Thứ 3, 16.9.2025

 •  Khiêu vũ | Lawrence Grodecki

•  Một thoáng sử Việt của Christopher E. Goscha: Việt Nam, một lịch sử khác?, (BBC, 15/9/2025). Việt Nam cũng là sản phẩm của quá trình mở rộng thuộc địa của chính mình. Và, như các đế chế khác trong lịch sử, quốc gia này khởi đầu từ một vùng lõi nhỏ trước khi bành trướng thành một thực thể mang hình thái đế chế…Nếu người Mỹ chinh phục các tộc người bản địa và đẩy lùi các đế quốc châu Âu tại Bắc Mỹ, thì người Việt cũng chinh phục người Chăm ở miền Trung, người Khmer thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long ở miền Nam, cùng nhiều cộng đồng phi Việt ở vùng cao nguyên lân cận.

•  Viet Thanh Nguyen trong cuộc đối thoại ngang hàng với nước Mỹ, (Z News, 11/9/2025). P/v Nguyễn Hồng Anh

•  Hơn 400 hiện vật vàng thời Vương quốc Phù Nam tìm thấy ở miền Tây, (VnExpress, 14/9/2025). Bộ sưu tập vàng của Văn hóa Óc Eo - Gò Tháp tồn tại từ thế kỷ II trước Công Nguyên đến thế kỷ XII.

•   Ngu Yên​ bình luận bài "Ta về" của TTY: “Ta về’, sẽ về đâu?​ (VV, 15/9/2025)◄ ◄ ◄

•  Vận động viên bóng chuyền Đặng Thị Hồng bị Liên đoàn Bóng chuyền Thế giới (FIVB) cấm thi đấu đột ngột. Đặng Thị Hồng và cuộc chơi đổi luật, (Vn Express, 15/9/2025)

•  Vũ khí: Hàn Quốc giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào Nga, (RFI, 15/9/2025)

•  Phu nhân TT Carney, Diana Fox Carney, vẫn còn là một bí ẩn và bà đang cố gắng hết mình để không bị chú ý. Diana Fox Carney Is Trying Hard Not to Be Noticed (Walrus, 15/9/2025)

•  Ảnh phụ nữ Hồi giáo "không che mặt" không phải là hình ảnh thân mật. Photos of ‘unveiled’ Muslim woman are not intimate images: B.C. tribunal, (CTV, 14/9/2025)

•  Dân chủ hóa tại Đài Loan – Kỳ 12: Vì sao Quốc Dân Đảng mất đi thế độc quyền? (LKTC, 15/9/2025)◄ ◄ ◄. Một bối cảnh độc đảng ban đầu, trước đây ở Đài Loan, nay tương tự như ở VN hiện nay?

Thứ 2, 15.9.2025

 •  Tĩnh vật trên tủ màu xanh lá cây | Henri Matisse 

•  Bộ sách do NXB Nguyễn (Toronto) vừa xuất bản, 2025, 3 tập: Văn-học Việt Nam 50 năm hải-ngoại của Nguyễn Vy Khanh, (VV, 15/9/2025)

•  Nguyễn Quang A (Lại) bàn về quà tặng 100 ngàn đồng có là “một sáng kiến chính sách thú vị”? "Tất cả chúng ta đều bị theo dõi / Tất cả chúng ta sắp bị bắt rồi” (trích bài "Vô cùng" của Hoàng Nhuận Cầm), (VV, 15/9/2025)◄ ◄ ◄. 

•  Tòa Thánh công bố những tiến triển trong quan hệ song phương với Việt Nam, (Vatican News, 13/9/2025)

•  Nguyễn Thị Tịnh Thy - Sách giáo khoa và cuộc cách mạng khứ hồi, (VV, 15/9/2025)

•  Ai vào lăng viếng “Bác” nhiều nhất? (TD, 14/9/2025). Chỉ buồn, vào viếng bác nhiều như thế, không biết học được cái gì mà vào lò nhiều quá.

