Thursday, January 8, 2026

Thứ 5, 8.1.2026

•  Một buổi tối với Việt Thanh Nguyễn: Người đàn ông hai mặt. An Evening with Viet Thanh Nguyen: A Man of Two Faces,(Yale University, 22/5/2025)

•  Ngu Yên - Thơ Văn: Góc Nhìn Của Sartre, (VB, 6/1/2026)

•  Trần Mộng Tú. Thơ Ở Bệnh Viện, (Tạp chí Thế Kỷ Mới, 7/1/2026)

•  Điểm sách "Gia Đình" của Phan Thuý Hà: "Gia đình" vạch bức màn che về cuộc cải cách ruộng đất, (VV, 7/1/2026)

•  Cao Tự Thanh ​ -  Chén Đắng Rượu Xuân Thu - Bi Kịch Của Phan Thanh Giản, (Vũ Kim Hạnh, 5/1/2026)

•  Những nỗ lực của ĐCSVN nhằm xóa bỏ “chủ nghĩa địa phương” đã tạo ra những tác dụng phụ có thể làm suy yếu cách thức quản trị địa phương đúng lối. The Risk of Vietnam’s Local Leadership Carousel by Nguyen Khac Giang and Le Hong Hiep, (Fulcrum, 8/1/2026)

•  “Siêu ứng dụng” VNeID: Sổ sức khỏe điện tử được thay thế sổ giấy, (LKTC, 7/1/2026)

•  Ngược đời trong kỷ nguyên vươn mình: Người Việt Nam bị bắt trong chiến dịch truy lùng người lao động bất hợp pháp ở Nhật. Vietnamese caught in Japan's illegal worker crackdown, (AFP, 6/1/2026). Tỷ lệ tội phạm do người không phải người Nhật gây ra vẫn còn thấp ở mức 5,5% trong số khoảng 190.000 người nước ngoài bị bắt giữ vào năm 2024. Nhưng, dữ liệu riêng của cảnh sát cho thấy trong số những người nước ngoài bị bắt giữ vào năm 2024, người Việt Nam đứng đầu danh sách với hơn 30%. Vinh dự nhỉ?

•  TDNL trong kỷ nguyên vươn mình: Công an triệu tập người chia sẻ 70 tin bài từ các trang phản động, (TP, 6/1/2026) 

•  TL khuyến khích QH tiếp tục tuân phục độc đảng bằng cách 'phát huy truyền thống “đi trước” trong việc biến “chủ trương, đường lối của Đảng thành pháp luật”'Tô Lâm: Quốc hội đã “đi trước một bước” để biến “chủ trương, đường lối của đảng thành pháp luật” (LKTC, 7/1/2026). "Trong năm 2025, qua ba kỳ họp, Quốc hội khóa 15 đã thông qua số lượng văn bản lập pháp kỷ lục, bao gồm 89 luật và 91 nghị quyết nhằm thực thi các chủ trương, chính sách của Đảng Cộng sản."

  • Vào tháng 5-6/2025, Quốc hội đã sửa đổi hiến pháp một cách chớp nhoáng – trong vòng 43 ngày – nhằm phục vụ chủ trương tinh gọn bộ máy chính trị, dựa trên Kết luận 127 do Bộ Chính trị Đảng Cộng sản ban hành ngày 28/2.

  • Tại kỳ họp thứ 9 (từ 5/5/2025 – 30/6/2025), Quốc hội đã thông qua 34 luật và 13 nghị quyết, bám sát “bộ tứ chiến lược” của đảng.

  • Trong 40 ngày của kỳ họp thứ 10 vào cuối năm 2025, Quốc hội đã “bấm nút” thông qua số lượng văn bản lập pháp kỷ lục, gồm: 51 luật và 39 nghị quyết, trong đó có 8 nghị quyết quy phạm pháp luật, vượt “chỉ tiêu” đặt ra ban đầu. Trong đó, có ít nhất 50/51 dự luật được ban hành theo thủ tục rút gọn

•  TT Carney: Canada là Athens, Mỹ là Rome. Prime Minister Carney: Canada Is Athens, the US Is Rome, (Greek Reporter, 30/5/2025). Cũ nhưng mới mình: Mỹ hiện đại về quy mô và sức mạnh; nhưng, Canada là Athens, về văn hóa, giá trị và Dân chủ. "Đó là cách chúng ta nên nhìn nhận bản thân, [và] đó là cách chúng ta nên sống.”

