Sunday, July 12, 2026

Chủ nhật, 12.7.2026

•  Thơ Du Tử Lê - Những Năm, Tháng Trải Rơm Cho Kiếp Khác, (a) (FB Du Tử Lê, 10/7/2026)

•  Khi giáo dục khai phóng trở thành đối tượng của một cuộc tấn công ý thức hệ, (Tino Cao's Substack, 11/7/2026). Tranh luân với Ngô Tự Lập, tác giả bài  “Giáo dục khai phóng và Liberal Arts Education: Chiếc áo có làm nên thầy tu?”

•  TP.HCM miễn phí xe buýt, thao tác quét CCCD, thẻ ngân hàng để làm gì? (TT, 11/7/2026). "Nhiều người dân thắc mắc vì sao vẫn phải chạm thẻ căn cước công dân (CCCD), thẻ ngân hàng... dù TP.HCM đã miễn vé xe buýt." Đúng! 

•  Vũ Mỹ Lan - Khi không khí trở nên khó thở, (TD, 11/7/2026)

•  Pierre Darriulat - Chảy máu chất xám trong nghiên cứu cơ bản tại Việt Nam, Anh Thư dịch, (TS, 10/7/2026). Làm sao đạt được kỷ nguyên vươn mình khi đang thi hành kỷ nguyên 'rùng mình.'

•  Tiếc cho trí tuệ của giới trẻ Việt khi thiếu Spiderum. Spiderum: Chơi với lửa có ngày “phổng đạn”, (LKTC, 11/7/2026). Tội cho Trần Việt Anh! 

•  Ai là người đầu tiên đến đây? Tại sao bản đồ, la bàn cổ và các bài học lịch sử lại quan trọng trong tranh chấp Biển Đông? Who was here first? Why maps, old compasses and history classes matter in South China Sea dispute by Lim Min Zhang, Mara Cepeda, Philip Wen và Nga Pham  (Strait Times, 11/7/2026) ←14 quốc gia tái khẳng định phán quyết trọng tài năm 2016, bác bỏ các tuyên bố chủ quyền bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông. 14 nations reaffirm 2016 arbitral ruling, reject China's expansive South China Sea claims, (Manila Bulletin, 12/7/2026)

•  Hành trình của Lê Ly Hayslip từ người sống sót sau chiến tranh đến người kiến ​​tạo hòa bình. Le Ly Hayslip's journey from war survivor to peacemaker, (Nikkei, 11/7/2026). Tác giả cuốn When Heaven and Earth Changed Places (1989) và sáng lập tổ chức East Meets West Foundation (sau là Thrive Networks) và Global Village Foundation.

•  Hơn 2.000 người Canada đã quyên góp để phục hồi tòa nhà thủ tướng số 24 Sussex Drive. More than 2,000 Canadians have donated toward restoration of 24 Sussex Drive, (CBC, 10/7/2026)

•  Mark Carney đã dành một năm tích lũy vốn chính trị để giờ chi tiêu nó cùng với hàng tỷ đô la tiền thuế của dân. Mark Carney spent a year gathering political capital. Now he’s spending it — along with billions of taxpayers’ dollars, (Toronto Star, 11/7/2026)

•  Mark Carney spent a year gathering political capital. Now he’s spending it — along with billions of taxpayers’ dollars, (Hill 10/7/2026)

•  Carney (+40 Bộ trưởng và Nghị sĩ thuộc đảng Tự do) đang trên đường đến Alberta tham dự Lễ hội Calgary Stampede. Carney heading to Alberta for Calgary Stampede, (NNW, 11/7/2026)

•  Tỷ lệ dân số thế giới sống trong nghèo đói. Dữ liệu này đã được điều chỉnh theo lạm phát và sự khác biệt về chi phí sinh hoạt giữa các quốc gia. Share of the world population living in poverty, (Dina D. Pomeranz , 10/7/2026)

~~~

(a) Thơ Du Tử Lê - Những Năm, Tháng Trải Rơm Cho Kiếp Khác, cách gì, vẫn có một số điều ta nên nói với nhau trước khi quá muộn!

thí dụ:

tôi vẫn thả tôi rơi sâu giấc ngủ

và, hòa loãng ác mộng em.

bằng tỏ tình riêng:

“thương lắm! biết không?”

có thể em không nghe!

nhưng những ngón tay tôi nghe!

chúng còn cho tôi biết,

từng tấc thịt da em là cocaine của chúng.

chúng cũng nhắc nhở tôi:

đừng quên hôn nhiều hơn nữa những góc khuất, kín thân thể em

sáng. trưa. chiều. tối.

hãy hôn nơi chốn ấy!

góc bếp. sân sau. trong xe. ngoài đường. nhà tắm

(nơi em vừa tắm xong. bận bịu soi gương, trang điểm…)

có thể em không thích?

em nghĩ bất thường (?!?)

nếu em hiểu:

chẳng có điểm đến cuối cùng nào của một tình yêu chưng, cất lâu năm

không bất thường?

như tình yêu chúng ta nào có bình thường(?)

tôi vẫn thấy

khó có một bình thường nào làm nên tình yêu.

ngoài ngỡ là! bản năng! dòm ngó xã hội!

mọi bình thường, chỉ đem lại cho ngón tay:

những bẽ bàng. tênh hênh trên những phần thân xác uể oải. thiu. ôi…

nó không hề có chung một “chemistry”

càng không là cocaine.

- cocaine?

- đúng vậy. cocaine!

tôi tin em hiểu!

(thực phẩm nuôi nấng tôi sống nốt ngày còn lại).

cách gì, vẫn có một số điều ta nên nói với nhau trước khi quá muộn!

thí dụ:

tôi vẫn thả tôi rơi sâu bình minh,

nắng lên ngực em.

/ phần còn lại /

nơi chốn từng được em định danh:

“chỗ một đời em vẫn để, dành” - -

cocaine của riêng tôi

mà những ngón tay

có dễ không ngờ tới!

cách gì, vẫn có một số điều ta nên nói với nhau trước khi quá muộn!

thí dụ:

tôi vẫn thả tôi rơi sâu (sâu hơn) đáy khu vườn em.

nơi những con cockateil và zebra pinch

muốn đậu trên vai, nằm ổ trong mái tóc em (dẫu ngắn)

nơi, những con cá koi hân hoan bơi lội trong mắt em.

nơi hoa, trái đã gửi mật, hương của chúng

hòa cùng mùi thơm thân thể em

làm một.

và, nhà lưu niệm

ca cẩm về sự chật chội những gì chúng muốn lưu giữ.

(như trái tim tôi quá tải kỷ niệm!

kỷ niệm lớn theo nụ cười, tiếng nói em

nhắc nhở tôi:

hãy sớm “khôn ra. đừng ngu mãi thế!”

cách gì, vẫn có một số điều ta nên nói với nhau trước khi quá muộn!

thí dụ:

tôi không hề ao ước “khôn ra”

để mãi được yêu em

như ngày mới gặp.

những năm, tháng đã trôi xa,

trải rơm cho kiếp khác!

(mặc dù có thể

đó cũng chỉ là cách nói!)


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html