Monday, October 26, 2026

Thứ 2, 26.10.2026

•  Phạm Phan Long - Trí thông minh nhân tạo và những lằn ranh đỏ của một hành tinh đang chịu áp lực, (TD, 25/10/2026). Bài gốc của tác giả trên Asia Sentinel, Oct. 25, 2026: “AI and the Red Lines of a Planet under Stress: The Physical Dimension of AI Risk.”

•  Video "Bức tranh toàn cảnh nhân quyền dưới thời Tô Lâm: từ siết chặt trong nước đến đàn áp xuyên quốc gia" (VT, 25/10/2026)

•  Câu hay hôm nay: Tô Lâm Đối Với Kiều Bào, Chỉ Nhận Kiều Hối, Từ Chối Nhân Quyền, (VT, 25/10/2026)

•  Biểu đồ cho thấy số kim ngạch xuất khẩu hàng hóa hàng tháng của Canada sang các quốc gia ngoài Hoa Kỳ, cho thấy xu hướng tăng trưởng chung nhờ vào việc đa dạng hóa thương mại và các chính sách thuế quan từ phía Hoa Kỳ. Xu hướng hiện tại: Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang các thị trường ngoài Hoa Kỳ đã vượt mốc 250 tỷ CAD và tiến gần đến mức 300 tỷ CAD (tính theo cơ sở hàng năm/đã điều chỉnh theo tháng), nhờ vào mặt hàng như năng lượng, vàng và những mặt hàng thiết yếu khác xuất sang các thị trường như châu Âu và châu Á. Mục tiêu đến năm 2035 của TT Carney: Đường kẻ đứt nét biểu thị mục tiêu do Thủ tướng Mark Carney đề ra, nhằm tăng gấp đôi kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường ngoài Hoa Kỳ trong vòng một thập kỷ, qua đó đối phó với các rào cản thương mại từ Hoa Kỳ và giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ. Năm ngoái, TT Mark Carney đã đặt mục tiêu tăng gấp đôi kim ngạch xuất khẩu của Canada sang các thị trường ngoài Hoa Kỳ vào năm 2035. Đến nay, ông đã đạt được một nửa chặng đường, <-https://x.com/JosephPolitano/status/2114433160704565288/photo/1 

•  Người từ "Williams Lake" và là thủ hiến tiếp theo của tỉnh bang British Columbia: Lorne Doerkson. Meet Lorne Doerkson, 'guy from Williams Lake' and B.C.'s next premier, (Business in Vancouver, 25/10/2026) →Buổi họp báo đầu tiên của tân thủ hiến đắc cử Lorne Doerkson sau chiến thắng lịch sử hôm qua ở British Columbia. New premier-designate answers questions after historic victory in B.C. snap election, (CBC British Columbia, 25/10/2026);+Thủ hiến Lorne Doerkson thuộc Đảng Bảo thủ B.C. Conservative đề ra các ưu tiên cấp bách cho cai quản tỉnh bang. B.C. Conservative's Lorne Doerkson sets out urgent priorities to govern, (Business in Vancouver, 25/10/2026)

•  Ba bài viết trên tạp chí The Atlantic (được biết đến như một ấn phẩm theo chủ nghĩa tự do, trung tả, nhắm đến giới trí thức) tập trung vào tỉnh British Columbia cho thấy các biên tập viên kỳ lo ngại rằng một số thử nghiệm mang tư tưởng tiến bộ ở BC có thể đã đi quá xa. 1/ Trong một bài viết với tiêu đề “Những thành phố nói ‘có’ với ma túy”, tác giả chỉ ra rằng các chính sách cung cấp kim tiêm sạch và địa điểm sử dụng ma túy cho người nghiện – vốn nhằm mục đích giảm thiểu tác hại – cuối cùng lại tạo ra một “thảm họa như trong phim về xác sống”. (“The Cities that Said Yes to Drugs. Policies that gave addicts clean needles and places to use drugs were intended to reduce harm. They created a ‘zombie apocalypse.'"); 2/ Cách tiếp cận của chính quyền tỉnh B.C. (do đảng NDP lãnh đạo) đối với các yêu sách về đất đai của người bản địa cũng bị phân tích gay gắt trong một bài viết dài vào tháng 12, với tiêu đề: “Những ý định tốt đẹp dẫn đến kết cục tồi tệ: Quá trình ‘hòa giải’ của Canada với người bản địa đã đi chệch hướng như thế nào” (‘Good Intentions Gone Bad: How Canada’s “reconciliation” with its Indigenous people went wrong.”); và 3/ Trước đó 12 tháng, vai trò tiên phong của tỉnh British Columbia trong chương trình MAID (hỗ trợ y tế để chấm dứt sự sống) cũng từng là chủ đề của một bài viết có tiêu đề: “Canada đang tự hủy hoại chính mình. Quốc gia này trao cho công dân quyền được chọn cái chết, nhưng các bác sĩ đang phải chật vật đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng” (“Canada is Killing Itself. The country gave its citizens the right to die. Doctors are struggling to keep up with demand.”). (Douglas Todd, Oct. 24, 2026). Đúng vậy, các chính sách của đảng NDP đã đi quá xa. Chúng ta đã có chính phủ tỉnh bang mới sẽ tái cân bằng lại! 