•  TT Mark Carney vẫn giữ phong thái của người đứng đầu ngân hàng trung ương và điều này là một lợi thế trong thời kỳ bất ổn. The Briefing: Mark Carney still communicates like the head of a central bank, and this is proving to be an asset in an unstable era, (Spencer Fernando, 7/1/2026)

•  Quân đội Canada đang lên kế hoạch đối phó với các mối đe dọa từ Mỹ. Canada’s armed forces are planning for threats from America (Economist, 7/1/2026

•  Deloitte: Tăng trưởng kinh tế Canada dự kiến ​​sẽ chậm lại còn 1,5% vào năm 2026. Canadian economic growth expected to slow to 1.5% in 2026: Deloitte, (Business in Vancouver, 7/1/2026) 

•  Làng bản địa 11.000 năm tuổi được phát hiện gần hồ Sturgeon -Prince Albert-Saskatchewan. "11,000-year-old Indigenous village uncovered near Sturgeon Lake." University of Saskatchewan, 2024, (From Quarks to Quasars, 6/1/2026)

•  Có gì mới trong làn sóng biểu tình lần này ở Iran? (Nghiên cứu quốc tế, 7/1/2026). Nguồn: Saeid Golkar và Jason M. Brodsky,“What’s New About This Wave of Protests in Iran,” Foreign Policy, 05/01/2026 Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

•  Năm mèo đen


Wednesday, January 7, 2026

Thứ 4, 7.1.2026

•   Trần Thị Nguyệt Mai thương nhớ Đinh Cường: ​​Mười năm (2016-2026), (VV, 6/1/2026)

•  “Biếm họa trên báo chí Sài Gòn trước 1975” (LKTC, 6/1/2026)

•  Chúng tôi chỉ làm cảnh. We Were the Scenery (Vimeo, 21/11/2025): phim tài liệu ngắn dựa trên trải nghiệm của cha mẹ nhà văn Cathy Linh Che, hai người tị nạn Việt Nam khi ở trong trại tị nạn tại Philippines, đã được sử dụng làm diễn viên phụ bên lề trong phim Apocalypse Now.

•  Nhiếp ảnh gia Việt Nam đoạt giải thưởng Nhiếp ảnh trắng đen quốc tế 2025, (TT, 6.1.2026)

•  Việt Nam vượt Thái Lan, (FB Trần Văn Thọ, 5/1/2026) ←Vietnam poised to overtake Thailand’s GDP this year as growth accelerates, (Nation, 4/1/2026) +Kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8.02% trong năm 2025, (NV, 5/1/2026) nhưng Việt Nam đối mặt với thách thức của tham vọng tăng trưởng hai con số của GS. David Dapice - Đại học Tufts - Giảng viên thỉnh giảng FSPPM, (Trường Chính sách Công & Quản lý Fulbright, 20/12/2025); +Hãng Mỹ AMC Robotics mở công ty con ở Sài Gòn, sản xuất robot bốn chân Kyro cho toàn cầu, (VB, 5/1/2026); + Bắc Ninh: Thị trấn Việt bùng nổ khi các nhà máy rời khỏi Trung Quốc, (VB, 5/1/2026); +Du khách Tàu quay sang VN và VN thu hút lượng khách kỷ lục. China’s travellers pivot to Vietnam, driving record arrivals, (Strait Times, 6/1/2026); +Đầu tư của Tàu vẫn tiếp tục đổ vào Việt Nam, bất chấp lo ngại về thuế quan của Trump. Chinese investment remains steady in Vietnam, defies Trump tariff concerns, (Nikkei Asia, 6/1/2026)

•  Tình trạng lười biếng “ba không” của TTN VN để chờ “việc nhẹ lương cao.”Hơn 1.4 triệu thanh niên ở Việt Nam ‘không việc làm, không đi học, không học nghề’, (NV, 6/1/2026). 

