trí thứ 70, thấp một cách đáng ngạc nhiên về 'văn hóa và lịch sử' và thấp hơn nhiều so với Seattle. Douglas Todd: Low on 'culture and history,' world's tourists rank Vancouver a surprising 70th, (Vancouver Sun, 25/7/2026). VN có Hà Nội (59), Đà Nẵng (55), Nha Trang (72) và Sài Gòn (85) trong danh sách Yanolja’s Global City Attractiveness Index

•  Bài đăng trên WeChat của một nhà môi giới bất động sản về tỷ lệ cử tri người Canada gốc Hoa ở Richmond bị lên án là gây chia rẽ. Realtor's WeChat post on Richmond's Chinese Canadian voter turnout condemned as divisive, (Province, 25/7/2026). 54% sợ 7.4% người gốc Ấn. 

•  Trump đã bị kiện chỉ vài giờ sau khi thuế quan mới có hiệu lực, trong khi các chuyên gia cho rằng chúng có thể không trụ vững. Trump sued hours after new tariffs take effect, as experts say they may not hold up, (CNBC, 24/7/2026)

•  Đường nứt San Andreas im lặng bí hiểm, trận ‘động đất lớn’ tiêu diệt California gần kề?, (NV, 24/7/2026). Bắt nguồn từ ngoài khơi bờ của tỉnh bang BC mình. 

•  Francis Fukuyama thảo luận về những trải nghiệm và những cá nhân đã định hình nên ông. Thời đại của Francis Fukuyama: Cuộc đời và tư tưởng. The Eras of Francis Fukuyama: His Life and Ideas, (Yascha Mounk. 25/7/2026)

•  Hoa hồng đang nở

~~~

(a) Nguyệt Cầm của Cung Tiến 

Đêm mùa trăng úa làm vỡ hồn ta...

Ngập ngừng xa...suối thu dồn lá úa trôi qua

Sầu thu, sầu lên vút mịt mù, mà e nhớ hương mùa thu

Trăng Tầm Dương lung linh bóng sáng, từng thoáng lệ ngân, mà hồn phân vân cuồng điên nhớ

Long lanh tiếng Nguyệt Cầm, tiếng đàn trầm

Ai nhớ nương tử một đêm nao trăng thanh trong lời hát... chết theo nước xanh...Chết theo nước xanh...

Ôi đàn trăng cũ làm vỡ hồn anh...


Long lanh long lanh ... trăng chiếu một mình,

khơi vơi khơi vơi ... nhạc lắng tơ ngời

Nguyệt cầm ơi từng lệ ngân, ...

chết từng mùa Xuân...


Đêm ngời men nhớ...Nhạc tê ngời thuở xưa

Trăng sầu riêng chiếc... Trăng sầu riêng chiếc, sầu cho tới bao giờ ?

Hồn ghê bốn bề sao ngợp hồn xanh biếc trời cao

Kià thuyền trăng, trăng nhớ Tầm Dương, nhớ nhạc vàng, đêm ấy thuyền neo bến ấy


Nguyệt Cầm nghe nấc từng câu...

Có hàng mây trắng về đâu?

Mắt chìm sâu, đêm lắng đời sâu

Nguyệt Cầm khơi mãi tình sầu .

Khơi mãi nguồn đêm ...Mùa trăng úa làm vỡ hồn ta...

Ngập ngừng xa suối thu dồn lá úa trôi qua .

Sầu Thu sầu lên vút mịt mù, mà e nhớ hương mùa Thu .

Trăng Tầm Dương lung linh bóng sáng từng thoáng lệ ngân, mà hồn phân vân cuồng điên nhớ .

Long lanh tiếng Nguyệt cầm tiếng đàn trầm .

Ai nhớ Nương Tử một đêm nao trăng thanh trong lời hát, chết theo nước xanh chết theo nước xanh .

Ôi đàn trăng cũ làm vỡ hồn anh.


(b) Nhạc phẩm 'Nguyêt Cầm' qua 5 tiếng hát:

Nguyệt Cầm - Trần Thái Hòa

Nguyệt Cầm - Thiên Tôn & Đình Bảo

Nguyệt Cầm - Kim Tước

Nguyet Cam | Teresa Mai


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html