•  Thảo Cầm Viên mở rộng tour đêm tất cả ngày trong tuần, (Z News, 14/9/2025)

•  Sân bay dành cho nhà giàu và nhà nghèo? Sáng kế oái oăm! KTS Ngô Viết Nam Sơn đề xuất hướng khai thác sân bay Tân Sơn Nhất khi Long Thành vận hành, (NLĐ, 14/9/2025)

•  Tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy trong các cơ quan, đơn vị, (TP, 14/9/2025)

•  Chính quyền Carney khởi động chương trình ‘Build Canada Homes’ với khoản đầu tư ban đầu 13 tỷ đô la. Carney government launches ‘Build Canada Homes’ with $13B initial investment, (BNN Bloomberg, 14/9/2025); +Build Canada Homes đặt mục tiêu xây 4.000 nhà ở trên đất liên bang. Build Canada Homes aims to build 4,000 housing units on federal land: Carney, (National Newswatch, 14/9/2025)

•  Thuế quan của Trump sẽ làm gia tăng khoảng cách Bắc-Nam: một phân tích về chính sách thuế quan "có đi có lại" của Trump cho thấy: thu nhập của một quốc gia càng thấp, gánh nặng thuế quan mà quốc gia đó phải gánh chịu càng cao. Theo nghĩa này, thuế quan dường như được thiết kế một cách có chủ ý để cản trở sự phát triển và làm trầm trọng thêm bất bình đẳng toàn cầu .Trump’s Tariffs Will Widen the North-South Divide, (Project Syndicate, 11/9/2025)

•  Nhà Kinh Tế Học Đoạt Giải Nobel Kêu Gọi Cải Tổ Viện Trợ Toàn Cầu, (VB, 14/9/2025)

•  Phim "Con Đường Giữa Chúng Ta" ra mắt ngày 7 tháng 10 đã giành giải Phim tài liệu do khán giả bình chọn tại Liên hoan phim TIFF. Phim kể về nỗ lực giải cứu gia đình của vị tướng Israel đã nghỉ hưu Noam Tibon trong cuộc tấn công của Hamas vào Israel năm 2023, khiến 1.200 người thiệt mạng và 251 người bị bắt cóc. ‘The Road Between Us’ Oct. 7 film wins TIFF documentary People’s Choice Award, (City News, 14/9/2025).

Chủ nhật, 14.9.2025

 •  Phản chiếu xanh trong xưởng vẽ | Daisy Sims-Hilditch

•  Giai cấp công nhân: Không cần ai “nhân danh” thay chúng tôi, (TD, 13/9/2025). Nói chúng ta là “lực lượng nòng cốt”, nhưng trên thực tế, chúng ta lại yếu thế nhất, ít tiếng nói nhất. Những lời ca ngợi trên giấy không thay đổi được cảnh đời của hàng triệu anh chị em công nhân chúng ta.

•  Kiến nghị về việc di dời khu mộ ở sau lưng chùa Linh Mụ, (FB Kim Lan Thai, 13/9/2025)

•  Việt Nam kiểm soát và sử dụng KOL: Làm theo mô hình Trung Quốc?, (BBC, 1/9/2025). Bài cũ của LKTC đăng lại? 

•  Công lý bị đinh hướng thì làm gì có công lý! Tòa án nhân dân phải là pháo đài chính trị, pháp lý vững chắc, (LĐ, 13/9/2025). 