•  Quân đội sẽ đảm nhiệm việc kiểm phiếu tại Đại Hội Đảng CSVN lần thứ 14, (NV, 6/1/2026) →Ai Quyết Định A1? (FB Hoàng Dũng, 6/1/2026). "Túm lại, với việc quân đội được Bộ Chính trị, BCH TU đảng giao nhiệm vụ phục vụ kiểm phiếu ở Đại hội lần này, những người muốn Tô Lâm phải về hưu hoàn toàn có thể cầm ngôi sao hy vọng và đặt nó lên bàn! "

•  Cộng đồng Việt ở DC chiếu phim tài liệu ‘tố cáo Tô Lâm’ trước đại hội 14, (NV, 6/1/2026). “The General: Vietnam in The Age of To Lam”

•  Giỏi! Tưởng tướng và quan tham muốn làm gì thì làm! Bán đất phi trường Nha Trang, 2 cựu thiếu tướng hầu tòa, (NV, 6/1/2026)

•  Thế Tiến Thoái Lưỡng Nan Của Các Nhà Hoạt Động Tại Việt Nam, (FB Phạm Thanh Nghiên 6/1/2026) + Ông Nguyễn Thái Hưng Ra Tù, (FB Phạm Thanh Nghiên. 4/1/2026

•  Quản lý không được, Hà Nội đề nghị ngưng chạy xe lửa qua ‘phố cà phê đường tàu’, (NV, 6/1/2026)

•  Cuộc họp báo của TT Carney về tình hình Ukraine, Venezuela, Greenland. FULL Q+A | Carney takes questions on Ukraine, Venezuela, Greenland, (CBC News, 6/1/2026)

•  Tăng trưởng kinh tế của tỉnh bang Alberta dẫn đầu khu vực phía Tây. Alberta's economic growth leads the West, (Business in Vancouver, 6/1/2026)

•  Nalujuk Night (2021): phim tài liệu kể về một truyền thống của cộng đồng người Inuit ở Nunatsiavut - Labrador, Canada. Lễ hội diễn ra vào ngày 6/1 hàng năm. Trong đêm đông đen tối này, những nhân vật kỳ lạ được gọi là Nalujuit (Nalujuk) xuất hiện từ băng biển, đeo mặt nạ bằng xương hoặc thú và mặc trang phục lông thú rách rưới. Họ mang theo gậy và đi lang thang trong các làng để thưởng cho những đứa trẻ ngoan bằng những món quà như kẹo hay những món quà nhỏ nhưng lại đuổi theo trừng trị những đứa trẻ nghịch ngợm. 

•  Nguồn gốc của từ "woke" và cách sử dụng hiện nay. You Hear It All the Time, But What Does “Woke” Actually Mean? (Mental Floss, 5/1/2026)

•  Tài tử Angelina Jolie: “Đây là hành động ném bom có ​​chủ đích vào một cộng đồng dân cư bị mắc kẹt, không có nơi nào để chạy trốn. Gaza đã là một nhà tù ngoài trời trong gần hai thập kỷ và đang nhanh chóng trở thành một nấm mồ tập thể.” (X Censored Humans, 6/1/2026).

•  Ảnh hưởng kinh tế "Swiftonomics" Nhà sản xuất rượu vang Pháp vui mừng trước sự quảng cáo bất ngờ sau khi rượu Sancerre của họ xuất hiện trong bộ phim tài liệu mới nhất của Taylor Swift và nhanh chóng bán hết hàng. Taylor's endorsement prompts Swift sell-out for Sancerre wine. (France 24, 6/1/2026)

