Tuesday, March 17, 2026

Thứ 3, 17.3.2026

■  Mùa Xuân Của Những Người Ở Lại: Từ “Tháng Chạp Buồn” Của Tô Thùy Yên Đến “Tết Năm Ấy, Sau Cuộc Chiến” Của Bảo Ninh, (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 16/3/2026)

■  VTV kiểm duyệt lễ trao giải Oscar khi tới phim về Putin, (LKTC, 16/3/2026). Nhờ VTV kiểm duyệt, giờ mới biết có phim tài liệu về Putin: “Mr. Nobody Against Putin” (Kẻ vô danh chống lại Putin). Chắc chắn phim tài liệu về Tô Lâm: “The General: Vietnam in the Age of To Lam” sẽ không thấy mặt khán giả ở VN mình?;+ “Người vô danh chống lại Putin”: Khi sự thật bắt đầu từ một người vô danh, (TD, 16/3/2026)

"Bộ phim tài liệu “Мистер Никто против Путина” (Mr. Nobody Against Putin – tạm dịch: “Người vô danh chống Putin”) kể câu chuyện một giáo viên Nga âm thầm ghi lại sự tuyên truyền chiến tranh trong trường học. Một số truyền thông thân chính quyền Nga gọi bộ phim là “chống Nga”. Các cơ quan an ninh đã đến ngôi trường nơi Talankin từng làm việc để điều tra. Theo truyền thông địa phương, mẹ của anh, cũng là giáo viên tại đó, buộc phải nghỉ việc…." Câu hay của bài viết: '"Quyền lực có thể lớn, hệ thống có thể khổng lồ, nhưng lịch sử luôn bắt đầu từ những con người bình thường. Và đôi khi, chỉ cần một “người vô danh” đủ can đảm ghi lại sự thật, thế giới đã có thêm một nhân chứng.';+ "Không khác gì một hành động nổi loạn... chứng minh rằng sự phản kháng bắt đầu từ các cá nhân và được thực hiện với nhiều rủi ro nguy hiểm và đầy dũng cảm." Mr. Nobody Against Putin” (Kẻ vô danh chống lại Putin) đoạt giải thưởng Oscar phim tài liệu hay nhất! (Anne Applebaum, 15/3/2026)

■  Nga coi cháu cố của Khrushchev, đang ở New York, là ‘đặc vụ ngoại quốc’, (NV, 16/3/2026). Bà Nina Khrushcheva là giáo sư đại học The New School ở New York. Tội! Hết đường quay về Moscow.

■  Việt Nam chuẩn bị cắt giảm các chuyến bay từ tháng 4 sau khi TQ và Thái cấm xuất khẩu nhiên liệu máy bay vì Việt Nam nhập khẩu hơn hai phần ba lượng nhiên liệu máy bay. Vietnam braces for flight cuts from April after China, Thailand ban jet fuel exports, (Reuter, 15/3/2026);+ VN thiếu xăng dầu vì cuộc chiến Iran văng miểng: hàng không VN sẽ giảm bay vì 2/3 xăng phi cơ là nhập cảng, (VB, 16/3/2026);+ Việt Nam đề nghị Nhật Bản và Hàn Quốc hỗ trợ tiếp cận dầu thô. Vietnam asks Japan, South Korea for help in crude oil access, (Reuter, 16/3/2026)

■  HRW quan ngại việc hình sự hóa phát ngôn liên quan đến tự do tôn giáo; Chính quyền phủ nhận người Việt tị nạn liên quan đến tôn giáo, (LKTC, 16/3/2026)