•  Chuyên gia Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc quan ngại về báo cáo Việt Nam đàn áp người Khmer Krom, (BBC, 13/9/2025)

•  Chuyện quan tham ăn to ở Thanh Hoá nổi lên mấy ngày nay trên MXH, giờ được xác nhận: Phó chủ tịch bị bắt, Chủ tịch vắng mặt bất thường, chuyện gì đang xảy ra ở Thanh Hóa? (BBC, 13/9/2025)

•  Tòa án Canada xử lý vụ kiện tương tự của Vingroup thế nào? (Z News, 13/9/2025)

•  Chính sách thực sự về biến đổi khí hậu của TT Mark Carney là gì? Trong những tháng đầu tiên làm Thủ tướng, ông đã thể hiện những dấu hiệu thực dụng so với những lời lẽ hùng biện trước đây. Who's the real Mark Carney on climate change? (Toronto Sun, 13/9/2025)

•  Deepfake dùng hình ảnh TT Carney tạo tin giả và làm khơi dậy mối quan tâm và hành động về AI. ‘We truly are stepping into the unknown’: Carney deepfake sparks AI concern and action, (CTV, 12/9/2025)

•  Mùa thu hoạch đang đến ở vùng rượu vang British Columbia. Anthony Gismondi: It's harvest season in B.C.'s wine country, (Sun, 13/9/2025). The dance begins with winemakers and viticulturists walking the vineyards, tasting grapes, assessing fruit, acidity and tannin levels with each mouthful

•  Tuyên bố về Quyền của Người Bản địa được thông qua, (Nghiên cứu quốc tế, 13/9/2025). Nguồn: UN’s watershed Declaration on the Rights of Indigenous Peoples is adopted, History.com Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng 

•  Dân số Surrey có thể vượt qua Vancouver vào năm 2038, trở thành thành phố đông dân nhất của tỉnh bang British Columbia. Surrey's population could exceed Vancouver in 2038, becoming B.C.'s most populated city, (DH, 11/9/2025)

•  Bản in lụa 'Four Ravens' của Susan Point, một nghệ sĩ đương đại người bản địa thuộc bộ tộc Musqueam Coast Salish, sáng tác theo truyền thống Coast Salish, (X #WOMENART, 13/9/2025).

•  “Một khi bạn học được tính kiên nhẫn, cơ hội của bạn sẽ đột nhiên mở rộng.” — Robert Greene

•  Vladimir Putin, kẻ thao túng bằng phương pháp "made in KGB" (RFI, 13/9/2025). L’Express nhận định, trị vì từ hơn một phần tư thế kỷ, Vladimir Putin tin rằng với thời gian ông ta sẽ giành được thắng lợi, trước các nhà lãnh đạo dân chủ phương Tây chỉ cầm quyền một thời gian ngắn. Trong khi quân Nga đang sa lầy, nhà độc tài Kremlin cố đạt ba mục tiêu : Chia rẽ châu Âu, làm sa sút tinh thần người Ukraina, thuyết phục Washington không bảo đảm an ninh cho Kiev.

Thứ 7, 13.9.2025

 •  Bình hoa cuối hạ | David Hockney

•  Biếm hoạ chính trị của Mít Đặc trong tuyển tập biếm họa Một Thời Không Quên ở Mỹ. Biếm Họa Mít Đặc: Một Bộ Sử Việt Nam, Cười Mà Nghĩ!, (VB, 12/9/2025)◄ ◄ ◄

•  Khi một xã hội bị bộ máy tuyên truyền nhồi sọ 'phải lên đồng ái quốc' Nốt trầm lạc điệu và bản hòa ca ái quốc, (LKTC, 12/9/2025)◄ ◄ ◄. Dưới quan điểm lãnh đạo của ĐCSVN, báo chí, văn chương và nghệ thuật từ lâu đã được xác định là những công cụ tư tưởng – phải phục vụ trực tiếp cho mục tiêu chính trị, đặc biệt trong những thời điểm được coi là trọng đại như ngày Quốc khánh 2/9 hay 30/4 

•  Lao động rời TP.HCM ngày càng nhiều, vì sao? (TN, 12/9/2025)

•  VN và Thái đang bị Mỹ áp lực ngăn chặn hàng xuất khẩu trung chuyển của TQ. U.S. Pressures Southeast Asian Nations to Crack Down on Transshipped Chinese Exports, (JN, 13/9/2025)