•  'Trói' mười móng tay đen


Tuesday, January 6, 2026

Thứ 3, 6.1.2026

•  Bộ Sách Lịch Sử Về Chiến Tranh Tại Việt Nam Của Cambridge: Trò Chuyện Cùng Ts. Edward Miller, (FB Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam, 5/1/2026). "Tại Việt Nam, ký ức chiến tranh gắn chặt với một hệ thống chính trị có vai trò định hình các diễn ngôn chính thống; trong khi đó, tại Hoa Kỳ, ký ức chiến tranh phân mảnh hơn, chịu ảnh hưởng của truyền thông, học thuật và các phong trào xã hội. Tuy vậy, ông cũng nhấn mạnh rằng Việt Nam không phải là một không gian ký ức đơn nhất. Trái lại, sự hiểu biết của xã hội Việt Nam về chiến tranh ngày càng đa dạng, sâu sắc và cởi mở hơn, phản ánh qua nghiên cứu, giáo dục và các dự án lưu trữ mới…"

•  "Đất Lành, Chim Đậu" của nữ đạo diễn gốc Việt Naja Phạm Lockwood được vào Danh Sách Rút Gọn Oscar Năm Nay (FB Xinê House, 5/1/2026) + Phim ngắn We Were The Scenery của NSX và biên kịch gốc Việt cũng lọt vào shortlist.

•  10 Năm 49 Ngày, (DM, 5/1/2026). Thương tiếc người đã khuất của Quỳnh Loan. 

•  Sen về trên tay Bồ tát, (VnExpress, 5/1/2026)

•  Lời kêu gọi hỗ trợ tài chánh cho Chương Trình Trợ Giúp Thương Phế Binh Việt Nam Cộng Hòa của Tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam - Ủy Ban Thăng tiến sự Phát triển Con người Toàn diện, (FB Nguyễn Ngọc Nam Phong, 5/1/2026)

•  Thống kê mới nhất của Người Bảo Vệ Nhân Quyền: Việt Nam giam giữ 268 tù nhân lương tâm. Defend the Defenders’ Latest Statistics: Vietnam Holds 268 Prisoners of Conscience, (Defend The Defenders – Người Bảo Vệ Nhân Quyền, 5/1/2026)

•  Netflix rút phim Tàu ở thị trường Việt Nam vì vấn đề bản đồ chín đoạn. Netflix withdraws Chinese drama in Vietnam over nine-dash line map, (The Straits Times, 5/1/2026)

•  Việt Nam sắp vượt qua GDP của Thái Lan trong năm nay khi tốc độ tăng trưởng tăng nhanh. Vietnam poised to overtake Thailand’s GDP this year as growth accelerates, (Nation, 4/1/2026). VN sẽ vượt qua Thái để trở thành nền kinh tế lớn thứ hai ở ĐNÁ với tốc độ tăng trưởng 8-9%, 600 tỷ USD GDP và thu nhập bình quân đầu người trên 5.000 USD.

•  Hoa Kỳ Cấm Nhập Cảng Thủy Sản Từ 12 Ngư Trường Của Việt Nam Kể Từ Ngày 1 Tháng Giêng, (SBTN, 5/1/2026). "Bảo đảm an toàn cho động vật có vú ở biển trong hoạt động khai thác thương mại"

•  Kênh Đào Phù Nam Techo: Sự Nghiệt Ngã Của Ảo Vọng, (JB Nguyễn Hữu Vinh, 5/1/2026). "Việt Nam âm thầm khởi công những dự án lấn biển và hạ tầng mang tính chiến lược tại vùng biển Tây Nam. Dự án đường bộ nối đất liền với Quần đảo Hải Tặc, cùng với việc xây dựng siêu cảng nước sâu tại Tiên Hải (Hà Tiên) chính là một đòn "chiếu tướng" kinh điển."

•  Mỹ trở lại Đông Nam Á: ASEAN và Việt Nam có giữ được cân bằng an ninh với Trung Quốc?, (RFI, 5/1/2026)

•  Cựu bộ trưởng liên bang Freeland được TT Ukraine Zelenskyy bổ nhiệm làm cố vấn kinh tế. Freeland named economic advisor by Ukraine's Zelenskyy, (City News, 5/1/2025)

•  Phản ứng của Carney đối với Venezuela gửi 'tín hiệu quan trọng' tới Mỹ. Carney's response to Venezuela sends 'important signal' to U.S.: former ambassador, (City News, 5/1/2025)

•  Ai nổi ai chìm trên chính trường tỉnh bang Beautiful British Columbia trong năm qua: Rob Shaw: Who rose, who fell and who sang in B.C. politics this past year, (BIV, 5/1/2026). For every Á'a:líya Warbus you had a John Rustad. One is beginning to shine brightly as Opposition house leader, the other imploded into a super massive black hole as leader.

