Wednesday, November 11, 2026

Thứ 4, 11.11.2026

•  Thơ Nam Dao NM Hung, 10/11/2026

Người bước, bước lọạng choạng

Mây hôn hoàng bay ngang

Nắng vàng soi tóc bạc

Hết một cuộc lang bang

Thôi ta về cố quận

Nhắp chén thiên cổ sầu

•  Thơ Du Tử Lê - Những Con Dế Nghe Kinh, [*] (Du Tử Lê, 10/11/2026)

•  Đọc hồi ký Hồ Hữu Tường, hồi tưởng một thời báo chí tự do, (LKTC, 10/11/2026)

•  Khoảng Trống Phê Bình Và Sự Thống Trị Của Thị Trường Trong Mỹ Thuật Việt Nam, (FB Nguhuart, 9/11/2026). Nhận xét chính xác về nền mỹ thuật sơ cấp ở VN đương đại.

•  Lã Nguyên - Trần Đình Sử và những bước đột phá trong nghiên cứu, giảng dạy văn học ở Việt Nam, (VV, 11/11/2026). Bài viết công phu. 

•  Việt Nam kết nối với các nước láng giềng nhằm đối trọng với sức ép bao vây từ TQ. Ban Keun and Beyond: Vietnam Engages Neighbours to Hedge China’s Encircling Power  by Huynh Trung Dung, (Fulcrum, Nov. 11, 2026, 

 •  Vì sao Mỹ gia hạn điều tra vi phạm sở hữu trí tuệ đối với Việt Nam? (BBC, 10/11/2026)

•  Cựu Đại Sứ Hoa Kỳ Nói Thặng Dư Thương Mại Việt Nam Không Phải Do Chuyển Tải Hàng Lậu, (SBTN, 10/11/2026)

•  Tướng Nguyễn Trường Thắng gặp ông Hùng Cao bàn vấn đề gì? (BBC, 10/11/2026)

•  Ông Tô Lâm chỉ mất hai năm rưỡi để vượt ông Nguyễn Phú Trọng về số chuyến công du nước ngoài, (RFA, 10/11/2026). 20 chuyến cho NPT trong 13 năm; nhưng TL, trong 2,5 năm, đạt 21 chuyến du hí đa phương tuyên truyền bên ngoài nhưng siết chặt tự do trong nước đến nghẹn thở?

•  Xuất khẩu của Canada sang Trung Quốc tăng vọt trước chuyến thăm của TT Carney. Canadian exports to China surge ahead of Carney visit, (CTV, 10/11/2026)

•  Ottawa công bố danh sách các công ty cử nhân sự tham gia văn phòng phụ trách các dự án lớn. Ottawa releases list of companies lending staff to major projects office, (CTV, 10/11/2026)

•  Giai đoạn kiểm phiếu cuối cùng cho cuộc bầu cử cấp tỉnh tại British Columbia đã hoàn tất, với kết quả như sau: Đảng Bảo thủ-BC Conservatives: 64 (+20); Tân Dân Chủ-BC New Democrats: 27 (-20); và Xanh-Green: 2 (=), (Canada Projections, 9/11/2026) →•  Thủ hiến được chỉ định Lorne Doerkson tuyển chọn các nhận vật có ảnh hưởng trong đảng Bảo thủ vào văn phòng thủ hiến. Rob Shaw: Doerkson brings Conservative architects into premier's office, (Business in Vancouver, 10/11/2026)

•  Thị trường lao động tại British Columbia hạ nhiệt trong tháng 8 khi áp lực lạm phát chuyển hướng. Bryan Yu: B.C. labour market softens in August as inflation pressures shift, (Business in Vancouver, 10/11/2026)

•  Các giám mục Công giáo Hoa Kỳ kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới thực hiện hành động quyết liệt về khí hậu tại COP31. U.S. Catholic bishops urge world leaders to take decisive climate action at COP31, (EWTN News, 9/11/2026) ←USCCB and CRS Call on World Leaders to Act Decisively at COP 31 to Protect Our Common Home, (USCCB, 6/11/2026)

•  Khỏa thân | Sir William Nicholson. Sir William Nicholson hiếm khi vẽ tranh khỏa thân; nhưng ông lại khắc hoạ vợ mình Edith, và không cho trưng bày nó khi ông còn sống. Có những bức tranh vốn không dành cho công chúng chiêm ngưỡng.