•  Chuyện nợ khủng của bạch tuộc VinGroup: Nợ 800 Ngàn Tỷ Đồng? (FB Hoàng Dũng, 12/9/2025)

•  Đưa bàn thờ lên sân khấu thi hoa hậu, khán giả phản ứng mạnh, (TT, 12/9/2025). Thiết kế Hương khói gia tiên của  Ivan Trần bị chửi:  “Chấn động nhe, các cụ cũng được đi thi hoa hậu”; “Riết rồi hết ý tưởng hay sao vậy?”; “Hết gì chơi giờ lôi tới cái bàn thờ”; “Đi thi là phải ‘xách’ theo tổ tiên phù hộ nữa hả?”; “Cầm 3 cây nhang lạy các cụ ở dưới cho em thành hoa hậu mùa này”; “Cúng rằm tháng 7 à?”; “Lần đầu gặp mặt, em không biết nói gì cho phép em lạy khán giả một cái”…😀

•  Cực kỳ dân chủ! Không cần mở trang mới mà chỉ cần đọc tất cả các kiến nghị trước đây là đảng oải rồi! Ra mắt trang tin điện tử ‘Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV’, có diễn đàn để người dân góp ý, (TT, 12/9/2025)

•  Sự chồng chéo chưa từng có giữa chính sách đối nội và đối ngoại do cuộc chiến thương mại của Mỹ tạo ra là điều không thể tránh khỏi. Chính sách đối ngoại của Mark Carney: Từ sự phụ thuộc đến khả năng phục hồi. "From Reliance to Resilience: Mark Carney's Foreign Policy" (Policy Magazine, 10/9/2025)

•  Các giám mục Công giáo Mỹ lên án Trump đột kích dân nhập cư, làm đảo lộn đời sống nhà thờ, (VB, 12/9/2025)

•  Sự Hủy Diệt Vô Tình của Quyền Lực Hoa Kỳ: đội ngũ của Trump hứa sẽ tự kiềm chế nhưng họ đang dùng búa tạ đập tan ảnh hưởng của Mỹ trên thế giới. The Wanton Destruction of American Power, ( Persuasion, 9/9/2025)◄ ◄ ◄. 

•  Đại hội đồng Liên hợp quốc bỏ phiếu tán thành một quốc gia Palestine không Hamas. UN General Assembly votes for Hamas-free Palestinian state, (AFP, 12/9/2025); +VN bỏ phiếu thuận tán thành một quốc gia Palestine (X Emmanuel Macron, 12/9/2025)

•  Khứu Giác Có Thể Giúp Phát Hiện Bệnh Alzheimer Sớm Trước Khi Mất Trí Nhớ, (VB, 12/9/2025)

•  Những bức tranh kinh hoàng của Francis Bacon. The Horrifying Paintings of Francis Bacon, (Open Culture, 12/9/2025). Bức tranh của Francis Bacon với hình ảnh "Đức Giáo hoàng hét lên như bị điện giật trên ngai vàng. Những nét cọ dữ dội quét lên bức tranh như song sắt của một cái lồng, tước đi mọi cảm giác hùng vĩ và chỉ còn lại sự tàn bạo và đau đớn. Theo nhiều cách, hình ảnh đau thương này đến như một sự gặp gỡ tự nhiên của những dòng chảy hiện có trong tác phẩm của Bacon, vốn đã được rút ra từ lịch sử nghệ thuật Kitô giáo và sử dụng nhiều hình tượng đau khổ, cô lập."

•  “Một tâm hồn nhìn thấy cái đẹp đôi khi có thể bước đi một mình.” – Johann Wolfgang von Goethe

Thứ 6, 12.9.2025

 •  Nỗi đau tột cùng | Connor Addison

•  Thành công rực rỡ của tranh Việt tại Aguttes Paris ngày 9/9/2025, (Maison Indochine Hanoi, 10/9/2025) Nhân kỷ niệm 100 năm Trường Mỹ thuật Đông Dương, nhà Aguttes đã tổ chức phiên đấu giá đặc biệt “Hommage à l’Art Moderne Vietnamien 1925–2025" Năm tác phẩm quan trọng của Mai Trung Thứ và Lê Phổ được đưa ra để bán đấu giá. 