•  Phim về cộng đồng người bản địa: Watch the Global Premiere of If An Owl Calls Your Name (FB Science and Nonduality Conference, 5/1/2026). A film about the long, sacred work of healing what was never meant to be broken. Across the territories now called British Columbia, Indigenous Elders, healers, and activists from the Esk’etemc, Gitxsan, and Wet’suwet’en Nations share stories not just of survival, but of return—return to language, to ceremony, to land, and to the parts of themselves that were never truly lost.

•  Tội ác diệt chủng ở Gaza: Israel đã giết chết ít nhất 71.386 người Palestine và làm bị thương 171.264. Israel has killed at least 71,386 Palestinians and injured at least 171,264 in its ongoing genocide in Gaza, (X Al Jazeera English, 4/1/2026)← “Oán hồn lang thang đang thất thểu / Nạn dịch tai ương rải đầy đường” Nguồn: Nhà văn Hà Thủy Nguyên

•  Chia để trị | Guy Venables


“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

“Seeking Freedom” Fingerpainting by Hồng Ngọc

Để đây để đọc lại

++ Yuval Noah Harari: Lessons from a year of Covid and political failures — what can we learn for the future? (FT, 25/2/2021), https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841?segmentID=b73b0b4c-e767-e669-4996-e25935a5759d&twclid=11366833025191845888

++ Khái niệm 'quyền lực mềm của Joseph S. Nye. Soft power: the evolution of a concept - Joseph S. Nye, 20/12/2019, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2158379X.2021.1879572?scroll=top&needAccess=true&

++ Sự Băng Hoại Và Suy Đồi Của Xã Hội Việt Nam Hôm Nay Hay Là Hệ Lụy Từ Sự Đa Nhân Cách Tầng Lớp Trí Thức - Quách Hạo Nhiên, (viet-studies 26-2-20), http://www.viet-studies.net/kinhte/QuachHaoNhien_BangHoaiXaHoiHienNay.html

++ Nhân văn Giai phẩm – một trào lưu dân chủ, một cuộc cách tân văn học không thành - Thái Kế Toại, (TCNCVM, 2/12/2020), https://usvietnam.uoregon.edu/nhan-van-giai-pham-mot-trao-luu-dan-chu-mot-cuoc-cach-tan-van-hoc-khong-thanh/

++ Loạt bài nghiên cứu, phân tích sâu sắc, khoa học của GS Hoàng Xuân Phú: Tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (11/2/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=ToiAcDongTam-20200211; ++ Viết thêm về tội ác Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (1/3/2020), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=VietThemVeToiAcDongTam-20200301; ++ Giải mã vụ Đồng Tâm - Hoàng Xuân Phú, (7/3/2021), http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=differentwritings