•  Một đoạn suy ngẫm đầy thú vị của Philippe Noiret về tuổi già: "Dường như cầu thang ngày nay dốc hơn trước thì phải. Các bậc thang cao hơn, và số lượng bậc cũng nhiều hơn. Dù sao đi nữa, việc bước hai bậc một lúc đã trở nên khó khăn hơn. Giờ đây, tôi chỉ có thể bước từng bậc một. Một điều nữa là cỡ chữ in ngày nay quá nhỏ. Khi đọc báo, tôi cứ phải đưa tờ báo ra xa dần; tôi phải nheo mắt mới nhìn rõ được chữ. Hôm nọ, suýt chút nữa tôi phải bước hẳn ra khỏi buồng điện thoại công cộng mới đọc được các con số trên khe nhét xu. Thật nực cười khi bảo rằng một  người ở độ tuổi như tôi lại cần đeo kính, nhưng cách duy nhất khác để nắm bắt tin tức là nhờ người khác đọc cho nghe—mà cách này cũng chẳng thỏa đáng lắm, vì dạo này mọi người nói chuyện nhỏ nhẹ quá, khiến tôi chẳng nghe rõ được gì. Mọi thứ dường như đều xa hơn. Khoảng cách từ nhà tôi đến nhà ga đã tăng gấp đôi, chưa kể họ còn dựng thêm một con dốc mà trước đây tôi chưa từng để ý tới. Hơn nữa, các chuyến tàu cũng khởi hành sớm hơn. Tôi đã bỏ thói quen chạy đuổi theo tàu, vì mỗi khi tôi đến nơi thì tàu đã kịp lăn bánh rời đi từ lúc nào rồi. Chất liệu vải may âu phục cũng chẳng còn như trước. Tất cả những bộ vest của tôi đều có xu hướng co lại, nhất là ở phần eo. Dây giày cũng trở nên khó với tới hơn. Ngay cả thời gian cũng thay đổi. Mùa đông thì lạnh hơn, còn mùa hè lại nóng hơn. Tôi cũng muốn đi du lịch đây đó, nếu như mọi nơi không quá xa xôi như vậy. Tuyết cũng nặng hơn mỗi khi tôi cố gắng xúc dọn. Những luồng gió lùa cũng mạnh hơn—chắc là do cách họ làm cửa sổ thời nay cả thôi. Mọi người bây giờ trông trẻ hơn nhiều so với chính tôi hồi bằng tuổi họ. Gần đây, tôi có tham dự một buổi họp mặt cựu sinh viên đại học, và tôi đã thực sự sốc khi thấy những 'đứa trẻ' được nhận vào trường. Phải thừa nhận rằng họ có vẻ lịch sự hơn thế hệ chúng tôi ngày trước; vài người trong số đó gọi tôi là 'ông', thậm chí có người còn ngỏ ý giúp tôi sang đường. Một hiện tượng song hành khác: những người cùng độ tuổi với tôi lại trông già hơn tôi. Tôi hiểu rõ rằng thế hệ của mình đang tiến gần đến cái mà người ta vẫn thường gọi là..." Đến một độ tuổi nhất định thì cũng là chuyện thường, nhưng liệu đó có phải là lý do khiến các bạn cùng lớp của tôi lại rơi vào tình trạng lẩm cẩm nặng nề đến thế không? Tối hôm đó, tại quán bar trong khuôn viên trường đại học, tôi tình cờ gặp lại một người bạn cùng lớp. Anh ấy đã thay đổi nhiều đến mức chẳng còn nhận ra tôi nữa.

~~~

[*] Thơ Du Tử Lê - Những Con Dế Nghe Kinh

người cho tôi trần gian,

trái đất thời thơ dại.

chim canh cửa thiên đàng.

thuở chúng còn chịu… nói.

người cho tôi mùi hương.

và, mặt trời giữa ngực.

môi nếm vị hoa-nghiêm.

tim trú rừng bát-nhã.

người cho tôi vực, khuya.

đêm, vọng nồng, tiếng hát.

những ngón tay xuân thì,

bươi tìm tôi-thất-lạc.

người cho tôi tái sinh.

giữa chập trùng oan, khuất.

những con dế nghe kinh,

gióng hồi chuông phổ độ.

người cho tôi đám đông:

thấy chúng ta là một.

trong dáng ngồi Quán Âm,

tôi kiết già nỗi nhớ.

người cho tôi bền, lâu

từ ngọn đèn đã tắt.

tôi cho… tôi đời sau,

từ khi em có mặt.


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html