■  VN (99.69%) chỉ thua Bắc Hàn 1 chút: Chủ tịch Quốc hội: 99,69% cử tri đi bỏ phiếu, không đơn vị bầu cử nào phải tổ chức bầu lại, (TT, 16/32026); nhưng, BBC có tiêu đề: Bầu cử Quốc hội: '99,68% cử tri đi bầu' trong cuộc cạnh tranh quyền lực được kiểm soát chặt chẽ, (BBC, 16/3/2026). '“Có biết ai đâu, cứ vào gạch bừa,” một cư dân tại TP HCM cho biết, đồng thời nói thêm rằng bà không được nghe nói và cũng không được mời tới buổi tiếp xúc cử tri tại nơi mình sinh sống trong quá trình các ứng viên vận động bầu cử. Một người tại Hà Nội còn cho biết cán bộ tại phường còn chỉ cho họ nên gạch tên ai trong phiếu bầu khi họ bày tỏ sự lúng túng không biết chọn ai.'... Tạp chí Luật khoa gọi đây là cuộc bầu cử "bốn không": không đảng đối lập, không báo chí độc lập, không giám sát độc lập và không công khai tài sản của ứng viên.;+ Bầu cử chỉ là hợp thức hóa vai trò giới chủ của dân, (NV, 15/3/2026);+ Hài kịch của đảng - Vải thưa che mắt thánh, (Việt Tân, 16/3/2026). Minh hoạ của AI khá chính xác. 

■  Phân tích về năm đầu tiên trong vai trò Thủ tướng của Mark Carney. An analysis of Mark Carney’s first year as Prime Minister. (The Globe and Mail, 16/3/2026)

■  Sự lưỡng lự của Carney về Iran là một chiến lược thông minh trong khi Ottawa tăng cường mối quan hệ ngoại giao trên toàn thế giới, sự mơ hồ giúp Canada linh hoạt trong một cuộc khủng hoảng diễn biến nhanh chóng. Carney’s Hesitation on Iran Is Smart Strategy, (Maclean, 16/3/2026)

■  Rachel Maddow thuyết trình về các chính sách trump tàn phá nước Mỹ như thế nào và những hành động âm thầm chống đối lại của dân Mỹ ở Trường Chính sách Công và Các vấn đề Toàn cầu của UBC. UBC Lind Initiative 2026: Rachel Maddow, (UBC School of Public Policy and Global Affairs, 9/3/2026)→Rachel Maddow nói rằng người Mỹ có rất nhiều điều cần phải giải thích. Rachel Maddow says Americans have a lot to answer for (CBC British Columbia, 27/2/2026)

■  Y tá Mỹ di dân qua Canada tăng cao: Hội đồng Y tá và Hộ sinh tỉnh bang British Columbia đã phê duyệt đăng ký cho 1.028 y tá từ Mỹ qua BC làm việc từ tháng 4 năm ngoái đến tháng 1 năm nay, dự kiến ​​sẽ tăng gấp mười lần so với những năm gần đây. From Nanaimo to Prince George, nurses find a new life in B.C. after escaping 'chaos' of United States, (CBC, 11/3/2026)

■  Habermas: Thất bại rực rỡ của những bậc trí giả, (Diễn đàn Khai phóng, 16/3/2026). Bài của Thomas Schmid. Biên dịch: Hoàng Lan Anh

​​■  Chống lại 'Cái chết tự nhiên.' Against ‘Natural Death’ by Paul J. Griffiths​ (Lamp, 3/3/2026). Griffiths cho rằng cái chết tự nhiên "natural death" là một oxymoron (nghịch lý ngôn từ, mâu thuẫn nội tại), vì cái chết không bao giờ tự nhiên đối với con người. Cái chết là hậu quả của sự sa ngã và là điều trái với mục đích của Thiên Chúa khi tạo dựng con người. Griffiths đề nghị bỏ cụm từ "natural death" vì nó không cần thiết và gây hại. Thay vì cầu xin bảo vệ sự sống "từ lúc thụ thai đến cái chết tự nhiên", nên cầu xin: bảo vệ "suốt thời gian chúng ta sống, chống lại mọi nỗ lực kết thúc sự sống bằng sức mạnh" (so long as we live against any attempt to end our life by force). Cách diễn đạt này đơn giản, trong sáng, trung thành với truyền thống Công giáo.


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html