+

Vụn vặt

++"... không có tự do thì không thể có sáng tạo thật sự. Tự do là thứ Thượng đế ban cho (cũng có thể là gánh nặng mà Ngài chất lên vai) con người. Con người biết đến đau khổ từ khi nó được ban cho quà tặng đó, một gánh nặng luôn quá sức với nó. Nó thậm chí, nếu có thể, khước từ là cách hay ho nhất cho nó. Nhưng thiếu tự do thì con người sẽ chỉ là cỗ máy được lập trình và không xứng đáng để Chúa trời phải cứu chuộc bằng sự hy sinh đau đớn như vậy. Tại sao Chúa không dùng quyền năng để con người khiếp sợ mà răm rắp làm theo lời ngài, một việc có lẽ là đơn giản nhất? Bởi vì Ngài biết rằng Ngài tạo ra con người cùng với tự do. Ngài không thể tước ở con của Ngài thứ quà tặng đó, thứ mà thiếu nó thì công cuộc tạo lập của Ngài không hoàn hảo, thậm chí vô nghĩa. Tự do, ở thời kỳ con người ý thức nó có cái quyền ấy, luôn gây ra những hậu quả trái ngược. Một mặt nó biết nó là Con Người với nhân phẩm cao quý phải được tôn trọng, nó có quyền sáng tạo nên những giá trị thuộc về cái đẹp, nó có quyền lựa chọn đau khổ hay hạnh phúc. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể tự do lựa chọn hoặc cái thiện, hoặc cái ác. Trong trường hợp nó lựa chọn cái ác thì Tự do quả là kinh khủng. Vì thế con người không có cách nào khác là phải hướng về Đấng Toàn Năng, có thể hiểu là nơi chứa đựng Cái Tuyệt Đối chuẩn mực..." ++Bản giao hưởng 'Requiem' của Mozart được dàn giao hưởng Ba Lan (Polish Sinfonia Iuventus Orchestra và Warsaw Philharmonic Choir) thể hiện tuyệt vời, với phụ đề tiếng Anh. Mozart – Requiem, https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0. Stunning! What a great artwork! ++Hồi ký "Gọng Kềm Lịch Sử" của cựu đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Mỹ, Bùi Diễm (1923-2021), http://www.vietnamvanhien.org/gongkemlichsu2.html ++Mozart – Requiem https://www.youtube.com/watch?v=54h8TxJyNy0 Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem KV 626 Bartosz Michałowski – conductor Sylwia Olszyńska – soprano Agata Schmidt – mezzo-soprano Karol Kozłowski – tenor Adam Kutny – baritone Polish Sinfonia Iuventus Orchestra Warsaw Philharmonic Choir recorded November 01, 2019 at Warsaw Philharmonic Concert Hall 0:00 Applause 0:55 Introitus: Requiem aeternam 5:40 Kyrie eleison Sequenz 8:06 Dies irae 9:47 Tuba mirum 13:31 Rex tremendae 15:51 Recordare 21:31 Confutatis 23:50 Lacrimosa Offertorium 27:21 Domine Jesu 30:45 Versus: Hostias et preces 34:45 Sanctus 36:30 Benedictus 41:46 Agnus Dei 44:47 Communio: Lux aeterna 50:21 Credits ++Nhân vật Meursault trong Kẻ xa lạ của A. Camus ngay từ những dòng đầu khi miêu tả cuộc gặp trong bệnh viện và khi sau này người con trai ngồi bên quan tài của mẹ. Nhân vật chính của thiên truyện từng nghĩ: “Tôi không hề chờ đợi tôi chào đời. Sự có mặt của tôi trên đời chỉ là kết quả từ một quyết định của người khác, không phải là của tôi, từ sự kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên của một con tinh trùng vô trách nhiệm với một cái trứng phóng đãng và vì vậy, mỗi lần bị nhắc phải nhớ đến ngày sinh của mình chỉ làm cho tôi kinh hoàng và cảm thấy một sự trói buộc khủng khiếp”. Những đám mây phủ bóng phận người, (Viet-studies, 1/1/21), http://www.viet-studies.net/HuynhNhuPhuong_NhungDamMay.html ++Phần chú thích: '* “Tư hữu Nhà nước” (hoàn toàn khác với “Nhà nước tư hữu”, hay “Nhà nước tư bản”) là cụm từ tôi được nghe lần đầu từ thầy Phạm Vĩnh Cư, trong đó Nhà nước công hữu bị một nhóm nhỏ người có quyền lực (chính trị và kinh tế, gọi chung là nhóm cá mập) lợi dụng như một công cụ đàn áp khổng lồ để dễ bề tước đoạt của số đông làm của riêng, một cách hợp pháp.'. Nguồn: Tạ Duy Anh: Thầy Phạm Vĩnh Cư, (VV, Tháng 11, 21), https://vandoanviet.blogspot.com/2021/11/thay-pham-vinh-cu.html