•  Triển lãm ở Connecticut: Việt Nam: Tradition Upended, (DĐ, 11/9/2025)

•  Người Việt Ở Ngoại Quốc Là Chiến Lược Để Nhà Cầm Quyền Kiếm Ngoại Tệ Và Tri Thức, (SBTN, 11/9/2025). Năm 2024, kiều hối gửi về Việt Nam đạt 16 tỷ Mỹ kim, trong đó Sài Gòn chiếm 9.5 tỷ Mỹ kim, và có hơn 158,000 lao động Việt Nam đang đi làm việc bằng con đường xuất cảng lao động ở ngoại quốc… Hiện tại, có hơn 5,000 nhà khoa học gốc Việt sống ở các nước trên thế giới đang làm việc ở những lĩnh vực như, trí tuệ nhân tạo, y sinh học, năng lượng tái tạo, vật liệu mới.

•  Bộ xương "chiến binh" 13.000 năm tuổi ở Ninh Bình giải mã điều gì?, (DT, 10/9/2025)◄ ◄ ◄; +Bộ xương 12.000 năm tuổi mới được tìm thấy phá vỡ kỷ lục về hài cốt người cổ nhất ở Việt Nam. New 12,000-Year-Old Skeleton Breaks Record of Oldest Human Remains Found in Vietnam, (Saigoneer, 3/9/2025)

•  Công bố sáng kiến báo cáo kinh tế tư nhân Việt Nam, (VnEconomy, 11/9/2025)

•  Liệu Việt Nam có đang trở thành Thái Lan mới nhất? Bất chấp đại dịch COVID-19 và căng thẳng thương mại toàn cầu, xuất khẩu và thặng dư tài khoản vãng lai của Việt Nam vẫn tiếp tục tăng trưởng. Is Vietnam Becoming the New Thailand? (Diplomat, 11/9/2025)

•  Trung Hoa Củng Cố Vị Thế Ở Thái Bình Dương, (VB, 11/9/2025)

•  Hôm nay, lỡ đọc Thơ Hoàng Xuân Tuyền, (VV, 12/9/2025)

•  TT Carney công bố loạt dự án trọng yếu đầu tiên. Carney unveils first batch of major projects, (CBC News, 11/10/2025); +Danh sách những dự án lớn đầu tiên mà TT Carney cho biết là vì "lợi ích quốc gia". Here are the 1st major projects Carney says are in ‘national interest’, (Global News, 11/9/2025); +BC có 2 dự án lớn trong danh sách: B.C. tapped for two of five 'nation-building' projects, (BIV, 11/9/2025)

•  Thẩm Mỹ Như Là Con Đường Đạt Đến Sự Tự Do Theo Nhãn Quan Của Friedrich Schiller, (Học Viện Dòng Tên, 11/9/2025); +“Nhân Vị” Được Xem Xét Cách Toàn Diện Và Đầy Đủ Theo Joseph A. Selling, (Học Viện Dòng Tên, 11/9/2025). Từ chuyên môn: ​​Nhân vị (Human Person), Thần học luân lý (Moral Theology), Chiều kích nhân vị (Dimensions of the Human Person), Luật tự nhiên (Natural Law), Tính độc nhất (Uniqueness), Phẩm giá con người (Human Dignity), Tính văn hóa (Cultural Dimension), Tính lịch sử (Historical Dimension), Chủ thể ý thức (Conscious Subject), Chủ thể thân xác (Embodied Subject).

•  Đôi khi điều quan trọng nhất trong một ngày chính là khoảng thời gian nghỉ ngơi giữa hai hơi thở sâu ~ Etty Hillesum