•  Nhà lãnh đạo đầy quyền lực của Serbia, Vucic, thừa nhận thất bại trước phong trào do sinh viên dẫn đầu trong một bước ngoặt chính trị chấn động. Serbia’s strongman leader Vucic concedes defeat to student-led movement in seismic political shift, (CTV, 25/10/2026);+Việc các sinh viên Serbia lật đổ Vučić là một thành tựu phi thường.Năm 2024, họ bắt đầu biểu tình. Năm 2025, họ chuyển hóa phong trào biểu tình thành sự phản kháng dân sự. Năm 2026, họ thành lập một đảng chính trị và đã đánh bại một nhân vật độc tài tham nhũng vốn đã cắm rễ sâu trong bộ máy nhà nước.

•  Tình hình chiến sự giữa Nga và Ukraine tính đến ngày 22/10/2026: Theo báo cáo đặc biệt ngày 23/10/2026 của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (Institute for the Study of War), chiến thắng quân sự của Nga ở Ukraine không phải là điều tất yếu. Trên thực tế, khả năng này cực kỳ thấp, trừ khi sự ủng hộ của phương Tây dành cho Ukraine sụp đổ. Tổng thống Nga Vladimir Putin vẫn đang cố gắng khơi dậy huyền thoại về một chiến thắng quân sự tất yếu của Nga, nhằm thuyết phục Hoa Kỳ và các quốc gia khác đang ủng hộ Ukraine gây áp lực buộc Kyiv phải đầu hàng. TT Putin liên tục khẳng định rằng các lực lượng Nga đang đạt được những bước tiến dọc theo toàn bộ tiền tuyến. Những tuyên bố của ông về việc giành thêm lãnh thổ hoàn toàn xa rời thực tế, thậm chí là hoang đường vì tất cả những tuyên bố, hình ảnh và bản đồ về các bước tiến được cho là của Nga đều hoàn toàn hư cấu. Thực tế lại trái ngược hoàn toàn.   |   Trên thực tế, chính Ukraine chứ không phải Nga mới là bên nắm giữ thế chủ động tại các khu vực trọng yếu trên tiền tuyến; đồng thời, Ukraine cũng đã phát triển nhiều phương thức để bù đắp cho lợi thế về nhân lực của Nga. Trong năm 2026, các lực lượng Nga gần như không đạt được bất kỳ bước tiến thực chất nào. Đổi lại, họ phải hứng chịu hơn 40.000 thương vong mỗi tháng kể từ tháng 7; tính trung bình, cứ mỗi km vuông lãnh thổ mà Nga mất đi, họ phải trả giá bằng khoảng 458 thương vong.   |    Chắc chắn rằng, quy mô dân số cùng nguồn lực tài chính tương đối (dù đang dần suy giảm) của Nga sẽ cho phép Putin tiếp tục cuộc chiến trong một thời gian dài. Tuy nhiên, Ukraine cũng hoàn toàn có thể tiếp tục chiến đấu vì sự tồn vong của chính mình, chừng nào sự ủng hộ từ phương Tây vẫn còn duy trì. Đọc toàn bộ báo cáo đặc biệt tại đây: [https://isw.pub/MythofRussianVictoryX](https://isw.pub/MythofRussianVictoryX) + Nguồn: https://x.com/TheStudyofWar/status/2113668946834383175

•  Bảy mươi năm ‘Howl’ (Tiếng hú) của Allen Ginsberg. Seventy Years of Allen Ginsberg’s ‘Howl’ by Henry Begler, (Dispatch, October 19, 2026)

•  Những yêu cầu tối thiểu cho một xã hội không còn nỗi sợ hãi. The Minimal Requirements for a Society Free From Fear​ by Adam Kirsch​, ​(The Atlantic​, October 19, 2026​)


No comments:

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html